༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༥
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:Five 500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2015 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute.

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by: Norbulingka Institute
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-93187-84-5

Printed at Archana Ph: 011 26810747 / 48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༥༩ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་མང་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson ) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

གཞི་རྩའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་ཕྱོགས་གོང་གསལ་ཐོག ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་གོང་རིམ་གྱི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྔར་གྱི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་དང༌། དེང་གི་དཔེ་དེབ་འདྲ་མིན་ཁག གཞུང་སྒེར་གྱི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་བཅས་པའི་ནང༌། ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུམ་བཞི་སོགས་འཁོད་པ་དང༌། འགའ་རེའི་ནང་དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་ངེས་མེད་ལྟ་བུར་སྣང༌།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་གཅིག་ཉིད་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གཅིག་གྱུར་འགོད་ཐབས་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཐུབ་ཞུས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་རྩ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུུང་དང་དངོས་སྤྱོད་དཔེ་མཚོན་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་རྩོད་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་གཞི་རྩའི་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ཐོག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མིང་དང་ས་མིང་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚིག་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་དག་ཆ་འབྲི་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེ་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་ངོ་སྤྲོད་གསལ་ཁ་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་སོགས་ལ་ཚིག་འགྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱང་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཞིག་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་ཁོངས་སུ་ཡོད།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་བཅུ་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་གཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན་) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ་) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར་) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ ནས་ ༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ ནས་མུ་མཐུད།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌།༢༠༡༣།༩།༡ནས་༢༠༡༥།༡།བར།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ།

ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས་དང་ཀོང་པོའི་སྐོར་ལམ་སྟོན། མདོ་སྨད་འགོ་འཐུས་མཇལ་བཅར། ཉི་ཧོང་དུ་ཕེབས་བཞུད། ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་དང་གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར། ཚོགས་སྡེ་དང༌། གཞིས་སྒར། ཝར་ཎ། རྡོར་གདན་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། བོད་གཞུང་དམངས་དང་མདོ་སྨད་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས་དང་ཀོང་པོའི་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ།

༡༽ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ནས་ཇི་ལྟར་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་མཐའ་མཚམས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་མ་ཧ་ས་བྷའི་ (Mahasabha) ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་ཐོག ཆོས་ཟེར་བ་ལྷ་ཁང་ནང་ཕྱག་མཆོད་སྨོན་ལམ་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར། རང་རང་སོ་སོའི་རྒྱུད་སྟེང་དུ་བཀལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་དང༌། ལྷག་པར་དགོན་ཁག་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་རྒྱུན་གྱི་བླང་དོར་སྤྱོད་པ་ཆོས་དང་མཐུན་ངེས་སྐྱེ་རྒུའི་དད་པ་དག་སྣང་འདྲེན་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་གལ་ཆེ་ལུགས། རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ནང་པ་སྔོན་མེད་གསར་བཟོ་བྱ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྔོན་ཡོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་ཚང་མས་དོ་ཁུར་དགོས་སྐོར། བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་དགེ་རྒན་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གང་ཐུབ་གནང་འཐུས་སོགས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ནས་མ་ཧ་ས་བྷའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་བཞིན་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་རྣམ་གཉིས་ལྷན་དུ་ཕེབས་བཞུད་བསྐྱངས་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་རིག་གསར་འཕྲུལ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་སོན་ཡང༌། མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་མི་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཡོད་པས་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་གསལ་པོ་ཡོང་བ་བྱ་གལ་ཞེས་བཀའ་སློབ་རགས་བསྡུས་ཤིག་དང༌། ཟུར་དུ་དགོངས་ཚུལ་གསུང་བཤད་jམཆན།ཡིག་ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་བཅས་མཛད།

ལྡི་ལི་ཁུལ་སྡོད་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་འབྲེལ་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་jམཆན།སྩལ། འདིའི་སྐོར་རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ལ་ནང་ཉམས་གསུང་འཕྲོས་སུ། ལྡི་ལིར་གཞོན་ནུ་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་དྲི་བ་གཅིག་ལ། གཞོན་ནུའི་ནང་དམར་པོའི་བསམ་ཚུལ་འཛིན་མཁན་འགའ་ཤས་འདུག་པ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་འདྲ་བཙུགས་ན་དགོངས་འཆར་ཇི་ཡོད་ཟེར་བར། ད་ཕན་ལོ་མང་སྔོན་ནས་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གསལ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། ཚོགས་པ་བཙུགས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཅིང༌། བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ནང་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ན་གཅིག་ཏུ་ང་ཚོས་དམར་པོའི་ལྟ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་བཞིན་པའི་ར་སྤྲོད་ཡོང་རྒྱུ་དང༌།

གཉིས་སུ་བོད་ནས་ཡོང་བའི་གཞོན་ནུ་དམར་པོའི་ལྟ་བར་དགའ་མོས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློར་ཕན་ཁྱད་ཡོང་རྒྱུ།

གསུམ་དུ་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཡང་གང་ཅིའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ལ་ཕན་ཁྱད་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། ཚོགས་པ་འཛུགས་རྒྱུ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་འགན་དཀྲི་བྱས་ན་འགྲིགས་མིན་གནས་ཆུང་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་འགལ་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་ཡང་ཡང་བྱས་ན་འཐུས་ལུགས་ཕེབས་གཤིས། ཁ་སང་རྣམ་རྒྱལ་ལ་བོད་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་བཞག་སྟེ་ཚོགས་པ་འཛུགས་ཐབས་ཁུར་ལེན་དགོས་རྒྱུ་དང༌། ལམ་ལྷོང་ཕན་ཐོགས་ཡག་པོ་བྱུང་ན་ངོས་ནས་ཀྱང་མིང་འཛིན་འདྲ་བྱ་འོས་ཡོང་རྒྱུ། ཡང་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་ན་མཚམས་འཇོག་ཕྱིར་བསྡུ་བྱ་དགོས་མོལ་བའི་མཚམས་ལམ་སང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱ་རྒྱུར། སྔ་འཕྲོས་རང་རིགས་གཞོན་ནུ་དམར་པོའི་ལྟ་བར་དོ་གལ་ཅན་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཚོགས་པ་འཛུགས་ཐབས་བྱ་དགོས།

འདི་ནས་མངགས་ཚུལ་ཕྱི་གྲགས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། བདེ་སྲུང་ནས་གང་ཅིའི་རོགས་རམ་བྱ་དགོས་མངགས་ཆ་བྱས་འཐུས་བཅས་མོལ་མངགས་ཟིན་གཤིས། མདའ་དཔོན་ནམ་བྱམས་པ་སྐལ་ལྡན་སུ་རུང་ལ་གོང་དོན་རྣམས་གསལ་བརྗོད་མངགས་ཆ་བྱ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་ལྟར། བྱམས་པ་སྐལ་ལྡན་ལགས་ཆེད་འབོད་ཀྱིས་བཀའ་དོན་ཞིབ་མངགས་དེ་ཉིན་རང་ཞུས། དེང་སྐབས་ཡོ་རོབ་དང༌། བི་ཏི་ནམ། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ་སོགས་ལ་རྩ་བ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ལ་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་པའི་གུ་ཡངས་དོག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་མིའི་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ལྟ་བ་དམར་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡང་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། རྟགས་ལའང༌། ཟོར་བ་དང༌། ཐོ་བ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་པདྨ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་མ་སྲིད་པ་མ་རེད། ཅེས་སོགས་ཕེབས།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ལྡི་ལི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་སྡེ་ཚན་ནས་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་བྱུང་ནས་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་སོང་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་དག་བསྒྱུར་བརྗེས་སོང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་མིའི་རིགས་ལ་ད་དུང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པས་མ་ཚད། མ་འོངས་པར་ཡང་དགོས་མཁོ་ཡོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས་ཐོག དྲི་བ་ཞུས་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་ཞིབ་གསལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ཐད་ཀར་རིམ་བཞིན་སྩལ་ཏེ་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ད་ལམ་ལྡི་ལིར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་དང༌། སྲིད་བློན་ཟུར་པ། ཤེས་རིག་བློན་ཆེན། རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་བཅས་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཆོས་ཚོགས་སུ་འབྱོར་བ་ཨ་སམ་དང༌། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས་སོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་གང་འཚམས་དང་ཡང་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

༢༽ཀོང་པོའི་སྐོར་བོད་གཞུང་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་དང་བཀའ་སློབ།

སྐབས་དྲུག་པའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུའི་སྐབས་མལ་སོར་ཁུལ་ཀོང་པོ་བ་ཁག་གཅིག་གིས་དབུས་གཙང་དང༌། ཁག་གཅིག་གིས་མདོ་སྟོད་ཆོལ་ཁའི་ཁོངས་སུ་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་གླེང་ལྷགས་བྱུང་བའི་ཁར། ཉིང་ཁྲི་དབང་རྒྱལ་ཅན་ནས་ཀོང་པོ་མདོ་སྟོད་ཆོལ་ཁའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཚུལ་ཞུ་རྩོད་བྱས་པར། བོད་གཞུང་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུར་བཀའ་བསྡུར་གནང་མཐར། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་པའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ།

བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་འདི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་པོའི་འགན་ཁུར་གནང་མཁན་དང༌། མི་མང་ནང་ཁུལ་གྱི་ལབ་གླེང་མི་འབྱུང་བ་བཟོ་བའི་འགན་ཁུར་ཡོད་སྟབས། མི་མང་གི་རྙོག་གྲ་ཐག་གཅོད་གང་བྱེད་མི་མང་ལ་སྤྲད་ན་མི་འགྲིགས་ཤིང༌། ཀོང་པོ་ཆོལ་ཁ་གང་ཏུ་གཏོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་རབས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་བཞིན།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྐབས་བདུན་པའི་འོས་བསྡུ་གནང་ཉེར་ནང་ཁུལ་དོགས་རྐྱེན་ཕྱོགས་འཐེན་གྱིས་མང་ཚོགས་ནང་བློ་བག་འཁོས་སུ་མི་ཕེབས་པའི་འཁྲོག་ལངས་མི་འབྱུང་ཆེད་རང་གཞུང་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ནས་གླེང་རྙོག་འདིའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་ལྡན་ཇི་ཡོད་ཀོང་དོན་ཞིབ་གཅོད་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། བོད་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང༌། རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་བཅས་ལ་རྩ་བརྣན་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་པར། ཀོང་པོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་གནས་སྟངས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་མཛད་འོས་ཀྱི་ཁུངས་ལྡན་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་ངེས་རྙེད་མེད་གཤིས། དེ་ལུགས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་གསོལ་ཞུས་པར།

རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་བ་རྣམས་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཀའ་འགུགས་ཀྱིས་དེ་དོན་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘ཁྱེད་ཚོས་ཀོང་པོའི་རྙོག་གྲའི་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་དུས་གནས་སྐབས་རིང་ཀོང་པོ་བ་རྣམས་དབུས་གཙང་དང༌། མདོ་སྟོད་ཆོལ་ཁ་རང་རང་འདོད་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་བྱུང་འདུག་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ཤོག་འགྲིལ་དམ་ཚིག་ཆགས་གཞི་དང༌། གཉིས་ནས་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་མི་མང་ལ་ལག་པ་འཕྱིས་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན། འགོ་ཁྲིད་ནས་རྙོག་གྲ་ལ་གདོང་ལེན་མ་བྱས་པར་ཐབས་ཀྱིས་གཡོལ་བ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས་ཀོང་པོ་མདོ་སྟོད་དང༌། དབུས་གཙང་གང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཇི་ཡིན་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སླད་ཀོང་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་བྱས་པ་རེད།

བར་དེར་རྒྱལ་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་སོ་སོས་གོ་བ་ལེན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བུས་རྒྱུན་ལས་ནས་གོ་བསྡུར་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད་པ་རེད། ཀོང་པོ་མདོ་སྟོད་ཁོངས་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་ཁག་གཅིག་དང༌། དབུས་གཙང་ཁོངས་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་ཁག་གཅིག་བཅས་བྱུང་བ་རེད། འགའ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་གཏམ་ཤུགས་ཆེ་འདྲེས་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡང་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། རྒྱལ་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་དང༌། གདོང་ཐོག ལྷག་པར་དུ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ལུང་འདྲེན་ཁུངས་སྐྱེལ་གནང་བའི་ནང་ཀོང་པོ་འདི་བཞིན་དབུས་གཙང་ཁོངས་ཡིན་ལུགས་གསལ་པོ་འཁོད་སྟབས་ངོས་ནས་དེ་ལ་ཆ་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། མ་ཟད། ཀོང་པོ་དབུས་གཙང་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པའི་བོད་གཞུང་ནས་དེ་སྔོན་བཀོད་ཁྱབ་སྔ་རྗེས་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་གཞུང་གིས་ཐག་གཅོད་ཇི་བྱས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་མེད་སྟབས། གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་སྔར་མུས་རང་འཇགས་འཛིན་དགོས། ཁྱེད་ཚོས་ངོས་ལ་དབང་ཆ་སྤྲད་པ་ཡིན་ན་ཐག་གཅོད་དེ་རང་ཡིན།

ལར་ནས་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ས་ཁྲ་བཟོ་བཀོད་བྱེད་མུས་ལ་བརྟེན། ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་གནད་ཆེའི་ས་གནས་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་ངེས་པར་དགོས་སྟབས། རིམ་བཞིན་ཀོང་པོ་བྲེ་སྣ་དང༌། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་སོགས་ས་གནས་གང་དུ་ཡོད་གསལ་པོ་བྱུང་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ས་ཡུལ་ངོ་མས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། དེའི་ཚེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་བསྐྱར་དུ་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད།

ད་ལམ་ཀོང་པོའི་རྙོག་གླེང་ཞུ་རྩོད་བྱ་མི་རྩ་བ་དབང་རྒྱལ་ལ་ཐུག་འདུག ཉིང་ཁྲི་དབང་རྒྱལ་ཅན་ནས་ཕུལ་ཞེས་པ་བཀའ་ཤག་ལ་སྙན་ཞུ་ངོ་མ་དང༌། ངོ་བཤུས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཕུལ་འབྱོར་ཞུ་དོན་ནང་བོད་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་འདུག དབང་རྒྱལ་ཅན་ཞེས་པའི་ཅན་སྒྲའི་ནང་དབང་རྒྱལ་ལས་ནུས་པ་ཆེ་བ་དང༌། ཡིག་བརྗོད་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ལས། དེ་མིན་དབང་རྒྱལ་རང་ནས་འདི་སྐོར་ཁ་གསལ་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་དགོས།

བོད་གཞུང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡོད་ན་བྱས་ཆོག་ཀྱང༌། དེ་མིན་ཧམ་པ་དང༌། དཔུང་ཤེད་ལྟ་བུས་གང་བྱུང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་འདི་ངོས་ཀྱི་རྣ་བར་ཕྱིན་མ་སོང༌། གཞི་ནས་གཞུང་ལ་ཁུངས་མེད་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ན་ངོས་ལ་ཕོག་གི་འདུག ངོས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་རིང་ཧམ་པ་དང༌། དཔུང་ཤེད་བྱེད་མཁན་རིགས་ལ་དག་པ་སྟེར་མི་ཐུབ། ད་བར་འགའ་ཤས་ནས་དབང་རྒྱལ་ཁྲག་གི་ཁྲུག་གི་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཡིན་ལུགས་ཤོད་མཁན་འདུག འགས་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་ཟེར་འདུག ཡིན་ནའང༌། ད་ཆ་རང་གིས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་འདི་རེད། འདི་འདྲའི་མི་གཅིག་གིས་བཟོས་པའི་རྙོག་གྲ་འདི་རིགས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་འདོད་མེད།

༡༩༧༨ ལོར་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པའི་སྐོར་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་དག་རང་དགར་ཞོག་རྒྱུ་རེད་དམ། དོ་བདག་སྐད་འདྲ་བཏང་སྟེ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། དེའི་སྐོར་རྩ་བའི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་ཀྱང་དག་འབུད་བྱ་དགོས། ནོར་ཡོད་ན་གབ་སྦས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། ཉེ་ལམ་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ལ་མི་གསོད་ཀྱི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་གཏན་ནས་ཡོང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་རེད། ཅི་སྟེ། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་སྐྱོན་ཟུག་གི་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཟེར་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་དང་གཅིག་པ་རེད།

བཙན་བྱོལ་དུ་འཁོད་འབྱོར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་ཧ་ལས་ན་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་སམ། ཡང་ན། སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནས་གཞུང་ལ་རྙོག་གླེང་བཟོ་སྲིད་ནའང༌། བོད་མི་མང་ཆེ་བས་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། བློས་བཀལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་གང་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་དེ་ལ་ང་ཚོས་ཧ་ལས་དགོས་དོན་མི་འདུག གཞི་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ལ་ངོ་ལྐོག་མ་བྱས་པར་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གི་ལམ་ནས་བདེན་པའི་བརྡར་ཤ་གཅོད་དགོས། ཧམ་པ་དང་དཔུང་ཤེད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་བདེན་པའི་གཞི་རྩ་བཟུང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་དཀའ་ངལ་ལ་མ་གཡོལ་བར་དེ་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།’’jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ས་གསུམ་རླབས་ཆེན་དགེ་ལེགས་དཔལ་ཡོན་གྱི།།

བྱེད་པོ་འཕགས་ཡུལ་ནང་བསྟན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི།།

འདུས་པ་དགེ་བའི་ཕུལ་བྱུང་ཚོགས་མགོན་དུ།།

ཞབས་སེན་པདྨ་དཀར་པོའི་འདབ་བརྒྱ་གྲོལ།།

དེ་ཚེ་འདུ་ཚོགས་རྒྱས་པའི་ལེགས་བྱས་སུ།།

རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་རླབས་ཆེན་འཁོར་ལོའི་མགོན།།

ཞབས་ཀྱི་རྩིབས་སྟོང་གྲོལ་བའི་དཔལ་ཡོན་ཡང༌།།

ལེགས་མཛད་དཔྱིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དེ་རུ་ངོམས།།

རྣམ་དཔྱོད་འཕྲུལ་མཛངས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་སྡེ་ཡི།།

གང་གི་ཞབས་རྡུལ་བསྙེན་པའི་ཕོ་ཉའི་གླུར།།

དམར་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཛུགས་འོས་མཆིས་མིན་གྱི།།

དྲི་ཞུའི་འོས་ཆེའི་བཀའ་ལན་སྤྱི་བོར་བརྒྱན།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

མདོ་སྨད་འགོ་འཐུས་མཇལ་བཅར་དང་ཉི་ཧོང་དང་བོད་ཕྲུག་ཁྱྀམ་སྡེར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽མདོ་སྨད་འགོ་འཐུས་མཇལ་བཅར་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ།

ཉེ་ལམ་ཐེ་ཝན་གཞོན་ནུ་དམག་གི་གསར་ཤོག་ཅེས་པའི་ནང་ཨ་མདོ་དང་ཁམས་པའི་ཚོགས་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་གུང་རྒོལ་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་པར་ཐེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱུན་དུ་རོགས་རམ་བྱེད་མུས་ཡིན་ལུགས་དང༌། ཚོགས་པའི་འགོ་འཛིན་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ཐེ་ཝན་དུ་ཚོགས་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཏེ་འབྲེལ་ལམ་སྔར་ལྷག་ཡོང་ཐབས་ཞུས་ལུགས་སོགས་བཀོད་ཐོན་བྱུང་སོང་བ་དེ་ནི། འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་མདུན་མཐོང་དུ་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་མི་མང་གི་མགོ་བོར་ཐེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྡུག་ལག་ནག་པོ་དེ་བརྐྱངས་པ་དང༌། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་དབར་དཀྲུག་ཤིང་དབྱེན་སྦྱོར་དང༌། བོད་མིའི་རྩ་དོན་བརླག་ཐབས་དང་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་ཐབས། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་ཤུགས་གཅོག་ཐབས། བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་འཁོན་རྩོད་འབྱུང་ཐབས་སོགས་བསམ་བརྣག་ངན་གཡོ་ཞིག་ལ་བརྟེན། རང་གཞུང་ནས་ཚོགས་ཁག་ ༡༣ འགོ་འཛིན་དང་མི་འཐུས་ཆེད་འགུགས་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ནས་གཞུང་དམངས་དབར་ཡར་ཞུ་མར་གསུང་ཕན་ཚུན་གོ་སེལ་སྦྱངས་བཤད་ཞིབ་ལྷུག་གནང་མཐར། སྤྱི་དོན་ཐོག་གཞུང་དམངས་བསམ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷ་ཞི་ལྷུ་འགྲིགས་ངང་གསར་ཤོག་ལ་དགག་ལན་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་བཀོད་ཐོན་སྐབས་དེའི་ཕྱི་རྒྱར་གནས་ཚུལ་མཇུག་བསྡོམས་གཙང་སེལ་དུ་གྱུར་ཀྱང༌། ནང་དོན་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐྱེན་བསད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཇུག་གཙང་བྱུང་བསྟུན། རང་གཞུང་དང༌། ཆུ་སྒང༌། ཆིག་ཚོགས། ཚོགས་ཁག་བཅུ་གསུམ། གཞན་ཡང༌། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་བཅས་ཡོད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་པ་ཞིག་བསྡུ་བསྐོང་གནང་རྒྱུར་ཐག་གཅོད་གནང༌།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༦ ནས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣ བར་མདོ་སྨད་མི་མང་གི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་པའི་ཚོགས་འཐུས་སུ་ས་ཁུལ་ཁག་བཅུ་བདུན་གྱི་མདོ་སྨད་མི་འཐུས་གྲངས་གྱ་ལྔ་སྐོར་ཆེད་འཛོམས་ཀྱིས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་དོན་དུ་སྐབས་བསྟུནཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་སླད། གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔའི་ཐོག་ཏུ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་མ་ཟད། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གསོལ་འདེབས་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བའི་དོན་སྙིང༌།

བོད་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་བདག་ཅག་མདོ་སྨད་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་སྔར་ལྷག་མཐུན་ལམ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་མགོན་པོ་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་རང་གི་གཞུང་དང༌། གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་བཅས་ལ་གནས་དུས་ཚོད་རྩིས་དང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ལ་འགལ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཕྱི་ནང་སུ་ཐད་ནས་བྱུང་རུང༌། དེ་ལ་སྐབས་བསྟུན་གདོང་ལེན་མཐའ་སྐྱེལ་བྱ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བཞག་ཟིན་པའི་མིང་རྟགས་རིམ་འབུལ་ཞུས་ཡོད་ལགས་ན།

མི་རེ་ཟུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་གི་ལྷ་དགོངས་རྙོག་འགལ་རིགས་བྱུང་ཡོད་སྲིད་ཚེ་ལྷ་དགོངས་གསལ་དྭངས་ཐོག་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བདག་ཅག་གཞིས་བྱེས་བོད་འབངས་ཉམ་དམན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་འབྲལ་མེད་མཉེས་བཞིན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བཀའ་བཞེས་ཟབ་མོ་སྤྱི་སྩོལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྙན་ཞུ་ཐད་འབུལ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་མཇལ་བཅར་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་གདོང་ལ་འཁྱེར་ཏེ་ཡོང་བ་ཡིན་པ་ལ་ངོས་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མི་མང་གི་དོན་ལ་དམངས་གཙོའི་སྐད་ཆ་བཤད་ནའང་རེད། ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ནའང་རེད། གང་ལྟར། ཡང་སྙིང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ང་ཚོས་གཙུག་ཏུ་འཁྱེར་རྒྱུ་རེད།

དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཨ་མདོ་བ་རྣམས་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ངོས་ཀྱིས་འདིར་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་རྒྱག་གི་ཡིན།

བར་སྐབས་བོད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེང་སང་ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། སྐད་དང་ཡི་གེས་ཤན་ཕྱེ་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་སྔ་རྗེས་རིམ་པར་བཤད་པ་ལྟར་རེད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ང་རང་ཚོ་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་མ་བསྒྲིལ་བར་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཟུར་དུ་ཡིན་མདོག་མདོག་དང༌། མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་དེ་སྔ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་འོག་ལ་བསྡད་མྱོང་མེད་མདོག་བཤད་དེ་ད་རེས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་སྤྱི་ས་བར་ས་བྱས་ཏེ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་འོག་ཏུ་བསྡད་པ་རྣམས་སླར་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་གཅིག་རྒྱ་སྡེའི་འོག་ལ་ཚུད་དེ་ཕྱིན་ཆད་སྐབས་གཅིག་གི་རིང་སྐད་རྒྱག་ས་དང༌། རེ་བ་རྒྱག་ས་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་རེད།

དབུས་གཙང་ཁུལ་རྣམས་བོད་རིགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། ས་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུམ་བུ་གཅིག་ལ་རང་བཙན་བྱུང་ནའང༌། དེ་ལ་སྟོབས་དང་གང་ཅིའི་ནུས་པ་ཞན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་སོང་སྟབས། ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་བོད་རང་བཙན་ལེན་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་བློས་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་རྩ་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། རྩ་དོན་དེ་ང་ཚོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ཡོད། དེ་འདྲའི་རང་བཙན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་དགོས་པ་དེ་རེད།’’ ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་jམཆན།ཟབ་རྒྱས་སྩལ།

༢༽ཉི་ཧོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཉི་ཧོང་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་སྨོན་ལམ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱལ་ས་ཀྲོག་ཁྱོ་ (Tokyo) རུ་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་ཉི་བོད་ཤེས་རིག་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཀོད་བསྐྱངས།

དེར་ཉི་ཧོང་གི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང༌། རུ་སུ་དང་ཕྱི་སོག་གི་མཁན་པོ་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་སོགས་མི་སྣ་མང་ཙམ་ལྷན་འཛོམས་དང༌། སྣེ་ལེན་ཞུ་མི་རྣམས་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་ཐུང་ཙམ་གནང་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་བཅོས་མིན་དགའ་པོའི་ངང་ནས་ངོས་ལ་སྣེ་ལེན་གནང་བ་འདིས་འགྲུལ་བཞུད་རིང་པོའི་དཀའ་ངལ་གྱི་རྗེས་སུ་མེ་ཏོག་ལ་ཆབ་བསིལ་བྲན་པ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་དང༌། ཉི་ཧོང་དུ་ད་ལམ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཕེབས་ཐུབ་པར་ཐུགས་དགྱེས་བྱུང་ཚུལ། ཉི་བོད་དབར་མི་རབས་གོང་རིམ་ནས་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བ་སོགས་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་གྱི་རིམ་པ་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཉི་ཧོང་རྒྱལ་སའི་ནང་གི་དགོན་སྡེ་ཁག་བཞི་ཙམ་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད། ཉི་ཧོང་དུ་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོས་མཚོན་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་དང༌། ཉི་ཧོང་ཁུལ་མཛའ་གྲོགས་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་སོགས་གནང་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད། ད་ལམ་ཉི་ཧོང་ས་གནས་གང་དུ་ཆིབས་བསྐྱོད་བསྐྱངས་ཀྱང་ཚགས་འགོད་པ་ཧ་ཅང་མང་པོས་འཚང་ཀ་ཤིག་ཤིག་གིས་སྐུ་དཔར་བསྒྲོན་པ་སོགས་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞུས་ཏེ་ཉི་སྐད་དང༌། དབྱིན་སྐད་གསར་ཤོག་ཁག་གི་ནང་སྐུ་དཔར་དང༌། གླེང་བརྗོད་ཁག་མང་པོ་བཀོད་ཐོན་བྱུང༌།

དེའི་རྗེས་འབྲེལ་ཉི་ཧོང་དུ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྗེས་ཉི་ཧོང་དུ་རང་འཇགས་གནས་པ་ཡིན་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་ཡོང་གནས་ཡིན་སྐོར་མཁས་དབང་ས་ཧེ་མི་མ་རུ་ཀི་ (Dr.Seimi Maruki,M.D.) ལ་བཀའ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་སྩལ་དོན།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་མ་རུ་ཀི་མཆོག་ལ།

ངོས་རང་ཉེ་ཆར་ཀྲོག་ཁྱོ་རུ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་འབྱོར་སྐབས་སྐུ་ཉིད་སྟེང་ཞལ་ངོ་མཇལ་བྱུང་བ་ནི་དགའ་ཚོར་འོས་པའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་གཉེན་གཤིན་རྒྱུས་འདྲིས་ཅན་ཞིག་དངོས་སུ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བ་ནི་ལྷག་པར་དགའ་སྤྲོའི་གནས་སུ་གྱུར།

ཉི་ཧོང་དུ་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཧུར་འབུངས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པར་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར། གཞོན་སྐྱེས་ཕལ་མོ་ཆེ་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་རིང་ཉི་ཧོང་རང་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཞིང༌། ད་ཆ་ཕོ་མོ་དར་མ་གོ་འཕེར་ཤ་སྟག་དེ་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སྦྱངས་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་གི་མི་རིགས་དང༌། བོད་པའི་རྩ་དོན་མ་བརྗེད་པར་ལར་ཞེན་ཡོད་པར་མཐོང་དུས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཉི་ཧོང་དུ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཉི་བོད་མི་མང་གཉིས་དབར་གྱི་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག་ཅིང༌། ལྷག་པར་སྐུ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ས་བོན་འདེབས་འཛུགས་གནང་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་སྟབས། ངོས་ནས་བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་དང་བཅས་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གཞན་ཡང༌། དེ་སྔ་ང་ཚོ་ངོ་མཇལ་སྐབས་གཞོན་སྐྱེས་འདི་རྣམས་ཉི་ཧོང་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཡོད་སའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་ལས་ཀ་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུའི་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་ལྟར། གཞོན་སྐྱེས་འདི་རྣམས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་མ་བརླགས་པར་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པ་ལས་ཉི་ཧོང་དུ་རང་གནས་སུ་བསྡད་ན་འཕྲལ་ཕུགས་ལེགས་ལམ་ཆེ་ཞིང༌། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན་ན། མི་མང་བྱིངས་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ཉི་ཧོང་དུ་རང་འཇགས་བསྡད་ན་ལས་ཀ་ག་རེ་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་པའི་ངོ་བོ་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ད་དུང་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་སྙམ་པ་མ་ཟད། འདི་ནི་ཉི་བོད་གཉིས་དབར་གྱི་གོ་རྟོགས་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཁྱད་ཆེ་བ་དང༌། དགེ་མཚན་ཡང་ཡོང་གཞིར་བརྟེན། ཁོང་ཚོ་ངོ་འཕྲད་སྐབས་ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཁག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ་ཉི་ཧོང་དུ་རང་འཇགས་བསྡད་པའམ། ཡང་ན། རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་གང་དགེ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་སྒོ་ནས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དོན་གཅོད་ལའང་བཀོད་མངགས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང༌། སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་མིའི་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་དང༌། རོགས་རམ་ཇི་གནང་ལ་ངོས་ནས་སླར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༧ ལ། ཞེས་སྩལ།

༣༽བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ངྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་སྐབས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་ལས་བྱེད་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང་སྦྲགས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སློབ་ཕྲུག་ལག་རྩལ་དངོས་རྫས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་རྩེད་ཐང་གི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་རྔ་རོལ་དང་བསྟུན་སྡེ་ཁག་བཞིས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང་བསྟོད་གླུ་ཕུལ་བ་སོགས་འཆར་ཅན་ལྟར་ཞུས།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ཕན་ང་ཚོས་བོད་སྤྱི་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག་ན་གཞོན་ཚོའི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ལས་འགན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་འབད་བརྩོན་གནང་བ་ལྟར། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ལུགས་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཁེ་གཙང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དོན་ནི། ང་ཚོ་འཛམ་གླིང་གི་མི་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནི་ང་ཚོར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱུང་བ་གང་ཡང་མིན། དཔེར་ན། ས་གནས་འདི་གའི་ཡུལ་མིའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་དང༌། རྒྱ་གར་བའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཡང་ཕུང་པོ་ཤ་རུས་ལས་གྲུབ་པ། མི་ཡིན་པ། བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ང་ཚོ་དང་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོ་རང་གི་ལུང་པ་བྲལ་ནས་མིའི་ལུང་པར་གྱར་བའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོའི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག གཞིས་ཆགས་སོགས་གང་ཅིར་བོད་སྤྱིའི་དོན་དང་སྦྲེལ་ནས་ལས་དོན་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས། གནས་ཚུལ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བ་དང༌། བོད་པའི་དྲི་མ་མ་བརླག་པ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ཡོད་པ་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་མི་གྲལ་ལ་ཚུད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་ལུགས། ང་ཚོ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། མིའི་ཤ་མདོག་དང༌། དབུལ་ཕྱུག གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཚང་མར་མིའི་འདྲ་མཉམ་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱིས་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་དགོས་ལུགས། མི་ཡ་རབས་བཟང་པོ་བྱས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་མི་ཚེའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལུགས། བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མ་བརྗེད་པ་དགོས་ལུགས།’’jམཆན། སོགས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་པརསྩལ།

ཉིན་ཤས་རྗེས་ཨ་རི་བ་བུད་མེད་ (Barbara.N.Frye) དང་སྐུའི་གཅེན་པོ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་སོགས་མི་གྲངས་བཅུ་ཙམ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་ཆབས་སྦྲགས་ཐོག རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བཤད་ལུང་དང༌། མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། རྣམ་གྲྭ། གནས་ཆུང་གྲྭ་རྒན་གྲས་བཅས་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ལ་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་དབང་དངོས་གཞི་སྟ་གོན་ཆབས་སྦྲགས་སུ་སྩལ།

ཕུ་ཐུང་སེམས་གཤིས་རླུང་ཡན་འགྱུ་བ་ལས།།

བྱུང་བའི་བབ་ཅོལ་གཏམ་ལ་གོམས་པ་འགས།།

ཆོལ་གསུམ་དཔུང་གདང་གཏོར་བའི་ཟློས་གར་ནི།།

བྱེ་མའི་འཆིང་བུ་རུམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཉིད།།

དབྱེན་སྦྱོར་ཚེར་མའི་གདན་ལ་མི་རེ་བཞིན།།

བསིལ་ལྡན་བུས་པས་བདེན་ལུགས་སྟོང་གི་དབྱངས།།

གསོལ་བས་ལེགས་ཚོགས་དཔལ་གྱི་ཕྱྭ་གཡང་གི།

ཤིས་པ་སྩལ་བས་རྒྱལ་རྣམས་ཡིད་ཀྱང་མྱོས།།

རྒྱལ་ཐབས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་འདེགས་མཁས་པའི།།

གྲགས་པ་ཡིད་འོང་དོན་ལྡན་ལྷ་ཡི་རྔ།།

སྲིད་འདིར་སྒྲོག་པའི་ཉི་ཧོང་ཡུལ་སྡེ་རུ།།

ཞབས་སེན་དགེ་ལེགས་འབུམ་གྱི་བཅུད་དུ་བསྟིམས།།

བྱུང་རབས་རྨུ་ཐག་དཀར་པོའི་བསིལ་གཡབ་ཀྱིས།།

ཡོངས་འཁྱུད་ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དག།

ཉེ་བར་བསྙེན་ལ་རིགས་ཀྱི་སློབ་བུ་ཚོགས།།

ཐུགས་རྗེའི་ལྕག་གིས་བསྐུལ་བའི་ངོ་མཚར་མང༌།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ཆོས་ཚོགས་ཁག་གཉིས་སུ་དབུ་བཞུགས་དང་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ། གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར།

༡༽བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་དབུ་བཞུགས་དང་གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་ལ་བཀའ་ལན།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆོས་ཚོགས་དེ་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བའི་ངྷརྨ་པ་ལ་སློབ་གཉེར་ཁང་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་མགྲོན་ཁང་ཞེས་པ་བཅས་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ས་གནས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་ཁག དགེ་སློང་རྣམ་པ་བཅས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་ཆུན་པོ་ཕུལ་ཏེ་གུས་བསུ་དང་སྦྲགས། ཕེབས་སྒྲིག་ཞུ་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་འཇགས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་ནས་ཀ་ཏའི་སྤྱན་གཟིགས་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཞིབ་ལྷོད་དང༌། དེ་སྐབས་བྱ་རིགས་ཤིག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ཏེ་སྐུ་དཔར་བསྒྲོན་པ་དེ་དག་ཕྱི་ཉིན་ཚགས་པར་ཐོག་སྐུ་དཔར་དང་བྱ་དེ་རིགས་རྒྱུད་བོད་ནས་མཆེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྐད་འགྲེལ་བརྗོད་དང་བཅས་ཐོན།

ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཚུགས་ཡུལ་དུ་སྒོ་འབྱེད་དངོས་གཞི་ཤྲི་ལང་ཀའི་ (Sri Lanka) སྲིད་འཛིན་ནས་གནང་རྒྱུའི་མཛད་སྒོར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གསུངས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱིན་འབེབས་མཛད།

ཀ་ཏ་ཁུལ་གནས་སྡོད་རང་རིགས་སློབ་ཕྲུག་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་སྦྲགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་སྐབས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་ལ་མགོ་གཡེང་སྟེ་བསྡད་ན་དོན་དག་ཡོད་པ་མ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་སློབ་གྲྭར་སྡོད་རྒྱུ་དེ་སློབ་སྦྱོང་གི་དོན་ལ་བསྡད་པ་ལས་དང་དོད་སློབ་སའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། མགོ་གཡེང་གུང་གསེང་གཏོང་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་རིང་ལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་དངོས་གནས་གང་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། མི་ཡ་རབས་ཤིག་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་དང་དོད་ཡོད་མཁན། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་མི་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དཀའ་ངལ་ག་ཚོད་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ལ་བཟོད་བསྲན་དང༌། དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དཀའ་ངལ་བྱུང་ན་ཕྱི་བཤོལ་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་རེད’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་ང་ཚོས་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྗོད་མུས་ལྟར། ང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། གལ་ཏེ། ངེས་མེད་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་ང་ཚོའི་ལུང་པ་དེ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། དགོས་ངེས་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པ། ལྟོ་གོས་ལྡང་ངེས། འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱུང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་དམངས་གཙོ་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེའི་མི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་སྒྲ་དེ་པེ་ཅིན་གྱི་ནང་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པ་དང༌། སོག་པོ། ཤིང་ཅང་སོགས་མི་རིགས་ཚང་མར་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་ཞིག དེ་ཡང་ཚིག་སྐམ་པོའི་འདྲ་ཆགས་ཆགས་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་དོན་དམ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དང༌། རང་དབང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང༌། དེའི་ཐོག་ལ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ནང་ནས་མང་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ང་ཚོ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡད་ནས་ང་ཚོ་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་འདུག

ང་ཚོ་འདི་གས་འགྲིགས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་གལ་སྲིད་བྱུང་སོང་ན། དེ་མཚམས་ང་ཚོ་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་བརྩི་བཀུར་དང༌། བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་མོས་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོའི་ལམ་ཕྱོགས་དང༌། བསམ་ཚུལ་དེ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

དེ་བཞིན་ཀ་ཏ་ཁུལ་གནས་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཚོང་ལས་སུ་འབྱོར་བའི་བོད་རིགས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལའང་ཞལ་མཇལ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ། མིའི་ལུང་པར་གྱར། གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་གྱི་འོག་ལ་བསྡད་ནས་ང་ཚོ་སྐྱོ་པོ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དུས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོའི་བདེ་སྡུག་འདི་རྣམས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་དང༌། རང་རང་སོ་སོས་ལས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཙང༌། དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ལ་ལས་འབྲས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རང་གི་བསྐོས་པའི་ལས་ལ་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་བསམ་པ་བྱས་ན་སེམས་བག་ཕེབས་པོ་དང༌། སེམས་ལྷོད་ལྷོད་ལ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་མེད་པར་གསུངས་ཡོད་པས། ང་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང༌། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བསམ་བློ་འཁོར་བ་བྱས། དེ་འདྲ་དྲན་པ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་བོད་དོན་འདི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བདེན་པ་བདེན་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ་ཡིན་དུས། ལོ་ཉི་ཤུའི་གོང་ལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ལ་ཡང་དེ་ག་རང་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལ་ལྕེ་རིང་ཐུང་གཉིས་བརྐྱང་དགོས་རྒྱུ་དང༌། གདོང་གཉིས་བསྟན་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་རེད། དེ་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བདེན་པའི་ནུས་པ་ཡིན་པས་ང་རང་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད།’’ཅེས་དང༌།

‘‘རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་མ་འོངས་པའི་རྩ་དོན་འདི་རང་གི་ལུང་པ་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་དེ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་ཞིང༌། ཀ་ཏར་བཞུགས་རིང་གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གྱིས་བཀའ་འདྲི་ཁག་མང་ཞུས་པའི་ཁོངས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་འཇེ་སིང་ (A.J.Singh) གིས་ཉེ་ཆར་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་བྱས་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་གནང་སྒོ་བློས་བཏང་མཛད་ཚུལ་ཐོན་པ་དེ་དག་དངོས་བདེན་ཨེ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། ངོས་ནས་དངོས་འབྲེལ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་མིན་ཡང་དེ་ལས་ལོགས་སུ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་གི་རྩ་བའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད་ཅིང༌། ང་ཚོས་རང་བཙན་ཆེད་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཕྱི་རྒྱལ་དབང་འཛིན་འོག་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། གལ་ཏེ། ཁོ་ཚོ་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་མུར་འདོད་བློ་ཁེངས་ཀྱི་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེར་དགོས་དོན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ལོ་གཉིས་ཙམ་སྔོན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་འབྱོན་རྒྱུའི་ཡང་སྲིད་མཚམས་འཇོག་གནང་རྒྱུ་ཐུགས་མོས་ཡོད་ལུགས་གསལ་བཤད་གནང་དོན་གང་ཡིན་ནམ། རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་འཛིན་འོག་ནས་བོད་འདི་ཕྱིར་ལེན་ཐུབ་ཐབས་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་གནང་བའི་རྟགས་མཚན་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར། དེ་འདྲ་མ་རེད། དེ་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཐབས་བྱུས་འདི་ཐོག་རྣམ་འགྱུར་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྟན་མིན་ངེས་གཏན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་སུ་ཡིན་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མིན་ཡང་ངོས་ལ་ཤེས་འདོད་ཡོད། ངོས་རང་གི་ཡང་སྲིད་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ནི་བོད་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་མ་རེད།

ཡང་སྲིད་ཕེབས་བཞིན་པའི་ཆེས་མཐོའི་བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་མང་པོས་ཁོང་ཚོའི་ཡང་སྲིད་དེས་མི་མང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཞིག་གཟིགས་སྐབས་ཡང་སྲིད་ཕེབས་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གནང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་ཡོད་པ་རེད། ངོས་ནས་ཡང་སྲིད་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་ཡང་གོང་བརྗོད་ལྟར་ལ་གཞི་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བར་ཡིད་བསུན་གྱུར་པ་སོགས་གང་ཡང་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གལ་ཏེ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་འོག་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚུལ་དེ་དག་ཁ་བཤད་ཙམ་མིན་པར་མིག་གིས་མཐོང༌། རྣ་བས་ཐོས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་རང་བཙན་རྩོད་གླེང་བློས་བཏང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་པ་དེ་དག་ད་ཆ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུའི་དོན་གནད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་གཞུང་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་དང༌། ལྷག་པར། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གནས་སླར་གསོ་ཞུས་པ་དེ་ནས་བཟུང་རྩ་བའི་དོན་གནད་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། འདིའི་ཐད་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ཀྱིས་བསམས་ན་སླར་ཡང་ངོས་ཀྱི་དངོས་འབྲེལ་བསམ་ཚུལ་དེར་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ངོས་རང་གི་བརྗོད་དོན་ནི་རང་དབང་འདོད་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ངེས་མིག་མཐོང་ར་འཕྲོད་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནས་བོད་རང་བཙན་ཐོག་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་བློས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་ཆེད་ངོས་རང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟ་རྟོག་འོག་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ངོས་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་དེ་བཀག་འགོག་གང་ཡང་མེད་པར་རང་དབང་གཙང་མ་ཡོད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གནས་སླར་གསོ་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ངོས་རང་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གནས་སླར་གསོ་བྱུང་ལུགས་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཡིན་ནའང༌། བོད་མི་ཚོའི་བློ་ཡིད་མགུ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེ་དག་བསམ་ཐོག་དོན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་དམར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དོན་ལྟར། བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་དམར་གྱི་བཀའ་གསུང་དང་ལེན་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཚེ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གནས་སླར་གསོ་ག་རེའི་དོན་དུ་ཞུ་གི་ཡོད་དམ། ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་རང་མོས་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་བཟོ་རྒྱུ་དེ་དག་བོད་ནང་འགོ་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། བོད་མི་ཚོར་ཕྲན་བུ་རང་དབང་ངམ། ལྷོད་ཡངས་ཡོད་ཚུལ་ཕྲན་རང་གིས་ཀྱང་གོ་ཐོས་བྱུང༌། ཡིན་ནའང༌། ད་བར་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་གོ་ཐོས་མ་བྱུང༌། ངོས་ཀྱི་བསམ་ན་རྒྱ་མི་ཚོས་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་འགའ་ཤས་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ་དེ་ཚོའི་ཚབ་ཏུ་བོད་མི་འཇོག་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྲིད་ཅིང༌། རྩ་བའི་དབང་ཆ་ངོ་མ་ནི་ད་ལྟའང་རྒྱ་མིའི་ལག་ཏུ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཁ་ཤས་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་མོས་ཡོད་ལུགས་གོ་ཐོས་དེ་དག་བདེན་པ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། ངོས་ཀྱིས་སྔོན་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་བོད་ནང་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་རང་གི་སྤུན་མཆེད་ཐུག་འཕྲད་དུ་བོད་ནང་ངེས་པར་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་གཞོན་ནུ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ནང་ཕྱིན་ཏེ་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་བལྟ་རུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་དམར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལན་འདེབས་ཡག་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བརྗོད་གསལ་གཅིག་ལ། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོས་བཙན་བྱོལ་གྱི་བོད་མིའི་ནང་དུ་ཡང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཡོད་པ་དེརྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐུགས་མོས་གནང་གི་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་པ་དེ་དག་དངོས་བདེན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། དེ་ག་རང་རེད། ཡིན་ནའང༌། སྐད་ཆ་དེ་དག་ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་གང་ཡང་མ་རེད། འདི་ནི་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་ནས་ང་ཚོས་སྦས་གསང་མེད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཁ་ཤས་ལ་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་རང་དབང་གི་ཡུལ་ནང་བོད་མིའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་སྐོར་ངོས་རང་དང་ཡང་འཕྲོས་མོལ་བྱུང༌། ཞེས་དང༌།

ཡང༌། སློབ་སྟོན་འདི་དག་གིས་བོད་རང་བཙན་ཆེད་རུ་སུས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགསཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། མ་རེད། ང་ཚོའི་བསམ་བློ་འདི་དག་ལ་རྒྱལ་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྟེན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་མ་བྱུང་གོང་དུ་ཡང་བོད་ནང་བོད་མིའི་ཁོངས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཡོད་ཅིང༌། ཁོ་ཚོས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་བོད་མི་གཙང་མ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་དེ་རྒྱ་མིས་བཙན་བཟུང་མ་བྱས་གོང་བོད་ནང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་བོད་མི་བཞི་བཅུ་སྐོར་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མིས་བོད་མི་དམར་པོ་འདི་ཚོ་བོད་ནང་མ་བཏང་བར་དགོས་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་བཞག་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་བོད་མི་རྣམས་བཙན་གནོན་གདུག་རྩུབ་སྣ་ཚོགས་འོག་བཅུག་ཡོད་པས་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་བོད་མི་ཚོས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་རྙོག་གླེང་བཤད་པས་ཁོ་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ལ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱིས་བཙན་གནོན་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་བོད་མི་དེ་ཚོར་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་གཉིས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་འདི་ཚོས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པས་ཐོག་མར་ཁོང་ཚོ་ཁམས་པ་མཉམ་དུ་བོད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ཡོད།

རྗེས་སུ་ཁོ་ཚོ་བོད་ནང་འཁྲིད་འདོད་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིར་བློ་ཐག་གཙང་བཅད་བྱས་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་མཁན་མི་གཅིག་ལས་བྱུང་མེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ས་ཁུལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་བོད་མིའི་ལས་བྱེད་མཐོ་ཤོས་ཁོ་པ་གཅིག་པུ་རེད། དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་བོད་མི་གཞན་དག་ཕལ་ཆེར་བསད་པའམ། ཡང་ན་གར་སོང་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། གང་གིས་ཤེ་ན། ཁོ་ཚོ་དམར་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དེས་རེད། དེས་ན་འདིར་ང་ཚོར་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་བོད་མི་ག་རེ་བྱས་ནས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་དམ། ཞེས་སྩལ།

མཐའ་དོན་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་མཐུན་འབྲེལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ། དེས་བོད་མི་ཚོར་གནོད་སྐྱོན་ཆགས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དོན་གནད་དེའི་ཐོག་ངོས་རང་སེམས་ཁྲལ་མི་འདུག ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན་ཡུལ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་རེད། གཅིག་ནི་སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཡིན་པ་དང༌། གཞན་དེ་དག་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་སམ། ཡང་ན་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ཐོག་མའི་ཆར་མཚོན་ན་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ (Hindi Chini Bhai Bhai) ཟེར་བ་དེ་འཕྲལ་མྱུར་དུ་ཡོང་སྲིད་པ་དང༌། འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བྱས་ན་དངོས་འབྲེལ་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་འབྲེལ་ལམ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་ཡོང་བར་དུས་ཚོད་འགོར་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཡོང་རྒྱུར་དུས་ཡུན་ལོ་བཅུའམ་ཡང་ན་བཅོ་ལྔ། ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་འགོར་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ་བ་དང༌། གཞན་ཡང༌། འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ཤྲིའ་ལང་ཀར་གནས་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་སོགས་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་སོགས་ཁུལ་དེའི་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

༢༽དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༠ ནས་ཚེས་ ༢༧ བར་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཚོགས་དབུར་ྋགོང་ས་མཆོག་བསྟར་ཆགས་སུ་ཆིབས་ཞབས་བཀོད་པ་དང༌། ཉིན་གསུམ་རིང་རྣམ་གྲྭ་བཞི་རེ་ནས་ཕུར་པའི་བདག་བསྐྱེད་མཆོད་འབུལ་ཚར་རེ་གཏོང་དགོས་བཀའ་དགོངས་ལྟར་སྨིན་བསྒྲུབས། ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གཏོར་སྒྲུབ་ཟོར་འཕེན་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་ཚེ་སྒྲུབ་གསུང་ཆོག་རྒྱས་པར་གནང་བ་དང༌། འདུས་ཚོགས་སུ་སྐུ་སྒེར་ནས་བསྙེན་འགྱེད་ཡོན་བཅས་སྩལ་ཐོག རྣམ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ནས་རྒྱུན་གྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་དགོས་ལུགས་དང༌། ཚོགས་ཆོས་ཁག་ཁྲལ་མངོན་སླ་བཅོས་མིན་པར་དང་བས་ཀུན་ནས་བླངས་དགོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཀྱང་ཞིབ་པར་སྩལ།

སྤྱི་སྒོས་བསྟན་སྲུང་རྒྱ་མཚོར་གཏང་རག་གཟབ་གསོལ་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཕུར་པའི་གཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་གནང་སྐབས་སུ། བཀའ་བློན་དང༌། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ་ངོ་བཞུགས་རྣམས་རང་མོས་ཀྱིས་བཅར་བ་དང༌། ཚོགས་འཁོར་འབུལ་བཞེས་བཀྱེ་འགྲེམས་གྲུབ་བསྟུན། གཞུང་གནས་ནས་བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་མལ་དང༌། འདུས་ཚོགས་སུ་སྐུ་ཡོན་དང་མཇལ་དར་བཅས་ཕུལ། མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་ནས་གྲོལ།

སྐབས་དེར་གནས་ཆུང་སྤྱན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུའི་ལུང་ཞུར། ཕུར་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཟོར་འཕེན་བྱ་རྒྱུའི་དཔུང་རིམ་དུ། རིས་མེད་ཆོས་སྒར་ཁག་ནས་ཤེར་སྙིང་བྱེ་བ་དང༌། ཕུར་གཟུངས་དུང་ཕྱུར་གསོག་བསྒྲུབས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་བཞི་བཅུ་སྐོར་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་བསྙེན་སྒྲུབ་གནད་སྨིན་བགྱིས་པའི་ཟོར་འཕེན་དངོས་གཞི་སང་ཉིན་དགོང་མོ་བྱ་རྒྱུར་གནད་འཁེལ་རྟགས་ཐོན་ཡོང་བའི་འཕྲིན་ལས་གདོང་གྲོགས་ཡོད་པ་ཞེས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་གནས་ཆུང་སྤྱན་འདྲེན་གནང་བར། སྤྱན་འདྲེན་འདོན་འགོ་ཚུགས་མ་ཐག་རྔམ་ཟིལ་བཅས་སྐུ་ཕེབས་ཀྱིས་པུས་མོ་ལྷ་ང་སར་བཙུགས་ཏེ་སྐུ་ཕྱག་གསུམ་ཕུལ་རྗེས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་གསོལ་ཇ་བཏེགས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྲུང་མར་མངའ་གསོལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་དུ་ཐུབ་སྐུ་ནང་མཛོད་སེར་པོའི་སྙན་དར་ཅན་སྩལ་ཐོག རྒྱལ་བསྟན་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་ཆགས་སྡང་ཞི་ཞིང༌། ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་ཡོང་བའི་འཕྲིན་ལས་གནང་དགོས་བཀའ་མངགས་ཞིབ་པར་སྩལ་བ་དང༌། ལུང་ཞུ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར། ཆོས་སྐྱོང་ནས། ད་ལམ་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པ་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་ཚུལ་དང་པད་དཀར་འཆང་བ་རིམ་བྱོན་གྱི་བཀའ་ཡི་དམ་ཚིག་སྔར་ཡང་མ་དོར་ལ། འབྱུང་འགྱུར་ཡང་མགོན་པོ་ཉིད་ནས་མངའ་གསོལ་གཟེངས་བསྟོད་མཛད་དོན་སྙིང་བཅངས་ཞུ་རྒྱུ། འདོད་ཁམས་བདག་མོ་དང༌། ངོས་གཉིས་ནས་ལྷ་དམག་བྱེ་བར་བཀའ་བསྒོས་ཟིན་པས་ཐུགས་ངལ་མཛད་མ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཞལ་བཞེས་དགྱེས་ཉམས་ཅི་ཆེའི་ལུང་གསལ་གནང༌།

ཡང༌། བཀའ་ཕེབས་སུ། མདང་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་དུ་གནས་ཆུང་སྐུ་རྟེན་ལ་ཆོས་སྐྱོང་ཕེབས་ཉམས་ལྟ་བུ་ལ་ཧ་ཅང་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམ་ཀུན་གྲྭ་ཆས་ཐོག་སྐུ་ཕེབས་སྐབས་གཟན་མགོ་ལ་དཀྲིས་ནས་བརྗིད་ཉམས་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མེད་པ། དངོས་སུ་སྐུ་ཕེབས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སྔོན་དུ་ཐུབ་སྐུ་ཞིག་ཞུས་པ་དེ་ད་དུང་གནང་མ་བྱུང་གསུངས་པར། ངོས་ཀྱིས་དེ་ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་རྒན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་བརྒྱུད་ནས་སྔོན་དུ་ཕུལ་ཟིན། ད་དུང་དགོས་ན་ཐུབ་སྐུ་ཕུལ་ཆོག་ཅེས་ཐུབ་སྐུ་ཞིག་འཚོལ་སྙམ་བྱེད་པ་ལ་ཐུབ་སྐུ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་འདུག་པ་དེ་ཡང་འོས་པོ་རང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གཅིག་འདུག་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་འདུག དེ་མུར་གཉིད་སད།

སྔ་དྲོ་ཇི་ཡིན་སྙམ་ཡང༌། གོ་དོན་གང་ཡང་མ་དྲན། ད་གིན་ཚོགས་ལ་བཟླས་པའི་སྐབས་བསམ་བློར་ཉེ་སྔོན་ནས་ཚོགས་ལ་མངའ་གསོལ་སྐབས། ལྔ་པའི་གསུང་ནང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་གྱི་མངའ་གསོལ་མེད་སྟབས། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་དེ་འདོན་བཅུག་ཅིང༌། དེའི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལ། དགེ་ལྡན་བསྟན་སྲུང་དཔའ་བོར་མངའ་གསོལ་ལོ།། ཞེས་འདུག་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐུ་ལྔའི་ནུས་པ་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག སྐུ་ལྔ་ནི་རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཡིན་པས། རིས་མཻད་བསྟན་སྲུང་དཔའ་བོར་མངའ་གསོལ་ལོ།། ཞེས་འདོན་བཅུག་པ་དེ་ལ་དགའ་པོ་བྱུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ་པ་བྱུང༌།

གང་ལྟར། རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྲུང་མར་མངའ་གསོལ་གཟེངས་བསྟོད་ཐོག བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཐུབ་དབང་གི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་ཆོས་སྐྱོང་ལ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྲུང་མར་མངའ་གསོལ་བྱས་པའི་དགོས་དོན་བསྟན་པ་ནང་ཁུལ་ཆགས་སྡང་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པའི་བསམ་སྦྱོར་མཐའ་དག་ཞི་ནས། ཕན་ཚུན་དད་བཀུར་དག་སྣང་གོང་འཕེལ་ཐོག རིས་མེད་བསྟན་པ་མཐའ་དག་མི་ཉམས་དར་རྒྱས་ཡོང་བའི་འཕྲིན་ལས་གནང་དགོས་པའི་བརྗོད་འགོད་བྱ་དགོས་ཕེབས།

ལུང་ཟིན་སྤྱན་ཞུར་ཕུལ་བར། དེའི་ནང་སྔོན་ཚེ་སློབ་དཔོན་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་དང༌། པད་དཀར་འཆང་བ་གོང་མ་རིམ་པས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་དུ་གཏད་པ་བཞིན་ཞེས་འཁོད་པར། པད་དཀར་འཆང་བ་གོང་རིམ་རྐྱང་པ་མིན་པར་རིས་མེད་དམ་པ་མང་པོས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་གནང་ཡོད་པས། རིས་མེད་འཕགས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་ཞེས་འཇུག་དགོས།

སྐུ་ལྔ་ནི་སྔ་དུས་རྙིང་མའི་བླ་ཆེན་མང་པོས་བསྟེན་གསོལ་གནང་བཞིན་པ་དང༌། ཉེ་དུས་ཀྱི་རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་དེས་ཀྱང་བསྟེན་གནང་མཛད། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་འདིར་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ཆོས་སྐྱོང་ནས་སྐུ་གོང་མའི་དུས་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་སྤྲུལ་སྐུས་གནས་ཆུང་གི་སྲོག་གཏད་ཞུ་དགོས་ལུང་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་ས་སྐྱ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ནང་དུ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། འབྲུག་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གོང་མ་ཚོས་བསྟེན་མཆོད་གནང་ཞིང༌། འབྲུག་རྒྱལ་པོ་དང་འཁོན་རྩོད་བྱུང་སྟབས། འབྲུག་རྒྱལ་པོ་རིམ་པར་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་འཁོན་གནོད་ཡོད་ལུགས་གླེང་འཕྲོས་ཡོད་མུས་རེད། ཞབས་དྲུང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་སྐུ་ལྔའི་སྐུ་བརྙན་གླང་ཆེན་ཆིབས་ཅན་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཀརྨ་པས་ཀྱང་གསུང་གི་འདུག རིས་མེད་ཀྱི་སྲུང་མ་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད་ཅེས་ཕེབས།

༣༽གསར་འགོད་པ་ཝེ་རྗེ་ཁ་རན་དི་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གསར་འགོད་པ་ཝེ་རྗེ་ཁ་རན་དི་ (Vijay Kranti) མཇལ་བཅར་གྱིས་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པ་སྲུང་བརྩི་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། བོད་མིའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་གྱི་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་རེ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ང་ཚོ་ཧ་ཅང་གི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོས་རང་ནས་སྔོན་མའི་དུས་སྐབས་སུའང་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། ཇི་སྲིད་མིའི་སེམས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་གནས་པའི་བར་དེ་ཙམ་གྱིས་རེ་བ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་བོད་དོན་སྐོར་ང་ཚོའི་རེ་བ་དང་སེམས་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་དང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིར་ཡུན་རིང་གནས་རྒྱུ་མིན་པ་ནི་ད་ཆ་ང་ཚོས་ཆ་ཚང་གསལ་རྟོགས་བྱུང༌། རྩ་བའི་ལས་དོན་འདི་དག་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པ་ང་ཚོས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་འདིའི་གྲུབ་འབྲས་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་ཞིག་ལ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་ཐབས་དཀའ་ཞིང༌། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་ནི་གཡོ་རྫུན་མེད་པའི་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་དྲང་བདེན་ལ་འཐོབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དེ་ལྟའི་ཐུགས་རེ་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ནི་མིའི་སེམས་ཤུགས་དེ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་དེ་ཙམ་ནང་ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་མེད་སྔར་བཞིན་གནས་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ད་དུང་སེམས་ཤུགས་ཆེ་རུའང་ཕྱིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་དོན་དག་ངོ་མ་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

སྔོན་མའི་མི་རབས་དེ་བོད་མིའི་མི་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། བཙན་བྱོལ་ནང་ཁོང་ཚོར་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་ཐོབ་པ་དེས་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་རང་དབང་བརླག་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་རྟོགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།

གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པ་འདི་ཚོའི་མདུན་བོད་ནང་གི་རྒྱ་མིའི་དཀྲོག་གཏམ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་འོག་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་དངོས་འབྲེལ་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་དབར་ཁྱད་པར་དེས་རྒྱ་མིའི་རྣམ་འགྱུར་ངོ་མ་དེ་བསྟན་ཡོད་པ་རེད།

ཤེས་ཡོན་གྱི་མིང་ཐོག་བོད་ཕྲུག་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྲིད་ནས་རྒྱ་མིར་བསྒྱུར་ཆེད་བོད་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཚོ་ད་ཆ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་ལ་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་དོན་གནད་ཐོག་བསམ་བློ་བསྐྱར་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ད་ཆ་དོ་སྣང་ཅི་ཆེ་དང༌། ང་ཚོའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡང་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དེང་སྐབས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་རང་བཙན་ཆེད་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡིད་ཆེས་མཛད་དོན་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་ངོ་རྒོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དེས་ཧ་ཅང་གི་གསལ་པོ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། རླུང་འཕྲིན་དང་དེ་བཞིན་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཉེ་ཆར་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འཛིན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཉེས་པ་ཕོག་མཁན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཁོངས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡིན་པ་རེད།

ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུའི་ལོ་འགོ་ཙམ་བར་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཀྱི་ཉེས་པ་བཏང་བ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒན་རབས་ཀྱི་ཁོངས་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། འགྱུར་བ་དེ་ཚོའི་ཁོངས་རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བཅུག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཨ་རི་དང་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་བཅས་ཡིན་པ་དང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐོག་ཁྱད་པར་གང་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མུས་འདིའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྱུར་བ་འདི་ཚོས་རྩ་དོན་ཐོག་ཧ་ཅང་གི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་གྱི་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་བརྟན་ཞིག་མིན་སྟབས་འདི་ཚོ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་འགྲོ་གི་རེད། འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཧ་ཅང་གི་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཁྱེད་རང་གི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ཉེ་ཆར་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལ་གཞིགས་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་བཞེད་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་བསམ་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་བོད་མིའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་གནང་རྩིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དོན་གནད་འདི་དག་དྲང་བདེན་ཇི་ཙམ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་ཀྱི་བསམ་ན་གསར་ཤོག་ཁག་གིས་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད་འདུག ངོས་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་བློ་ཡོད་པ་དེར་དོགས་པ་མེད་པ་ཞིག་རེད།

གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་དེ་ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གི་ལུང་པ་རེད། འདི་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཕྱེད་ཙམ་དྲང་བདེན་ཡིན་པ་དང༌། ཡིན་ནའང༌། གསར་ཤོག་ཁག་ནང་གནས་ཚུལ་གཞན་ཕྱེད་ཙམ་དེ་གསར་བཀོད་མི་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གང་ཡིན་ངོས་རང་གིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ངོས་རང་བོད་ལ་ལོག་འདོད་ཡོད་བརྗོད་པ་ནི་བོད་མི་ཚོ་དང་ཁོ་ཚོའི་རང་དབང་བློས་བཏང་གིས་ངོས་རང་མཐུན་རྐྱེན་གང་འཛོམས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུའི་འདོད་བློ་ཡོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

ངོས་ནས་འདི་གསལ་རྟོགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ངོས་རང་གི་ལུང་པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གིས་དབང་འཛིན་འོག་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་ལས་དོན་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད་པར་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ནང་བཙན་བྱོལ་གྱི་ཐོག་གནས་རྒྱུ་འདི་དག་ཧ་ཅང་ལེགས་པ་དང་གུས་བརྩི་ཆེ་བ་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་འདུག

ངོས་རང་ཕྱིར་ལོག་བསྐྱོད་དེ་ཡུལ་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ངོས་རང་གིས་མངོན་སུམ་མིག་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་བོད་ནང་ཚང་མ་ལེགས་པོ་ཡོད་ཚུལ་དང་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འཛིན་འོག་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་བཞིན་པ་དེར་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་རེད། ངོས་རང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འཛིན་པ་ཚོར་དྲི་བ་བཀོན་རྒྱུར། གལ་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་འོག་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚེ་བོད་འདི་བཞིན་ད་མུས་ལྟར་དམ་བསྒྲགས་མེད་པར་རྒྱལ་སྒོ་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ནས་འཛམ་གླིང་ཚང་མར་མི་སྟོན་པར་བཀག་འགོག་གིས་ངོ་ཚ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ནས་བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་རང་གི་གཉེན་ཉེ་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་དུ་མི་གཏོང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནས་བོད་ནང་དེ་མཚུངས་གཉེན་ཉེ་སོགས་ཐུག་འཕྲད་དུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།

རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཁོ་རང་ཚོའི་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཤོག་དང་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་གསར་འགོད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་སྒེར་ཁག་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོ་བརྒྱུད་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་འཛམ་གླིང་ཚང་མས་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་མ་ཟད། བྱ་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཁ་ཤས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་གཏོང་རྒྱུར་བཀའ་འཁྲོལ་སྤྲད་ཡོད་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་བཞིན་པ་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཟིགས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གཞི་རྩའི་ཐོག་དེ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་མི་འདི་ཚོར་རང་གི་འདོད་མོས་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཁག་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་རང་གི་འདོད་མོས་ལྟར་གཉེན་ཉེ་ཁག་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུའི་རང་དབང་ཇི་ཙམ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ནི་ད་ལྟ་ང་ཚོས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱུང་མཚམས་སུ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་དེ་རྟོགས་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པ་རེད། དེར་མ་ཟད་ད་རེས་འདི་དག་མཐའ་མ་དེ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་ཉེ་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་དུ་ངེས་པར་ཚུར་ཡང་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། གསར་ཤོག་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྐོར་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གྱོང་མཁྲེགས་ཅན་དེ་སྦས་ནས་གུ་ཡངས་དང་སྒོ་འབྱེད་ཤུགས་ཆེ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འགྱུར་བ་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཟིགས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱ་ནག་གིས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་བཙན་བཟུང་མ་བྱས་གོང་གི་མི་ལོ་བཅུའི་སྔོན་དང་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་ད་བར་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་ང་ཚོར་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་དེས་རྒྱའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་འདིའི་སྐོར་བསམ་ཚུལ་ངེས་གཏན་ཞིག་བརྗོད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སྔ་སྐྱོན་ཡིན་པར་ཤེས་རྟོགས་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་དང་སྲིད་དོན་གྱི་སྐོར་ལ་ད་ལྟ་རྩ་བ་ནས་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་ཁ་ནས་བཤད་པ་དེ་དག་མངོན་སུམ་བདེན་པ་ཡིན་མིན་ཁྱེད་རང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་འགོ་འཛུགས་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་བཟོ་རེད། འགྱུར་བ་གསར་པ་འདིས་ཁྱད་པར་གང་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གལ་ཏེ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ་དེར་ང་ཚོས་དགག་ཆ་རྩ་བ་ནས་མེད། ཁོ་ཚོ་ནི་རང་དབང་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནི་རང་རང་སོ་སོས་ལེགས་པ་གང་ཡིན་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་དག་རྟགས་མཚན་ལེགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། རྒྱ་གར་དང་ཞི་མོལ་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གིས་མ་མཐར་ཡང་ས་གནས་འདིའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ཡང་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་ལེན་བྱས་པ་རེད།

བོད་དོན་སྐོར་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ང་ཚོའི་དོན་གནས་ནི་རང་དབང་གི་དོན་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་དོན་གནད་འདི་དག་བོད་མི་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ལས་གཞན་སུ་ལའང་འདིའི་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་མ་ཚད། ད་ལྟའི་རྒྱ་དཀར་ནག་ཡུལ་གཉིས་དབར་གྱི་ཞི་མོལ་དེ་ནི་གཞུང་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང༌། ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་མི་མང་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ནི་གཞི་རྩའི་རིག་གཞུང་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཡིན་པ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད། བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་མཚོན་ན་རྒྱལ་རབས་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ཐོག་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། ང་ཚོའི་དབར་དུས་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་ལམ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོའི་གཅེན་གཅུང་རྒྱ་གར་བ་ཚོའི་མཛའ་བརྩེ་དེ་དག་ལོངས་སུ་སྤྱད་ནས་གནས་སྡོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་ཞི་མོལ་གྱིས་གྲུབ་འབྲས་ལྟ་བུར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྐུ་ཉིད་ལ་བོད་འདི་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་ངོས་ལེན་གནང་སྟེ་བོད་ནང་ཕྱིར་ཕེབས་དགོས་སྐོར་སློབ་སྟོན་ཕུལ་བ་ཡིན་ན་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ངོས་ལེན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་ནི་རང་བཟོ་ལྟ་བུའི་དོགས་པའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། དམིགས་བསལ་ངོས་ནས་ལན་འདེབས་དགོས་གལ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་དོན་གནད་ཐོག་རྒྱ་ནག་དང་བཀའ་མོལ་གནང་འདུན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྩ་བ་ནས་མེད། ངོས་རང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའམ་བོད་མི་གཞན་སུ་རུང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་གླེང་མོལ་བྱ་དགོས་དོན་གང་ཡོད་དམ། དོན་གནས་ངོ་མ་ནི་ངོས་རང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ངོས་ཀྱི་གོ་གནས་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་སམ་ཡང་ན་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་དེ་མིན་པར་དངོས་འབྲེལ་གྱི་དོན་གནས་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་དང་འདོད་བློ་དེ་ཡིན་པ་རེད།

གལ་ཏེ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་འོག་སྐྱིད་པོ་མེད་ཚེ་རྒྱ་དམར་དང་ཞི་མོལ་བྱས་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། གལ་ཏེ་ཁོ་ཚོ་རྒྱ་ནག་གཞུང་འཛིན་འོག་སྐྱིད་པོ་དང་འདོད་བློ་ཁེངས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མུ་མཐུད་གནས་འདོད་ཡོད་ཚེ་སླར་ཡང་ངོས་རང་གིས་རྒྱ་ནག་དང་ཞི་མོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་སྐབས་བསྟུན་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མང་གི་འདོད་བློར་གུས་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་ནི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་དང་དམ་སྡོམ། དེ་བཞིན་སྲིད་དོན་གྱི་ལས་འགན་བཅས་ཡིན་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཁོ་ཚོས་རང་དབང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཟིན་པ་ཡིན་ན་དོན་གནད་འདིའི་ཐོག་ལས་ཀ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ངོས་རང་གི་སྐབས་བབས་ཀྱི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ད་ལྟའང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་སེམས་ཤུགས་དེ་བས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གདེང་འཁེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

༤༽ཀྲི་རི་བྷུན་ཞེས་པའི་ཚགས་ཤོག་གི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་གསུང་གླེང་དང་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གསར་པའི་སྒོ་དབྱེ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱ་གར་ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་ཀྲི་རི་བྷུན་ (Tribune) གྱི་གསར་འགོད་པ་ (Avinash Mookhey) མཇལ་བཅར་གྱིས་དེང་སང་རྒྱ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་སྐོར་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་གླེང་སློང་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ༡༩༦༣ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཡོང་ཐབས་སུ་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་ད་ཆ་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ནང་ཁོང་ཚོས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་གསར་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་རྣམས་མགོ་བོ་རྨོངས་ཐབས་སུ་བོད་ནང་དཀའ་རྙོག་གང་ཡང་མེད་ཚུལ་དང༌། དེ་བཞིན་ལོག་སྤྱོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་སྐོར་གསལ་སྟོན་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེས་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་མང་ཚོ་ཡང་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་མེད་ན། བོད་ནི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད། དེ་བཞིན་རིག་གཞུང་སོགས་གང་ས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ལོགས་སུ་ཡིན་པའི་བོད་མི་རྣམས་ནི་འདོད་བློ་ཁེངས་ཀྱི་མེད་པ་ནི་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌།

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་གནའ་རབས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་ལ་འཇོན་པོ་དང༌། དེ་བཞིན་འདས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ངོས་ལེན་དང༌། དངོས་འབྲེལ་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་དེའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་ཇི་ཙམ་ཐུབ་མིན་དང༌། དོན་དམ་ཞིག་ཡིན་མིན་ང་ཚོས་ངང་སྒུག་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཏེ་བལྟ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མུས་ཡིན།

གང་ལྟར་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་ནང་བཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། དེར་བརྟེན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ཐོག་བརྗོད་ཚིག་རྣམས་ཁོང་གིས་གསུངས་པར་ང་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་དབང་གི་ཐོག་གནས་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་དབང་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ནས་གློད་བཀྲོལ་ཡོང་རྒྱུའི་འཐབ་རྩོད་དེར་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། དོན་གནད་དེ་དག་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་གནས་པའི་བར་དུ་གྲུབ་འབྲས་ཡོང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོས་རང་གིས་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་དང༌། རང་གཞུང་ལྡི་དོན་བཀའ་བློན་ས་འདུ་ཚང་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཨ་ཤོ་ཀའི་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཅའ་བཞུགས་བསྐྱངས།

རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མོ་རཱ་འཇི་རྡི་སའི་ (Moraji Desai) མཆོག་དང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཨ་ཀྲེལ་བྷེ་ཧ་རི་བྷ་ཅ་སྤ་ཡེ་ (Atal Bihari Vajpayee) རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོའི་ལ་རྒྱ་བཟུང་སྟེ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བར་གང་ཅིའི་ཕན་གྲོགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང༌། འདི་སྐོར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་རྒྱང་བསྒྲགས་ཀྱང་གནང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གསར་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་ཉིད་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས། རྣམ་གྲྭའི་གསུང་ཞབས་པ་རྣམས་དང་ལ་དྭགས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ལྷན་དུ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མའི་གསུང་ཆོག་སྨིན་རྒྱས་སྩལ་ཏེ། རབ་གནས་མེ་ཏོག་འཐོར་བའི་ཚིག་མཚམས་སུ་བོད་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཡོངས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ། ལྡི་ལིར་གནས་སྡོད་དང་ཕྱོགས་འབྱོར་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། དེང་དུས་བོད་དོན་འགྱུར་བའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘བོད་ནང་གི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྐོར་རྒྱ་ནག་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐོག་ང་ཚོས་དྲང་བདེན་གྱི་འབད་རྩོལ་བྱས་པ་ད་ལྟ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་ཡོད་པའི་རྩ་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་དོན་གནས་ཐོག་རྒྱ་ནག་དང་ནང་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་དངོས་འབྲེལ་གྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། བོད་ནང་ཚང་མ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚུལ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་ཐད་ཀར་གྲོས་མོལ་བྱ་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་རང་གི་བརྗོད་ཚུལ་རྣམས་བརྟན་པོ་བཟོ་ཐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལྟ་སྐོར་དུ་འཁྲིད་དེ་མགོ་བོ་རྨོངས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རྩ་བའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རང་གི་ལུང་པར་ལོ་མང་ཐུག་འཕྲད་མ་བྱུང་བའི་གཉེན་ཉེ་ཐུག་འཕྲད་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེར་དགག་བྱ་གང་ཡང་མེད།’’ ཅེས་སྩལ།

༥༽ཨེལ་ཧ་སྦད་དུ་འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨེལ་ཧ་སྦད་ (Allahabad) མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང༌། ཧིན་རྡུའི་ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་པའི་ཁོངས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནས་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་བླ་ན་མེད་པའི་གུས་བཀུར་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་ངག་སྐྱོར་བཅས་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་འཇགས་མཛད། ཨ་ནནྡ་བྷ་ཝན་ (Anand Bhavan) ཞེས་པ་ནེ་རུའི་འཁྲུངས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་རྒྱལ་སྲས་ཀ་རན་སིང་ (Dr.Karan Singh) གིས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་སྟེང་ཤོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་མཛད་སྒོར་སྣང་གསལ་སྒྲོན་མེ་སྦར་བའི་ཐོག་ཚོགས་འདུའི་སྒོ་འབྱེད་མཛད་དེ་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘སློབ་དཔོན་རྣམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུ། ད་ལམ་ཆུ་བོ་གསུམ་འདུས་ཀྱི་གནས་མཆོག་འདིར་ལོ་རྒྱུས་སུ་འགོད་འོས་པའི་འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་འདིར་ངོས་རང་ངོ་བཅར་ཐུབ་པ་དང༌། ཚོགས་འདུ་སྒོ་འབྱེད་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདིར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཞིང༌། ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་པ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བསམ་ཚུལ་གུ་དོག་ཅིག་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། ང་ལྟ་བུ་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་བཅར་རྒྱུ་འབྲེལ་མེད་ལྟ་བུར་མངོན་སྲིད་རུང༌། བསམ་ཚུལ་གུ་ཡངས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཧིན་རྡུའམ། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་འདི་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཚོགས་འདུ་འདིར་ཕེབས་ཡོད་ཅིང༌། བོད་དུ་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་ནང་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནས་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཤིག་རེད།

ཆོས་དེ་རང་གི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས་ཉམས་མེད་སྲུང་འཛིན་མ་ཐུབ་ཀྱང་བོད་དུ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དད་འདུན་ཆེན་པོས་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པ་མ་ཟད། དར་རྒྱས་ཀྱང་བཏང་ཡོད། ལྷག་པར། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཕལ་ཆེ་བའང་རྩ་བ་ཐུག་ས་རྒྱ་གར་བའི་ཤེས་རིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་ལྟ་གྲུབ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་རུང༌། གཙོ་བོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང༌། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པས། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་མཉམ་རུབ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མང་པོའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་འདི་འབྲེལ་ཡོད་ཙམ་མ་ཟད། ངེས་པར་དགོས་གལ་ཅན་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ད་རེས་ང་རང་ཚོགས་འདུ་འདིར་བཅར་རྒྱུར་སྙིང་ནས་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་འདིར་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་བཟོའི་རིག་པ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སོན་ཟིན་རུང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་གདེང་འཁེལ་ཞིག་སེལ་མི་ནུས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དངོས་པོའི་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང་མི་རིགས་རྒྱུན་གནས་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བའང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་དགོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་དུ་འདྲ་མཉམ་དང༌། རང་དབང་གུ་ཡངས། ཚད་ལྡན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་སོགས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་དང་ཤེས་ཡོན་སྤྱོད་བཟང་དང་ལྡན་པའི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གྱི་འོག་ནས་མི་དང༌། མིའི་དབར་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པའི་རྒྱུན་སྲོལ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས། རང་ཉིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁྲིམས་མཐུན་དང༌། གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། མི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མདུན་ལམ་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་རྙེད་དཀའ།

དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལུང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་དེང་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་དེས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བཙལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཅག་ཤར་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་བཞིན་པ་རེད། བྱས་ཙང་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་བསྟན་དགོས་པའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་དགོས་མཁོ་ལུས་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་གཉིས་ལས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དགོས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། དངོས་གཙོའི་རིག་གཞུང་གི་ཡར་རྒྱས་ཟུང་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ་ངོས་ནས་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་འདིར་མ་ཧ་བེར། (Mahavir) སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ།ན་ནག (Nanak) ད་ཡ་ནན། (Dayanand) ར་མ་ཀིར་ཤི་ན། (Rama-krishna) བེ་བེ་ཀ་ནན་ད། (Vivekananda) ཨོའུ་རོ་སྦིན་རྡོ། (Aurobindo) བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི། བྷིམ་རོ་ཨམ་བི་ཌ་ཀར་ (Bhimrao Ambedkar) ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་མི་རིགས་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་སྟོན་མཛད་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ཆ་ཚང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་སུ་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོས་བྱ་བ་བཟང་པོ་དེ་དག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐྱོང་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན།

སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། བསམ་པ། བློའི་ནུས་པ་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཅིང༌། ཆོས་ལུགས་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་འདོད་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མ་རེད། ཆོས་ལུགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་དགོས་པའང་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་པས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་ཟས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་མི་ཚང་མར་གཅིག་མཚུངས་སུ་འཕྲོད་པོ་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཉིད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཚམས་པོ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། གནས་ལུགས་དེ་ཆོས་ལུགས་འགའ་ཤས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང༌། འགའ་ཤས་དམན་པའི་གོ་དོན་མ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པས་རང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ལམ་གཞན་ལ་ཕན་བདེའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཞིག་ལས་མི་དང་མིའི་དབར་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་མ་རེད། ད་ལྟ་དགོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་ཐོག་ནས་རང་རྒྱུད་འདུལ་བ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ནང་པ་ཚོས་རྟག་པ་དང༌། གཅིག་པུ་བ་དང༌། ལྟོས་མེད་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མི་འདོད་པས་བདག་མེད་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། གྲུབ་མཐའ་གཞན་དག་ཐམས་ཅད་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་མོད། མི་རྟག་པ་དང༌། ཆ་བཅས། ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་བདག་གི་སྟེང༌། ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བྱེད་པ་འདིའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང༌། རིག་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པ་ཡིན། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདིའི་ཐོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་དེ་ཇེ་བཟང་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་དེའི་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡིན་གཤིས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད།

སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མི་འདོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ཚེ་འདི་ལའང་ལས་བཟང་པོ་ལས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན་སྤྱོད་བཟང་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཡོང་བས་རང་ཉིད་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་རབས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ། གཞན་ཡང་དཔེར་ན། སྤྱིར་མི་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་དགོས་མོད། ནད་པ་ལ་དམིགས་བསལ་ཛ་དྲག་གི་འཕྲོད་བསྟེན་དགོས་པ་བཞིན། སྤྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཤིང༌། ལྷག་པར་རྗེས་ལུས་ཅན་དང༌། ཉམ་ཐག་གི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་བདེ་སྐྱིད་ཛ་དྲག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས། ལྷན་ཚོགས་འདིའི་ཐོག་ནས་རྗེས་ལུས་ཅན་དང༌། ཉམ་ཐག་གི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དམིགས་བསལ་གྱི་འབད་བརྩོན་ནུས་ཐོན་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ།

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། མི་རྟག་པ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱ་སྤྱོད་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་གཞག་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཡང་ཡང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་གཞག་དང་མི་མཐུན་པའམ། དུས་དང་མི་འཚམས་ཤིང༌། མཁོ་མེད་ཀྱི་རིགས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱུན་དུ་གྲ་སྒྲིག་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ་མི་འཚམས་པའི་གནས་ཚུལ་ངན་པ་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞི་རྩའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ཡང་བརླག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཡིན།

འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ངོས་ཀྱི་རེ་བར་ཆོས་ཚོགས་འདི་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འབྲེལ་བའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་བསྲེས་ལྷད་རྣམས་གཙང་སེལ་གཏོང་རྒྱུ་ལ་བློ་སྤོབས་ཆེན་པོས་མདུན་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཚང་མས་མཛའ་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་འཇིགས་དངངས་དང༌། འདྲ་མཉམ་མེད་པ། གཞན་དབང་བཤུ་གཞོག་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསལ་ནས་ཀུན་སྨན་ཞི་བདེའི་ལམ་བཟང་སྟོན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ད་དུང་གཟི་བརྗིད་དང་གནད་འགངས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་པའི་ཡིད་སྨོན་ཞུ་གི་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་འདི་ཚོ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་དོན་རྣམས་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་དང༌། མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བ་དང་འབྲེལ་འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུའི་ལྷན་ཚོགས་འདི་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུུ་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’ ཞེས་ཕེབས།

གསོལ་ཚིགས་གོ་སྒྲིག་ཇི་ཞུས་ལྟར་ཚོགས་མི་སྡེ་ཚན་གཅིག་དང་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཧིན་རྡུ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་རྩ་ཆེར་བརྩི་བའི་སང་གམ་ (Triveni Sangam) ཞེས་ཆུ་བོ་ཡ་མུ་ན་དང༌། གངྒ༌། དབྱངས་ལྡན་མ་ (Saraswati) སྟེ་གསུམ་གྱི་འདུས་མདོ་དེར་གྲུ་ཤན་ཐོག་གཟིགས་སྐོར་མཛད་དེ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རྫོང་རྙིང་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡོད་སར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། ས་གནས་ནང་པའི་སྡེ་ཁག་གཅིག་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར། ཁོང་ཚོའི་གནས་ཡུལ་དུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ནང་པའི་སློབ་ཕྲུག་བརྒྱ་སྐོར་འདུས་པར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བྱ་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་པའི་ལེགས་བྱས་ཀྱི།།

ཟེགས་མ་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི།།

ཆོས་ཚོགས་ཆེན་པོར་ཞབས་སེན་ཟླ་བ་ཡི།།

དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་དགེ་ལེགས་ཆར་དུ་བསྙིལ།།

དྲི་ཟའི་ཁེངས་པ་འཕྲོག་པའི་ཕྱི་མགྲོན་གྱི།།

མཚེར་ཤག་ཁང་བཟང་སྒོ་དབྱེ་བྱིན་འབེབས་དང༌།།

བཀྲ་ཤིས་ཚངས་དབྱངས་དགེ་བའི་དགྱེས་སྟོན་དུ།།

དེར་འཁོད་སོར་བཅུའི་འདབ་བརྒྱ་འཛུམ་པར་མཛད།།

ཟབ་གསུང་རྒྱལ་ཐབས་ཟླ་བའི་བདུད་རྩིའི་ཆར།།

བྲན་པའི་རྨད་བྱུང་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་རུ།།

ཇི་སྲིད་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཡིས།།

དྲངས་པའི་རེ་བའི་སེམས་སྐྱེད་ཉི་མ་འབུམ།།

དྲག་ཆར་སྤྲིན་གྱིས་མ་སྒྲིབ་དེ་སྲིད་དུ།།

འདུན་པའི་པདྨ་རྒོད་པ་རྟེན་འབྱུང་གཤིས།།

དེ་ལྟར་བོད་འབངས་རེ་བའི་གེ་སར་དཔྱིད།།

ནམ་ཡང་མི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང༌།།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ཝར་ཎ་དང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབས་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་རྩོམ། འགྲོ་བ་མིའི་མདུན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་དང་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དང་ཨོ་རི་ས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དགེ་ལས་བཅས་ནས་གུས་བསུ་དང་འབྲེལ། མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་རྗེས། བོད་དགོན་དུ་དབུས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་མོའི་དམ་བཅའ་བགྲོ་གླེང་གནང་བར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་བོད་དགོན་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སོར་མདོ་དང་སོར་བཤགས་ཡན་གསུངས། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཆོས་སྲིད་བླང་དོར་བཀའ་སློབ། སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་གསར་འཛུགས་གནང་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོངས་བཞེད་ཇི་ཡིན་གསལ་སྟོན་དང་འབྲེལ་ནང་ཁུལ་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་དགོས་གལ་དང༌། དེ་ཡང་འབྲེལ་མེད་འཁོན་མེད་ལ་དམ་གཙང་ཟེར་བ་ཙམ་མིན་པར་མཉམ་འབྲེལ་མཉམ་གཤིབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་གནས་གཞི་གཅིག་གི་ནང་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ནང་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་པ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་འབུངས། ལྟ་སྤྱོད་ཡར་ལྡན། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་སྤུས་དག་པོ་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་སོགས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་བོད་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ལ་དོ་སྣང་ཅན་གྱི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཉིས་སྔ་རྗེས་སུ་མཇལ་བཅར་གྱིས་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་སྔོན་ནས་བྱུང་བའི་འཕགས་བོད་ཤེས་རིག་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཉམས་མེད་དམ་ཟབ་འཛིན་ཐབས་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་གྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་སོགས་ཀུན་གྱི་བློ་ཡིད་ཚིམས་པར་མཛད།

མཐོ་སློབ་གསར་རྒྱག་བྱ་ཡུལ་ས་གནས་སུ་ཞབས་བཅགས་དང་ས་གཞིར་བྱིན་འབེབས་མཛད་རྗེས། ཐའེ་ལན་གྱི་དགོན་པ་གསར་པར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་དེ་གའི་དགེ་སློང་རྣམས་ནས་སྣེ་ལེན་གུས་བཀུར་གྱི་མཛད་སྒོ་སྟབས་བདེའི་ཐོག་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་དང༌། ཆོས་གོས་སོགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྔ་དགོང་གཉིས་སུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། གཏན་སྡོད་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང༌། བལ་ཡུལ། མོན། ལ་དྭགས་བཅས་གནས་སྐོར་བ་སོགས་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བསྐུལ་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲོས་བྲལ་མའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་ཆབས་ཅིག་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སྤྱི་དང༌། སེམས་བཟང་པོ་དགོས་པ། དེང་སང་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་ཇི་བྱུང༌། ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ཐབས་ལམ་བསམ་ཕྱོགས་ཇི་དགོས་སྐོར། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་ད་བར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་མེད་ས་ནས་གཞི་བཙུགས་ཏེ་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་འོས་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་བྱུང་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བས་ཐམས་ཅད་དགའ་གུས་སྙིང་སྟོབས་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་གྱུར།

མཆོད་རྟེན་རྙིང་པའི་དྲུང་དུ་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་གི་སྟེང་ནས་མཆོད་འབུལ་ཐོག་མཐོ་སློབ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཞལ་འདོན་སྙན་བརྗིད་བྱིན་ཆགས་གནང་བའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་ཞབས་དང༌། མཐོ་སློབ་ཀྱི་བོད་དགེ་རྣམས་དང༌། རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་མཐའ་དག་དཔྱད་ན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཚུལ་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་མེ་འཁོར་ཐོག་ཀ་ལི་ཀ་ཏ་བརྒྱུད་སེལ་དྷར་ (Sealdah) ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ (Victoria Memorial Hall) ཞེས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང༌། སྦིར་ལ་པི་ལ་ནི་ཨོ་ཌི་ཌོ་རི་ཨེམ་ (Birla Pilani Auditorium) ཞེས་པའི་ནམ་མཁའི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་འཆར་ནུབ་སྐོར་གྱི་གཟིགས་མོར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཡུལ་ (Writers Building) ཞེས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ནུབ་བྷང་གྷལ་ (Bengal) གྱི་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་འཇོ་ཏི་སྦོ་ཤུ་ (Jyoti Basu) མཆོག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ཌུམ་ཌུམ་ (Dum Dum) གནམ་ཐང་དུ་གསར་འགོད་པ་ཞིག་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ནང་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་ནི་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། རྩ་བའི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ལ་ངོས་རང་གིས་ཞིབ་བརྟག་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

ང་ཚོས་བོད་འདི་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་ནི་མི་རིགས་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གཞུང་སོགས་གང་ཐད་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ཡིན་ཅིང༌།

རྩ་བའི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་འགོ་འཁྲིད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་ནའང༌། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོར་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། མི་མང་ཚོའི་ནང་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེར་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་ཡོད།

༡༩༦༠ ལོ་འགོ་ཙམ་ལ་བོད་ནང་བཙོན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྒན་གྲས་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་འདོད་བློ་དང་མི་འཚམས་པའི་ལས་འགུལ་བྱས་པར་བརྟེན་ཉེས་འགེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ ༡༩༧༠ ལོ་ནས་བཙོན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་གཞོན་སྐྱེས་ཁོངས་ནས་ཡིན་ཅིང༌། ༡༩༧༦ ལོར་བོད་མི་གཞོན་ནུ་བཅུ་དྲུག་ལ་གསང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་ཡོད་ཚུལ་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཁོང་ཚོ་མི་མང་འདུས་ཚོགས་སར་དམར་གསོད་བཏང་བ་རེད།

ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་བོད་མི་འབུམ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཞིག་གནས་ཡོད་ཀྱང༌། ལོ་ལྟར་བོད་མི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་རང་ཡུལ་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་གང་སར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཕན་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་ཁོངས་ནས་བོད་མི་ཁྲི་བདུན་ལྷག་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་གར་ནང་གནས་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ནང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་གང་འཚམས་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ཐོག་མར་རྒྱ་དམར་གྱི་བརྗོད་ཚིག་དང་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁས་དེས་བོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་བསམས་ཏེ། ༡༩༣༠ ལོར་རྒྱ་དམར་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། རྗེས་སུ་ཁོང་ཚོས་རང་གི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་དེ་ལྟའི་གནས་ལུགས་འཛེམས་མེད་ཐད་བརྗོད་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ཚོ་ལས་འགན་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་ཚོ་གར་ཡོད་དང༌། གནས་ཚུལ་གང་ཡང་གོ་ཐོས་ཡོང་གི་མེད་ཅིང༌། ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁོང་ཚོ་འགའ་ཤས་ནི་ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན།

རྩ་བའི་ང་ཚོ་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དམ། ཡང་ན་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་མི་དང་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཚོར་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་རྣམ་པ་སྟོན་སྟངས་དེར་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ངོས་རང་ནི་རྒྱ་གར་ནང་རང་ཡུལ་ཀྱི་ཐོབ་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོའི་ཆེད་དུ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལྟའི་འཐབ་རྩོད་ནི་ཚུལ་མཐུན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང༌། གསར་འགོད་པ་ཞིག་ནས་འཐབ་རྩོད་དེ་དག་མུ་མཐུད་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ད་ལྟའི་འཐབ་རྩོད་ནི་ང་ཚོའི་མཐའ་མའི་དམིགས་ཡུལ་མ་འགྲུབ་པར་གནས་ཀྱི་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ད་ལྟའང་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ནའང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་རྒྱ་དམར་གྱི་བཀའ་བཀོད་ལྟ་རྟོག་དང་བཟང་བཙོན་ལྟ་བུར་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༦༤ ལོར་ཁོང་རང་རྒྱ་དམར་གྱིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང༌། ༡༩༧༨ བར་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་གོ་ཐོས་ཙམ་མ་བྱུང་བས་མ་ཚད། དེ་ནས་བཟུང་བོད་ལ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱང་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ན་ཁུངས་སྐྱེལ་ཆེད་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ས་མཚམས་ཐོག་ཕན་ཚུན་འགྲུལ་བཞུད་བྱ་རྒྱུའི་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་ལྷོད་དུ་གཏོང་དགོས་ངེས་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྩ་བའི་ས་མཚམས་ཐོག་ད་ཕན་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་ནའང་ད་དུང་ལོ་ལྟར་མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བཞིན་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང་གསར་འགོད་པས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་མཐུན་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང་ནང་ཆོས་དབར་འདྲ་མཚུངས་མང་པོ་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྩལ། ཨོ་རི་སའི་རྒྱལ་ས་བྷུ་བྷ་ནེ་ཞ་ཝར་ (Bhubaneshwar) དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང༌། བོད་མིའི་གཞིས་འགོ་དང་མི་འཐུས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ། གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་དང༌། ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་མངའ་སྡེའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་ཕན་གྲོགས་གང་ཐུབ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་མཛད།

དེ་གའི་དངོས་རྙིང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང༌། ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཉི་ཧོང་གི་ཞི་བདེའི་མཆོད་རྟེན། ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཀ་ཊག་ (Cattuck) རྫོང་ཁོངས་ (Nuapatna) ཞེས་པའི་ནང་པའི་གྲོང་ཚོར་དེ་སྔ་ཁུལ་དེར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་མཐུན་རྐྱེན་གསོལ་རས་སྩལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་བཏང་བའི་ལག་ཤེས་འཐག་ལས་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུར་གནས་གཟིགས་རྗེས། དེར་འདུས་ནང་པ་རྣམས་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ལམ་སྟོན་དང་སྦྲགས། སླར་ཡང་མཐུན་རྐྱེན་ཞལ་འདེབས་སྩལ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཇལ་འཕྲད་དང༌། རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་གནས་གཞིར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་ཞལ་འདེབས་གང་འཚམས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཨོ་རི་ས་ཕུན་ཚོགས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཉིན་གྲངས་བདུན་བཞུགས་རིང་གཞིས་གྲོང་གསུམ་པའི་འཕྲལ་སེལ་སྨན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ། རྙིང་དགོན་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་གླིང་བཅས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་དང༌། གཞིས་གྲོང་ཁག་གི་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང༌། སློབ་གྲྭ། ཚོགས་ཁང༌། དགུན་ཞིང་དང་ཐོན་སྐྱེད་སྡེ་ཚན་ཁག བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཐོག གཞིས་གྲོང་ལྔ་པའི་མི་ཚང་གཉིས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། བོད་མི་གཟུགས་ཁམས་བདེ་མིན་རིགས་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་སོགས་སྩལ།

ས་གནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྨན་ཁང་དུ་བོད་མི་ནད་པ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པར་སེམས་གསོའི་འཚམས་འདྲི་ཡང་བསྐྱངས། གཞིས་གྲོང་དང་པོའི་དགོན་པ་བདེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་དུ་ཀུན་རིག་གི་ཆོ་གའི་ཚོགས་དབུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ལྷ་མོ་དང༌། གླིང་བྲོ། རྒྱལ་གཞས། བྲོ་སྣ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང༌། ཉིན་དེ་དག་གི་རིང་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང༌། མ་ཎི། འཕགས་བསྟོད། སྒྲོལ་མ། ལྷ་མོ་དང་གནས་ཆུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སོགས་སྩལ། མི་མང་འདུས་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཕོ་མོ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དང༌། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ་དང༌། གཞིས་འགོ་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཁུངས་མེད་བཙན་འཛུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་ལུགས་དང༌། རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཚོས་ང་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་གང་ལེགས་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་ཁོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་གཅེན་གཅུང་ལྟ་བུའི་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་ལམ་གང་ཟབ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་ལུགས། རྒྱ་གར་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟེ་བ་ཡིན་སྟབས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་རྩ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སོགས་སྩལ།

དེ་སྔ་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་གནང་མྱོང་བ་སྐུ་ཞབས་ (Radhanath Rath) མཇལ་བཅར་ཞུས་ཤིང༌། ཁོང་ལ་ས་གནས་བྷུ་བྷ་ནེ་ཞེ་ཝར་ (Bhubaneshwar) ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་མཛེ་ནད་སྨན་ཁང་དང༌། ཉམ་ཐག་གི་བདེ་དོན་ཆེད་བེད་སྤྱོད་གནང་རྒྱུར་ཧིན་སྒོར་མི་ཉུང་ཙམ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཀན་པུར་ (Kanpur) དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

༢༽ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབས་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་རྩོམ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་ (New York Times) གསར་ཤོག་ཐོག་‘བོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་འབྱེད་དགོས’ཅེས་པའི་བཀའ་རྩོམ་སྩལ་དོན།

ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་དེས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཁོ་རང་ཚོའི་ནང་ཁུལ་དང་ཕྱི་འབྲེལ་ཐོག་ཞི་འཇམ་དང་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། འཕོ་འགྱུར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་སོག་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ལྷག་པར་བོད་ནང་གུ་ཡངས་གང་འཚམས་ཤིག་བཏང་ཡོད། སྲིད་བྱུས་དེར་ངེས་པར་དུ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ད་ལྟའི་འགྱུར་བ་དེར་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ངེས་གཏན་ཞིག་བྱ་རྒྱུའང་ཧ་ཅང་སྔ་དྲགས་པ་རེད། ང་ཚོར་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལོ་དགུ་གཤིབས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་ཐོག ཕལ་ཆེར་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་བཙན་བྱོལ་དུས་སྐབས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ཕན་གནོད་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པར་སོང༌། ཉེ་བའི་འགྱུར་བ་དེ་ཚོར་དོགས་ཟོན་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་གི་ཡོད། ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་དང་རྒྱ་ནག་ནང་ངེས་བརྟན་མེད་པའི་སྲིད་དོན་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་ཚོར་སྔོན་དཔག་བྱེད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད།

ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་ཉེ་ཆར་ཉི་ཧོང་དུ་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་ནང༌། གལ་ཏེ། ཁྱེད་ལ་གདོང་པ་མདོག་ཉེས་ཤིག་ལས་མེད་བཞིན་དུ་ད་དུང་མཛེས་པོ་ཡོད་མདོག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་མེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག ལྟ་བ་དེས་ངོས་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་བྱུང༌། ལྷག་པར། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཞིག་གིས་རྣམ་འགྱུར་དེ་འདྲ་བསྟན་པ་ནི་ནོར་མེད་པ་དང་དྲང་བདེན་ཞིག་རེད། ཅི་སྟེ། ཁོང་གིས་བཤད་པ་དེ་བཅོས་མིན་ཞིག་ཡིན་ན། ད་ལྟ་གནས་བཞིན་པའི་དོན་དངོས་ཁས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་རེད། དབང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོའི་སྐྱོན་ཆ་མི་ཤེས་པའམ། ཡང་ན། ཤེས་བཞིན་དུ་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་རྟག་ཏུ་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ནང་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་རྩ་གཅིག་ཀྱང་ཡིན།

རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གང་ཅིའི་ཆ་རྐྱེན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་འོག་སྐྱིད་པོ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཡོད་ལུགས་རྒྱུན་དུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་དེ་ཁས་ལེན་ཐབས་མེད། ང་ཚོར་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བོད་མི་ཚོའི་ཤོད་སྟངས་གཅིག་དང༌། རྒྱ་མིའི་ཤོད་སྟངས་གཅིག་བཅས་ཁག་གཉིས་ཡོད། ངས་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ཚོར་མིག་བཙུམས་ནས་བོད་པའི་བཤད་ཚུལ་ཁོ་ན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ངས་བོད་མི་ཚོར་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་གསལ་པོར་འདོན་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་དགོས་འདུན་འདོན་གྱི་ཡོད།

ད་བར་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ཤོད་ཚུལ་དེར་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རྒྱུའི་རང་གཤིས་ཤིག་ཡོད། འཛམ་གླིང་གསར་ཤོག་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐོར། དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་གི་དོན་གནད་ཆུང་ཙག་བཅས་ཀྱི་ཐད། རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་ཁ་ནས་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་རྗེས་ཟློས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་ (འཛམ་གླིང་གསར་ཤོག་ཁག) འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར། ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་དང༌། རུ་སུ་བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་ཟེར་བ། རྒྱ་གར་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་གཞུང་གི་ཤོད་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། པེ་ཅིན་གྱིས་བདེན་དོན་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་དེ་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོས་གསལ་རྟོགས་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

བོད་མི་ཚོས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་སྡུག་པོ་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་པ་དེར། འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་དེ་དག་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་དྲིལ་བསྒྲགས་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང༌། པེ་ཅིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བསྒྱུར་བཀོད་ཅེས་པ་དེ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་རེད། ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བས་སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་སྐད་ཆར་བདེན་དཔང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་དུས། འཛམ་གླིང་ནས་སླར་ཡང་པེ་ཅིན་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་རེད།

ད་ཆ་པེ་ཅིན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་ཚོས་ ༡༩༦༠ ནང་གི་གནས་སྟངས་བརྗོད་པ་ལྟར། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་པ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དང༌། འོན་ཀྱང༌། དེ་དག་མི་བཞི་ཤོག་ཁག་གིས་བྱས་ཚུལ་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། གནད་དོན་དེ་སླར་ཡང་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྲེལ་བརྗོད་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་ངོས་ལེན་བྱས་པ་རེད།

ངོས་ནས་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གུང་ཁྲན་ལ་ངོ་རྒོལ་དང༌། བསྒྱུར་བཅོས་ལ་ངོ་རྒོལ། ཐ་ན་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བཅས་བྱེད་པ་ཞིག་མིན་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཐུབ་མིན་གྱི་གནད་དོན་ཡང་མིན། གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ངོ་མ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་རྩར་ཐུག་ཅིང༌། ང་ཚོས་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་གཞིར་བཟུང་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བོད་མི་མང་ཆེ་བ་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་བསྡད་འདོད་རྩ་བ་ནས་མེད་ཀྱང༌། བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་བཙོན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་སྟབས། ཁོང་ཚོས་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། བཙོན་ཁང་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བཙོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་བཙོན་ལས་ཐར་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་བརྟེན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་འདོད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཕྱི་མི་ཞིག་གིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ཁོང་ཚོར་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་མི་སྤྲོད་པ་གང་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་སྐྱིད་པོ་དང་བསྡད་འདོད་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་གིས་ཁོང་ཚོའི་འདོད་པ་དང་འགལ་བའི་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལས་ཀ་བྱས་ན་ལྐུག་རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་མི་ལྡན་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱོད་བཟང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འོས་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། སྔོན་ལ་ང་ཚོས་བོད་མི་ཚོ་འདོད་བློ་ཆ་ཚང་ཁེངས་པའི་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས།

ད་བར་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་སྡེ་ཁག་དང༌། ཁོང་ཚོས་མགྲོན་འབོད་བྱས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དེར། རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བོད་མི་གཅིག་ཀྱང་མེད། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ནང་ལས་རིགས་ཚང་མའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་ལུགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པ་ཞིག་རེད།

ད་ཆ་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་འདོད་བློ་མི་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཀྱང་འགྲིགས་ངེས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་མེད་པའི་ངོས་ལེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་བཞིན་པ་རེད། གལ་ཏེ། རྒྱ་རིགས་འགོ་ཁྲིད་འོག་རྒྱ་མི་རིགས་ཚོས་ཀྱང་དཀའ་སྡུག་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་མྱངས་ཡོད་ན། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་རྣམས་དང༌། ལྷག་པར་མི་རིགས་དང༌། སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང༌། འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ཡོངས་སུ་ཐ་དད་པའི་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་སྡུག་ཇི་ཙམ་མྱངས་ཡོད་མེད་སུས་ཀྱང་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

གལ་ཏེ་བོད་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དངོས་འབྲེལ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། རྒྱ་མི་ཚོས་ང་ཚོ་དང་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་རེད། ངོས་ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྤེལ་བའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད།

ཅི་སྟེ། རྒྱ་མིའི་དྲིལ་བསྒྲགས་འདྲ་ཆགས་པོ་དེ་ཚོ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་ཚོར་སྦས་བསྐུངས་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད་ཚེ། ང་ཚོར་དམ་བསྒྲགས་མེད་པར་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཆོག་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་དགོས། དེ་ལྟའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ན་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་པའི་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་ཡོངས་བསྒྲགས་འབོད་ཚིག་དེ་དག་ལག་བསྟར་ཐུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ཁག་གཅིག་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་ལྟ་སྐོར་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེར་དགའ་བསུ་ཡོད། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྐོར་གྱི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ནི་ངེས་པར་དུ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བྱེད་དགོས། འདི་ནི་མང་གཙོ་དང༌། རྒྱུུ་མཚན་ལྡན་པ། དྲང་བདེན་བཅས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་མི་མང་ལ་འཇིགས་སྣང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་སྨྲ་བརྗོད་ཆོག་པའི་རང་དབང་ངེས་པར་དུ་དགོས།

འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོས་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་པ་དེར། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་མིང་བཏགས་ཏེ་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོས་བཙན་གནོན་བྱས་པ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག དེ་ནི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མིམང་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་བཙན་གནོན་དང་ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

༣༽འགྲོ་བ་མིའི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཞེས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་ཀན་པུར་ (Kanpur) དུ་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་གྱི་ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་པ་རྣམས་ནས་གུས་བསུའི་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་དཔར་རིས་དང་འདྲ་སྐུ་སོགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཐོག འགྲོ་བ་མིའི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་འདུ་དངོས་གཞིར་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཏེ་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘རང་རེ་མིས་མཚོན་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་བསྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།

དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་མཉམ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའང་འདྲ་མཚུངས་རེད། དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་དེ་དབང་ཤུགས་དང་རྒྱུ་དངུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་ན་དཀའ་ངལ་དུ་མ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དངོས་མཐོང་དང༌། ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཉམས་མྱོང་ཡོང་བཞིན་པ་རེད།

དེས་ན་དྲང་བདེན་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པ་ལྷག་བསམ་ལ་རག་ལུས། དྲང་བདེན་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཅིག་མེད་ན་མི་ཡོང༌། གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡོང་བའང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་རྣམ་དག་ཅིག་རྙེད་པ་ལ་རག་ལུས་པས། ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་འདི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་བདེའི་གཞི་རྩ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ཚང་མས་ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟ་ང་ཚོས་དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེ་འདྲ་མཉམ་གྱི་དོན་དུ་སྐད་ཅོར་ཇི་ཙམ་རྒྱབ་ནའང༌། དངོས་དོན་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་དུས་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་མི་ཡོང་བ་འདི། གཞི་རྩའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དྲང་བདེན་གྱི་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། མི་རེ་ཟུང་གིས་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་བྱེད་ཁུལ་བྱས་རུང༌། དངོས་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བུར་མངོན་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སུ་གཞི་རྩའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ལམ་སྲོལ་ཁག་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་འདི་དག་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ཨེ་ཐུབ་བསམ་པ་འབྱུང་སྲིད་རུང༌། འགྱུར་བ་ངེས་པར་དུ་བཏང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་ཀྱང་མིའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། མིའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའང་ངེས་པར་དུ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང༌། འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང༌། ལམ་སྲོལ་དེ་དག་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་མཁན་གྱི་མི་སྒེར་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་མི་ཡོང་ཞིང༌། དངོས་དོན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་མི་ཐུབ། སྤྱི་ཚོགས་དང་སྒེར་མི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་རྟེན་འབྱུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ཀའི་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཅིག་རེད། དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་ལེགས་བཅོས་འདྲ་མཚུངས་ཤིག་མ་བྱུང་བར། ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ལེགས་བཅོས་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་མི་ཐུབ།

སྤྱིར་ད་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྷན་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པ་དམིགས་ཡུལ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཙུགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁས་ལེན་ཁ་བཤད་ཙམ་དུ་དྲང་བདེན་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། དངོས་དོན་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་དུས་ཇི་བཞིན་མི་ཡོང་བ་མཐོང་ཆོས་རེད།

ནམ་ཞིག་མི་སྒེར་སོ་སོའམ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་རང་དོན་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཐུག་སྐབས། ལམ་སྲོལ་བཟང་པོའི་ལྟ་གྲུབ་ཚང་མ་ཟུར་གཅིག་ཏུ་ལུས་ནས་དྲང་བདེན་དང༌། སྤྱོད་བཟང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཐམས་ཅད་ལས་རང་དོན་དེ་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་ཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་མི་མང་པོས་དྲང་བདེན་གྱི་སྤྱོད་བཟང་དང་སྲིད་དོན་གཉིས་མཉམ་བགྲོད་མི་ཐུབ་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌།

དེ་ལྟར་མ་ཡིན། དྲང་བདེན་སྤྱོད་བཟང་དང་བྲལ་བའི་སྲིད་དོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་ཐུབ་མི་སྲིད། དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་དོན་གྱིས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དུད་འགྲོའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡང་སྟོན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

དྲང་བདེན་སྤྱོད་བཟང་གི་གཞི་རྩའི་སྟེང་ནས་སྲིད་དོན་འགྲོ་ཐུབ་པར་གསར་བརྗེ་རླབས་ཆེན་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་གསར་བརྗེ་དེའང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་འགོ་འཁྲིད་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་ཉམ་ཆུང་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་དྲང་བདེན་སྤྱོད་བཟང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱེད་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཡོངས་གནས་སྟངས་ཀྱིས་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཡོང་སྲིད་ལ། ལམ་སྲོལ་དེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དཀའ།

སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཡང་དག་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་བཟུང་ནས་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་དོན་སྐྱོང་སྟངས་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་དྲང་བདེན་སྤྱོད་བཟང་ལ་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་དང༌། སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ན་མིན་པར་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེར་བརྩིས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་གཞི་ནས་ལམ་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་དང་རེ་བའི་འོད་སྣང་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ། དེ་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་གསར་བརྗེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་གནས་དུས་འགར་འཕྲལ་སྣང་གྱོང་གུན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མངོན་སྲིད་ཀྱང༌། འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་སྙོམས་བདེ་སྐྱིད་ཅན་ཞིག་ཡོང་བའི་ཐབས་ཚུལ་བླ་མེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པ་རེད།

དེང་དུས་ཀྱི་མི་མང་པོས་སྲིད་དོན་ནི་ལས་དོན་བཙོག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལ་མོས་པའི་མི་ཚོས་སྲིད་དོན་ལས་རྒྱང་རིང་དུ་བསྡད་དགོས་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་སྲིད་དོན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ལས་དོན་བཙོག་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ། སྲིད་དོན་བྱེད་མཁན་གང་ཟག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་སྲིད་དོན་དེ་བཙོག་པ་བཟོས་པ་ཞིག་རེད།

དྲང་བདེན་ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་འབའ་ཞིག་གིས་སྲིད་དོན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་ཡིན་ན་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་བཟང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། དེ་བས་ན་ཡ་རབས་དྲང་བདེན་དང་སྲིད་དོན་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྐྱང་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། ཆོས་དང་ཡ་རབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་རི་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་ཆོས་པ་ཚོར་གལ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས། སྲིད་དོན་མཁན་ཚོར་མི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། དེ་དག་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད། སྲིད་དོན་པ་ཚོས་ཡ་རབས་དྲང་བདེན་བསམ་ཚུལ་དོར་ན་ཉེས་སྐྱོན་འཇིགས་དངངས་ཅན་ཇི་ཡོད་དངོས་མཐོང་རེད། དེས་ན་དེང་སྐབས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་དེ་སྲིད་དོན་པ་ཚོར་ལྷག་པར་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

དེང་དུས་ཀྱི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ནི་དྲང་བདེན་གྱི་སྤྱོད་བཟང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་དང༌། ལྷག་པར་སྲིད་དོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་འཛིན་པ་ཚོའི་སྤྱོད་བཟང་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱིས་མིའི་དྲང་བདེན་གྱི་སྤྱོད་བཟང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མི་ཐུབ་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ཐོག་ནས་རྒྱུད་ནང་ནས་བསྐུལ་བ་ཞིག་གལ་ཆེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཚང་མས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ལས་དོན་འདི་ལ་འབད་རྩོལ་བྱ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་གཞན་གྱི་སྤྱོད་བཟང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོག་མར་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ཚད་ལྡན་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་བསླབ་པའི་ཐད་ལ་ཕལ་ཆེར་ཐམས་ཅད་མཐུན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཚང་མས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་ཇི་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་སྙམ་པའི་དངངས་ཚབས་མ་བྱས་པར། རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཇི་ཙམ་ཞུ་ཐུབ་སྙམ་པའི་བསམ་བློས་ཕན་ཚུན་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་མདུན་སྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཁུར་ལེན་བྱ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

ཆོས་ལུགས་ཕལ་ཆེ་བས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྨང་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ལྟ་སྒོམ་གྱི་གནས་ཚད་མཐོན་པོའི་སྐོར་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱང༌། ལས་དང་པོ་བ་དག་གི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྐོར་མི་མཐུན་པ་ཆེར་མེད། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། མ་རབས་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེའི་འཇོག་མཚམས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བ་དང༌། འཚེ་བའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཕལ་ཆེར་མཐུན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤངས་པའི་འཚེ་མེད་ཀྱི་ལམ་གཞི་ལ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་གདུལ་བྱའི་ཁམས་མོས་སྣ་ཚོགས་དང་རྗེས་སུ་འཚམས་པར་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བ་ཙམ་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། གཞན་གནོད་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རང་དོན་བློས་བཏང་ནས་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཅིང༌། ཐེག་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་རུང་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་འཚེ་བ་སྤོང་བར་བསླབ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོམས་པར་མཛད་པ་རེད།

དེ་ཡང་འཚེ་བའི་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཙམ་འཚེ་མེད་ཀྱི་ལམ་མིན་ལ་རང་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་མི་འཚེ་བའང་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལུགས་མ་ཡིན། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་ལ་འཚེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ཡིན།

གཞན་ལ་མི་འཚེ་བ་དང༌། གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང༌། ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་ཡང་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་བའི་གཞི་རྩ་བླ་མེད་ཅིག་ཡིན་པས། འདི་དག་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་འོས་པའི་སློབ་སྟོན་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་ལྟ་བ་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མཐོན་པོ་རྣམས་རྒྱུད་སྨིན་པའི་གང་ཟག་བློ་ཁ་མཐོ་བ་ཉུང་ཤས་ལ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བའི་ཆོས་ཤིག་མ་རེད།

ད་ལྟའི་དགོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་བཀྲི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ཐབས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་བཟང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་མཐའ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་དང་མིའི་དབར་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་དང༌། བརྩེ་སེམས་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་རྒྱུན་འཇགས་འདི་དག་རང་ཡལ་དུ་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུུད་ལ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་དང༌། རྣམ་འབྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཡང་དག་པ་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་རེ་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’ ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་པ་ཊ་ནཱར་ (Patna) ས་གནས་རྫོང་དཔོན་སོགས་ནས་གུས་བསུའི་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་ར་ཇེན་རྡ་ར་པར་སད་ (Rajendra Prasad) ཀྱི་རྗེས་དྲན་ཁང་དང༌། (Bihar Research Institute) སྦི་ཧར་ཉམས་ཞིབ་སློབ་གཉེར་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། དབུ་ཁྲིད་ཆེན་པོ་ (Jayaprakash Narayan) མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་མཇལ་འཕྲད་ཐུགས་ལྷོད་ངང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་རྣམས་ཉམས་མེད་གཅེས་ཉར་གནང་རྒྱུ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན། དེ་དག་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་གནང་ཐབས་སྐོར་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཆོག་དང་བཀའ་མོལ་བྱུང་གནས་ནང་མོལ་མཛད།

དེ་རྗེས་གསར་འགོད་པ་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ད་རེས་དབུ་ཁྲིད་ (Jayaprakash Narayan) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་དེང་སྐབས་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷོད་ཡངས་སུ་ཕྱིན་པ་དེའི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་བྱུང་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། དོན་གནས་དེའི་ཐོག་བཀའ་མོལ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། བོད་མི་ཚོས་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་ཁྲིམས་མཐུན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོས་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་བོད་རང་དབང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་དོན་འདིར་སྒོ་ཀུན་ནས་ཐག་གཅོད་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། (Jayaprakash Narayan) མཆོག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རླབས་ཆེན་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་ནི་ང་ཚོའི་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

༤༽གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་པ་ཊ་ནཱ་ (Patna) ནས་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་དྲུང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་ཤར་ངོས་ལྕགས་རིའི་ནང་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་པ་ཞིག་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་འདེབས་འཛུགས་མཛད། ཉིན་གསུམ་རིང་དགོང་དྲོ་བསྟར་ཆགས་སུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་དྲུང་དུ་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་དབུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཁེ་ན་ཌ་ནས་ཡོང་བ་ཐུབ་བསྟན་ལེགས་ཚོགས་ཅན་འགའ་ཞིག་ནས་ཞུས་ངོར་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕྱོགས་འདུས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཟུང་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། མ་ཎི་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། འཕགས་བོད་རིག་གཞུང་མཐུན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་ཅིང༌། ཚོགས་འདུ་དེར་མ་གྷ་དྷ་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ (Magadh University) དབུ་འཛིན་སོགས་ཤེས་རིག་ཐོག་དོ་སྣང་ཅན་དང༌། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་ཡོད་མཁན་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་དེའི་ཐོག་མའི་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་བྱེད་ཞལ་འདེབས་ཕྱག་དངུལ་སྩལ་བ་དང༌། བོད་དགོན་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མཇལ་མང་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་ལས་རུང་ཚད་ལྡན་ཉུང་མཐར་དགེ་འདུན་བརྒྱ་གྲངས་ནས་གཏོང་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲོལ་བའི་གནས།།

དགེ་ལེགས་རྩིབས་སྟོང་འབར་བའི་རྨད་བྱུང་སར།།

འཇིག་རྟེན་རྣམ་འདྲེན་ཉི་མ་སྟོང་འབར་བའི།།

ཕུལ་བྱུང་མཚན་དཔེའི་དཔལ་ཡོན་དེ་ན་ཤར།།

དད་གུས་འཛུམ་དཀར་འཕྲོ་བའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱིས།།

བཀྲ་ཤིས་སྒྲ་དབྱངས་འཇེབས་པའི་བསུ་བ་བཅས།།

ལྔ་རིག་ལང་ཚོ་དར་བའི་མཐོ་སློབ་ཏུ།།

མཐོང་གྲོལ་མངོན་དགའ་ངོ་མཚར་མེ་ཏོག་འཛུམ།།

འགྲོ་བ་མི་སྡེའི་མདུན་ལམ་རྩེན་པའི་གར།།

དཔལ་གྱིས་བརྗིད་པའི་འདུ་ཚོགས་དགེ་བ་རུ།།

ཞབས་སེན་བཀྲ་ཤིས་རེ་ཁ་སྟོང་འབར་བ།།

དགེ་ལེགས་དགའ་སྟོན་འབེབས་པའི་འཛུམ་རིས་གསལ།།

འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཞི་བདེའི་སིམ་པ་དང༌།།

འདྲ་མཉམ་དྲང་བདེན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི།།

ཆ་ཤས་དབེན་པའི་ཚུལ་འདི་བྱུང་བའི་གནད།།

དྲང་བདེན་ཚིག་ཙམ་འཕྱན་པས་ལན་ཞེས་གསུངས།།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

གསར་འགོད་པར་བཀའ་ལན་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༽རྒྱ་གར་བདུན་རེའི་ཚགས་དེབ་ཀྱི་གསར་འགོད་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་བ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་གར་བདུན་རེའི་ཚགས་དེབ་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་ (Devendra Kali) མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་འོག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ནང་ཆོས་དེ་དག་བོད་ནང་ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པའི་ནང་ཆོས་དེ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། ནང་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཡིན་ནའང་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་བོད་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་དང༌། སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཚོས་དེ་དག་བོད་མིའི་ཆེད་དུ་དུས་སྐབས་དང་འཚམས་པ་ཞིག་བཟོ་གནང་མཛད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དུ་མའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བཟོ་གནང་མཛད་པ་དང༌། སྤྱིར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་སྙིང་རྗེ་དང༌། བཟོད་སྒོམ། ཞི་བ་བཅས་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོས་འདི་དག་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ། (Cambodia) བི་ཏི་ནམ། (Vietnam) ལའོ་སེ་ (Laos) བཅས་ཁ་ཤས་ནང་སྲིད་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་སྟབས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་རིག་པའི་ཐོག་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་ནང་དུས་སྐབས་གཅིག་ལ། ཁོང་ཚོས་ཤེས་བཞིན་དུ་ནང་ཆོས་ཐེ་བའི་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་རེད། ད་ཆ་ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན་ཁོ་ཚོས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུར་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁོ་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད་སྟབས་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཉམས་གུད་འགྲོ་གི་རེད། ཡིན་ནའང་ཆོས་ནི་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཇི་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་ནམ་གནས་བར་དེ་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་གནས་ཀྱི་རེད། དེ་གཉིས་ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་མ་འོངས་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་གི་བསམ་བློར་རྒྱ་གར་ནང་ནང་པ་ཧ་ཅང་གི་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་ཚོ་ཤོག་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དང་པོ་ནི། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཐོག་གཞི་རྩའི་ཤེས་ཚད་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཉུང་ཤས་ཚོ་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི། ནང་ཆོས་ངོ་མ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པའི་ནང་པ་གསར་པ་ཚོ་ཡིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློར་བྱས་ན། གནས་སྟངས་འདི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ནང་ཆོས་འདིས་རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་མཚན་ཉིད་མཁས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་མང་པོ་ཞིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པས་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་ངེས་པར་དུ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཆོས་ལུགས་འདི་ཚོ་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང་ཞི་མཐུན་ཐོག་འདྲ་མཉམ་ཟུང་དུ་གནས་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད། ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྗེས་འཇུག་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་གྱི་ཆེད་ང་ཚོས་མཉམ་རུབ་ཐོག་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་དག་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ངེས་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་ཁག་མང་པོ་ལྟར། ནང་ཆོས་འདི་ཡང་ཉམས་ལེན་བྱ་སྟངས་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ནང་ཆོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་གཏོང་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་དེར་ཉམས་ལེན་བྱ་སྟངས་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལམ་ལུགས་ཐད་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་རང་དབང་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་སུ་དམིགས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ང་ཚོའི་མི་མང་རྣམས་གནས་སྐབས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས་དང༌། ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་སྐོར་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན། འཕྲལ་སེལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་འདི་རྣམས་ང་ཚོས་ལག་ལེན་དོན་འཁེལ་བསྟར་ཐུབ་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ལྗོངས་ནས་བཙན་བྱོལ་ཡོང་བ་དེས་ངོས་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཐོག་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་གང་འཚམས་ཕྱིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་དང་ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། མངའ་སྡེ་གཞུང་ཁག་གིས་གང་ཐུབ་རོགས་རམ་གནང་བར་ང་ཚོས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཤེས་ཞུ་གི་ཡོད། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་གནས་ཡུལ་དང་སློབ་སྦྱོང༌། དེ་བཞིན་གོམས་གཤིས་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ལ་རོགས་རམ་ཚད་མེད་གནང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ནི་ང་ཚོས་རེ་བ་བྱས་པ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། སྐབས་རེ་ད་དུང་རོགས་རམ་ཞུ་རྒྱུ་ནི་མི་བདེ་བར་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་གིས་སྔོན་མའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་གའི་ཐོག་གནས་འདོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངེས་པར་དུ་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་རྒྱུ་མ་ཟད། འགྱུར་བ་ཡང་འགྲོ་གི་རེད། ང་ཚོ་རང་དབང་གཙང་མའི་གནས་བབས་ཤིག་ཆགས་པའི་དུས་བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་གི་རེད། རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་བྱ་འདུན་ཡོད་པ་ཚོ་ལའང་དེ་ལྟར་བྱས་འཐུས་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་སྐབས་ང་ཚོས་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས་ང་ཚོས་དེ་སྔ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་གནས་སྟངས་དེའི་ཐོག་ཡང་བསྐྱར་ཕྱིར་ལོག་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་རྒྱ་གར་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྲིད་བློན་རིམ་པའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་གཟིགས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་གི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ཚང་མས་གཟིགས་ཚུལ་སྤྱི་མཚུངས་ལེགས་པོ་ཡོད། ཐུགས་གཤིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁོང་རྣམས་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཙམ་ལས་རྩ་བའི་བོད་དང༌། བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཐོག་གཟིགས་སྟངས་གཅིག་གྱུར་གནང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། དེ་ནི་འཁྲབ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྡིངས་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། འཁྲབ་སྟོན་མཁན་གསར་པ་རྣམས་ཡོང་བ་དང་རྙིང་པ་རྣམས་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་རེ་འཁྲབ་སྟོན་མཁན་གཅིག་རང་གིས་འཁྲབ་ཆས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་གྱོན་ཏེ་ལེའུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གསར་པ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་སྔོན་མ་ནས་ད་ལྟའི་བར་འགྱུར་བ་ག་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པར་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་དག་ངེས་གཏན་ཡིན་པ་ཞིག་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཁག་པོ་ཡིན་པ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། དངོས་འབྲེལ་མིན་པའི་འགྱུར་བ་ཆེས་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་གིས་མཐོང་གསལ་རེད། དེང་སྐབས་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་པར་མངོན་གྱི་འདུག ཡིན་ནའང་འདི་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་ཚོ་འདོད་བློ་ཁེངས་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཐོག་མར་ཁོ་ཚོ་ངེས་པར་འདོད་བློ་ཁེངས་འཇུག་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མི་རྣམས་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གདན་ཞུས་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་དངོས་འབྲེལ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ཁོ་ཚོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན། ཁོ་ཚོའི་འབད་བརྩོན་དེ་གྲུབ་འབྲས་དོན་འཁེལ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་ཀྱིས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་བ་འདིའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཁོངས་ནས་བོད་མི་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཡོད་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་དེས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་དྲང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཆ་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོར་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་དངོས་འབྲེལ་ར་སྤྲོད་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང༌། དེས་བོད་ནང་གུ་ཡངས་ཡོད་པར་གོ་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་དངོས་འབྲེལ་ར་སྤྲོད་ཁུངས་སྐྱེལ་ཆ་ཚང་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དེང་སྐབས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཁུངས་ཁག་ནས་ཕུལ་འབྱོར་ཡོང་གི་ཡོད་དམ། བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་ཐུབ་མཁན་ཚོའི་ས་ནས་གསན་གྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། སྔོན་མ་ལས་གུ་ཡངས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ངོས་རང་གིས་སྔོན་མ་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། ང་ཚོས་ར་སྤྲོད་འཕེར་བའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ངེས་ཅན་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ཀྱི་རང་བཙན་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དུས་ཚོད་རིང་ཐུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་དག་དོན་འཁེལ་ཡོང་རྒྱུར་ངོས་རང་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་མིན་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་ཏན་ཏན་བརྗོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དམར་ནི་ལྟ་བ་བསྒྱུར་རྒྱུར་ཧ་ཅང་གི་མཁས་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ད་ཕན་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་ནང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཆ་ཚང་འགྱུར་བ་བཏང་ཟིན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་གིས་དེ་ལྟར་བསམ་གྱི་མི་འདུག བྱ་སྟངས་འདི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་བཀའ་གསུང་དང་བླངས་ཞུ་མཁན་ཞིག་ནམ་ཡང་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་ད་ཕྱིན་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གནང་གི་རེད་དམ། ཆོས་སམ་ནང་ཆོས་རིག་པས་བོད་ཀྱི་རང་བཙན་སླར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་རང་བཙན་བྱུང་སྐབས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་གཞུང་འཛིན་རྒྱུར་ཁྱད་པར་གང་ཡང་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་མ་འོངས་བོད་རང་དབང་གཙང་མའི་ནང་ངོས་རང་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་མིན་ཞིང༌། ངོས་རང་གི་རྨི་ལམ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མེས་པོ་མ་ཧ་ཏ་མ་གྷན་དྷི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བོད་རང་བཙན་མ་ཐོབ་བར་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུ་དང་ཐོབ་རྗེས་བོད་མི་གཞོན་རབས་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བ་གཞན་དེར་མཚོན་ན། ངོས་ཀྱི་སེམས་པར་སེམས་ཐག་གཙང་གཅོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་འགྲུབ་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། མཐའ་ན་ནང་ཆོས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་འབད་བརྩོན་གནང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ངེས་པར་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱས་ཡོད། འདི་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། མི་གཅིག་གིས་བོད་ལ་མི་འཇིགས་པའི་མེ་ལྕེའམ་བསྐལ་བའི་མར་མེ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མེ་ལྕེ་འདིར་མཆོད་སྣུམ་ལྟ་བུར་ཆོས་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེད་པར་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཇི་ཙམ་འབར་གྱི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ཀྱི་སེམས་པར་བྱས་ན་བོད་མི་ཚོའི་ཡིད་ཆེས་དང་སེམས་ཤུགས་ཇི་གནས་བར་མེ་ལྕེ་དེ་ཡང་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་གནས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

༢༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པའི་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་དབུར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་འཆར་ཅན་ལྟར་བྱེད་སྒོ་ཁག་གྲུབ་མཇུག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་jམཆན།སྩལ་རྗེས་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་དུས་ཡུན་ནང་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ཟེར་བ་དེ་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་རེད་མ་གཏོགས་དུས་ཚོད་རིང་པོ་གང་ཡང་མ་རེད།

འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཡོད་པ་ལས། ལོ་བཅུ་ཉི་ཤུའི་སྐད་ཆ་མ་རེད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་འབྱུང་འགྱུར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་ལ་འཁོད་རྒྱུའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱིན་པ་རེད་ཅེས་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ནང་གི་བོད་ཕྲུག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་བཤད་ཚིག་ཁ་ཤས་སྐྱོར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་མིན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་དུ་སླེབས་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་དེང་སང་རྒྱ་མི་ཚོས་སྐད་གང་འདྲ་རྒྱག་གི་འདུག ཁོ་རང་ཚོའི་ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་འཐུས་ཤོར་བྱུང་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་སོག་པོ་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། བོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་འཐུས་ཤོར་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ༡༩༥༩ སྐབས་སུ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཚོས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྲིད་དོན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་རེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་སྐབས་དེར་ཨ་རིས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལས་ཨ་རིའི་ཁེ་ཕན་གཙོ་ཆེ་བར་བཟུང་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱུག་ཁྱིར་ཕྱིན་ཡོད་དམ་ཟེར་ན་ནམ་ཡང་ཕྱིན་མེད། ང་ཚོས་སོ་སོའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ང་རང་ཚོའི་ལས་འགན་བསྒྲུབས་ཡོད།

ལས་འགན་དེའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་ངེས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཨ་རི་ཡིན་ནའང་རེད། རྒྱ་གར་ཡིན་ནའང་རེད། སུས་རོགས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་གཅིག་པ་རེད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་དང་མཐུན་གྱི་མེད་ན་སུས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་གྱི་ལག་པ་བརྐྱངས་ནའང་ང་ཚོས་བླངས་མེད། ང་རང་ཚོར་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཙང་དེའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་མི་མཐུན་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་རིས་རོགས་བྱས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ང་ཚོས་ཨུ་རུ་སུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དམར་པོར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་དྲང་པོས་གཞུང་བསྲངས་ནས་བདེན་པའི་ལམ་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཇི་ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་ཐབས་ལམ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྟོབས་ཤུགས་མེ་མདའི་ཁ་ནས་ཡོང་གི་རེད་ཟེར་བ་དེ་འཕྲལ་སེལ་དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་པོ་བཏང་ན་སྐད་ཆ་དེ་མིག་རྒྱང་ཐུང་ཐུང་གི་སྐད་ཆ་རེད། སྟོབས་དང་དབང་ཐང་མེ་མདའི་ཁ་ནས་ཡོང་བ་དེ་དངོས་གནས་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ལྟ་བ་དེ་འཁྱེར་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་རིང་ལག་ལེན་བཀལ་བ་རེད།

དེ་རིང་ཁ་སང་གནས་ཚུལ་ག་རེ་བཤད་ཀྱི་འདུག ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་པའི་སྐད་ཆ་ག་ཚོད་ཡོང་གི་འདུག དབང་ཤུགས་མེ་མདའི་ཁ་ནས་ཡོང་གི་རེད་ཟེར་བ་དེ་འཕྲལ་སེལ་དམག་འཁྲུག་སྐབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། མིའི་ལུང་པའི་ནང་ང་ཚོར་མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། བདེན་པ་དང༌། དྲང་པོ། ཞི་བ། འཚེ་བ་མེད་པ། དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་རེད།

ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ང་ཚོས་རྒྱབ་མདུན་དང་ངོ་ལྐོག་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀ་གང་ཡང་བྱས་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་བཤད་ནའང་སྐད་ཆ་གཅིག་རེད། རྒྱ་མིར་བཤད་ནའང་སྐད་ཆ་གཅིག ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུར་བཤད་ནའང་སྐད་ཆ་གཅིག་རེད། འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཐོབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་རྗེས། དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་ཏུ་བོད་མིའི་ལག་རྩལ་གསེར་དངུལ་ཟངས་གསུམ་བཞུ་ལུག་རྡུང་ཚགས་བཅས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལག་རྒྱུན་གཅེས་སྤྲས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་སླད་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཁོངས་བཟོ་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཁང་དུ་མཚན་མོ་སྐད་སྒྲ་སྒྲོག་པ་སོགས་འཚུབ་ལྷོང་ཡོད་ཚུལ་གསན་པར་བརྒྱད་སྟོང་ཚར་བཅུ་སྒྲོག་སྦྱངས་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྔོན་སྩལ་ཐོག འདི་ཉིན་ཆེད་དུ་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་ཞིབ་དང༌། གནས་ཡུལ་དུ་འཚུབ་གེགས་ཞི་བའི་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘འདིར་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ལག་ཤེས་བསླབ་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོའི་ལག་ཤེས་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལག་རྩལ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོད། མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལག་ཤེས་རི་མོ་དང༌། ཤིང་བརྐོས་སོགས་སྤུས་ཞན་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ལག་ཤེས་འདི་ཚོ་དུས་རབས་སྔ་མོ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་ལག་ཤེས་རེད། སྤུས་དག་པོ་དང༌། ཚགས་དེ་ཚོ་ཡག་པོ། སྙིང་རྗེ་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་གནས་ཚད་མཐོ་པོ་མི་ལ་ངོམ་ཆོག་པ་ཡོད་པས། ང་ཚོའི་ལག་ཤེས་འདི་ཚོ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོར་འཕྲུལ་འཁོར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་པོ་གང་ཡང་མེད་རུང་གཟོང་དང་ཐོ་བ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་ཚགས་རྒྱབ་པའི་དངོས་ཆས་དེ་ཚོའི་གྲས་ཧ་ཅང་སྤུས་དག་པོ་ཡོད། སྔ་མོ་མི་ཚོ་ལྷོད་ལྷོད་ཡིན་དུས་དུས་ཚོད་ག་ཚོད་འགོར་མ་འགོར་ལ་རྩིས་མ་བརྒྱབ་པར་དངོས་པོ་སྤུས་དག་པོ་བཟོས་སྟབས། དངོས་གནས་ཧ་ལས་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཡོད།

ད་ལྟ་ང་ཚོར་དེ་འདྲའི་ལག་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདུག ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ལག་ཤེས་སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པའི་ལག་རྒྱུན་མུ་མཐུད་ནས་ཟིན་རྒྱུ་འདི་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་པའི་ཐོག་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ། ཡང་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཐོག་ཏུ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་བོད་པའི་ཅ་ལག་རེད་ཅེས་སྙིང་རྗེ་པོ་དེ་འདྲ་ཚོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་པའི་ལག་ཤེས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག སོ་སོ་སྒེར་གྱི་འཚོ་བའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ལག་ཤེས་དེ་ཚོའི་གྲས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད། སྔར་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཟོ་པའི་ལག་ཆ་ཞིག་མཐོང་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ལག་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཤེས་པའི་ལག་ཤེས་ཡག་པོ་ཞིག་ཤེས་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་ཚང་མའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སོ་སོ་གཅིག་པུ་རི་ལ་སྡོད་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་སྟབས་ལག་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདི་ཚོ་ཚང་མ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ལྕགས་བཟོ་དང༌། ཟངས་བཟོའི་ལག་ཤེས་ཡག་པོ་མ་རེད་ཟེར་བ་སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། རྩ་བ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རིགས་དང་རུས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཁྱོན་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། གཉིས་ནས་ལག་ཤེས་སྣ་མང་ཤེས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བླ་མ་རྩ་ཆེ་འགའ་ཞིག་གིས་མདོར་ན་རྫ་བཟོ་སྟངས་ཚུན་ཤེས་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངས་རྫ་རྩི་རྒྱག་རྒྱུ་ཚུན་ཆད་བསླབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། ལག་ཤེས་སྣ་ཁ་མང་པོ་ག་ཚོད་ཤེས་ན་ཡང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང༌། གལ་ཆེན་པོར་རྩི་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལག་ཤེས་བསླབ་རྒྱུའི་ཐོག་གུས་བརྩི་དང་དོ་སྣང༌། དགའ་ཞེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྔ་མོ་ངོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ལ་ཚགས་ཕྲན་བུ་རྒྱག་མྱོང༌། ཞ་ཉེ་དང༌། འབི་སི་ཀུ་ཀྲི་ལྕགས་ཀྲིན་སྒང་གི་ལྕགས་ཤོག་ཤ་ཀར་སྲབ་པོ་དེ་འདྲའི་སྒང་ལ་ཚགས་རྒྱག་མྱོང༌། ཐོ་བ་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ན་ཨི་ཁུང་ཕུག་འགྲོ་གི་འདུག ཤུགས་ཆུང་ཆུང་བྱས། མཛུབ་མོས་བྲུད་དེ་ཚགས་རྒྱབ་རྩེད་མོ་རྩེད་ནས་སྐྱིད་པོ་ཡོད། ལྕགས་དང་ཟངས་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་བཞུ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཞ་ཉེ་དང༌། ཏི་ཚྭ་བཞུ་ནས་མེ་མདའི་མདེའུ་འདྲ་པོ་དང༌། སྐུ་བརྙན་འདྲ་དང༌། པད་ཤག་དེ་འདྲ་ཡང་བཟོས་མྱོང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འདིར་གནོད་པ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། སྐྱོན་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། ཁ་སང་ངོས་ཀྱིས་མོ་ཞིག་རྒྱབ་པ་ལ་སྐྱོན་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག གནོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཡོང་གི་རེད། རྩ་བའི་ས་ཆ་སྤུས་དག་པོ། སྙིང་རྗེ་པོ་འདུག རྣམ་རྟོག་མ་བྱས་པར་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

༣༽ལས་བསྡོམས་ཚོགས་དབུར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་སྨོན་ལམ་སྐབས་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉེར་གསུམ་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང༌། བསྒྲུབ་བྱ་ཉེར་ལྔ་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཉི་མས་གསང་སྟོན། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ནས་དུས་གོ་བ། དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བས་ཁ་སྐོང་བཅས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པའི་ལེའུ་གཅིག་མཛད་ལམ་ཕྱག་བཞེས་བཞིན་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་དང༌། དགོས་དོན་སྙིང་པོ་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ། དགོང་དྲོ་སྨོན་ལམ་མཆོད་འབུལ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྔར་སྲོལ་ཕྱག་བཞེས་རྣམས་བསྐྱངས། སྨོན་ལམ་མཆོད་འབུལ་འདི་བཞིན་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་མཆོད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྟབས་ད་ནས་བཟུང་འདུས་ཚོགས་སུ་གསོལ་ཇ་ཐེངས་རེ་འབུལ་དགོས་བཀའ་མངགས་ལྟར་གསོལ་ཇ་མངར་མོ་དང་བོད་ཇ་གང་མོས་ཕུལ། མཆོད་འབུལ་གྲུབ་རྗེས་དམ་གཟིགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་བཤེས་བགྲེས་པ་རྣམས་དང༌། ཕྱག་དཔེ་དྲག་གྲས་རྣམས་ནས་བརྒལ་བརྟག་གནང་བར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བོད་དོན་སྐོར་རང་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དང་བར་ལམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གླེང་ལྷགས་སྐོར། ཀོང་པོའི་སྐོར་བཅས་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘ཉེ་ཆར་ལྡི་ལིར་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་ལྟ་སྟངས་དང༌། བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རོགས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅེས་གསལ་པོ་བྱས་ནས་གསུང་གི་འདུག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་ཡང༌། ཁ་ནས་བཤད་རྒྱུའི་མིག་རྒྱང་ཐུང་ཐུང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་གི་མིག་རྒྱང་རིང་པོའི་སྲིད་བྱུས་གཉིས་ཡོད་སྲིད་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་ག་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་རུང་མ་ཕྱིན་རུང༌། ང་ཚོར་ལྟ་སྟངས་ད་ལྟའི་འདི་ག་རང་ལ་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་རྒྱུ་རེད། ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ལ་བསྟན་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ནི་སྔོན་ཡོད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལས་སྔར་མེད་གསར་སྤྲོས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད།

དེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་མཇུག་གནོན་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་ཉིན་མོ་ཁ་ནས་བཤད་རྒྱུའི་ཚིག་འདི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལ་གང་བཤད་རུང་ནང་དོན་ང་རང་ཚོ་གདོན་གཅིག་ཟིན་གྱི་ན་ཚ་ལྟ་བུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ང་ཚོར་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་ང་ཚོས་ཀྱང་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་རྒྱ་གར་གཞུང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ད་ལྟ་ནང་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་འདི་དག་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་ནག་ནང་ད་ལྟ་རང་དབང་ཕྲན་བུ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་འདི་དག་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་ཕྱིན་ན། ནམ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་འཕོ་འགྱུར་ཕྱིན་པའི་ཉེར་ལེན་སོགས་ཀྱིས་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དམ་བསྒྲགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་སྙིང་འདོད་ན་ཡང་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་མཚམས་ལ་སླེབས་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ལ་འགྱུར་བ་ག་ཚོད་ཙམ་འགྲོ་གི་འདུག་གམ། བོད་ནང་གི་མིས་བསམ་བློ་ག་འདྲ་ཞིག་གཏོང་གི་འདུག་གམ། དེ་ཚོའི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོང་སྲིད་མདོག་ཁ་པོ་རེད།

ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱས་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པའི་ཐོག་ལ་ལྟོ་ཆས་ཀྱིས་མི་ལྡང་བ་སོགས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱོང་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་རྣམས་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡིན་ནའང་ཇི་སྲིད་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་བར་དུ་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་འབད་རྩོལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོས་ད་དུང་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང༌། ཆོས་སྒར་ཁག སློབ་གྲྭ་ཁག མདོར་ན་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཆོས་ཐེ་བའི་ཤེས་རིག་གི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ཚོ་སྤུས་དག་ཏུ་འགྲོ་ཐབས་དང༌། རྩ་བ་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོས་འདི་གར་ཇི་ཙམ་ཚགས་ཚུད་པོ་དང༌། རྩ་བ་བརྟན་པོ་བྱུང་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད།

ད་རེས་གཞིས་སྒར་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོ་སླེབས་ཡོད་པས། ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ང་ཚོས་གཞི་རྩ་བཙུགས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་གང་འདྲ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་ཐབས་གང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཚང་མས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་རེད་མ་གཏོགས། ད་ཆ་རིང་མིན་བོད་ལ་ལོག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་འདྲ་མི་ཡོང་ངམ། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཤུགས་རྒྱབ་ནས་དགོས་པ་ཨེ་ཡོད་བསམ་པའི་ལྷོད་ཡངས་དང༌། བློ་ཐག་ཐུང་ཐུང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དང་འབྲུག་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ལ། རྩ་བའི་བལ་འབྲུག་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལོ་ཤས་ནང་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། འབྲུག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ཉེ་ལམ་ཕྲན་བུ་ཛ་དྲག་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འབྲུག་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་དེ་ཚོ་མུ་མཐུད་ནས་འབྲུག་རང་གི་ནང་ལ་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་རེ་འདུན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འབྲུག་ནང་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་སྡོད་མ་ཚུགས་པའི་ཐོག་ནས་འབྲུག་གཞུང་ཐུགས་དོགས་སྐྱེ་གཞི་དང༌། ཐུགས་ཕམ་ཡོང་གཞི་བྱུང་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

ད་ལྟའི་རྐྱེན་ངན་འདི་རིམ་པས་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ང་ཚོས་དང་པོ་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་གློ་བུར་གྱི་གོད་ཆགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་ཕྱིན་ཆད་འབྲུག་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མེད། ཡིན་ན་ཡང་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་འབྲུག་གཞུང་ནས་དགོངས་བཞེས་ལྷུག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བ་རེད།

རྩ་དོན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་འབྲུག་པའི་མི་སེར་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་གཅིག་པོ་མ་རེད། འབྲུག་པའི་མི་སེར་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ཚེགས་ཡོང་གཞིའི་རྩ་དོན་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་མི་ཞིག་ལུང་པ་གཞན་དག་ཅིག་གི་མི་སེར་བྱས་ན་ལས་ཀ་དེའི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་མ་འགྲིགས་པ་རེད་ཅེས་ང་ཚོས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ལས་ཀ་དེས་རྐྱེན་པས་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་མཐོང་ཚུལ་དེ་ང་ཚོས་སེལ་དགོས་པ་དང༌། མཐོང་ཚུལ་ཡོང་གཞི་དེ་ལ་ང་ཚོས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར་སྐད་ཆ་མང་པོ་ལྷགས་པ་ལ་ང་ཚོ་འདིར་འགན་འཁྱེར་མཁན་ཚོར་དངོས་གནས་བློ་ཕམ་བྱུང༌། འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་ཆོས་ལུགས་ཐོག་ནས་ཡིན་ཀྱང་འདྲ། ཆོལ་ཁའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ཀྱང་འདྲ། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཞིག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཞིག་ལ། མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་ནས་ཡས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག མས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ལབ་དུས་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ཕར་ཚུར་ཤོད་རེས་བཏང་ནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག རྒྱུ་མཚན་འགྲོ་སའི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ན་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་ཡོང་གི་རེད། རྒྱུ་མཚན་འགྲོ་ས་མེད་པའི་རང་ཤེད་ཧམ་པ་གཅིག་པོའི་ཐོག་ནས་གནམ་འཕང་གཅོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་མཁན་ཚོ་ལ་ང་ཚོས་ཞུམ་ཞུམ་བྱས་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་ཀོང་པོའི་སྐོར་ལ་ཆོ་ཁྱོན་ནས་མེད་པའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར་འདིའི་སྐོར་ལ་ངའི་བསམ་པར་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཡིག་ཆའི་ནང་ལ་ཡིན་ན་ཡང་རེད། རྒན་རབས་རྒྱུས་ཅན་ཚོའི་གཏམ་རྒྱུན་ནས་ཡིན་ཡང་རེད། གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ཆོལ་ཁ་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཐོབ་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུའི་རྩོད་པ་ནི་མ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ས་ཆ་དེ་ཡར་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡར་དང༌། མར་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་ན་མར་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། རྩོད་པ་རྒྱབ་ནས་ཐོབ་ཤོར་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བགོ་བཤའ་རྒྱག་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་ཆེ་སའི་ཐོག་མ་ནོར་བ་བྱེད་དགོས། ཆེ་སའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་ཡག་པོ་བཏང་ནས་སེམས་ཁུར་ལེན་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཆུང་ཙག་དཀྲོག་གཏམ་དཀྲུག་ཤིང་གི་ལས་ཀའི་ནང་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་ན་སོ་སོའི་བྱབ་སྐྱེལ་གྱི་རེད་མ་གཏོགས་གཟི་བརྗིད་གང་ཡང་མ་རེད།

ང་ཚོ་འདིར་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་རུང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་རུང༌། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཕྱོགས་ཁག་ནས་ཡོང་མཁན་མི་འཐུས་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་རུང༌། ཚང་མ་ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཏེ་པོའི་དཀྱིལ་གྱི་གཟུགས་བཟང་ཡིན་པའི་ཁུལ་ཡིན་སྟབས། མགོ་སླ་པོ་དང༌། བྱབ་ཆུང༌། ཀླད་ཆུང་བྱས་ཏེ་ཆོ་མེད་པ་དེ་འདྲའི་སྒང་ལ་མགོ་འཁོར་ཏེ་ཕར་ཚུར་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ན་དགོས་པ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག

ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚགས་ཚུད་ཐབས་ག་རེ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་གང་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་གམ། དེ་ཚོ་ལ་བསམ་བློ་མང་ཙམ་གཏོང་དགོས་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཉིན་གསུམ་རིང་བཞུགས་སྒར་དུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། ཕྱོགས་འབྱོར་སེར་སྐྱ་མི་མང་སུམ་སྟོང་སྐོར་ལ་དཔྱིད་ཆོས་སྔ་ལོའི་འཕྲོས་སྤྱོད་འཇུག་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་བྱང་སའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུའི་རྣམ་བཤད་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ།

རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་བཞིན། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་ཆེན་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོར། བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་སེམས་བསྐྱེད། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ཞལ་ལུང༌། དབང་ཆེན་གྱི་སྟ་གོན། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བར་གསང་འདུས། རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་མཆོག་ལུ་ཧི་པ་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་བཅས་ཀྱི་དབང་ཆེན་རིམ་བཞིན་སྩལ།

འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་ནང་བྱང་སྡོམ་བཟུང་བའི་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུ་མཛད་པ་དང༌། བླ་མེད་ཀྱི་དབང་ཞུ་བ་ལ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་དགོས་པས་ན། དབང་གི་སྔོན་དུ་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ཁྲིད་མཛད་པའི་ཕྱག་ལེན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྲོལ་བཏོད་པ་འདི་དག་ང་ཚོས་ལག་ལེན་དུ་མ་བཀལ་བར་སྣང་ཆུང་དུ་འཇོག་འོས་གཏན་ནས་མིན་སྟབས། ད་ལམ་བྱང་སྡོམ་འབོག་ཆོག་དང་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་ལུང་གོང་བཞིན་སྩལ།

བྱང་སྡོམ་བཟུང་བའི་སྐབས་བྱང་སྡོམ་བཟུང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་འདོད་ངེས་པར་སྐྱེ་དགོས་པས་བྱང་སྡོམ་དངོས་སུ་བཟུང་ནུས་པ་རྣམས་ནས་སྐབས་དོན་གྱི་དམིགས་པ་དང་སྦྲགས། ཡི་དམ་བཅའ་དགོས་པ་དང༌། བྱང་སྡོམ་བཟུང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ནས་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་བཟུང་ནུས་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་ཁེ་ཆེ་ཉེན་ཆུང་ཡོང་ལུགས། ལྷག་པར་སོ་སྐྱེ་རང་ག་བས་ལག་ལེན་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལས། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དབང་ཞུ་བ་ལས་སླ་པོར་བལྟས་ཏེ་དབང་ཆེན་ལ་སྣང་ཆུང་ཞུ་འཚང་བྱེད་པ་འདི་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་བས་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་ཁེ་ཉེན་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་གསལ་བཤད་མཛད།

སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལྡན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། བྱ་བཏང་རི་ཁྲོད་པ། གདན་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱིས་མཚོན་ཆོས་སྡེ་ཁག་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་ནས་ཕེབས་པའི་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་དང༌། གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ། བཙུན་མ། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སོགས་ཆོས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསང་བ་ཀུན་གྱི་གནད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོར་གྲགས་པའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། རྩ་ལྟུང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་རེར་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་བཞི་ནས་བདུན་བར་བསྟར་ཆགས་སུ་སྩལ།

གསུང་ཆོས་རིང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དཀའ་བའི་གནད་ཇི་ཡོད་སར་རྒྱུད་དང༌། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ཚད་ལྡན་རྣམས་དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་སོགས་དང༌། ལྷག་པར་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཆེན་མོ་དང༌། རྣམ་གཞག་རིམ་པའི་རྣམ་བཤད་སོགས་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ཏུ་ཇི་གསལ་སོགས་གསུང་བཤད་ཟབ་གསལ་དང༌།

བར་བར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྔོན་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པའི་དཀའ་གནད་མཐའ་དག་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྩལ་པས་མཁས་དགུས་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེ་དང་བཅས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ནས་ཟིན་བྲིས་ཐན་ཐུན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་བསྟན་པའི་གཞུང་སྲོང་པོའི་ལེགས་བཤད་པོད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་བདག་གཅེས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་གང་ཐུབ་བྱ་དགོས་པ་དང༌། ཚང་མས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དགོས་ངེས་རྣམས་ཚང་བའི་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་ལེན་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

༤༽བོད་གཞུང་དམངས་དང་མདོ་སྨད་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་དང༌། ལམ་རིམ་མཆན་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མདོ་སྨད་ཆོལ་ཁའི་བྱེས་འབྱོར་བ་སྤྱི་མགྲིན་དང༌། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་འདུ་བ་ཐུན་མོང་ནས་གཞིས་བྱེས་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་གཞུང་དམངས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཆོག་པའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་ཞུར་བཀའ་བཞེས་ཟབ་མོ་ཐོབ་པ་བཞིན། བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་སྣ་ལྔའི་མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཚར་དང༌། ཚོགས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་འབུལ་གཤོམ་ཐོག་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གིས་དབུས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། རང་གཞུང་བཀའ་ཤག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། མདོ་སྨད་ཆོལ་ཁའི་བྱེས་འབྱོར་བ། ཐག་རིང་ནས་ཆེད་བཅར་བ། བཞུགས་སྒར་དུ་བཅའ་སྡོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་འདུ་འཛོམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད། གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་རྟེན་གསུམ་དང༌། སྟོང་སྐོར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མདོ་སྨད་མི་མང་གི་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

གསུང་ཆོག་དངོས་གཞི་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་གནང་སྐབས་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ་དང༌། མདོ་སྨད་སྐུ་ཚབ་སྐུའི་གཅེན་པོ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་གཉིས་ནས་མལ་གྱི་ཚོམ་བུ་འདེགས་འགྱོགས་ཞུས། མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྫས་རྟགས་རྣམས་རིམ་བཞིན་བཏེགས་རྗེས། བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ་དང༌། མདོ་སྨད་སྐུ་ཚབ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ། སྦྱིན་བདག་རྭ་སྟོད་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ནས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། དྲུང་ཆེ་ཡན་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང་འབྲེལ་གཞུང་དང་མདོ་སྨད་བཅས་ཀྱི་འབུལ་དངོས་བསྟར། ཚོགས་འཁོར་ཕུལ། གཏང་རག་སྐབས་མདོ་སྨད་སྐུ་ཚབ་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གཞུང་དམངས་སྐུ་ཚབ་སེར་བྱེས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་ལེགས་ལྡན་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། གཞུང་དང་མདོ་སྨད་སོ་སོ་ནས་ཆོས་ཞུ་དགེ་འདུན་ཡོངས་ལ་མཇལ་དར་དང་སྐུ་ཡོན་ཕུལ་བ་བཅས་མཛད་སྒོ་གྲུབ་འཕྲལ་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་མདུན་ངོས་སུ་མདོ་སྨད་ཁོངས་གཏོགས་ས་གནས་ཁག་ སོ་གཅིག་ནས་བརྟན་བཞུགས་སུ་བཅར་འབྱོར་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་སྡོད་བཅས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢ ཉིན་སུད་སིར་གནས་སྡོད་འཕན་པོ་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་ལེགས་ཚོགས་མཆོག་གྲུབ་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས་ངོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ར་སྟོད་རིན་པོ་ཆེ། བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ། ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང༌། ཉམས་ལེན་ལ་དོན་གཉེར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཞལ་སློབ་ཧྲག་བསྡུས་སྐོར་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་མཆན་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ད་ལམ་གྱི་གསུང་ཆོས་འདི་ཁྲིད་རྒྱུན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་གསུང་བཤད་ཐོར་རེ་བ་ཙམ་ལས་ཞིབ་སྤྲོས་མ་དགོས་པར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

གསུང་ཆོས་ཉིན་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་སྩལ་རིང་བརྒྱད་གཏོར་དུས་ཆེན་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་སོགས་དམིགས་བསལ་མཛད་འཕྲིན་གྱིས་རྐྱེན་པས་ཉིན་རེ་ཟུང་མ་གཏོགས་གསུང་ཆོས་མུ་མཐུད་སྩལ་ཏེ་ལམ་རིམ་མཆན་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང་ལེགས་པར་གྲུབ་མཇུག་སྦྱིན་བདག་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་བརྟན་བཞུགས་བཅས་འབུལ་བཞེས་མཛད།

༥༽ཨ་རིའི་གསར་མཁན་ཇེམ་སི་པི་རིང་གེལ་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་བདུན་རེའི་གསར་འགྱུར་ (News Week) གྱི་གསར་འགོད་པ་ཇེམ་སི་པི་རིང་གེལ་ (Mr. James Pringle) མཇལ་བཅར་གྱིས་སྔ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་སྤྱིར་བཏང་གུ་ཡངས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་རེད། དེས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་ཕན་གནོད་རིགས་བྱུང་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྲན་བུ་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད། གཡོ་འགུལ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་གང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་ཁག་པོ་འདུག ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོར་དམ་བསྒྲགས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་རྩ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་དེ་ད་དུང་རྒྱ་ཆེའི་བཙོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་གནས་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་བདེ་བའི་མི་ཞིག་ལ་ཡིད་ཆེས་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཏན་ཏན་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ཁོང་གི་བཀའ་མོལ་གཅིག་ཡག་པོ་ངེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཡག་པོ་རེད། ཏིང་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་བྱེད་པའི་བློ་སྟོབས་ཤིག་འདུག འདས་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་སྐད་ཆ་དངོས་འབྲེལ་དེ་འདྲ་བཤད་པ་དཀོན་པོ་རེད། གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་འགྱུར་བ་གསར་པ་འདིའི་ཐོག་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བྱས་ནས་མི་རབས་གཅིག་གི་རིང་ལ་ལག་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟར་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ལ་ཁོང་ཚོས་དེ་འདྲ་བྱས་ཨེ་ཡོང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ཕྲན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་པེ་ཅིན་ནང་བཞིན་ལྷ་ས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཡིག་ཁག་སྦྱར་ཡོད་བཟོ་འདུག་ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་བདེན་པ་རེད། ངོས་རང་གིས་གོ་ཐོས་ལ་སྦྱར་ཡིག་གཅིག་གི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བཀོད་དེ་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག སྦྱར་ཡིག་གཞན་གྱི་ནང་ལ་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་རྒྱ་མི་ལྟར་ལས་ཀ་གཅིག་པ་བྱས་ཀྱང་གླ་ཕོགས་ཁོ་ཚོ་ལས་ཆུང་བ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་བཀོད་ཡོད་འདུག ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མི་ཚོས་བོད་དེ་ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོར་སྒོ་ཕྱེ་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་དེའི་ཐད་སྐུ་ཉིད་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡག་པོ་རེད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། གཞན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་མེད་པར་གཅིག་པུར་འཇོག་པ་ནི་བཙན་གནོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ལ། བོད་གཅིག་པུར་ཟུར་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ཞིག་རེད། ལྟ་སྐོར་བ་རྣམས་སྟངས་འཛིན་བཀོད་སྒྲིག་གི་འོག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ལས། བོད་མི་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་འདྲིས་མི་ཐུབ་པ་ནི་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བཟོ་གྲྭའི་རྡུལ་སྙིགས་སོགས་མེད་པའི་ཧ་ཅང་གཙང་བའི་མཁའ་རླུང་དང༌། དྭངས་བསིལ་གྱི་ཆུ་བོ། ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པའི་གནམ་གཤིས་བཅས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོར་ཉིན་ཤས་རིང་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ཟབ་མོ་ཞིག་འབྱིན་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོར་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ཉུང་ཤས་མཐོང་ཐུབ་པ་བཅས་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་སོག་ཡུལ་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་དང་སོག་པོའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་གཉིས་ཀས་སྐད་ཡིག་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་ནང་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ལ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་དོན་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྐྱང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་སོག་ཡུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་མཇལ་རྒྱུ་དང༌། ལི་ཉིན་གྷ་ར་ཌི (Leningrad) འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ཆེས་རྙིང་ཞིང་དཀོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་དངོས་ཁག་ལ་ལྟ་སྐོར་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐད་ལ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་ནང་གུ་ཡངས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་རང་གིས་སྐྱོང་བའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་འདི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་སྐབས་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་ཀྱི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ། སྐུ་ཉིད་ནས་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་གནང་སྟེ་གྲོས་མོལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དེ་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤིན་ཏུ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོས་རྩོད་རྙོག་དེ་ཤིན་ཏུ་མགོ་རྙོག་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོས་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་བཤད་དོན་ལྟར་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱས་ནས་རང་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས། རྒྱ་མིས་བོད་འདི་བཅིངས་བཀྲོལ་གྱི་མིང་བཏགས་ནས་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་དངོས་འབྲེལ་ཕན་ཐོགས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བསམ་འདུན་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱས་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་འགྱུར་བ་བཏང་ཆོག་གི་རེད། ངོས་རང་མི་མང་མང་ཆེ་བའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་ཉིན་ཞིག་སླར་ཡང་བོད་ལ་བཞུགས་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེ་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ་བོད་ལ་བརྩི་མཐོང་བཞག་ན་ང་ཚོའི་དབར་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཤིག་རྙེད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བྱས་ན་སྐུ་ཉིད་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ནག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་བོད་ཅིག་ལ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུ་དེ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདས་པའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རིང་ང་ཚོར་རྒྱ་ནག་ནས་ཕན་གྲོགས་གང་ཡང་ཐོབ་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གནས་འདོད་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་རེད། ད་ཆ་གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནས་རང་གི་བསམ་འདུན་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ་བོད་མིའི་བསམ་འདུན་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་དང་བོད་ལ་བཅིངས་བཀྲོལ་དང་རོགས་རམ་ཆེད་ཡོང་བ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་གྲོས་མཐུན་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཆོག་གི་རེད། སྔར་ཁོང་ཚོས་ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནས་ཁ་བྲལ་ངེས་པར་འགྲོ་དགོས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་བཟུང་བ་རེད།

གལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་དང་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་ན་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་ང་ཚོ་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་དང༌། གནས་ཡུལ་ས་བབ་མཐོ་བས་ང་ཚོར་མཚོ་ལམ་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་མེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོར་གཏེར་ཁ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། གཏེར་ཁ་དེ་དག་གིས་ལམ་སང་ལྟོ་ཟས་ལ་ཕན་མི་ཐུབ། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་དུ་མཛའ་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་དགོངས་བཞེས་གནང་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་མངོན་གཟིགས་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཐུབ་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་མཐོང་ཚུལ་ལྟ་བུ་མ་རཻད། རྒྱ་ནག་ཅེས་བརྗོད་དུས་ཧན་མི་རིགས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང༌། རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ལ་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང༌། དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པར་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང༌། བོད་མི་གཉིས་ཀ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ལུགས་དང༌། སྤུན་མཆེད་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཡོད། དེང་སང་ཁོང་ཚོས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཡང་རྒྱ་མི་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁུངས་མེད་ཀྱི་སྨྱོ་གཏམ་ཞིག་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་ཁྱེད་རང་བོད་མི་ཚོ་བོད་མི་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོ་ཚང་མ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གཅིག་འདིའི་ནང་མཉམ་ལས་བྱས་ན་ཕན་ཚུན་ཚང་མར་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ལབ་ན། དེ་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་མོས་མཐུན་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར། དང་པོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས། དེའི་མཇུག་ཏུ་ངོས་ནས་མོས་མཐུན་བྱེད་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ།

སྒྱུ་མའི་རོལ་གར་རྩེན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི།།

དགེ་ལེགས་པདྨ་འབུམ་གྱི་བཅུད་ཆགས་པའི།།

དུས་ཚེས་དགེ་བར་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མགོན་དུ།།

མཚན་དཔེའི་གེ་སར་འཛུམ་པའི་དགའ་སྟོན་ངོམས།།

དེ་ཚེ་འདུས་ཚོགས་དད་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་རུ།།

མཉམ་མེད་ཟས་གཙང་སྲས་ཀྱི་སྐྱེ་རབས་ཕྲེང༌།།

འཆད་པའི་བདུད་རྩིའི་ཟེགས་མ་འབུམ་བསྐྱིལ་ཏེ།།

སྐྱེ་རྒུའི་རེ་བ་དོན་ལྡན་མཆོག་ཏུ་དགེ།

རྡོ་རྗེའི་སྲོག་གི་ཤིས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སླད།།

མི་འགྱུར་གཡུང་དྲུང་བརྟན་པའི་ཆོ་ག་ཡིས།།

འདྲེན་པ་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱི།།

ལེགས་མཛད་བཀྲ་ཤིས་སྣང་བ་འབུམ་དུ་སྤྲོས།།

སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་སྣང་བ་པདྨའི་མཛོད།།

ལམ་རིམ་མཆན་བུ་བཞི་སྦྲགས་རིན་ཆེན་གཏེར།།

འཆད་པའི་གང་གསུང་དབྱངས་ཀྱི་རོལ་མོ་ཡིས།།

དགེ་ལེགས་བྱེ་བའི་གཏེར་ཁ་འབྱེད་པར་མཛད།།

ཅེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས་དང་ཀོང་པོའི་སྐོར་ལམ་སྟོན། མདོ་སྨད་འགོ་འཐུས་མཇལ་བཅར། ཉི་ཧོང་དུ་ཕེབས་བཞུད། ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་དང་གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར། ཚོགས་སྡེ་དང༌། གཞིས་སྒར། ཝར་ཎ། རྡོར་གདན་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། བོད་གཞུང་དམངས་དང་མདོ་སྨད་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པའོ།།།།

རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ།

ཨུ་རུ་སུ་དང་སོག་པོ། སུད་སི། གྷི་རི་སི། ཨ་རི། ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར། རྡོར་གདན་དང་ཝར་ཎར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཨུ་རུ་སུ་དང་སོག་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གསར་འགོད་པ་ཨེ་འཇེ་སིང་མཇལ་བཅར།

༡༽ཨུ་རུ་སུ་དང་སོག་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་པའི་ཞི་བདེ་ཡི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར། བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོར་ (Moscow) ཞབས་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་སྦུར་ཡད་ཐི་ཡ་ (Buryatia) མཁན་པོ་བླ་མ་དང༌། རུ་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གནད་ཡོད་ཁག་ནས་འཚམས་ཞུའི་མེ་ཏོག་དང་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་ (Hotel Ukraina) མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས།

ཉིན་གུང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་གཙོ་བོས་སྣེ་ལེན་དང་སྦྲགས་གསོལ་སྟོན་འདེགས་འབུལ་དང་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌། དེ་རྗེས་རུ་སུའི་གཞུང་འབྲེལ་ཕོ་བྲང་ (Kremlin) ཉེ་འཁོར་དང༌། མཁའ་དབྱིངས་འཕུར་འཁོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། མོ་སི་ཁོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ནས་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་དང་སྦྲགས་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་སོགས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱལ་སའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྤྱི་ལེ་བདུན་ཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་ཆེན་མོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་སྐབས་ ཆོས་ཁང་ལྟེ་བའི་ནང་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ནས་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། གཙོ་འཛིན་བླ་མས་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་ཐོག་དགའ་བསུའི་གཏམ་བཤད་གནང༌། ཕྱི་ཉིན་སྦུར་ཡད་ཐི་ཡ་མངའ་ཁོངས་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ལན་ཨུ་ཌིར་ (Ulan-Ude) ཞབས་བཅགས་དང༌། རུ་སུའི་མཁན་པོ་བླ་མ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་རི་བོ་དགེ་རྒྱས་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ (དགོན་པ་འདི་ ༡༩༤༦ ལོར་དྷརྨ་སྐྱབས་ནས་ཕྱག་བཏབ་པར་བཤད།) དུ་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་སེར་སྦྲེངས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་དབུར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྐྱབས་སེམས། དགའ་ལྷ། སྐབས་གསུམ་པ། ཉི་གཞོན་འཆར་ཀ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ། གནས་བཅུ། ཁྲུས་གསོལ། མལ་བཅས་གསུང་རྗེས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དེ་རྗེས་སོག་རིགས་མི་མང་རྒན་གཞོན་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་ལ་སྐྱབས་སེམས་དང་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་དགོས་གལ་སོགས་ལམ་སྟོན་མཛད་པར་དད་གུས་དགའ་སྤྲོས་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བར་མངོན། ཉིན་གུང་མཁན་པོ་བླ་མས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམ་ཐོག་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། རྒྱ་མིས་བཙན་གནོན་བྱུང་བར་གདུང་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་སོགས་སྙན་སེང་གནང་བ་དང་འབུལ་ཚན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་རྣམས་རང་སློག་ཁར། དགོན་སྤྱིར་ཐུབ་སྐུ། དགའ་ལྷ་དང་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཐང༌། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། གསེར་ཕྲེང༌། ལམ་རིམ་གསེར་ཞུན་མ་ཚར་བཅུ་དང་ཕྱག་དངུལ་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ། མཁན་པོ་བླ་མས་དྷ་རམ་ས་ལར་སློབ་གཉེར་བ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཚུལ་ཞུས་པར་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

སོག་པོ་གཞུང་ནས་དམིགས་བསལ་གནམ་གྲུ་གོ་སྒྲིག་གདན་ཞུས་ལྟར། སོག་པོའི་རྒྱལ་ས་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ (Ulan Bator) ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་འཁོད་འབྲེལ་ཐོག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་སླད་སོག་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་རྟའི་འོ་མ་འདེགས་འབུལ་དང་སྦྲགས། དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་སེར་སྦྲེངས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་བཅས་ཚོགས་དབུས་སུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལྷན་དུ་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་དང༌། མཇུག་ཏུ་མལ། གྲྭ་མང་ལ་མཇལ་ཁ། དགའ་ལྷའི་ལྗགས་ལུང༌། ཕྱི་ལོགས་སུ་སོག་རིགས་རྒན་གཞོན་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་ལ་ཞལ་མཇལ་དང༌། བཀའ་སློབ། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། དགོན་པའི་ནང་ཁོངས་ལྷ་ཁང་ཁག་དང༌། དཔེ་མཛོད་བཅས་ལ་གནས་གཟིགས། ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་དེ་སྔ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱིས་ཕྱག་དཔེ་ཁག་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར། དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་དགོན་པའི་ཁོངས་ནང་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་པའི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་དང་སྣང་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞལ་འབྱེད། མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འབྲེལ་མཁན་པོ་བླ་མའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་དང་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་ཡུལ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པས་ཕུལ་འབྱོར་གྱི་གསུང་འཕྲིན་ཁག་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཞི་དོན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་མཚུངས་ཟླ་མེད་པ་བསྐྱངས་པར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་འབུལ་བཞེས་མཛད། གསོལ་ཇའི་བར་གསེང་དུ་སོག་པོའི་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ནས་མཇལ་བཅར་དང་བཀའ་མོལ་ཞུས། ཚོགས་ཐེངས་རྗེས་མར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘ཆོས་ཚོགས་འདིའི་ཐོག་ངོས་རང་ངོ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། ནང་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ། ཡུལ་ཁག་ཕན་ཚུན་གྱི་ནང་པ་ནང་ཚགས་དབར་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་ཐུབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་བར་སྔོན་དུ་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་མེད་ཐབས་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེའི་འགོག་རྐྱེན་གཙོ་བོ། ཞེ་སྡང༌། འཁོན་སེམས། ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་ཞི་བདེ་སྲ་བརྟན་ཡུན་གནས་ཡོང་ཐབས་ཤིན་ཏུ་དཀའ། འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་སྟེང་གི་མི་མཐུན་པའི་དཔུང་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ། བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པའི་བྱིན་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོམས་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

ནང་པའི་ལྟ་བའི་གཞི་རྩ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལུགས་དེ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པ་གསུངས་ཡོད་པ་བཅས་ནང་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་དང༌། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་རེད། དེས་ན་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་མིའི་དེང་རབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་ལ་ཕན་རླབས་ཆེན་པོའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ད་ལམ་སྐད་རིགས་གསུམ་ནས་བཤད་བསྒྱུར་བྱེད་དགོས་སྟབས་དུས་ཚོད་འགོར་གཞི་ཆེ་སྟབས་མང་པོ་ཞུ་འདོད་མེད།

མཐའ་དོན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་མྱོང་བའི་ཡུལ་འདིའི་ནང་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བཅར་ཐུབ་པ་དགའ་ཚོར་བྱུང་ཞེས་སླར་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་སྩལ།

སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པ་ཚོར‘‘འདས་པའི་དུས་སྐབས་ནང་སོག་ཡུལ་ནི་འབྲོག་རིགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་དག་ད་ཆ་ཡར་རྒྱས་རླབས་ཆེ་བྱུུང་བ་ཞིག་རེད། ནང་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང༌། མར་ཁེ་སིའི་ (Marxist Theory) འདོད་ཚུལ་གཉིས་དབར་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་ཡུལ་འདྲ་མཚུངས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་གིས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགོས་གལ་ཚང་མར་ལྡང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ངོས་རང་རང་ཡུལ་གྱར་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་རིང་ངོས་རང་ནང་ཆོས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡུལ་འདིར་ཡོང་ཐུབ་པར་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོ་བྱུང༌།’’ ཞེས་གསུངས།

དེ་རྗེས་དམིགས་བསལ་གནམ་གྲུའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱལ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུའི་སར་རྩྭ་ཐང་སྟེང་གི་རྫ་དམར་ཞེས་པའི་ཞིང་འབྲོག་སྤྱི་ཁང་ཁག་གཅིག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། སྒེར་ཁྱིམ་ཕྱིང་གུར་ཁག་གཉིས་ནང་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསོལ་ཇ་དང་ཞལ་ཏོག་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཤེད་རྩལ་འགྲན་བསྡུར། རྟ་རྒྱུག་སོགས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། གྲོང་ཁྱེར་ནང་མཉམ་འབྲེལ་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཟངས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་འབག་ལྟ་བུ་ཞིག་གཟིགས་པར་དགྱེས་བཞེས་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་པ་ལྟར་བཞེས་ཆ་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་དེ་སྔའི་ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཕོ་བྲང་འགྲེམས་སྟོན་ཁོངས་ལྷ་ཁང་ཁག་ཏུ་སྐུ་ཐང་དང་མཆོད་ཆས་རིན་ཐང་ཆེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅན་ཤ་སྟག་དང༌། རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་བཞུགས་ཁྲིར་འབོལ་གདན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ། གཞུང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། དེའི་ནང་བོད་དང་སོག་པོའི་དཔེ་ཆ་པོད་འབུམ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་ཚུལ་གླེང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ནས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་སྒྲིག་གཤོམ་འབུལ་བཞེས།

གཞུང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ས་ཁྲ་ཞིག་གཟིགས་མ་ཐག་འདིའི་ནང་དུ་ཨི་ཏྲ་ལི་ (Italy) ཚང་མི་འདུག་གསུངས་པར་ལས་བྱེད་རྣམས་ཁ་སྐྱེངས་སུ་གྱུར། བཟོ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་དུས་འཁོར་བློས་བསླངས་ཤིག་ཡོད་པར་སྒྲིག་སྟངས་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ། དེ་རྗེས་ཕྱི་སོག་གི་རྒྱལ་ས་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་གཞུང་ཁང་དུ་སོག་གཞུང་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་གཅིག་ལ་ལྷོད་མཇལ་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པར་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་སོག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཚེ་དཔག་མེད་དང༌། སོག་ཡུལ་ཆོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན། དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ། ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་སྣེ་ཤན་པ་སོག་གཞུང་ཕྱི་ལས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས།

ཐོག་མར་སྐུ་ཞབས་ཚེ་དཔག་མེད་ནས་སྐུའི་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་ད་ལམ་ཞི་དོན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཚོགས་འདུ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ང་ཚོའི་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཚུལ་དང༌། བོད་སོག་གཉིས་གནའ་རབས་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་སྐོར། ༡༩༢༡ ལོར་སོག་ཡུལ་དུ་གསར་བརྗེ་བྱུང་རྗེས་བོད་གཞུང་ནས་སོག་གཞུང་ངོས་འཛིན་ཁས་ལེན་གནང་བ་དང༌། ༡༩༢༤ ལོར་སོག་གཞུང་ནས་བོད་གཞུང་ངོས་འཛིན་དང་སྦྲགས་བོད་དུ་སོག་པོའི་གཞུང་ཚབ་ཐོག་མར་བཙུགས་པ་དང༌། གཞུང་ཚབ་པ་ཁོང་གི་མིང་ལ་མགོན་པོ་ཆིང་ཞེས་ཟེར་ལུགས་དང༌།

ཆོས་ཚོགས་འདི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་འཁོད་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར། སོག་ཡུལ་གྱི་གསར་ཤོག་ཚགས་པར་ཁག་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་དང༌། མོ་སི་ཁོ་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་ནས་ཀྱང་འདི་སྐོར་རྒྱང་བསྒྲགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར། བོད་སོག་གཉིས་དབར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཡོད་པ་དང༌། མིའི་མིང་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་གསལ་བཤད་སྙན་སེང་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ད་ལམ་དངོས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་པ་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། བོད་སོག་གཉིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གང་གི་ཆ་ནས་ཧ་ལམ་གཅིག་གྱུར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མ་ཚད། ལྷག་པར་ཆོས་ཀྱི་ཐད་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་དབར་དགེ་རྒན་དང་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན། བོད་སོག་དབར་ཡང་དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་ལུགས་སོགས་སྩལ།

ཡང༌། སྐུ་ཞབས་ཚེ་དཔག་མེད་ནས། ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་གསར་བརྗེ་མ་བྱས་གོང་ཡུལ་མིའི་རྩ་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ཙམ་མ་གཏོགས་ཡི་གེ་ཤེས་མཁན་མེད་ཀྱང༌། དེང་སང་ཤེས་རིག དཔལ་འབྱོར། ཆབ་སྲིད་གང་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་སོགས་གསར་བརྗེའི་དགེ་མཚན་སྐོར། དེང་སང་སོག་པོ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་མངའ་སྡེ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ཚུལ། དེང་ཡོད་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འདི་ ༡༩༤༢ ལོར་གསར་དུ་བཙུགས་པ། མཉམ་འབྲེལ་ཁང་ཁག་གི་ནང་སྒེར་བདག་ནོར་ཕྱུགས་བདུན་ཅུ་སྐོར་ཡོད་པ་སོགས་ཡུལ་མི་བྱིངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དང༌།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཞི་བདེ་མཉམ་མཐུན་དེ་ང་ཚོའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཡིན་པ་དང༌། ཡུལ་ཁག་གྱ་དྲུག་མཉམ་དུ་རྒྱལ་འབྲེལ་ (diplomatic relation) ཡོད་པ་དང༌། ༡༩༦༡ ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས། རུ་སུ་མཉམ་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང༌། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལུགས། ཡང༌། ང་ཚོའི་ས་མཚམས་མཉམ་འཁེལ་རྒྱ་ནག་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པ་ཡིན་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་དང་འབྲེལ། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁྲའི་ནང་ང་ཚོའི་ས་ཆ་བཅུག་ཡོད་པ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་ས་མཚམས་སུ་དམག་གི་གྲ་སྒྲིག་ཡང་ཡང་བྱེད་པ། དམག་འཁྲུག་ཡོང་རྒྱུ་ནི་འགོག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་རྒྱ་ནག་གིས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། རྒྱ་མིས་སྔོན་དུ་རུ་སུའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་སོག་པོའི་སྐོར་གླེང་སློང་སྐབས་རུ་སུས་དེའི་ལན་དུ། དེ་ནི་སོག་པོའི་ནང་སྲིད་ཀྱི་དོན་གནད་ཅིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་གང་ཡང་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་ལན་སློག་པ་རེད། ཅེས་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་མིར་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཚུལ་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་གསུང་གནང་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། སོག་ཡུལ་ནང་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་རིང་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པར་དགྱེས་ཚོར་བྱུང་བའི་སྐོར། ངོས་རང་སྔོན་མ་ནས་མར་ཁེ་སེའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་མི་མང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་སྐོར་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལམ་དངོས་སུ་མཐོང་ཐུབ་པ་མཉེས་པོ་བྱུང་ལུགས།

རེ་བ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་ནི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། ང་ཚོ་དེང་སྐབས་དཀའ་ངལ་ཆེ་སྒང་གི་དུས་ཚོད་ཅིག་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང༌། ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟ་བར་དུས་ཚོད་མ་སྨིན་པ་རེད། ད་ལམ་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་མཐོང་ཚུལ་རྙོག་པོ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཡུལ་འདིར་ཡོང་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

སྐུ་ཞབས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱིས་མཐའ་བསྡོམས་ལྟ་བུར། བོད་མི་རྣམས་སྐུ་ངལ་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་ག་རེ་ཡོད་ཀྱང་དགའ་པོའི་ངང་ནས་ཞུ་འདོད་ཡོད། ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་དོན་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་རོབ་ཙམ་འགྲེལ་བརྗོད་དང་སྦྲགས། བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ངོ་མ་རྣམས་མི་མང་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་སྩལ། དེ་རྗེས་ཟློས་གར་འཁྲབ་ཁང་དུ་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་དང་ལྷན་དུ་སོག་པོ་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ཟློས་གར་ཁག་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ལྡི་དོན་བཀའ་བློན་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དང༌། བཞུགས་སྒར་ནས་ཆེད་ཕེབས་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། རྒྱ་གར་ཕྱི་ལས་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང༌། ལྡི་ལི་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་མཚམས་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་བཅས།jམཆན།

༢༽རྒྱ་གར་གསར་འགོད་པ་ཨེ་འཇེ་སིང་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ངྷ་རམ་ས་ལར་གནས་སྡོད་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཨེ་འཇེ་སིང་ (A.J. Singh) ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་མར་ཁེ་སི་ (Marxist Theory) དམར་པོའི་རིང་ལུགས་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་མཉམ་དུ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ཉེ་ཆར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕྱི་སོག་ཏུ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་དང་འབྲེལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པར་བརྟེན། ད་དུང་དགོངས་ཚུལ་དེ་རང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྤྱིར་བཏང་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་དབར་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ངོས་རང་གིས་སྔོན་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ད་རེས་སོག་ཡུལ་ནང་བསྐྱོད་སྐབས་གང་མཐོང་བ་དང༌། ཡུལ་དེའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཐོག་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཡིན་པ་དང༌། དེས་མི་མང་སྐྱོ་པོ་དང༌། བཀྲེས་ལྟོགས་ཀྱིས་མནར་བ། གྱོན་ཆས་མེད་པ་སོགས་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཧ་ཅང་གི་ཡག་པོ་ཡིན་པ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང༌། དགོས་མཁོ་འདི་རྣམས་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་མིའི་འདོད་པ་ཁེངས་ཐབས་མེད་པར་དེ་ལས་མང་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། རོལ་དབྱངས་དང༌། རིག་རྩལ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེའི་རྗེས་གོམས་གཤིས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་ད་དུང་ཤེས་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློས་ཉུལ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་པ་རེད།

ནང་ཆོས་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང༌། དེ་བཞིན་མི་ཚེའི་ནང་དེ་བས་ལྷག་པ་ཞིག་འཚོལ་བ་དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ནང་ཆོས་ནི་ཚན་རིག་དང་ཆེས་ཆེར་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ནང་ཆོས་ཀྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་གལ་ཆེར་འཛིན་པ་དང༌། ནང་བསམ་བློའི་རྒྱ་བསྐྱེད་འཚོལ་བ་དེ་དང་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་བྱས་ན་ནང་རིག་པ་གཅིག་པུ་ལག་ལེན་བསྟར་བ། མར་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སུ་གཞི་བཞག་པ་དེ་གདེང་འཁེལ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་འཁྲིད་པའི་ལན་འདེབས་ཤིག་མ་རེད། ངོས་རང་གིས་འདི་ཚོ་ཚང་མའི་སྐོར་སོག་ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚོ་དང་གོ་བསྡུར་བྱས་པས། ཁོ་ཚོས་ཀྱང་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རུ་སུའི་ནང་ནང་ཆོས་ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་ཐོག་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་ནས་དགོན་པ་གཅིག་ལ་ལྟ་སྐོར་ཕྱིན་པར་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཐུག་བྱུང༌། སོག་ཡུལ་དུ་ནང་ཆོས་ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་དེ་དང་མཐོང་ཚུལ་གཅིག་པ་བྱུང༌། ཁོ་ཚོ་ཚང་མས་བོད་སྐད་ཐོག་ཞལ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག

གང་ཡིན་ཟེར་ན། ནང་ཆོས་བོད་ནས་སོག་པོ་དང་རུ་སུར་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོའི་ཡིག་རིགས་ཚང་མ་བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པ་རྣམས་ཁོང་ཚོས་ཀློག་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སོག་པོ་ཚོས་ནང་ཆོས་བོད་སྐད་ཐོག་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནང་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཚན་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སོག་པོ་ཚོས་བོད་སྐད་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། ཁོང་ཚོས་བོད་སྐད་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། བོད་སྐད་བཤད་པ་དང་བོད་ཡིག་བྲིས་པ་གཉིས་ཐ་དད་རེད། ཁོ་ཚོས་ངོས་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ནའང་ངོས་ཀྱིས་ཤོག་དུམ་ཞིག་ཐོག་བོད་ཡིག་ནང་ག་རེ་བྲིས་པ་དེ་མིག་སྟོན་བྱས་ཏེ་ང་ཚོའི་དབར་གོ་རྟོགས་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ལྐུག་པ་དང་འོན་པ་མཉམ་དུ་འཛོམས་པ་ལྟ་བུ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སོག་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང༌། ཆགས་བབས་བོད་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་སོག་ཡུལ་ནང་གི་གཟིགས་ཚུལ་ག་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སོག་བོད་དབར་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཉེ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་འདུག ངོས་ཀྱང་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དེ་སྔོན་ཤྲི་ལང་ཀ་ (Sri Lanka) དང༌། ཀྲོག་ཁྱོ། (Tokyo) ལྡི་ལི་གསར་པ་བཅས་ནང་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་གནང་བ་ནང་བཞིན་ལྷན་ཚོགས་འདིའི་མཐའ་མར་སྲིད་དོན་གྱི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་ཀྱང་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་འདི་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་གཙང་མ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་དེའི་སྲིད་དོན་གྱི་ལམ་ཕྱོགས་དེར་ཤུགས་ཀྱིས་ཚུད་མེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ཡོད་པ་མ་རེད། ངོས་རང་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཆ་ཚང་བར་བསྡད་མཻད་པ་དང༌། ངོས་རང་གིས་ལྷན་ཚོགས་དེར་བརྗོད་དོན་དུ། འདི་ལྟ་བུའི་ལྷན་ཚོགས་ནི་ནང་ཆོས་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ཞི་བདེ་དང་ནང་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཕན་ཐོགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་སེམས། ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ནང་ཆོས་ནི་ཚད་མ་རིག་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གཞི་ལ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་གིས་སྔོན་མ་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་དུས་ཚོད་ལྡང་མིན་གྱིས་ལྷན་ཚོགས་དེར་ཕྲན་རང་འགྲོ་ཐུབ་མ་བྱུང༌། ལྷན་ཚོགས་ཐོག་མའི་སྐབས་སྲིད་དོན་དེར་དགོས་པ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་ངོས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། ངོས་རང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁོ་ནར་དོན་གྱིས་དགའ་མོས་ཡོད་པར་བརྟེན། ལྷན་ཚོགས་དེའི་སྲིད་དོན་གྱི་ནང་དུ་ངོས་རང་ཐེ་ཞུགས་མེད་ཅིང༌། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ངོས་རང་ལྟ་སྐོར་སྐབས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར་སྲིད་དོན་གྱི་དོན་གནད་ཐོག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་རུ་སུ་དང་སོག་ཡུལ་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་དེར་རྒྱ་མིས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་ལྡི་ལི་ནས་མ་ཐོན་གོང་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་དེའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་དགའ་མོས་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་དབར་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་མེད་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང༌། རུ་སུའི་ས་ཐོག་གོམ་པ་རྒྱབ་པ་དེ་དག་ལ་ནག་ཉེས་གང་ཡང་མ་རེད། གཞན་རྣམས་སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་དང་ལས་ཀར་རག་ལུས་པ་རེད། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་དམིགས་ཡུལ་སྐོར་ངོས་ཀྱིས་སྔོན་ནས་གསལ་པོར་བརྗོད་པ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༧ དང་ ༡༠ ནང་ཨ་རིར་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་འཆར་དེ་དག་ཉེ་ཆར་རུ་སུ་དང་སོག་ཡུལ་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་འདྲ་མ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་ཨ་རིར་འགྲོ་འཆར་ནི་དེ་སྔ་ལོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ༡༩༧༤ ལོར་ངོས་རང་ཡོ་རོབ་ནང་ལྟ་སྐོར་མ་ཕྱིན་གོང་ནས་ཨ་རིར་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འཆར་ཡོད་ཅིང༌། ཡིན་ནའང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁང་གིས་ངོས་ལ་ལག་ཁྱེར་བཀའ་འཁྲོལ་སྤྲོད་རྒྱུར་ཉེ་ཆར་མོས་མཐུན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་གི་ལྟ་སྐོར་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་རིག་གཞུང་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསམ་ཡོད་ཅན་དང༌། མཁས་དབང་ཁག་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ངོས་རང་གིས་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཁ་ཤས་དང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཁག་ནང་ལེགས་སྦྱར་ཤོད་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་རང་ཁེ་ན་ཌར་གཞིས་ཆགས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དུས་ཡུན་ཐུང་ཙམ་གྱི་རིང་འགྲོ་འདོད་པ་དང༌། མདོར་བསྡུས་ན། ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་འགྲོ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་གཅེན་གཅུང་གི་འདུ་ཤེས་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཐབས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་སྔོན་མ་ནས་མོས་མཐུན་བྱས་ཟིན་ཡང༌། ༡༩༧༩ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་ལག་ཁྱེར་མ་སྤྲད་པ་དེས་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དེར་འགྱུར་བ་ཆ་ཚང་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་འགྱུར་བ་ཆ་ཚང་ཕྱིན་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་མི་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོར་དགོས་པ་ལྟར། སྤྱིར་བཏང་ལུགས་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་རྒྱུའི་ཡིག་ཆ་ལེན་ཐབས་བྱས་པ་དང༌། ད་རེས་བོད་མི་ཚོས་བོད་ནང་བསྐྱོད་རྩིས་བྱེད་པ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བརྗོད་གསལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་དཀའ་ངལ་གྱི་ནང་ཡོད་སྟབས་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ངོས་རང་གི་བསམ་བློར་བོད་ནང་སྐྱོད་མཁན་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་ཡིན་པར་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཐོག་དཀའ་རྙོག་ཡོད་པ་རྣམས་སེལ་ཐུབ་རྒྱུའི་སྔོན་རྩིས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།

དོན་གནས་དེ་ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཤོག་ཁག་དེ་ཚོ་ནི་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དང་བླངས་ཀྱིས་བསྐྱོད་འདོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཁོ་ཚོ་འགྲོ་ཕྱོགས་ཐད་དཀའ་རྙོག་བཟོས་སྟབས་ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་ངོས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

ངོས་རང་གིས་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། འགྱུར་བ་ཆ་ཚང་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་མི་འདུག རྩ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་གུ་ཡངས་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ཆ་ཚང་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གང་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅིང༌། ཉི་་མ་གཅིག་ཁོ་ཚོས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཉིན་རྗེས་མ་དེར་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ངེས་གཏན་མེད་པ་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་ནང་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་ཁ་གཏད་དུ་བོད་མིས་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ག་རང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་གོ་ལག་ཐོགས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མེད་ཅིང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ནང་ནས་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ལས་ཉུང་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འཇུག་པ་ངོ་མ་དེ་འདྲ་བཟོ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནས་ཉེ་ཆར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་གང་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ནང་ཆོས་བྱ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་སླར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་བཏང་སྟབས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་གཅིག་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་རྒྱ་མིས་སྔོན་མའི་སྲིད་བྱུས་དེར་ཡང་བསྐྱར་འགྱུར་བ་བཏང་འདུག དེས་རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་བཤད་པ་དང༌། ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་གཉིས་རྒྱབ་འགལ་ཡིན་པ་དེ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་དང༌། ཁོ་ཚོའི་དབུས་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཁོ་ཚོས་གཞོན་ནུ་ཚོའི་ནང་ཆོས་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་སེམས་ཤུགས་གཅོག་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་རྒྱ་ནག་གིས་ཁ་བཤད་ལག་ལེན་མི་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་བྱེད་པ་ལས་རྒྱ་གར་ལྟ་བུར་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཐོག་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་སྲིད་བྱུས་དོན་ཐོག་ནུས་ཤུགས་འདོན་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ཚོར་ལམ་ཕྱོགས་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་དང་དམིགས་བསལ་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནི་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་འཕྲོག་རྒྱུར་ལྟོག་རྔམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ་འདི་བཞིན་ཆ་ཚང་ཁོ་རང་ཚོའི་ནུས་ཤུགས་འོག་བསྡུ་འདོད་དང༌། རྒྱ་མིས་གཞན་གྱི་བདག་དབང་ས་ཆ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་པའི་སྲིད་བྱུས་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་དུས་རབས་ཁ་ཤས་སྔོན་ནས་ཁོ་ཚོར་ཁེ་ནུས་ཕྲན་ཙམ་བྱུང་ཡོད་སྲིད། ཐེངས་གཅིག་དེ་ལྟར་བྱུང་བར་བརྟེན་རྒྱ་མི་ཚོས་ས་ཆ་དེ་རྟག་ཏུ་ཁོ་རང་ཚོར་བདག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མུ་མཐུད་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་དག་ཡ་མཚན་ཚད་མར་འཛིན་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ་ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུར་འགོ་ཚུགས་སླར་གསོ་ཟིན་པར་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ག་རང་ཡོད། ཐ་ན་རུ་སུའི་ནང་ལའང་ངོས་རང་ཉེ་ཆར་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་སྔར་སྲོལ་ཅན་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་འདུ་འཛོམས་བྱས་འདུག་པས་ཁོ་ཚོས་ཞལ་འདོན་བྱེད་སྐབས་ངོས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན། མང་ཆེ་བ་ནི་དོན་དམ་གྱི་ཞལ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་མིག་ཆུ་ཡང་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སོག་ཡུལ་ནང་དམིགས་བསལ་གཟིགས་ཚུལ་ག་རེ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སོག་ཡུལ་ནང་ངོས་རང་མཉམ་སྦྲེལ་ལས་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟ་སྐོར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེ་ནས་རྩ་འཛུགས་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། དེས་ངོས་ཀྱི་སེམས་ནང་ཡིད་ངེས་ལེགས་པོ་བྱུང༌། ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་དེའི་གནས་སྟངས་ལ་ངོ་མ་བསམ་ཞིབ་བྱས་ན་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དེ་ལྟའི་ཡར་རྒྱས་ནི་དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

བྱུང་རབས་རྨུ་ཐག་དཀར་པོ་ཡུག་གཅིག་གིས།།

སྦྲེལ་བའི་རུ་སུ་དང་ནི་ཆེན་པོ་ཧོར།།

ཞབས་སེན་པད་མོ་འཛུམ་པའི་དགའ་སྟོན་དུ།།

མཉེས་བཞིན་མཛད་པའི་ངོ་མཚར་འདི་ན་སྣང༌།།

ཕྱི་ནང་རིགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་རྒྱས་པའི་ཚལ།།

དད་གསུམ་ཁུར་གྱིས་དུད་པའི་ཡལ་འདབ་ཀྱིས།།

གང་སྐུ་ཉི་མ་བྱེ་བའི་གཟི་བྱིན་དཔལ།།

བསུ་བའི་གར་སྟབས་ལྷོ་ཡི་རླུང་དང་འགྲོགས།།

དེ་ཚེ་ལྷོ་གླིང་འཛིན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞི་བདེའི་སྣང་བའི་མཛོད་ཉིད་དུ།། སྒྲུབ་ལ་ནང་པའི་ཞི་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་བྱའི་ཆེ་དགུའི་མཛད་སྟོན་ཀྱི།། དབུ་འཕར་འབྱེད་པའི་ཕུན་ཚོགས་རོལ་མོ་རྡུང་བའི་ཆོ་ག་ལྷུར་བཞེས་པས།། རིང་ནས་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་དབུ་འཕང་སྨད་ལ་ལྟོས།།

བསོད་ནམས་གསེར་ཞུན་བརྩེགས་པའི་རིར།།

མང་ཐོས་ལི་ཁྲིའི་མཛེས་བག་གིས།།

འཁྱུད་པའི་གཟི་བྱིན་བརྡལ་བའི་ཟོང༌།།

མཐའ་དག་དད་པའི་ཞིང་གཅིག་ཉིད།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

སུད་སི་དང་གྷི་རི་སི། ཨ་རི་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པ་སོགས།

༡༽སུད་སི་དང་གྷི་རི་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༩ ཉིན་སུད་སི་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་ཚོས་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་རིམ་བསྟུད་ཞུས་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇི་ནི་ཝར་ (Geneva) ཕེབས་ཞབས་བཀོད་འཕྲལ་གནམ་ཐང་དུ་སུད་སི་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་དང༌། དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན། ཐར་ཆོས་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། ཧཕ་རན་སི་དང་དབྱིན་ཡུལ་ནས་ཆེད་བཅར་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་བྱེད། དེ་སྔ་མཇལ་མྱོང་བ་སྐུའི་བརྟག་དཔྱད་ཞུ་མི་ལྷ་རྗེ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཆགས་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་ལྟར་ལྷོད་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་ཁང་སྟེང་ཤོད་བར་གསུམ་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཚོགས་ཁང་དུ་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་བླ་དགེ་ཁག་དང༌། ཐར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་དགེ་སློང་ཉི་ཤུ་སྐོར། དགེ་ཚུལ་བཅོ་ལྔ་སྐོར་བཅས་ཀྱི་ལྷན་དུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་དང༌། ཐར་ཆོས་སྤྱིར་དད་རྟེན་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་གསར་མ་ཞིག་གསོལ་རས་ཐོག མ་འོངས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་ཕྱོགས་ཐད་གང་ཅིའི་བཀའ་སློབ། དགེ་ཚུལ་སློང་ཡོངས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ། བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དང༌། སུད་སི་དང་ཧཕ་རན་སིའི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན། དེ་བཞིན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་གསར་འགོད་པ་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུ་མཁན་རྣམས་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་ཞིབ་པ་ནན་སི་ན་ཤས་ (Nancy Nash) ང་ཚོས་རྒྱ་དམར་ནས་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོག་ཁས་ལེན་གསར་པ་ཞིག་བྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དེ་ནི་ལས་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ནས་མི་མང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་བཀག་འགོག་བྱས་པ་མཐོང་ན་ལོ་གཉིས་བཙོན་འཇུག་གི་ཉེས་པ་འགེལ་རྒྱུ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་ཉིད་ནས་འདི་རང་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་རྒྱུའི་གོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་འཇོག་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་ཡ་མཚན་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། དོན་གནད་དངོས་ནི་ཁས་ལེན་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་གནས་བཞིན་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་མཐོ་ཤོས་དེ་དག་གིས་རྒྱུན་དུ་གསང་པོ་དང༌། ཞི་འཇམ། སྙིང་རྗེའི་བསམ་ཤེས་ཆེན་པོ་བཅས་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་འོག་མ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། གོང་རིམ་གྱི་བཀའ་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། གོང་རིམ་གྱི་ཁས་ལེན་དེ་དག་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་མེད་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་སྙན་ཞུ་ཁག་རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ལག་ཏུ་འབྱོར་གྱི་མེད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། གལ་ཏེ། གོང་རིམ་གྱི་བཀའ་རྣམས་ཁོ་ཚོས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ལེགས་ཤོས་ནི་སྒུག་སྡོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ༡༩༦༣ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་མིས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་དང༌། ཕྱིས་ཁོང་ཚོས་ཐབས་ལམ་གཞན་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་གང་ཅི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་འཕོ་འགྱུར་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

གལ་ཏེ། ཁོང་ཚོས་དྲང་པོ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ལམ་ཞིག་ཐོག་མུ་མཐུད་བསྐྱོད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་མུ་མཐུད་པ། ཆོས་དད་རང་དབང་གི་སྲུང་སྐྱོང་གཅིག་པུ་མིན་པར་བོད་མི་ཚོར་ཕྱི་རྒྱལ་རིག་གཞུང་གི་གཉའ་གནོན་མེད་པར་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་བསུ་བྱེད་འོས་ཤིག་རེད།

དེ་ཡང་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། རྒྱུན་དུ་ཤོག་བུའི་སྟེང་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་ནང་བོད་མི་རྣམས་འདས་པའི་དུས་ལས་ཀྱང་སྐྱིད་པ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་རྒྱ་མིའི་ཤོད་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན། ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་དེ་དང་ཐ་དད་རེད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། ཉེ་ཆར་ཆོས་ཀྱི་རང་དབང་སྐོར་སྲུང་སྐྱོང་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལྟར་དེ་ལྟའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེ་ཚན་དེ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཅིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་གཏན་ནས་མ་རེད། ངོས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་དག་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་གཙོ་བོ་ནི་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་དེ་རེད། བོད་མི་རྣམས་སྔོན་མ་ལས་སྐྱིད་པ་ཡོད་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོར་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་མང་པོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད་སྙམ། ཁོང་ཚོས་ཁོ་རང་ཚོ་རང་ཉིད་དངོས་འབྲེལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད།

དེ་ནི་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་མི་མང་དང་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་དབར་གྱི་ཤེས་རྟོགས་གནད་དོན་ཐོག་ནས་ར་འཕྲོད་ཡོད། ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྔོན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དང་ཉེ་ཆར་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་བཅས་ཁག་གཉིས་བརྗོད་ན། ༡༩༥༤ ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་བར་བསྐྱོད་སྐབས་ཟམ་པ་མེད་པའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་བར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན།

དེ་ནས་ང་ཚོ་ཀོ་གྲུར་ཞུགས་ནས་གཙང་ཆུ་བཅད་དེ་འགྲོ་སྐབས་ཆུ་འགྲམ་དུ་མི་མང་རྣམས་སྐྱོ་སྣང་ཆེན་པོས་ངུས་ཤིང༌། ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ལྷ་སའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པར་མེད་པ་དང༌། ཕྱིར་ལོག་ཡོང་རྒྱུར་བཀག་འདོམས་བྱེད་དོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་སྐབས་དེ་གའི་ལས་བྱེད་ཅིག་ནས་ངོས་པེ་ཅིན་དུ་བསྐྱོད་པར་བོད་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་སྐོར་ཁོ་པས་ཤེས་ཚོར་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་དང་འདྲ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་བོད་ནང་རྒྱ་མོ་གཉིས་འབྱོར་བ་ལས་ཡུལ་དུ་བཏང་ཞིང༌། ཁོང་གཉིས་དེ་གའི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་གཤིབ་ཁག་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ས་མཐོའི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་མི་འཕྲོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་མིག་ཆུ་ཤོར་བ་རེད།

དེ་ཁོང་ཚོའི་ལས་རོགས་ཤིག་གིས་མཐོང་བ་ཁོང་ཉེ་ཆར་བྲོས་བྱོལ་ཐུབ་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་དེ་ངོས་ལ་བཤད་བྱུང༌། ཡིན་ནའང་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་གིས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་མིག་ཆུ་དེ་དགའ་ངུ་ཤོར་བ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཁོང་གཉིས་བོད་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པས་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག ཕལ་ཆེར་ཁོང་ཡང་རྒྱ་མི་གཞན་དང་འདྲ་བར་དངོས་འབྲེལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དོན་དངོས་བུད་མེད་དེ་གཉིས་མིག་ཆུ་གཏོང་དགོས་དོན་ནི་ཁོང་གཉིས་སྐྱིད་པོ་མེད་པས་རེད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་སྐུ་ཉིད་བོད་ལ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་ཐད་བོད་ནང་དགོས་མཁོའི་འགྱུར་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་གྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེ་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེའི་གོམ་སྟབས་ཤིག་ཡིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས་ཤིང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་སྐོར་བ་ཇི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་མང་བ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེས་ང་ཚོར་ལྗིད་ཚད་དང་རིན་ཐང་བརྩི་གཞིའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ། ང་ཚོའི་བསམ་པར་ཉེ་ཆར་གྱི་གོམ་ཆེན་དང་པོ་ནི་བོད་མི་ཚོ་རང་ཉིད་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རུ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་དེ་ལྟའི་ལས་འགུལ་གྱི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་དུ་འགྲོ་མི་ཚོའི་འགྲུལ་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་ཐོག་ཕྱིར་སྡོད་རྒྱ་ནག་གི་མི་ཟེར་བ་ཞིག་ངེས་པར་འཁོད་དགོས་པ་བཟོས་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་རྒྱའི་དབར་སྲིད་དོན་ཐོག་འགྲིགས་ཐབས་བྱ་འདོད་མེད་པ་དེས་རྐྱེན་པས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཁག་གཅིག་གཉེན་འཕྲད་དུ་བསྐྱོད་མེད། ད་དུང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གནང་བའི་འགྲུལ་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་རྒྱ་མིས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

ལག་ཁྱེར་དེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་ལག་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པ་རེད། ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་བསམ་བློ་ནི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སྔ་ཚིག་ཕྱི་འགལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད།

དེ་ནི་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་རིགས་རྣམས་ཁོང་ཁྲོ་དང་ངར་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་མཐར་སྒེར་ལངས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་ངོས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཚོར་ཡ་རབས་གུས་བརྩིའི་རྣམ་པ་བཟུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང་མྱོང་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དུས་ཚོད་དེའི་ནང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ལ་སྔོན་བརྡ་ཙམ་མ་བཏང་བར་མི་མང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་ཐོག་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་པའི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་དེར་འགོག་གནོན་བྱེད་པའི་ལས་ཐབས་ཁག་ཀྱང་གྲ་སྒྲིག་ཆ་ཚང་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་རེད།

ད་ཆ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་ཡོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཕྱིར་སྡོད་རྒྱ་མིའི་མི་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་དགོས་པ་དེ་མ་ཚོར་བར་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད། ང་ཚོར་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་གི་གནས་ཚུལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་སྒུག་སྡོད་བྱས་ན་ལེགས་ཤོས་རེད་སྙམ་གྱི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། གལ་ཏེ་སྐུ་ཉིད་ཕྱིར་ལོག་གནང་བའི་དུས་སུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་ནང་ནས་དེ་ལྟའི་ཐག་ཆོད་ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་ངོས་ཀྱི་གུ་ཡངས་བསམ་བློ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་དགའ་མོས་གསལ་བརྗོད་ཐོག མ་ཁེ་སིའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་ལེགས་ཆ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་སེམས་མཐུན་བྱེད་དཀའ་བའི་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཡོད། བོད་ནི་ས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མི་འབོར་ཉུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། མི་མང་གི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ལེགས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནས་ལེན་རྒྱུ་ཡོད།

ངོས་རང་སོག་པོའི་རྒྱལ་སར་ཞི་དོན་ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སྒོ་དབྱེའི་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་དུས་དང༌། རུ་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ལི་ནིན་གྷ་ར་ཌ་དང་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོ། གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་ནང་པ་ཚོར་ལྟ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པར་ཡ་མཚན་གྱི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ནང་པའི་ལག་ལེན་གཉིས་འགལ་མེད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། གལ་ཏེ་དེ་ལྟའི་ལམ་ལུགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་ཆ་གང་ཞིག་ཤོར་གྱི་ཡོད་ན་དེ་ནི་འགྲིག་གི་མ་རེད། ང་ཚོས་མཁྲེགས་བཟུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དད་ཤུགས་ཅན་གྱི་ནང་པ་རྣམས་ཡིན། ཁོང་ཚོས་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་དང་ཐེ་བྱུས་ཡོད་ཕྱིན་དེས་རང་གི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཕྱོགས་ལ་དངོས་བརྒྱུད་གང་རུང་ནས་གནོན་བཙིར་ཇི་ལྟར་བྱས་ཡོང་སྙམ་ནས་འཇིགས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ངོས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ནི་ང་ཚོར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ནས་རང་དབང་འཐོབ་དགོས་པ་དང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་དངོས་འབྲེལ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ནི་བཅོས་མིན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་བོད་མི་རྣམས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། རང་སྐྱོང་གི་སྐད་ཆ་དེ་གལ་ཆེར་གནས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རང་སྐྱོང་དང༌། རང་བཙན་གང་བརྗོད་རུང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་ནས་རང་དབང་དགོས་རྒྱུའི་གནད་དོན་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནི་མི་རིགས་དང༌། ས་བབས་ཆགས་སྟངས། རིག་གཞུང་བཅས་གང་གི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་འདྲེས་ལྷད་མེད་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན།

ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་རྒྱ་ནག་གིས་མཚོན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩིའི་མཛའ་འབྲེལ་བཟང་པོར་ལོངས་སྤྱད་ཡོད་ལ། ཡང་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་མེད་པའི་སྐབས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་ཤིང་བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་ཡང་བྱས་ཡོད། ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟས་ན་བོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཡོད།

བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་བའི་འདོད་གཏམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་རྩ་བ་ནས་མེད། ཉེ་ཆར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ ནས་ཐབས་སྡུག་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་ ༡༩༤༩ བར་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་བོད་རང་བཙན་གཙང་མར་གནས་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ལ་ཐེངས་མང་པོར་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ (International Commission of Jurists) ནས་ཀྱང་ཞིབ་ཕྲའི་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་བོད་ནི་དོན་དངོས་དང་ཁྲིམས་ལུགས་གང་གི་ཆ་ནས་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཤེས་རྟོགས་དང་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། གལ་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་མིན་ན་མཉམ་འབྲེལ་སྐོར་དགོངས་གཞི་ག་རེ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་ང་ཚོས་འཚོལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། རོགས་རམ་ནི་རྒྱུན་དུ་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་གལ་ཏེ་རོགས་རམ་དེ་དག་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དད་བསམ་བློ་བཙན་འགོག་བྱེད་པ། ཕན་པ་བྱ་ཡུལ་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ་བཅས་བྱུང་ན་དེ་ནི་དགེ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་རེད།

མཉམ་འབྲེལ་ནི་དེང་སང་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་ཞིང་འཛམ་གླིང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཉམ་འབྲེལ་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དོན་ལ་འགན་ཁུར་བསམ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་དབར་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་གཅིག་པུ་མིན་པར་མི་དང་མིའི་དབར་དང༌། མི་དང་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་དབར་བཅས་ལའང་དེ་ལྟར་དགོས་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

བསྐྱར་ཞིབ་པས། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོར་ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དོན་དམ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་བར་ལོ་ཉི་ཤུ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་དངོས་འབྲེལ་ང་ཚོར་ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་བྱས་བྱུང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། དང་བླངས་རོགས་ཚོགས་ཁག་ནས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་གར་གཅིག་པུར་ང་ཚོ་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་ཆིག་འབུམ་བར་ཡོད་པ་དང༌། འདི་ག་སུད་སིར་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། ཕལ་ཆེ་བ་ ༡༩༦༠ ནང་ཚོ་ཁག་དང་པོ་དེ་བླངས་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

འདིར་རོགས་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་བོད་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ང་ཚོར་བརྗོད་གསལ་ལ་གཞིས་སྒར་ཆགས་རྒྱུའི་ལམ་ལྷོང་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་བཙན་བྱོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌། ཁོང་ཚོ་གཞན་དང་མཐུན་པོ་དང་ལས་ཀར་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག གཞི་རྟེན་གཙོ་ཆེ་བ་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལས་ནང་གི་སེམས་སྟོབས་འཕེལ་ཏེ་གང་ཅི་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་བཟོད་ཐུབ་པ་ཡོད།

དེ་བཞིན་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ཅིང༌། ས་གནས་གང་སར་ང་ཚོར་མི་དང་མིའི་དབར་བརྩེ་ཞེན་གྱི་རོགས་རམ་ཐོབ་ཡོད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ནང་ཆ་མཚོན་ན་ང་ཚོར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རོགས་རམ་ཐོབ་སྟེ། ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་ཡང་ས་ཆ་གང་སར་བོད་མི་རྣམས་བོད་མི་རང་དུ་གནས་ཡོད།

༡༩༥༤ ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྲོ་སྐབས་མའོས་བོད་མི་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བརྟན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌། ཕལ་ཆེར་བློ་སྟོབས་དེ་འདྲ་ཞིག་དང༌། སོ་སོའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བསམ་བློར་བརྟེན་ནས་ཉེ་བའི་འཕོ་འགྱུར་དེ་ཚོར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་བག་ཕེབས་ངང་སྒུག་སྡོད་བྱེད་པའི་གདེང་དང་སྙིང་སྟོབས་ཤིག་རྙེད་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

ད་རེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སུད་ཛ་ལན་ཌི་ཁུལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། གསར་འགོད་པ་ཚོས་ཀྱང་གོ་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། སྲིད་དོན། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

རྩ་བའི་སུད་སིའི་གཞུང་གིས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐོག་བཀག་འགོག་གནང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསར་ཤོག་ཁག་གི་ནང་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མཚོན་གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཤུགས་ཆེར་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་སྐོར་སུད་སིའི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ལའང་སྔ་རྗེས་ཐེངས་ལྔ་ཙམ་ཞིག་ལ་བསྟན། དེ་བཞིན་སུད་སིའི་གསར་ཤོག་གལ་ཆེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དང༌། འཛུ་རི་ཆི་སི་འཛེ་ཏུང་ (Zurichsee-Zeitung) ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་གི་སྲིད་དོན་སྡེ་ཁག་བཅས་ཀྱི་ནང་ལའང་གལ་ཆེར་འཛིན་པའི་གླེང་བརྗོད་དང་གནས་ཚུལ་ཁག་གསར་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཐར་ཆོས་ཚོགས་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཧཕ་རན་སི་དང༌། འཇར་མ་ནི། ཨི་ཏྲ་ལི། ཁེ་ན་ཌ་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་དགེ་ཚུལ་བཅུ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ་ཞིང༌། ཐར་ཆོས་ཚོགས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་མི་རྣམས་དང་ཚོགས་མི་བྱིངས། ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་བཅས་ལ་རིམ་བཞིན་མཇལ་ཁ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་དྲིས་ལན་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་འདོད་བློ་ཁེངས་ངེས་སུ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཐར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་བཤེས་དང་བླ་མ་རྣམས་ནས་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས་པར་ཐུགས་སྣང་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་དགོན་པའི་ཡང་སྟེང་དུ་ཐར་ཆོས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མ་འོངས་སློབ་ཁང་འདི་ཉིད་འཛིན་སྐྱོང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་སྨན་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་སློབ་ཚོགས་ནས་སྙན་སེང་ཞུས་པ་ལྟར་འདི་ཁུལ་གནས་སྡོད་རང་རིགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་བསྡོམས་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཁྲིད་གོ་བདེ་དོན་ཟབ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱི་བློ་ཚད་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ངེས་སྩལ་བ་ཐད་ཀར་དབྱིན་ཇི། ཧཕ་རན་སི། འཇར་མ་ནི། ཨི་ཏྲ་ལི་བཅས་སྐད་རིགས་བཞིའི་ནང་ཕབ་བསྒྱུར་གནང་བས། དེར་འདུས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དངོས་སུ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དགའ་གུས་དད་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་བརྟས་ཤིང༌། དེར་འདུས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་ཙམ་སྔོན་ནས་ཐོས་མྱོང་ཡང་འདི་འདྲའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ད་རེས་ཐོག་མར་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌།

ཁོང་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཁོ་ནར་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དངོས་རང་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོ་བོད་པ་ཚོར་འདི་འདྲའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་རྙེད་དཀའ་བའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང༌། ཀུན་གྱིས་སྨོན་པའི་ཡུལ་རེད་ཅེས་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཚང་མར་དབུ་ཁྲིད་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མཐའ་མེད་པའི་དཀའ་རྙོག་གི་རྒྱུན་རང་ཆད་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཅེས་སོགས་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེ་ཞུས་ཤིང༌། ཚོགས་དབུས་སུ་བླ་མཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱིས་དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་དང་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་བཟང་པོ། སུད་སིའི་བཙུན་མ་བསྟན་འཛིན་བློ་འཕེལ་བཅས་ནས་མལ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་གྲ་རྟེན་ལེགས་པར་འགྲིགས་པ་དང་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུའང་གྱུར།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྤྱིར་བཏང་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་བཀོད་དང༌། ལྷག་པར་ (Matterhorn) ཞེས་པའི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཁ་གཏད་རི་རྒྱུད་མཛེས་ལྗོངས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད། སྐབས་དེར་ཧཕ་རན་སིའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གལ་ཏེ་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོར་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་སོགས་གསུངས་པ་དང༌།

ཡང༌། བོད་ཅེས་པ་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པ་དེ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ངོས་རང་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་སྲིད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་མ་རེད། ངོས་རང་བོད་མི་སྒེར་གཅིག་ཡིན་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་རེད། དོན་གནས་གཙོ་བོ་ནི་བོད་མི་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་མིན་དེ་རང་ཡིན་པ་རེད། ད་བར་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ནི་འདོད་བློ་ཁེངས་ཀྱི་མེད་པ་མ་ཟད། སྐྱིད་པོ་མེད་པར་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ངེས་གཏན་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བསམ་བློའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་མུས་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་བོད་ནང་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་འོས་ཤོག་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཛུ་རིག་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་བཀོད་ཆགས་སྟངས་དང་བོད་མིའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩ་བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གསུང་བཤད་སྩལ།

སུད་སི་ཡུལ་གྲོང་ཁག་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མི་སྡེ་ཁག་ཚོའི་འཐུས་མི་རྣམས་དང༌། གཞོན་ནུའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཁག ཆོས་འཁོར་དགོན་པའི་མཁན་བླ་གྲྭ་མང་བཅས་དགོན་སྤྱི་འདུ་ཁང་དུ་འདུས་འཛོམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། (Zollikon) ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བླ་དང༌། འགན་འཛིན་ནས་གསོལ་བཏབ་གདན་ཞུས་ལྟར་སློབ་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་གསོལ་སྟོན་དང༌། དོན་གཉེར་ཅན་འགའ་ཤས་ལ་རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པའི་གསུང་སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་སྒོམ་བཟླས་ལྗགས་ཁྲིད་མཛད།

ཁུལ་དེའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་མཇུག ཤོད་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་བོད་རིགས་བཅས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། དེ་རྗེས་ཡོ་རོབ་བོད་རིགས་གཞོན་ཚོགས་དང༌། ཟློས་གར་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་རི་ཀོང་གྲོང་ནང་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་རིགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཆེད་དུ་འདུ་འཛོམས་སར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་མཛད་སྒོར། རང་གཞུང་དོན་གཅོད་དང༌། ཆོས་དགོན་མཁན་པོ། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་གཏམ་བཤད་གནང་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘རྩ་བ་ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ་དགེ་སློང་ཞིག དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཡོད་མཁན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་དག་སྣང་སྦྱངས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན།

དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་གང་གཏོང་དགོས་ཟེར་ན། ཚེ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ལ་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གང་ཕན་ཅི་ཕན་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་སོ་སོའི་དམ་བཅའ་ལྟ་བུར་བཞག་ནས་བསམ་བློ་དེ་འདྲ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད། ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་ད་ལྟ་ཕན་ལ་བྱས་པ་བཞིན་མ་འོངས་པ་ལ་ཡིན་ཡང་བྱེད་ཀྱི་རེད།

དེ་དེ་བཞིན་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་མང་གི་ཐོག་ནས་ཡིན་ན་ཡང༌། ངོས་ལ་དེ་རིང་སྐྱེས་ཚེས་ཀྱི་ཉིན་མོ་འདིར་མི་ཚོས་ལག་རྟགས་སྤྲོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ངོས་ལ་ལག་རྟགས་གང་སྤྲོད་དགོས་ཟེར་ན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡ་རབས་དང༌། དྲང་པོ་བྱས། ལས་འབྲས་མ་རྙོག་པ་བྱས། མི་གཞུང་བཟང་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ངོས་ལ་ལག་རྟགས་གཅིག་དེ་རེད།

ལག་རྟགས་གཉིས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་མ་བརླག་པ། ང་རང་ཚོ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དོན་དག་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ཁུར་བླངས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ངོས་ཀྱི་ལག་རྟགས་གཉིས་པ་དེ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། དེ་རིང་འདིར་སྐྱེས་སྐར་རྟེན་འབྲེལ་ལ་འཛོམས་པའི་ཐོག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལག་རྟགས་ངོ་ཐོག་ངོས་ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་སྤྲོད་འདོད་ཡོད་ན། ད་ལྟ་བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་དག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས། ངོས་ལ་གཞན་དག་ཟེར་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་བོད་ནང་ནས་ཚུར་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོང་མཁན་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་དང༌། ཡང་བོད་ནང་ལ་ཕར་གནས་ཚུལ་སྒྲུབ་མཁན་བཏང་བ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་འགའ་ཞིག་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་མཐོང་ཚུལ་ཉན་པ་བཅས་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་སྡུག་པོ་བྱས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས།

ང་ཚོ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ནས་བྲོས་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་དང༌། བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་བསྒྲུབ་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ནས་ང་ཚོར་གནས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་གང་སྡུག་སྡུག་བྱས་པ་རྣམས་དང༌། གྲ་མ་འགྲིགས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེ་བཤད། ལེགས་ཆ་རྣམས་མ་བཤད་ན་ང་ཚོ་མགོ་འཁོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་མི་ཐུབ། སྡུག་པོ་ཡོད་ན་སྡུག་པོའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་དགོས་ལ། ལེགས་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་ང་ཚོས་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གཅིག་བྱས་ན་འདི་འདྲ་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དུས་རབས་སྔོན་མ་ཚོའི་སྐབས་མི་རིགས་སོ་སོའི་ལྟ་བ་དང༌། ལ་རྒྱ་མཁྲེགས་པོ་ཟིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཁེ་གཙང་སྡོད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་ལ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འབྲེལ་བ་ཉེ་པོ་དང༌། མཐོང་རྒྱ་ཆེན་པོ། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཆགས་སྟབས་ང་ཚོ་དང་ཁོང་ཚོ་ཞེས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་འཁོར་སྲིད་ཀྱི་རེད། གཞི་རྩ་ཏན་ཏན་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་རེད།

མ་འོངས་པ་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དོན་དམ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང༌། མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངོས་རང་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངོས་རང་ཡང་འདིའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང༌། དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོར་སྐད་ཡིག་འདྲ་མི་འདྲ། ལམ་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ། ཆ་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་རེད་མ་གཏོགས། དོན་དམ་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་མ་གཏོགས་དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཕྱེ་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། གཞི་རྩ་དེ་དངོས་གནས་ཡང་དག་པ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆེས་མཐོའི་རྒྱལ་ཁབ་མི་གྲངས་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཚོས་རང་གི་མི་རིགས་དང༌། རང་གི་ལུང་པའི་ཁེ་ཕན་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འབད་རྩོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལྟར། རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་མ་གཏོགས་མེད་མཁན། དེར་ཡང་དེང་སང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བསྡད་མཁན་ཞིག་གིས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་མི་རིགས་མིང་མེད་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་འོག་ལ་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རང་གི་མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མི་རིགས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་མ་ཉམས་པར་འཛིན་རྒྱུ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། དེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གལ་ཏེ་བོད་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཉི་མ་ཤར་སོང་ན་མི་ས་ཡ་དྲུག་རང་མགོ་ཐོན་པ་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྐྱིད་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེའི་ཚེ་ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་བཤད་ཀྱང་འགྲིགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་མིན་པས་ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་བར་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད། བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་བར་ཡོང་བ་ཡིན་ན་བཅིངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་དགོས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། བཅིངས་བཀྲོལ་ཟེར་བའི་དགོས་དོན་མ་ཚང་བ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། དམར་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང༌། གསར་བརྗེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། བཅོས་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་ལུང་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དམར་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་འདྲའི་འོག་ལ་ང་ཚོ་ཕྱིན་མེད། འགྲོ་འདོད་མེད། ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྩོད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ ༡༩༥༦ དང་ ༡༩༥༧ གྱི་གོང་ལ་ཡང་བོད་རིགས་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་གི་ལུང་པར་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མཐའ་མ་དེ་ཁོང་ཚོའི་གྲས་མི་རིགས་གུ་དོག་རིང་ལུགས་ལ་འགྲོ་མཁན་རེད་ཅེས་མིང་འདྲ་མི་འདྲ་རེ་རེ་བཏགས་ཏེ་ལས་གནས་ནས་ཕྱིར་འབུད་དང༌། བོད་རིགས་ཡོད་སའི་ས་ཁུལ་ལ་བསྡད་མི་ཆོག་པ་བཟོས་པ་རེད།

ང་ཚོས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་དང༌། ལམ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་དང་མཐུན་པའི་རོགས་རམ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ང་ཚོས་ལེན་གྱི་རེད། དཔེར་ན། སྔོན་མ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ངོས་ནས་རོགས་རམ་ཕྲན་བུ་བྱས་པ་དེ་བླངས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱུག་ཁྱི་བྱས་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བཀོད་བྱུས་ཨ་མེ་རི་ཀས་བྱས་པའང་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ལོ་ཤས་སྔོན་ཨ་མེ་རི་ཀས་རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས། བོད་དོན་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་མཚམས་བཞག་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་ང་ཚོའི་ལས་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ལས་མཚམས་མ་བཞག་པར་སོ་སོའི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་ནས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་གར་ནང་ལ་ལོ་ཉི་ཤུ་འདིའི་རིང་གི་ལས་དོན་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ལས་ཀ་གང་འཚམས་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད། ཐོག་མར་ང་ཚོར་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང༌། འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྲིད་དོན་རང་གི་ཐོག་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ས་མཚམས་ཁག་ལ་དྲག་དཔུང་དང་བཅས་བཅའ་སྡོད་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བཏིང་ན་མང་ཚོགས་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་རེད་ཟེར་བ་སོགས་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང་ན་ཡང༌། ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ས་རྒྱ་མི་ཡིན་པ་དང༌། ལམ་སང་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུར་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་འགོར་ཀྱི་ཡོད་ནའང་རུང༌། གལ་སྲིད་མི་རབས་ནས་མི་རབས་འགོར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྲ་ཐག་ཐག་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བསམ་ཚུལ་འདི་འཁྱེར་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ནེ་རུས་བོད་དོན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ཏེ་བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བར་བསྡད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཞིས་ཆགས་དང་གཅིག བོད་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་དམིགས་བསལ་བྱེད་ས་ཡོད་མཁན་སློབ་གྲྭ་དང་གཉིས། འདི་ཚོའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་འཆར་གཞི་བཏིང་བ་རེད། འཆར་གཞི་བཏིང་བ་ཇི་བཞིན་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་སྲ་ཐག་ཐག་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཤེས་རིག་གི་ཐོག་ལ་དེང་སང་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་ཞིག་རྒྱ་གར་ནང་ལ་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་རིམ་པས་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འདི་དག་ལ་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང༌། གོམས་གཤིས། རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་ཆ་ཚང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁར། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་འདབ་གཤོག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱིན་པ་རེད། ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་བར་དུ་བོད་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡང་མཛད་དཀའ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་རིམ་པས་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་ལས་འགན་དེ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་མང་ཙམ་ལེན་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་ལས་ཁུངས་ཁག་འདི་དག་རེད། དེ་ཡང་དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་ཐོན་ཐུབ་པ། མི་མང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་གསལ་པོ་ཚུར་འདོན་ཐུབ་པ། དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་དམངས་གཙོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་ང་ཚོས་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་བཙུགས་པ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་དང་མི་ཡོང་དང༌། ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་དང་མི་ཡོང་དེ་མི་ལ་རག་ལས་པ་རེད། མི་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལྷག་བསམ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཉམས་མྱོང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཤེས་ཡོན་བཅས་དགོས་ཀྱི་འདུག འཛོམས་པ་རྣམ་གསུམ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དག་ཚོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག ང་རང་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་འདི་ལ་གཞིགས་པའི་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཡག་ཐག་ཆོད་ཆགས་བསྡད་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷག་དོན་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་མིའི་ལུང་པའི་ནང་གནས་ཡོད་སྟབས་ལས་ཀ་འགུལ་ཙམ་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཡང་མི་ལ་བསྟུན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་རང་འདོད་ལྟར་བྱེད་བདེ་མེད་པ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འགལ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ལམ་སང་འགྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།

ཇི་མ་ཇི་བཞིན་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཡོང་གི་མི་འདུག་སྟེ་ཡིན་ན་ཡང་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ངོས་ཀྱིས་འགན་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ངོས་ལ་བདག་པ་མ་རེད། ངོས་མ་ཤི་བར་དུ་ངོས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡང་མ་རེད་ལ། ཡོང་དགོས་དོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མིག་དཔེ་ལྟ་ས་དེ་གྷན་ངྷི་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མཧ་ཏ་མ་གྷན་ངྷིས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་མ་བྱུང་བར་དུ་སྲིད་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་གནང་བ་རེད། རྒྱ་གར་རང་བཙན་བྱུང་བ་དང་གཞུང་གི་འགན་འཁྱེར་ནས་མ་བཞུགས་པར་ཕྱི་ལོགས་སུ་བཞུགས་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ང་ཚོར་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདི་མི་མང་གི་དོན་དག་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བཙུགས་པ་རེད། གལ་སྲིད་རྒྱ་གར་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལས་མང་ཙམ་ཞིག སྟོང་ཕྲག་ཉིས་བརྒྱ་ཐམ་པ་སླེབས་ཡོད་ན་ཡང་ང་ཚོར་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་མེད་ན་ད་ཆ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་ཕལ་ཆེར་ཁ་འཐོར་ཚར་བ་རེད། ང་ཚོ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་ད་དུང་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་ཞེས་པའི་མིང་ཡོད་པ་འདི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོང་བུའི་ནུས་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་གྱུར་ཀྱིས་མྱངས་པ་རེད། རྒྱ་མི་ལ་ངོ་རྒོལ་ཡང་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པ་ལ་ང་རང་ཚོའི་བདེན་པའི་བདེན་འབྲས་གསལ་ཏེ་སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་ཤར་བའི་སྐབས་ལ་ཡང་ང་ཚོ་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་གྱུར་ཐོག་གནས་ཐུབ་པ་ལོས་དགོས། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་ལ་ཆོལ་གསུམ་ཆབ་སྲིད་གཅིག་གྱུར་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཐོག་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདུ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་བོད་རིགས་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་དང༌། སུད་སིའི་ཡུལ་མིའི་གླུ་གཞས་ཁག་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་རི་ཀོང་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཁུལ་དེར་གནས་སྡོད་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཐག་ཉེའི་ཡུལ་ཁག་གཞན་ནས་ཆེད་བཅར་རང་རིགས་དང༌། ཕྱི་མི་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་སྤྱོད་འཇུག་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་གྲངས་དྲུག་རིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཛད་པ་དང༌། གསུང་ཆོས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཚེས་བཅུ་སྐྱིད་སྡུག་ནས་ཞུས་ངོར་བསམ་པ་ལྷུན་གྲུབ་མའི་ལྗགས་ལུང་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ། འབའ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་བསྟོད་ཕྱག་འཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་ལྗགས་ལུང༌། དེ་ནས་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་མཇལ་མང་བཅས་སྩལ་བ་མ་ཟད། སུད་སི་དང་ཉེ་འཁོར་ཡོ་རོབ་ཡུལ་གྲུ་ཁག ཨ་རི་བཅས་ནས་ཆེད་བཅར་ཕྱི་ནང་སྒེར་མི་ཁག་དང༌། ཚོགས་པ་ཁག གསར་འགོད་པ། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་པ་སོགས་ཉིན་རེ་བསྟར་ཆགས་སུ་ཆུ་ཚོད་མང་པོའི་རིང་མཇལ་ཁ་དང༌། བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སོགས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་དུ་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པ་ཚོར་གསུངས་དོན། རྒྱ་ནག་གི་ད་ལྟའི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་ནང་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཡོད་ཁུལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་འཆར་ཡོད་པ་དེར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་གནས་བཞིན་པའི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ད་ལྟའང་འདོད་ཁེངས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་གནས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དབང་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་བསྒྱུར་བཅོས་ཆ་ཚང་དང་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་གཙང་མ་ཞིག་མ་སེལ་བར་རྒྱ་མིས་གདན་ཞུ་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་ཞལ་བཞེས་གནང་རྒྱུ་མིན། ཞེས་དང༌།

ཡང༌། བོད་ཀྱི་སྐོར་སྦ་གསང་མེད་པར་ཐད་ཀར་བཤད་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ནི་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་གིས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གནང་མཁན་དེང་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གི་མཚན་གནས་ངོས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ནི་བོད་མི་ཚོའི་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་རག་ལུས་ཀྱི་རེད་ཅེས་དང༌། ང་ཚོས་བོད་འདི་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་སམ་ཡང་ན་ངོས་ཀྱི་གོ་གནས་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་རྣམས་མ་འོངས་པར་ལྟ་སྤྱོད་ལམ་སྲོལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྙིང་པོ་བོད་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་དང༌།

ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་དབུས་གྲོས་ཚོགས་སར་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་བསྐྱར་དུ་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་ལུགས་བརྗོད་བཞིན་པ་དེས་ཕན་གནོད་ཇི་འདྲ་ཡོང་མིན་ཚོད་དཔག་གིས་བརྗོད་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་ཧ་ཅང་གི་སྔ་སྐྱོན་ཡིན་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ལག་ལེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྟར་གྱི་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་བལྟ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་དང༌། མཐའ་ན་རྩ་ཁྲིམས་རྙིང་པའི་ནང་ལའང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོན་གནས་ཤིག་འཁོད་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་ནག་ནང་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདོན་རྒྱུར་ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་དང་ལེགས་པོ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་དུ་གུ་ཡངས་ཡོད་ཁུལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་དང་འདྲ་མཚུངས་ཤིག་མེད།

རྩ་བའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་དེར་ཡིད་ཆེས་བྱ་རྒྱུར་བློ་དོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཆ་ནས་ཡིན་པ་རེད། ཁ་ནས་སྐད་ཆ་སྙན་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་ཐབས་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རུ་སུ་དང་སོག་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེར་ཉམས་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་དང༌།

པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བཙོན་ཁང་ནང་ལོ་དགུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། ཁོང་རང་ད་ལྟའང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་མགྱོགས་མྱུར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་ཐུབ་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་ནི་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌།

ང་ཚོ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམིགས་ཡུལ་དང༌། གནས་སྟངས་གཅིག་གི་ཐོག་ཡོད་པ་རེད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་གནང་མཁན་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། ཆ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཛོམས་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཤེས་སླ་པོ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་མིའི་དོན་གནད་གཙོ་བོ་རང་དབང་ཞེས་པ་ཆ་ཚང་བ་དང༌། འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་མཚམས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནི་བོད་དོན་ཐོག་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིས་དྲང་བདེན་དཔྱད་ཞིབ་གནང་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཁོ་ན་རེད་ཅེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་གསར་འགོད་པས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སླར་གསོ་གནང་རྒྱུར་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། དོན་གནས་དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྒེར་གྱི་དོན་གནས་ཤིག་མ་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རྩ་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་གིས་བྱེད་བཞིན་པའི་ལས་དོན་ཚང་མ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྷི་རི་སིའི་རྒྱལ་སར་ (Athens) ཡོད་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་ཀརྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཆོས་འཁོར་གླིང་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར། ཆོས་ཚོགས་སུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས་རིང་གསར་འགོད་པ་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཁག་མང་ནས་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་པ་དང༌། བཀའ་འདྲི་ཞུ་འཚང་བྲེལ་ཟིང་ཅི་ཆེ་ལ་འདོད་མཐུན་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྒོའི་སློབ་སྟོན་དང༌། མ་ཎིའི་ལུང༌། ཚོགས་ཁང་དུ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་འདུ་འཛོམས་སར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་གླེང་མོལ་མཛད།

དེ་རྗེས་གྷི་རི་སིར་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་དང༌། གྷི་རི་སི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྣེ་ལེན་གསོལ་ཚིགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར། ཆོས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས། དེའི་ནང་ཚན་བོད་ནང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུགས་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་ཆོས་ཚོགས་མི་སྣ་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང་ལྷན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་བཟླས་དང༌། གུ་རུའི་ཚིག་བདུན་གསོལ་འདེབས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བཅས་གསུངས།

གཞན་ཡང༌། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མཁར་ཤུལ་གྲགས་ཅན་ (Acropolis) ཞེས་པར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གྷི་རི་སི་གཞུང་གི་རིག་གཞུང་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་ཁོངས་རིག་གཞུང་སྐོར་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (Marabidis) ཞུ་བ་མཇལ་བཅར་ཐོག་བོད་ཕྲུག་ས་གཏེར་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་དང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་དོ་སྣང་འཕེལ་བཞིན་པ་ལྟར་ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་ཐབས་བྱུང་ན་ལེགས་ཚུལ་དགོངས་འཆར་གསུངས་ཏེ་སུད་སིར་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད་བསྟུན། (Silvaplana) ཞེས་པའི་རི་རྒྱུད་སྤྲོ་གསེང་གཏོང་ཡུལ་གྲགས་ཅན་དེར་སྐུ་གསེང་ལྷོད་བཞུགས་དང༌། ཉེ་འཁོར་རི་རྒྱུད་ས་གནས་རེ་ཟུང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་པར། ཡུལ་ལྗོངས་གཙང་ཞིང་དབེན་པས་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་སུ་གྱུར། དེ་རྗེས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེའི་སླད་ཐུགས་དམ་བཅད་རྒྱར་བཞུགས།

འབར་མའི་མི་རིགས་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་ར་ཝ་ཏ་ངྷརྨ་དང་དགེ་སློང་གཞན་དག་ལྔ། ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་སེམས་ཁུར་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་ཤེས་ཡོན་ཅན་འགའ་ཤས་དང་མཉམ་དུ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་བསྐྱངས་པར། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རྣམ་གཞག་སྐོར་དང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་མིང་འབོད་བྱ་སྟངས་སྐོར་སོགས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་མཛད།

(Einsiedeln) ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གྲྭ་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པར། ཕྱི་ནང་གང་སར་གཙང་སྦྲ་འཛིན་སྤྲས་ལེགས་པ། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་དང་བ་འདྲེན་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང༌། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་འཁེལ་བས་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཐོག་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་དང་དགོས་དོན། མང་གཙོ་སྤུས་དག་ཡོང་བར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་དགོས་གལ། དེང་སྐབས་བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་བ་ཐེངས་དང་པོ་མངགས་གཏོང་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་འབྲུག་གཞུང་གིས་འབྲུག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་བཞི་སྟོང་བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་མི་གཏོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཡོང་བ་ཞེས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཅ་རན་སིང་ (Mr.Charan Singh) མཆོག་ལ་རེ་སྐུལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གྱི་མཛད་ཁུར་བཞེས་པར་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག ངོས་རང་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་ཁག་ནས་ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་ངོ་མཇལ་ཡོང་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

སྐུ་ཉིད་ནས་སྲིད་བློན་གྱི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མ་ཐག ངོས་ནས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་པོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྙན་བསུན་ཞུ་དགོས་གྱུར་པར་དགོངས་འགལ་མི་བཞེས་པ་ཞུ། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ལ་ཇི་ལྟར་གནད་དོན་སྐྱབས་འཇུག་སྔོན་ཞུས་བཞིན་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ནི། འབྲུག་ཁུལ་བོད་མི་བཞི་སྟོང་ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་འབྲུག་གཞུང་ནས་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ཟིན་འདུག་པ་དང༌། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་མི་དེ་རྣམས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་ན་ལས། དེ་མིན་བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འབྲུག་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་ནས་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་ཡང་མི་གནང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བཅས་གནང་འདུག་པ་ནི། གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག

དེས་ན། འབྲུག་གཞུང་ནས་དེ་ལྟའི་དགོངས་བཞེས་ལག་བསྟར་མི་ཡོང་བའི་ཞུ་སྐུལ་མཛད་ཕྱོགས་ངེས་ནན་ཡོང་བ་དང༌། གལ་ཏེ། ངེས་མེད་འབྲུག་གཞུང་ནས་འགྱུར་བའི་དགོངས་བཞེས་གཏན་ནས་མ་གནང་ཚེ། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བརྡབ་གསིག་འཕར་མའི་སྐུ་ངལ་མཛད་དཀའ་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ང་ཚོས་གསལ་རྟོགས་ཡོད་ན་ཡང༌། ང་ཚོས་རེ་གཏུགས་ཞུ་ཡུལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མ་མཆིས་པ་ལྟར། རེ་སྐུལ་མི་ཞུ་ཐབས་མེད་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་བྱམས་སྙིང་དགོངས་རྒྱ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་རོགས་མགོན་བརྩེ་གཟིགས་ཡོང་བ་མཁྱེན། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ལ། ཞེས་སྩལ།

༢༽ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་ཐོག་མ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་སུད་སི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནེའུ་ཡོག་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཁུལ་དེར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་དང༌། སོག་རིགས། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་རང་དབང་ཚོགས་ཁང་ (Freedom House) ཞེས་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དེར་གསར་འགོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་གསུངས་དོན། ‘‘ངོས་རང་ད་རེས་ཨ་རིར་ཡོང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་མིན་པར་ལུང་པ་འདྲ་མིན། མི་རིགས། ཤེས་རིག་གོམས་གཤིས་སོགས་འདྲ་མིན་བཅས་ལ་བལྟ་འདོད་དང༌། ལྷག་པར་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ནང་ནས་མི་དང་མིའི་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་སྐར་རྩིས་སོགས་ལ་བལྟ་འདོད། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ཏུ་འབྲེལ་ཟབ་ཡོང་ཆེད་དང༌། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པའི་རྩ་རྐྱེན་ནི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་མིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མ་ཚད། འཛམ་གླིང་མི་མང་སྤྱི་མཚུངས་གནས་སྡོད་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ལ། རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་ཡང་འདྲ་མཚུངས་རེད།

ཨ་རིའི་མི་རིགས་རྣམས་ནི་རང་བཙན་དང་རང་དབང་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གུས་བརྩི་དང༌། དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ད་ལྟའི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཏུ་ཡང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཡང༌། བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་སྐོར་རྒྱ་མིས་ཁས་ལེན་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པར་བརྟེན་ནས་སྔ་ཕྱིར་མ་ལྟོས་པར་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། ད་རེས་གཟིགས་སྐོར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤར་ནུབ་ཡུལ་ཁག་དབར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཡོད་མེད། ཤར་ཕྱོགས་སམ། ནུབ་ཕྱོགས་སོགས་དབྱེ་བ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང༌། སྙིང་དོན་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་རེད། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ནའང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་དང༌། སེམས་རྒྱུད་ཡག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་སོགས་གཅིག་གྱུར་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཅིག་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་པར། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རང་གཅེས་པར་མི་འཛིན་པར་གཞན་ལ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་སྤང་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ཡང༌། མ་མཐར་རང་ཞེན་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཨ་རིའི་ནང་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟ་ངོས་རང་འབྱོར་མ་ཐག་པར་སོང་མཐོང་ཚུལ་བརྗོད་མ་ཤེས་ཀྱང༌། ད་ཕན་ཨ་རིར་དམིགས་བསལ་ཧ་ལས་པའི་རིགས་གང་ཡང་མཐོང་མ་བྱུང༌། རྗེས་མའི་བདུན་ཕྲག་རེ་ཟུང་སྡོད་རིང་མཐོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། སྤྱིར་ཨ་རིའི་མི་རྣམས་ཁ་གསང་ཐད་ཀར་གསུང་མཁན་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་འདུག ད་དུང་ངོས་རང་ཤར་ནས་ནུབ་བར་དང༌། ནུབ་ནས་ཤར་བར་ལྟ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་ཨ་རིའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གཞུང་དང་འབྲེལ་གཏུག་གནང་བའི་ངོ་བོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་དེ་དག་སུས་བཟོས་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དྲི་བ་གང་འདྲ་ཞིག་འདྲི་དང་མི་འདྲིའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་མཚུངས་ལན་འདེབས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ཐོབ་དབང་ངོས་ལ་ཡོད་སྟབས། དེར་ལན་འདེབས་བྱེད་རྒྱུ་མིན་ཞེས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་ནས་བོད་ནང་འདོད་བློ་ཁེངས་པའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མཚམས་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ནང་རྒྱ་མྀའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཕྲན་བུ་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་པར་མངོན་གྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་ (The Council on Religion and International Affairs) ཞེས་པའི་ཆེས་མཐོའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ནེའུ་ཡོག་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་མཇལ་འཕྲད་དང༌། (St. Patrick’s Cathedral) ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ (Cardinal Cook) དང༌། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ (Edward Koch) ནས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་འདུ་འཛོམས་སུ་གསུང་བཤད་མདོར་བསྡུས་སྩལ་བར་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་གུས་ཚད་མེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་མངོན།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ (National Council of Churches) ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ལྷན་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ (Dr. J. Harry Haine) སོགས་གཙོ་འཛིན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་འབྲུག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སྐོར་བཀའ་མོལ་དང༌། སྐུ་མགྲོན་བརྒྱ་སྐོར་མཉམ་འཛོམས་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་མཛད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་གསུང་བཤད། (Asia Society) ཚོགས་པའི་གནས་གཞིར་ཕེབས་ཏེ། ཚོགས་མི་གནད་ཡོད་ཁག་ངོ་སྤྲོད་མཇལ་འཕྲད། (Central Presbyterian Church) ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བམ‘བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད།’ ཅེས་པའི་སྐོར་སྩལ་དོན།

‘‘བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུས་ན་དེའི་ནང་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་བཞིན་ནང་ཆོས་ལ་ནང་གསེས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ངམ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གྲགས་ཡོད། ཕྱི་མ་ཐེག་ཆེན་ནམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གསང་སྔགས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་བཅས་གཉིས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནང་ཐེག་དམན་དང༌། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་བཅས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་གསེས་ཀྱི་ལུགས་ཀུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡོངས་རྫོགས་བསྡུས་ཡོད། མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་འདི་ཉིད་བོད་ནས་ཕྱི་སོག་དང༌། ནང་སོག ཁལ་མུག་ (Kalmuk) ལ་སོགས་པའི་སོག་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་པ་མ་ཟད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་བལ་ཡུལ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་ལ་ཡང་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།

དེས་ན་བོད་ནང་དར་བའི་ནང་ཆོས་འདི་ནང་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་ངོམ་སོ་བརྒྱབ་པ་ཞིག་མིན་ཞིང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོས་རིམ་པས་རྩད་གཅོད་བྱས་ན་རྙེད་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་དང་བཅས་བཤད་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེས་ན་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འདི་ནང་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཕྱི་ཐེག་དམན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། ནང་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་དང༌། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ་བཅས་བཟུང་བ། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་དགོས་དོན་གང་གི་ཆེད་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བརྩོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་དེ་རང་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེས་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་མི་ཐོན། དེར་བརྟེན་ཤེས་རབ་དེ་གཞན་དོན་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། བརྩེ་བའི་ཀུན་སློང་དང་སྦྲེལ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ཡོང་གི་ཡོད། བྱམས་པ་དེ་བློ་ལོག་རྟོག་དང་མ་འདྲེས་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་དང་ལྡན་ཞིང༌། འོས་ཤིང་རིགས་པ་ཡིན།

དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང༌། ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམས་ནི་རང་གི་དགྲ་བོ་ལ་ཡང་ཁྱབ་ཐུབ། དེ་འདྲའི་བྱམས་པ་དེ་དགྲ་བོ་ལ་དམིགས་ན་ལྷག་པར་དུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོང༌། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་བློ་དང་བྲལ་བའི་བྱམས་པའི་རིགས་གཞན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་ཞིང༌། དེ་དག་དགྲ་བོ་ལ་ཁྱབ་མི་ཐུབ་པར་རང་གི་གྲོགས་པོ་དང༌། ཆུང་མ། ཁྱོ་ག ཕྲུ་གུ ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་ཁྱབ་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་བློ་ཡིན། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་བློས་བྱམས་པའམ་བརྩེ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་འདྲའི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་འདི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དགོས། ཕྱི་ཚུལ་དུ་ཐེག་པ་ཆུང་བའི་སྤྱོད་པ་དང་འདུལ་ཁྲིམས་བཟུང་ཞིང༌། དེའི་སྟེང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ནས་དེའི་སྟེང་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡོད་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཧ་ཅང་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་ཡིན། བོད་པས་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་སོང་ཙང་ངོས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་འདི་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་རྗེས་སུ་བདུན་རེའི་གསར་ཤོག་ (News Week) དང༌། ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་ (New York Times) ཀྱི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་ལ། ང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་བྱེད་པ་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ལའང་ངེས་པར་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ངོས་ནས་ཀྱང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་འགའ་ཤས་ཐོག་འགྱུར་བ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བྱེད་པ་ཚོས་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟངས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་མི་རིགས་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོམ་མམ་མཉམ་བཞག་གི་སྐོར་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛིན་སྟངས་ཐོག་སྦྱང་བརྩོན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཆོ་གའི་བྱེད་སྒོ་ནི་གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་སྤྲོས་མེད་ཅིག་ཡིན་ཡང་ཆོ་ག་གཏོང་སྐབས་རྒྱས་སྤྲོས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཟབ་པ་ཡོད་ཁུལ་གྱིས་ཆོ་ག་རིམ་འགྲོ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་ངོས་རང་ཆོ་ག་བྱེད་སྐབས་སྟབས་བདེར་དགའ་མོས་ཆེ་བ་འདུག ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་ངོས་རང་གིས་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད།

གལ་སྲིད་ངོས་རང་ལྷ་སར་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ནང་བཞིན་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱ་དམར་བོད་ནང་མ་སླེབས་སྔོན་ང་ཚོས་གང་ཅིར་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུར་བསམ་བློ་ཡོད། གལ་སྲིད་ངོས་རང་བོད་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ངོས་རང་བོད་མི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞིར་སླེབས་ཀྱང་ད་དུང་སོ་སོ་གཅིག་པུར་གནས་ཡོད་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་ནང་བཞིན་མིན་པ་དེ་བས་ཀྱང་རྙིང་ཞེན་ཆེ་བ་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ལ་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་མཁན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཡིན་པར་བརྟེན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡོད། རང་གི་དགྲ་བོ་ནི་ཞེ་དྲག་གི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དགྲ་བོས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ནུས་ཤུགས་དེ་བསླབ་ཀྱི་རེད། མིའི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇམ་པོ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་དུས་སེམས་འདི་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཟེར་རྒྱུ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྲོ་བ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ལྟོ་ཟས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་སེམས་ལའང་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།

ཡེ་ཤུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོས་ལ་ནང་པའི་མཉམ་བཞག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་རྗོད་མཁན་བྱུང་བ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ཀྱང་སྦྱང་བརྩོན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡང་དག་པ་དང༌། མཉམ་བཞག་སོགས་གཏིང་ཟབ་པོ་རེད། འདི་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ལག་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་བསླབ་ཀྱི་རེད། ཚིག་ཟ་དང༌། སྡང་སེམས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་སློབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ནང་པ་ཚོས་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གཅིག་རང་མ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བྱེད་པ་ཞིག་གིས་ནང་པའི་ཆོས་སམ། བསམ་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་གི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་སྦྱངས་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡེ་ཤུ་བརྗོད་ཀྱི་མ་རེད། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ནང་པའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤུ་གཉིས་ཀ་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ (Synod Hall, Cathedral of St. John the Divine) ཞེས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ནེའུ་ཡོག་ཁུལ་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཐུན་མོང་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང་བརྟན་བཞུགས་ཞལ་འདོན། སྡེ་གཞུང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་བཤད་པ་བཅས་གྲུབ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་ཉོན་མོངས་ཉུང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་དག་སྣང་སྦྱང་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ། ཉི་ཧོང་གི་ཛེན་ (Zen) ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལྟེ་བའི་ནང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་དེའི་བླ་མ་དང༌། རྗེས་འབྲང་པ་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ཞལ་འདོན་མདོར་བསྡུས་དང༌།

རང་རེ་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་དག་སྣང་དགོས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་བྲལ་རུང་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་མོལ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས། ནེའུ་ཡོག་ཉེ་འཁོར་དང༌། ཁེ་ན་ཌ་ཁུལ་ནས་མཇལ་ཁར་ཆེད་བཅར་བོད་རིགས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་མཇལ་ཁ། ནེའུ་འཇར་སི་ (New Jersey) མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སོག་པོ་དགེ་བཤེས་དབང་རྒྱལ་གྱི་དགོན་པར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

དེར་སོག་རིགས་གཙོ་གྱུར་མི་ཚོགས་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང་སེམས་བསྐྱེད། ཡིག་དྲུག་ལྗགས་ལུང་དང་བཅས་སྩལ་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘ངོས་ཨ་རི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་རྙིང་ཤོས་ཤིག་ནང་ཡོང་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། འདིར་ཕེབས་པ་ཚང་མ་དང༌། དམིགས་བསལ་ཁལ་མུག་ཨ་རི་བ་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཞུ་གི་ཡོད། ཁལ་མུག་ཨ་རི་བ་རྣམས་ང་ཚོ་བོད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན།

ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་བོད་པ་དང་སོག་པོ་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འདི་སོག་པོའི་ནང་ཆོས་སུ་གྱུར་ཡོད། སོག་པོ་ཚོས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ད་བར་ནང་པའི་ཆོས་འདི་གཙོ་བོ་བོད་སྐད་ཐོག་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་ལ། ཁ་འདོན་ཡང་བོད་སྐད་ཐོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱི་མིང་ཏཱ་ལའི་ཞེས་པ་འདི་ཡང་སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་ཤིག་གིས་བཏགས་པ་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་སོག་པོའི་མི་མང་གི་དབར་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་འདི་དག་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནའང༌། ཕྱིའི་ཐབས་ཤེས་འདི་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་འདོད་པ་རྫོགས་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་དངོས་གནས་ཁག་པོ་ཡིན། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་པ་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བདེ་བ་འཚོལ་ཐབས་བྱེད་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད།

རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་སྟངས་དང་སེམས་མི་བདེ་བ་ཆགས་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཕྱོགས་ནི་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

ང་ཚོའི་བསམ་བློ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ལུགས་དུ་མས་བསླབ་སྡོམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ཀུན་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཆེ་བ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞིག་ཏུ་བཟོ་རྒྱུར་འབྲེལ་ནས་ཡོད།

འདིའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་མཐའ་དག་གི་སྙིང་པོ་ནི་གཅིག་གྱུར་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་ཅིང༌། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་བསམས་ནས་རྩོད་གླེང་བྱས་ན་དེར་མཐའ་མེད་པ་མ་ཟད། འདིས་ཏག་ཏག་མི་དགོས་པའི་ལས་ཀ་དེ་འདྲ་བཟོ་གི་རེད། དེ་བས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ལ་དོན་ཆེ་བ་ནི། ཆོས་ལུགས་ཁག་ནང་གསུངས་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ང་ཚོས་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་ཕ་མའི་ལྟ་སྐྱོང་དང་བརྩེ་བའི་འོག་ཏུ་འཚོ་བ་ཡིན། དེ་ནས་མི་ཚེའི་སྨད་ལ་ང་ཚོ་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་པའི་སྐབས་སུའང་གཞན་གྱི་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ལ་ལྟོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀ་གཞན་གྱི་བརྩེ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན་པས་དུས་ཚོད་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་དེར་ང་ཚོས་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་རྒྱུ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་ནི་དེ་རིགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཞིག་ཡིན། དེ་རྣམས་མོས་པ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་ནའང་དངོས་གནས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་རྩ་བ་ནས་ཡལ་བར་མི་དོར་བར། དེ་རྣམས་རང་གི་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀའི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་དགོས། ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། བར་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བཟང་པོ་འདི་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན།

མཐར་རང་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་འདི་ཡང་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་ངོ་མཚར་ཅན་དེ་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། གཞི་རྩ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྒྱུན་དུ་ནས་གུས་བརྩི་དང༌། བྱམས་པ་དང༌། བརྩེ་བས་སྐྱོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དུས་ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་དེ་ཚོ་རང་སོར་བཞག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཚོས་དཀའ་ངལ་བཟོ་གི་རེད། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ། འགྲན་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ང་ཚོའི་དགྲ་ངོ་མ་དེ་ཡིན། ང་ཚོའི་དམག་འཐབ་བྱེད་ས་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མེད་པར་ནང་དུ་ཡོད། སྐབས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་མ་མྱོང་མཁན་སུ་ཡང་མེད་ཅིང༌། ཁོང་ཁྲོས་བདེ་སྐྱིད་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་ནི་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་ལས་ཤེས་ཐུབ། སོ་སོའི་སྲོག་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་མི་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་ཀྱང༌། ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་སྐབས། རང་ཤི་ཡང་རྒྱག་འདོད་པའི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རང་གིས་མི་གཞན་ཞིག་ལ་དྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་ཏེ་ཕན་བཏགས་བྱས་ཡོད་ཚེ། མི་དེས་རང་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲིན་ལན་དངོས་སུ་འཇལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། ཡ་རབས་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་མེད་པར་སྤྱོད་པ་རྩིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ན་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། འདི་འདྲའི་མི་དེར་ད་དུང་ལྷག་པར་དུ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བཟོད་པ་མེད་ན་སྙིང་རྗེ་མཚན་ཉིད་པ་སྐྱེ་མི་ཐུབ། སྤྱིའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་འདོད་ཆགས་དང་འདྲེས་ནས་ཡོད་སྟབས་རང་གི་དགྲ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་རང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་འདོད་ཡོད་མཁན་གྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཚོ་ལ་ཡང་ཁྱབ་ཐུབ་པའི་བརྩེ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མིན་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། འདི་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་ང་ཚོར་དགྲ་བོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཉམས་མྱོང་དགོས། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ནང་གི་སྟོབས་འཕེལ་བ་དང༌། ཉམས་མྱོང་ངོ་མ་འཐོབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན།

གལ་ཏེ་མི་ཚེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གི་ངང་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་མི་སོབ་སོབ་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་ཉག་ཕྲ་པོ་ཞིག་གི་འོག་འགྲོ་དུས་ང་ཚོའི་སེམས་སྐབས་འཕྲལ་གྱི་ཚོར་བའི་གཞན་དབང་དུ་མ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་གནས་སྟངས་དེ་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་བློ་ཁོག་དང་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་གྱི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུ་སུས་བསླབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། སོ་སོའི་དགྲ་བོ་ཁོ་ནས་མ་གཏོགས་གྲོགས་པོས་བསླབ་མི་ཐུབ་ལ། བླ་མས་ཀྱང་མི་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་འདི་ཉིན་ལྟར་ཁ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གནས་སྟངས་ཁག་པོ་དེ་འདྲ་ཡོང་དུས། འདིའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། འདིས་ངོས་ལ་ཕན་གྱི་འདུག ཚིགས་བཅད་འདི་ཚོས་གཞན་དག་ལའང་ཕན་གྱི་རེད་བསམས་ནས་ངོས་ཀྱིས་འདིར་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། གལ་སྲིད་འདིས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ཕན་པ་བྱུང་ཚེ་ཉམས་ལེན་གནང་རོགས། དེ་མིན་གཡུག་བཞག་རོགས། འདི་ལ་རྩོད་པ་གང་ཡང་མེད། ཆོས་ཞེས་པ་འདི་རྩོད་པ་སློང་བའི་ཆེད་དུ་མིན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ནི་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས། ཕན་ཚུན་འཁྲུག་རྩོད་སློང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན།

ངོས་རང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་པའི་མི་ཞིག་དང་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞུགས་ཡོད་ན་ངོས་ལ་བཀའ་བཀྱོན་གནང་ངེས་ཡིན། ཆོས་ཞེས་པ་འདི་ཤེས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པས་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

མཐར་ངོས་ཀྱིས་རེ་བ་དང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུར། ཁྱེད་རང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། གཞན་ལ་གུས་བརྩི་བཅས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་དཀའ་ངལ་མྱོང་རོགས་དང༌། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་ཤེས་ཆེ་བ་དང༌། རང་དོན་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུང་ཁྱད་པར་མེད། ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ལ་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནི་མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ཡང་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང༌། ‘‘ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ། ཞེས་པའི་གཟུངས་སྔགས་འདི་བགྲང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བགྲང་སྐབས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོའི་དོན་དེ་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། དང་པོ་ཨོཾ་ཞེས་པར་ཡི་གེ་ཨ་དང༌། ཨུ། མ་བཅས་གསུམ་བསྡུས་ཡོད། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང༌། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚོན་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མ་ཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། སྙིང་རྗེ། བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘པདེྨ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཅེས་དང༌། ཤེས་རབ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་རུང༌། གཙོ་བོ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཡིག་འབྲུ་མཐའ་མ་ཧཱུྃ་གིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་དང༌། དེས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་དག་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཅེས་དང༌། ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཐུབ་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་རང་གིས་ཕྱི་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའམ། ནུས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མའི་ནང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་རྒྱུའི་དག་པའི་ས་བོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་ཊོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

དེར་དྲུང་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་ཚོགས་དྷརྨ་དྷ་ཏུའི་ (Dharmadhatu) ཡན་ལག་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། ཚོགས་མི་ལྔ་བཅུ་སྐོར་དང་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཆོས་སྐོར་ཀྱི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ནས་ (Georgetown University) མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ (School of Foreign Service) སྡེ་ཚན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་གལ་ཆེ་བའི་སྐོར་གསུང་བཤད་དང༌། སློབ་གྲྭ་དེའི་ཁོངས་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་དང་མཇལ་འཕྲད་རྗེས་ (DAR Constitution Hall) རྩ་ཁྲིམས་ཚོགས་ཁང་དུ་མི་ཚོགས་སུམ་སྟོང་ཙམ་འདུ་འཛོམས་སར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ (Congress) ཚོགས་མི་ཅར་ལི་རོ་སེ་ (Charlie Rose) ནས་ངོ་སྤྲོད་གཏམ་བཤད་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་འཁྲུག་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་ཁ་ཤས་ནི་ཕྱིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནམ་གནས་ཚུལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ང་ཚོས་འགོག་མི་ཐུབ་ན་ཡང༌། དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ང་ཚོ་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་བཟོས་ཤིང༌། སེམས་ནང་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་ཡོད། ངས་དཀའ་ངལ་འདི་རིགས་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ནང་སེམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་འདི་མ་ནོར་བ་ཞིག་བཟུང་བ་ཡིན་ན་མིས་བཟོས་པའི་དཀའ་རྙོག་འདི་རིགས་མྱོང་དགོས་དོན་མེད།

ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟའི་དཀའ་རྙོག་ཀྱང་ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་སྐབས་རེ་དཀའ་རྙོག་དེ་རིགས་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོར་ལྟ་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས། ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་གཞི་རྩ་གལ་ཆེ་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང༌། གཞན་ལ་བྱམས་བརྩེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ། རང་གཅེས་འཛིན་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།

ངའི་བསམ་པར་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ནི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྩ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དེ་ནི་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་དང༌། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་ཉིད་ལ་བདེ་སྐྱིད་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་མ་ཟད། རང་གི་མཛའ་གྲོགས་ཚོས་ཀྱང་ཞི་མཐུན་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་མྱོང་ཐུབ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། ཡུལ་ལུང༌། གླིང་ཆེན་བཅས་ཀྱི་དབར་ཡང་ཞི་བདེའི་ཚོར་བ་ཞིག་མྱོང་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེས་ན་རང་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་སླད་གཞན་མཐའ་དག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གཞན་རྣམས་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་དྲིས་ན། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་རང་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་འགྲིགས་ཤིང༌། རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་གཞན་རྣམས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནོར་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་གིས་གཞན་དག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་བྱུང་ནའང་རང་ཉིད་སྐྱིད་པ་ཞིག་མི་ཡོང༌། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སོ་སོས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཞབས་འདེགས་དང༌། ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ན་དེ་ནི་དགའ་བདེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་འདིའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་བཅོས་མིན་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྙིང་རྗེའི་ཀུན་སློང་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ང་རང་ཚོར་བཟོད་བསྲན་ངེས་པར་དུ་དགོས། བཟོད་བསྲན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་རང་གི་དགྲ་བོ་ནི་དགེ་རྒན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། རང་གི་དགྲ་བོས་རང་ཉིད་ལ་བཟོད་བསྲན་སློབ་ཐུབ་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་དགེ་རྒན་དང༌། ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མིན། དེས་ན་ལྟ་ཚུལ་འདིའི་ཆ་ནས་རང་གི་དགྲ་བོ་ནི་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་གྲོགས་པོའི་མཆོག་དང༌། དགེ་རྒན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནི་རང་གི་དགྲ་བོ་ལ་མགོ་སྒུར་བའམ། ཡང་ན་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་མིན། སྐབས་རེ་དགྲ་བོའི་སྤྱོད་པ་དང་བསྟུན་ནས་རྣམ་འགྱུར་དྲག་པོ་སྟོན་དགོས་པ་བྱུང་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཞི་འཇམ་དང་སྙིང་རྗེ་རྩ་བ་ནས་འདོར་མི་རུང༌། དེ་ནི་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཆབ་སྲིད་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཞིག་འཁྱེར་བའི་ཐོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་དོན་དུ་གཉེར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ནི་ཆབ་སྲིད་པ་དྲང་པོ་དང༌། བདེན་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་བཙོག་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། འདི་བདེན་པ་མིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཆབ་སྲིད་ནི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་སྡུག་ཆགས་མིན་ནའང༌། དེ་མི་ངན་པས་ཀུན་སློང་རྣམ་དག་དང་བྲལ་ཏེ་གཡོ་སྒྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་ན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ངན་པ་ཆགས་རྒྱུར་ངེས་པ་ཡིན།

དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་ཐེ་བའི་ལས་རིགས་ཐམས་ཅད་ལའང་འགྲོ་སྟངས་འདྲ་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ངོས་ཀྱིས་ཀུན་སློང་ངན་པ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་ཆོས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་ཆོས་བཤད་འདི་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཆོས་སྡུག་ཆགས་རེད་ཅེས་བརྗོད་མི་རུང༌། ཆོས་བཙོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་རུང༌།

དེས་ན། ཀུན་སློང་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྟེན། ངས་གོ་བདེའི་ཆོས་ནི་བརྩེ་བ་དང༌། གཞན་ལ་བརྩི་བཀུར། དྲང་བདེན་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་གི་དུས་སུ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཙམ་མིན་པར་གླིང་ཆེན་དང་གླིང་ཆེན་བར་ཡང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཀུན་སློང་བཟང་པོའི་ཐོག་ནས་དངོས་འབྲེལ་གྱི་མཐུན་གཤིབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ང་རང་ཚོས་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་ཞིག་སེལ་ཐུབ། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཆེ་ཞིང་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན། ཐམས་ཅད་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ལ་རག་ལུས་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཁང་ཆེན་ (Capitol Hill) གྲོས་ཚོགས་ཁང་དུ་སྐུ་ཞབས་ཅར་ལི་རོ་སེ་ (Charlie Rose) གཙོས་འཐུས་མི་ཁག་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་པ་དང་འབྲེལ། (Senate Foreign Relations Affairs Committee) ཚོགས་ཁང་དུ་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་དང་སྦྲགས། (Senate) འཐུས་མི་བཅོ་ལྔ་ཙམ་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་མོལ་དང༌། (Longworth House Office Building) ནང་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་ཁོངས་སུ། གསར་འགོད་པས། ཉེ་ཆར་ཨ་རི་དང༌། རྒྱ་ནག་ཡུལ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་སྔར་གནས་བྱུང་བ་དེས་ནམ་ཞིག་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་འཆར་ལ་དཀའ་རྙོག་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཨེ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེས་རྒྱ་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་མཚམས་འཛིན་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་ཚེ་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་རྙོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་དང༌། ངོས་ལ་རྒྱའི་དཔུང་དམག་གི་ཡིག་ཆ་གཅིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་དེའི་ནང༌། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ ལོ་ཟླ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་ཡུན་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཙམ་བསད་ཡོད་པར་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་སྩལ་མཇུག་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་སར་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཁག་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤེས་རིག་མཁས་པ། ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ལས་བྱེད་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས།

(Smithsonian Institution) ཚོགས་ཁང་དུ་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ནས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་གདན་ཞུས་ཞབས་འཁོད་ལ་རྒྱ་གར་ནང་བོད་ཀྱི་སྐོར་གློག་བརྙན་ཁག་དང་ལ་དྭགས་སྐོར་གྱི་གློག་བརྙན་ཞིག་བཅས་སྤྱན་བསྟར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། (University of Virginia) གཙོ་འཛིན་ནས་སྣེ་ལེན་དང་ཚན་རིག་སྐོར་སོགས་བཀའ་མོལ་དང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་གའི་ (Jefferson’s Rotunda) ཁང་ཆེན་ནང་མཁས་པ་སོགས་མི་བརྒྱ་སྐོར་འཛོམས་པའི་ཚོགས་འདུའི་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་‘‘ངོས་རང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་བོད་མིའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་རྩ་མེད་གཏོང་མུས་ཁར་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་འདི་སྣང་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཆགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་སྣང་ཆུང་དུ་སོང་ན་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་རྩ་ཆེའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུར་མཐུན་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་ཚང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

གཞིས་ལུས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རྒྱ་མིའི་དབང་འོག་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ངེས་བློ་གདེང་འཁེལ་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རུང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན་དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་ཡོད་ཚུལ་མི་འདུག’’ ཅེས་སོགས་སྩལ།

སྐབས་དེར་སྐུ་ཞབས་སེ་ན་ཌོར་པེལ་ (Senator Pell) དང་ཅར་ལི་རོ་སེ་ (Hon.Charles Rose, House of Representative) སོ་སོར་འབྲུག་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སྐོར་བཀའ་ཡིག་ཁག་གཉིས་སྩལ་དོན།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སེ་ན་ཌོར་པེལ་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་འཚབ་དང༌། ཤ་ཚ། ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་པར་ངོས་རང་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་སྤྲོའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང༌། དེ་སྔ་ང་ཚོ་ཐོག་མར་ངོ་མཇལ་སྐབས་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན་བཞིན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་དོན་ཐོག་ཤ་ཚ་ཐུགས་ཁུར་གནང་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ལྷག་པར་གལ་གནད་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྣང༌།

འབྲུག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ལེན་མཁན་མ་བྱུང་ཚེ་བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ཟིན་འདུག་པར་སྐུ་ཉིད་ནས་ཐབས་ཤེས་ཕན་གྲོགས་ཤིག་གནང་ཐབས་གྱུར་ཚེ། ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

སླར་ཡང༌། རོགས་རམ་ཇི་གནང་ལ་ཧ་ཅང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ནས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༡ ལ།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་རོ་སེ་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནས་ (Constitution Hall) ཚོགས་ཁང་དུ་ངོས་ཀྱི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ངེས་གནང་བ་དང༌། (Capitol Hill) སྣེ་ལེན་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་བཅས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།

སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་མིའི་ཐབས་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་དང༌། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་བར་ངོས་རང་ལ་བློ་སྤོབས་ཤིག་རྙེད་ཅིང༌། དེ་སྔ་ངོ་མཇལ་སྐབས་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན་བཞིན་བོད་མིའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་སྐབས་ང་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྣང༌།

འབྲུག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ལེན་གཏོང་གཞིས་སྤོས་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ། བོད་མི་དེ་རྣམས་མགྱོགས་མྱུར་བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་ཟིན་འདུག་པར། སྐུ་ཉིད་ནས་ཕན་གྲོགས་དགོངས་བཞེས་གནང་ཐབས་བྱུང་ཚེ། ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌།

སླར་ཡང༌། ང་ཚོའི་ཐོག་དགོངས་བཞེས་རོགས་རམ་ཇི་གནང་ལ་ཧ་ཅང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཨ་རིའི་རྒྱས་ས་ནས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༡ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཝིར་རྗི་ནི་ཡ་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ (University of Virginia) གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་དེ་སྔ་བོད་དུ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་དབུས་བོད་མི་རྣམས་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཚང་མ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་ག་དུས་ཡིན་ན་ཡང་ཁ་ཤོབ་ཤོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ད་ཆ་བོད་ཀྱི་ནང་དེ་ལྟའི་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་དང་ཁ་ཤོབ་ཤོད་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མེད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་རྩ་བརླག་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཁེ་ཕན་དང༌། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་འབུམ་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་དང༌།

ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཁྲོད་དུའང་ཤེས་རིག་བརླག་ཉེན་ཡོད་སྐོར་དང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕོན་ཆེ་མེད་པ་བཟོས་པ་དང༌། དཔེ་ཆ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྩ་མེད་བཏང་བ་རེད། ལག་བྲིས་དཔེ་ཆ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་བརླགས་སོང་བ་རེད་ཅེས་དང༌། ཨེལ་ཌ་མན་ (Aideman) ཞེས་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དཔེ་དེབ་མང་པོ་གཟིགས་པར་བརྟེན་‘‘སྔོན་མ་བོད་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་དཔར་སྐྲུན་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་ཚེ་དེང་སྐབས་ང་ཚོས་དཔེ་རྒྱུན་མང་པོ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་དུ་ ༡༩༥༩ ནས་ད་བར་བོད་མི་ཚོའི་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད།

ང་ཚོས་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་གང་ཅིའི་དཀའ་ངལ་ངེས་པར་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་བྱིངས་ལས་ལོགས་སུ་གནས་པའི་བོད་ཡུལ་ནང་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ངོ་མཚར་ཅན་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྩ་གཏོར་བྱས་ཟིན་པར་བརྟེན་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་སློབ་གྲྭ་དེའི་སྨན་ཁང་ཁོངས་ཀན་སར་ (Cancer) ནད་གཞིའི་སྐོར་གློག་པར་དང༌། ཆེ་ཤེལ་ཐོག་ནས་སྨན་པ་མཁས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས་པ་རྣམས་གསན་གཟིགས་དང༌། ཁང་མིག་གཞན་ཞིག་ནང་མངལ་དུ་བུ་ཕྲུག་ཆགས་སྟངས་སྐོར་ཙི་ཙི་གསོན་པོའི་ཐོག་ནས་དམར་ཁྲིད་འགྲེལ་བརྗོད་གསན་གཟིགས་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི། གཟུགས་མེད་ལྷ་འདྲེའི་སྐོར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་དང༌། གཞན་དག་འབྲེལ་ཡོད་འགའ་ཞིག་ལྷན་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མངོན་སུམ་ལ་ཐུག་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ཇི་ཡོད་སྐོར་དང༌། ལྷ་འདྲེའི་སྐད་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་སྐད་འཁོར་ནང་བཅུག་པ་བཅས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་གསན་བཞེས་དང་དགོངས་ཚུལ་གོ་བསྡུར་བཅས་མཛད།

སློབ་ཁང་དེའི་ (Fenwick Auditorium) ཚོགས་ཁང་ནང་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་འགར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘དེ་རིང་ཞོགས་པ་ཝིར་རྗི་ནི་ཡའི་ (University of Virginia) ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གསོ་རིག་བསྟི་གནས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཚེ་སྲིང་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་སུ་སྨན་པ་ཨི་ཡན་སི་ཊེ་ཝིན་སན་ (Dr. Ian Stevenson) དང་མཉམ་དུ་མི་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ཡིན།

ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ཇྀལྟར་འཆི་ཚུལ་དང༌། འཆི་རིམ། འཆི་རིམ་ཐད་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཚུལ་རྣམས་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། མི་འདོད་པའི་འཆི་བ་འདི་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཆོས་དང༌། དེ་མིན་པ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་སྟོན་པའི་གསུང་གི་ཐོག་མར་བདེན་བཞི་བསྟན་པ་དང༌། བདེན་བཞིའི་ནང་ནས་ཐོག་མར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་གསུམ་ཡོད།

སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ངོས་བཟུང་བའི་རྗེས་སུ་དེའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་རྒྱུ་དེ་དག་མེད་པར་བཟོ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཟད་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བདེན་བསྐྱེད་དགོས། དེས་ན་བདེན་པ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཟད་པའི་འགོག་པ། འགོག་པ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བཅས་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཡིན། བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེར་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཕྱེ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ། སྟོང་པ། བདག་མེད་པ་བཅས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཆི་བ་དྲན་རྒྱུ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུ་འཚོལ་ཐུབ་པ་དང༌། ལྷག་དོན་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ན་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐུབ། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན་འཆི་བ་ནི་སླེབས་ངེས་ཡིན། ང་ཚོས་འདི་མི་འདོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་ཇི་སྲིད་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འཆི་བ་བསམས་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། འཆི་བ་ངོ་མ་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། དེ་ནི་འཆི་བ་དྲན་པའི་དགོས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་འདིར་བཤད་རྒྱུའི་ཐད་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྨན་པ་ཨི་ཡན་སི་ཊེ་ཝིན་སན་གྱིས་གསུངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་སྐོར་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དེས་ཕན་ཐོགས་བྱུང༌། གང་འདྲ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་ཚེ་འདི་ཙམ་མ་གཏོགས་འདིའི་རྒྱུན་ཁས་མ་བླངས་ན། འཆི་བ་དྲན་རུང་མ་དྲན་རུང་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་ཡོང་གི་མེད། འཆི་བ་དང་མི་རྟག་པའི་ཐོག་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུ་འདི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཞིར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་ཕྱིན་ཆད་འཆི་བའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཆི་བར་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀ་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང༌། སྔགས་ཀྱི་ནང་ལ་ཡང༌། བྱ་རྒྱུད་དང༌། སྤྱོད་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་བཅས་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་དང༌། དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་ནང་འགྲེལ་བཤད་གསུངས་ཡོད། འཆི་བའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚེ་རྫོགས་པའམ་འགག་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ནང་སྲོག་ཅེས་པ་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དང༌། འཆི་བ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེད་ལས་འགག་པ་ལ་གསུངས།

དེར་བརྟེན་མི་བརྟན་པའི་གཟུགས་རགས་པ་འདི་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལྷན་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་གསོན་པོ་དང༌། དེ་དག་སོ་སོར་བྲལ་བ་ན་ཤི་བ་ཡིན། དེས་ན་ལུས་སེམས་རགས་པ་དང༌། ཕྲ་བ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང༌། འཆི་བ་ཞེས་པ་ལུས་རགས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དེ་ཡིན་གྱི། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཕུང་དེ་ལས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཕྱི་མ་ནི་རྣམ་ཤེས་དེའི་གཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་ངམ་ནང་གི་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན། འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་བཤད་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་ཚེ་རྫོགས་ནས་ཤི་བ་དང༌། ཡང་གཞན་ནི་བསོད་ནམས་ཟད་ནས་ཤི་བ། གསུམ་པ་ནི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ནས་ཤི་བ་བཅས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཆི་རིམ་དེ་སྔགས་ལུགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ནང༌། རླུང་རགས་པ་འགག་པ་དེ་ལ་འཆི་བ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འཆི་བ་ནི་ནང་གི་རླུང་འགག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང༌། ནང་གི་རླུང་རྣམས་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་སྟབས་ལུས་ཀྱི་ཆགས་སྟངས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཆི་རིམ་གྱི་སྐབས་རགས་པ་ཉེར་ལྔ་ཐིམ་གྱི་ཡོད་པ་གསུངས་ཡོད། དེ་ལ་རགས་པའི་དངོས་པོ་ཉེར་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། དེ་དག་ནི། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བཅས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཅས་ཁམས་བཞི། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག གཟུགས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག་བྱ་བཅས་ཡུལ་ལྔ། དེའི་ཐོག་གཞི་དུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས། བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་བཅས་གཞི་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཡིན།

འཆི་བ་དངོས་གཞི་སྐབས་སུ་རགས་པ་འདི་དག་རིམ་པ་བྱས་ནས་ཐིམ་ཞིང༌། རིམ་པ་དེ་ཚོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱི་རྟགས་དང༌། དེ་བཞིན་ནང་རྟགས་ཤར་གྱི་ཡོད།’’jམཆན། ཅཻས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། འཆི་བའི་གྲ་སྒྲིག་གི་སྐོར་དང༌། བར་དོ་ཐོས་གྲོལ། ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་སོགས་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

(University of Virginia) ཁོངས་ (Colonnade Club Library) དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཏེ་མཁས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་འདོད་ཚུལ་སོགས་ཞུས་པ་གསན་ཅིང་འདོད་ཚུལ་གཞན་དག་སྐོར་དྲི་བ་གནང་སྐབས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གི་བཀའ་མོལ་དེ་དག་ངོས་རང་ཉན་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེམས་དང་དངོས་པོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། སེམས་དང་དངོས་པོ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་གནོད་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་དེང་དུས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་ཤེས་འདོད་ཡོད། ཅེས་དང༌།

དེར་འདུས་གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་ལ། མཁས་པ་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཕན་ལག་ལེན་དུ་འཁྱེར་ཐབས་འདི་རིགས་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་འདུག་ཅེས་དགོངས་འཆར་གསུངས།

ཡང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དྲག་ཐབས་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དཔེར་ན། གཅེས་ལངས་ཤོར་བའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་གིས་ཉེས་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཁོ་རང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཁོ་པའི་ཕུགས་ཡུལ་མི་ཚེའི་ཐད་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་འབྲེལ་ཉེས་སྤྱོད་ཟེར་བ་རེད། ཅེས་སོགས་གསུངས།

གསར་རྙིང་ཟུང་འཇུག་ཅེས་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ཚོགས་ཁང་གསར་པར་ཤིས་བརྗོད་དང༌། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྤྱིར་བཏང་བཀའ་སློབ་དང༌། གསུང་བཤད་དངོས་གཞིར་གསར་མའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་འོད་གསལ་དང༌། རྙིང་མ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཚུལ་གསར་རྙིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གུང་བསྒྲིགས་པའི་གསུང་བཤད་འབྱམས་ཀླས་པ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘འདི་ནི་ངོས་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། རྙིང་མ་དང༌། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་ཆོས་བརྒྱུད་བཞི་ག་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་ཡིད་ཆེས་དེ་ངོས་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་དག་གི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་ཚུལ་འདྲ་མིན་རྣམས་སློབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། དེར་འབད་བརྩོན་ཡང་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་གསར་རྙིང་གི་བརྒྱུད་པའི་འཆད་སྲོལ་མེད་རུང༌། བོད་དུ་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་འགྱུར་སྔ་ཕྱིའི་དབང་གིས་རྙིང་མ་པ་དང་གསར་མ་ཞེས་གཉིས་སུ་གྱེས། རྙིང་མ་དེ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་དང༌། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཚུན་ཆད་ནས་བརྩིས་པའི་བསྒྱུར་རྣམས་ནི་གསར་མ་པ་ཡིན།

གསར་མ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ཕན་ཚུན་མདོ་ཕྱོགས་ནས་མི་འདྲ་བ་ཤུགས་ཆེ་བ་མེད་ཀྱང༌། སྔགས་ཕྱོགས་ནས་མི་འདྲ་བ་ཕྲན་བུ་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་ཉམས་ཞིབ་མ་བྱས་ན། ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་གསར་མ་པ་དེ་དག་གི་བར་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འདུག་སྙམ་པ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་གཞི་རྩའི་ཁོག་ནི་གཅིག་གྱུར་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཀྱང་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པའི་འབྱུང་ཁུངས་རྩ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལས་རྙིང་མའི་རྫོགས་ཆེན་སྐོར་གསན་བཞེས་གནང་བ་དང༌། རྙིང་མའི་བླ་མ་དེ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཁོང་གི་གསུང་ཆོས་ལ་བསྔགས་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྙིང་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ (ཨ་ཏི་ཡོ་ག་) འདི་དང་གསར་མའི་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་ས་དེ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་བཤད་སྲོལ་གྱི་ཆ་ནས་མིན་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསར་མ་པས་ཉམས་བཞེས་གནང་བའི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ནང་བདེ་ཆེན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། སྐྱེད་ཚུལ་དེ་དང་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་ཆེན་སྐྱེད་ཚུལ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་མཐོང་ན་མཚུངས་ཆོས་སྒྲིག་ས་མ་འཆོལ་བ་ཡིན།

གསར་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གསང་འདུས་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ་བྱེད་པ་ན། ལྟ་བ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ། ཡུལ་གྱི་ལྟ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཇུག་པས་འདིའི་ཆ་ནས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བ་རྩ་བ་ནས་མིན། དེ་ལྟ་ནའང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློའི་ཆ་ནས་དེ་དག་གི་དབར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་གསང་འདུས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྫོགས་རིམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་ནི་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཞེས་པའི་སེམས་ཁྱད་པར་བ་ཕྲ་བ་ཞིག་གིས་རྟོགས་དགོས་ནའང༌། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རགས་པའི་བློ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པ་ཡིན།

ཁལ་ཀའི་སོག་པོའི་མཁས་པ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་སློབ་ཁྲིད་གནང་དུས་དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་གནང༌། དེ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་ལམ་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་གསར་མའི་གྲུབ་མཐའི་ཐ་སྙད་དེའི་ཐོག་ནས་ཤེས་ཐུབ་ལ། ཡུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ནི་གཞི་དུས་ཀྱི་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་རགས་པ་རྣམས་མིན། རྫོགས་ཆེན་ནང་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ཡང་ཡང་བེད་སྤྱོད་གནང་ས་དེ་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་འཇུག དེ་ལྟ་བུའི་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེ་གསར་མ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དང༌། རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་ཆེན་གཉིས་ཀའི་ནང་མཚུངས་པར་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པས་གཞི་འདིར་གསར་རྙིང་གཉིས་འདྲ་ཆོས་བསྒྲིགས་ན་འོས་པ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཝི་སི་ཀོན་སིན་ (Wisconsin) མངའ་སྡེའི་ཁོངས་ (Madison) གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ས་གནས་དེའི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་དང་དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་བཅས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་དང༌། བོད་རིགས་ཁག་ནས་རྒྱང་མཇལ་གུས་བསུ་དང་བཅས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

དེར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ (Lee Sherman Dreyfus) ནས་སྒེར་ཤག་ཏུ་གདན་ཞུས་སྣེ་ལེན་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་མཛད་མཇུག་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུས་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་ད་རེས་ཨ་རིའི་གཟིགས་སྐོར་འདི་ནི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན། གཟིགས་སྐོར་འདི་སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་ནས་མིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ནང་པ་རྣམས་ལ་དོན་ཕན་ཞུ་སྐུལ་གྱི་དགེ་མཚན་དུ་མངོན་ཚེ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ཡོད་ཅེས་དང༌། ངོས་ནི་བོད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མི་ཞིག་ཡིན་ཁུལ་ལ་བརྟེན་དེའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམ་སར་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་དང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང་རྩེད་ཐང་ཆེན་མོར་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་ཡོད་སར་གཟིགས་ཞིབ། མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་འཛོམས་པའི་ཚོགས་འདུའི་སར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་དགོས་པ་དང་བདག་མེད་ལྟ་བའི་སྐོར་གསུང་བཤད་སྩལ།

དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་ནས་གསར་འཛུགས་དགའ་ལྡན་མ་ཧཱ་ཡ་ན་སློབ་ཚོགས་ནས་སྙན་སེང་ལྟར་ནང་པ་གཙོ་གྱུར་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཞི་ཙམ་འདུ་ཚོགས་ཐོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་གླང་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་བསྒྱུར་ཞལ་འདོན་མཉམ་གསུངས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དེའི་ཐོག་རྣམ་ཀུན་ཐུགས་རེ་མཛད་ཡུལ་གཙོ་བོ་གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་ཆེ་བསྐྱེད་ཡོང་ཐབས་དང༌། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ངན་སེམས་དོར་ནས་ཕན་བདེ་འགྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཉམས་བཞེས་མཛད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས། གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐོར་དེ་རིང་སང་ཉིན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐུ་ཚེ་ནམ་གནས་པར་དེ་རང་གསུང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ (Carroll College) མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་སློབ་གཙོ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གུས་བསུ་དང་བཅས་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དམིགས་བསལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སློབ་གྲྭ་དེ་ནས་ (Dr. of Divinity) མཚན་མཐོང་ཕྱག་ཁྱེར་འབུལ་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་དམིགས་ཡུལ་གཞན་ཕན་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་སྟབས་མཐུན་འབྲེལ་དམ་ཟབ་དགོས་ལུགས་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དེང་སྐབས་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་བཏང་ལུགས་དང༌། ལྷག་པར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཐོག་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་དབང་འོག་སྐྱིད་པོ་དང་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་དང༌།

རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་དེར་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་ཡིན་ཡང་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ས་ཁུལ་གང་སར་ཕར་ཚུར་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་རང་དབང་གཙང་མ་ཞིག་སྤྲད་པ་ཡིན་ན་གཞི་ནས་ལྟ་ཞིབ་བྱས་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་དང༌། ལར་ནས་ཚང་མས་ཁ་བཤད་དང་སྨོན་ལམ་རྐྱང་པར་མ་སོང་བར་ཁུར་མཉམ་ལེན་གྱིས་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་དུས་ལ་སླེབས་འདུག དོན་ཕན་གྱི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལས་གཏམ་གླེང་འབའ་ཞིག་ཏུ་དུས་འདས་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་མ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཁ་འདོན་སྨོན་ལམ་རྐྱང་པས་ག་ལ་འགྲིགས་བྱ་བ་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་དགོས། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་འདྲ་མཉམ་དུ་སོང་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཡང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་སྟབས་གཅིག་ཡིད་གཅིག་ཆེས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་གིས་ཁུར་མཉམ་ལེན་གྱིས་སྤྱི་སྨན་ལྷག་བསམ་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཐུགས་རེ་དེ་རང་མཛད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཆོས་པ་ཚང་མས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ཐོག་ལའང་དག་སྣང་སྦྱང་དགོས། དཔེར་ན་ནང་པའི་ཆོས་ནང་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚུལ་འདི་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་འགལ་བ་རྣམས་རིང་དུ་སྤོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྩལ་རྗེས་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་སྙིང་བསྡུས།

སྐུ་ཞབས་ཝ་ཀི་ཤས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་བཟུང་ད་ཕན་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་སྟབས་དུས་སྐབས་དེའི་རིང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་བྱིངས་ལས་ལོགས་སུ་གནས་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེས་བོད་རང་གི་སྔོན་ཡོད་རིག་གཞུང་ཁག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ག་རེ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་ད་བར་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གནང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་ལྟའི་སྐུ་ཐོག་འདིའི་རྗེས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་མེད་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལས་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང་སྲིད་ངེས་པར་ཡོང་གི་རེད། གལ་སྲིད་ཕན་ཐོགས་མེད་ཚེ་ཡང་སྲིད་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུར་ངོས་རང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པའི་བརྗིད་ཆགས་ཉམས་སྣང་འོས་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་ཉམས་ཆག་བཏང་ཡོད་པ་ནི་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཁུངས་ལྡན་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། བོད་ནང་དགོན་སྡེ་ཆེ་འབྲིང་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་ལས་ལྷག་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཆིག་འབུམ་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་ཡོད་པ་ནས་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ལས་མེད་པ་མ་ཟད། ཞི་བསིལ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ལྟར་དར་བའི་བསྟི་གནས་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དེ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གི་ལྟ་སྤྱོད་ཁོ་ན་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ནང་པའི་ཆོས་བྱེད་བླ་མ་དང༌། གྲྭ་པ་གྲངས་མེད་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ངལ་རྩོལ་དུ་བཙན་འདེད། ལ་ལ་རང་བཞིན་བཙན་དབང་གིས་བསླབ་སྡོམ་ཉམས་སུ་བཅུགས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་སྟོང་པར་བཏང་ཐོག་དེ་ཚོའི་ནང་དུད་འགྲོ་འཇོག་ཡུལ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་ཐབས་བརྒྱ་བྱུས་སྟོང་གིས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་བོད་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྩ་མེད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཆོས་ནི་སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་ཤེས་རྒྱུད་དང༌། སྙིང་དབུས་སུ་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་ནི་ནམ་ཡང་རྩ་མེད་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གཏོར་རྒོལ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་བོད་མི་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མིའི་ངོ་བོ་རང་དུ་གནས་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་གཞུང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ནང་གང་སར་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་མིའི་ཐོག་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་བཏང་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནའང༌། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ད་དུང་བཙན་གནོན་ངང་གནས་བཞིན་པ་རེད། ཅི་སྟེ་རྒྱ་ནག་གིས་ངོས་རང་ལ་བོད་ཀྱི་དབང་ཆ་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་ཆ་ཚང་སྤྲད་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་དང༌།

རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་མ་བྱས་གོང་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནི་སྐྱ་སེར་ཟུང་སྦྲེལ་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་མའི་གྲོས་ཆོད་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ངན་དགུ་ཚང་བའི་གཏོར་རྒོལ་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཡོད།

བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་ཐོག་ད་ཕན་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་དང༌། ཕྱིས་སུ་ཇི་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་བོད་མིའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ངོས་རང་ལ་འཁྲི་བའི་འགན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེ་ཐོག་འབད་བརྩོན་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ང་ཚོ་ལུང་པ་བྲལ་བའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བར་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྲུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་གནད་རིག་གཞུང་ཁག་ཉམས་མེད་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་གསལ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ང་ཚོས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཐབས་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱང་མུ་མཐུད་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང༌།

འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ལ་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བའི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་རིག་གཞུང་འདི་དག་ལ་ཉམས་ཞིབ་མཛད་གནང་ཡོང་བ་ཞུ་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ།

ཡང༌། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བར་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྤོངས་དགོས་ཞེས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་ལས་སླ་པོར་ཤེས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་ཟེར་བ་འདི་ནང་དུ་ཡོད་དགོས་ཞེས་སྩལ། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ (Texas) ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ (Houston) གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་སྐབས་གདན་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་མངའ་སྡེའི་མི་ཁོངས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ (Honorary Citizenship) འབུལ་བཞེས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་ (Buddhist Pagoda Phat-Quang) བི་ཏི་ནམ་གྱི་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘རྒྱ་དམར་གྱིས་དེང་བཙན་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ནང་ང་ཚོའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་གང་ཅིའི་ཐོག་རང་དབང་གཏན་ནས་མེད་པར་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་འོག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་གཙང་སེལ་མ་ཐུབ་བར་ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྡད་ན་ཁོང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་དང༌། དགེ་མཚན་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ད་རེས་ཨ་རིའི་ནང་གཟིགས་སྐོར་གནང་རྒྱུ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཡིན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་སོང༌། མཁས་མཛངས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་གསར་པ་ཁག་དང་ཕན་ཚུན་ངོ་འཕྲད་གང་ཅིའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་རྟོགས་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རྒྱུར་དགེ་ཕན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཨ་རིའི་མི་རྣམས་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་ཐད་ཀར་གསུང་མཁན་ཤ་སྟག་ལ་སོང་གོ་དོན་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད་’’ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་གདན་ཞུས་སྦྱིན་བདག་རྨོ་མོས་ (Dominique de Menil) བསྐྲུན་པའི་ལྷ་ཁང་ (Rothko Chapel) ནང་དུ་གསར་འགོད་པ་ཚོར་དེང་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེས་ངོས་རང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། སྔ་ཕྱིར་མ་ལྟོས་པར་ཕྲན་རང་རང་རྒྱལ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ངེས་པར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མགྱོགས་འགྱངས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ལ་ཡོང་མིན་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོར་བཙན་དབང་དམ་བསྒྲགས་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་མིའི་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་བོད་མི་ཚོས་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རང་གཤིས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་མང་པོར་ཆོས་བྱེད་གྲྭ་པ་བྱས་མི་ཆོག་པའི་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རིའི་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེས། བོད་དོན་སྐོར་ལ་ཕན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པ་ཞིག་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་བཏང་བར་ངོས་བོད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྡད་ན་བོད་དོན་སྐོར་ལས་འགུལ་རླབས་ཆེ་བ་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

དེ་བཞིན་ (Rothko Chapel) ལྷ་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་སྐོར་དགོངས་བསྡུར་གྱི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཏེ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘ང་ཚོ་འདིར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་མི་སྣ་དུ་མ་ཐུན་མོང་དུ་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་འདི་ནི་རྟགས་མཚན་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ནང་གསེས་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ལྟ་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ནི་རྩ་བ་ནས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱབ་འགལ་དུ་གྱུར་པའང་ཡོད།

དཔེར་ན། ནང་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་ལེན་གྱི་མེད་ལ། ཡེ་ཤུས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ལྟ་བ་རྣམས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ངོས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཆོས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཡ་རབས་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མ་ཡིན་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ཁྱེད་ཚོའི་ལམ་ལུགས་འདིས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཀུན་གྱིས་ཐ་མལ་པའི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ནུས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་མཉམ་དུ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་སྐབས་ང་ལ་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་ལ་ཐུགས་རྗེའམ་བྱིན་རླབས་ཞེས་གང་ཞིག་བརྗོད་དགོས་པའི་ཚིག་ཏག་ཏག་ཅིག་ངོས་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག གང་ལྟར་ང་ཚོར་མྱོང་ཚོར་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོང་བ་འདི་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་བྱེད་ཐུབ་ན། སྤྱིར་ནང་སེམས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་བསྐྱེད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་དང༌། ལྷག་པར་དོན་དམ་པའི་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོའི་འདུ་ཤེས་ཡོང་ཐབས་ལ་བེད་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེས་ན་ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ལྟ་བའི་ཐོག་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མཚུངས་པ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། བྱམས་བརྩེ་དང༌། གཞན་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་རྒྱུ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ལ་ནུས་པ་འདོན་གྱི་ཡོད། འདི་དག་གི་ཐད་ཆོས་ལུགས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སོ་དང་དམིགས་ཡུལ་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པ་ཡིན།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ངོ་མ་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདི་དག་བརླག་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་མི་འཚོ་གནས་ཐུབ་རྒྱུར་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཡོང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་ཆེད་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་བསམ་བློ་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། སེམས་ནང་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཤིག་མེད་ན་བདེ་སྐྱིད་གཏན་ཆགས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དཀའ་བ་ཡིན། དེས་ན་ནང་བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་འདེགས་ཆེན་པོ་ཞུ་ཐུབ། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་སེམས་ཐོག་རྩལ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཏན་ཏན་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད། ལྟ་བའི་གཞུང་རྣམས་ནི་དགོངས་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མིན་ལ། དམིགས་ཡུལ་ཡང་མིན་ཞིང༌། དེས་གཞན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཀྱང་ཞུ་མི་ཐུབ། དམིགས་ཡུལ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཡིན། བསམ་པ་དེ་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ལྟ་བའི་གཞུང་རྣམས་ནི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་དང༌། ཡང༌། དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་ཆོས་སྡེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་མི་མཐའ་དག་གི་བདེ་དོན་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡོད། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ནི་གླིང་ཆེན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ལྟ་བུར་གནས་ཡོད། གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ཕན་ཚུན་དོན་དམ་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ཡང་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་དག་ལ་ང་ཚོའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཞེས་བརྗོད་ཆོག’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་གནང་འདོད་ཡོད་མེད་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་བ་རྣམས་བསྡུས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་པ་གཅིག་བཟོ་ཐུབ་མིན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང༌། ཕྱི་དངོས་པོ་དང་ནང་བསམ་བློའི་ཡར་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་ཐད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ (California) མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ (Los Angeles) གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ལོ་སེ་ཨེན་ཇེ་ལེ་སེའི་འཛམ་གླིང་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ། གཞན་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོས་གུས་བསུ་དང་བཅས་ཚོམས་ཆེན་རྒྱ་ཆེ་བརྗིད་ལྡན་ཞིག་ནང་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་སོགས་སྐུ་མགྲོན་གནད་ཆེ་ཁག་དང་ལྷན་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་མཇུག་མང་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་འདུ་འཛོམས་དབུས་མཐོངས་སུ་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘འཛམ་གླིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན་ཡང༌། ཁྱད་པར་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བྱས་པའི་དབང་གིས་འགོག་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་རྙོག་བཟོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། འཛམ་གླིང་དཀྱིལ་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ། ཨ་ཧཕི་རི་ཀ ལེ་ཊིན་ཨ་རི་སོགས་ཀྱི་ནང་ལ་སྐབས་རེ་ཆོས་དང༌། སྐབས་རེ་མི་རིགས། སྐབས་རེ་ལྟ་བ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩོད་རྙོག་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་དང་མཚུངས་པར་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཤིག་ལས་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་བོད་ནང་ལ་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལྟར་མིའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་འདྲའི་དབང་གིས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གཞི་རྩའི་དཀའ་ངལ་ཐོག་ལ་ད་དུང་དཀའ་ངལ་འཕར་མ་བཟོ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་དཔེར་ན། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་དང༌། བི་ཏི་ནམ་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འདས་གྲོངས་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། དེ་དག་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་སྲིད་དོན་གྱི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་འདུག འདི་ཚོ་ནི་ལྷག་པར་ཡིད་སྐྱོ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ལས་ཉམ་ཐག་མི་མང་རྣམས་སྣང་ཆུང་གིས་བསྐྱུར་བ་འདིས་ང་ཚོར་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་མ་ཚང་བ་བསྟན་གྱི་ཡོད།

སྤྱིར་ན་ང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་དང་ནུས་སྟོབས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་མི་མང་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་གཏོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་ལྡང་ངེས་ཤིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་བྱམས་བརྩེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་མེད་པ་འདིས་ཕོངས་ནས་ཡོད། ང་ཚོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འཆི་རྒྱུའི་འདོད་པ་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོ་ཡང་འཆི་རྒྱུའི་འདོད་པ་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཚོར་མི་ཡི་ངོ་བོར་གནས་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སེམས་གཏིང་ནས་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་གསལ་པོར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་དབར་དོན་དམ་པའི་བརྩེ་བ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ང་ཚོས་ལྟ་བ་དང་ལམ་ལུགས་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་མིའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་རྩོད་མེད་དུ་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས། ལུང་པ་གཅིག་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག ལྟ་བ་གཅིག ལམ་ལུགས་གཅིག་གིས་མི་ལྡང་བའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་དྲག་འདི་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ། དེ་ནས་ང་ཚོས་མིའི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་མཉམ་རུབ་ཀྱི་རྩོལ་བ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན།

གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མི་ཕན་ཚུན་གྱི་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་གུས་བརྩི། ཕན་ཚུན་གྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བཅས་བྱས་ཏེ་མཉམ་རུབ་ཀྱི་རྩོལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཐད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང༌། ནུས་ཤུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ། རྒྱལ་ཁབ་དབུལ་པོ་དང་ཕྱུག་པོའི་དབར་ཀྱི་འགལ་འདུའི་དངངས་འཚབ། ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སོགས་དུ་མ་ཞིག་སེལ་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་བཟང་པོའི་ཆ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་འདྲེས་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ཕྲག་དོག མི་བཟོད་པ། སྡང་སེམས་བཅས་ནི་དཀའ་ངལ་བཟོ་མཁན་ངོ་མ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་ཡོད་ན་རྙོག་གྲ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ། ཞེ་སྡང་ངམ་ཁོང་ཁྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འཕྲལ་དུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལས་གནས་སྐབས་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཐོབ་སྲིད་ཀྱང་ཕུགས་ལ་དཀའ་ངལ་དེ་བས་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་སྙིང་རྗེ་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྐབས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་སྲིད་ཀྱང་ཕུགས་ལ་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན།

གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ད་ལྟའི་འཕྲལ་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དཀའ་ངལ་གསར་པ་བཟོས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། སྐབས་རེ་ང་ཚོས་སྲིད་དོན་ལ་སྨད་ནས་དེ་དག་བཙོག་པ་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་དེ་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ན་སྲིད་དོན་ཁོ་རང་གི་ཆ་ནས་ནོར་བ་མིན། དེ་ནི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག དྲང་བདེན་བཅས་ཡོད་ན་སྲིད་དོན་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་སྡང་སེམས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ཕྲག་དོག་དང་ལྡན་པའི་རང་གཅེས་འཛིན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ན་དེ་ཉིད་བཙོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་ (Council for International Cooperation) ནས་ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ (EL Camino College Torrance, CA) སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་དགའ་ཤར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས། དེ་གའི་སློབ་མ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཁྲིད། ཞལ་འདོན་བཅས་བསྐྱངས་མཇུག་ (International Meditation Center) དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། བི་ཏི་ནམ་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་སྩལ།

(Embassy Auditorium) དུ་ (University of Oriental Studies) ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཐོ་སློབ་དེ་ནས་ (Doctor of Buddhist Philosophy) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་དང་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་ (Claremont College) སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་‘‘ང་རང་ཚོ་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་གོམས་འདྲིས་དང་སྦྱངས་པ་དགོས་ཀྱང༌། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་བློ་ངན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གོམས་པ་དེས་འགལ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་མ་རུངས་པའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་འཕྲལ་དུ་དེ་རྣམས་དང་འཐབ་དགོས། གལ་སྲིད་མ་རུངས་པའི་སེམས་རྣམས་འགོག་རྒྱུར་རིམ་པས་གོམས་འདྲིས་ཆགས་ན་མི་སྤྲོ་ཐུང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ལོ་ཤས་ནང་ཞི་བར་འགྱུར་ཐུབ། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སེམས་གང་དུ་གཡེང་འདོད་ཡོད་པ་དེར་མ་བཏང་བར་དེ་ཉིད་འདུལ་ཐབས་བྱས་ན་སོ་སོའི་རང་དབང་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་སྙམ་སྲིད། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་དེ་འདྲ་མིན། སོ་སོའི་སེམས་ལམ་མ་ནོར་བ་ཞིག་ལ་འཇུག་གི་འདུག་ན། སོ་སོར་རང་དབང་ཡོད་པ་དང༌། ལམ་ནོར་བ་ཞིག་ལ་འཇུག་གི་འདུག་ན། ངེས་པར་དུ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་རྒྱུ་ཡོད། རང་ཉིད་ནས་ཇི་ཙམ་ཉོན་མོངས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་གཉེན་པོའི་རིགས་བསྟེན་པ་དང༌། སྤེལ་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་རྣམས་ཉམས་ནས་མཐར་རྩ་བ་ནས་ཟད་པ་ཡོང༌། ང་ཚོར་གསལ་ཞིང་རིག་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོ་ཚང་མར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྫས་སམ་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོ་དེ་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘སེམས་དེར་ང་རང་ཚོ་རང་གི་རྣམ་རྟོག་གིས་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཐོག་མར་འདས་པའི་དུས་སུ་གང་བྱུང་བ་དང༌། མ་འོངས་པར་གང་འབྱུང་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་སེམས་དེ་ག་རྣམ་རྟོག་གི་འཆིང་བ་མེད་པར་རང་སོར་རང་བབས་སུ་ལྷོད་པོར་བཞག་ནས་དེ་ལ་བྱ་ར་བྱེད་དགོས། ཐོག་མར་འདི་ལ་གོམས་པ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་ན་ཡང༌། ནམ་ཞིག་ན་སེམས་དེ་ཆུ་དྭངས་མ་བཞིན་དུ་སྣང་ཞིང༌། དེ་ནས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་མ་བཅུག་པར་མ་བཅོས་པའི་སེམས་དེ་ག་རང་ལ་གནས་པར་བྱེད་དགོས།

སྒོམ་འདི་སྔ་དྲོ་རང་གི་སེམས་གཉིད་ལས་སད་ནས་གྲུང་པོར་གྱུར་ཟིན་པ་དང༌། དབང་པོས་བྱེད་ལས་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར་བཟང་བ་ཡོང་གི་ཡོད། དེའི་ཐོག་སྔ་ཉིན་དགོང་མོར་ཁ་ཟས་མང་པོ་མ་བཟས་པ་དང༌། གཉིད་ཀྱང་མང་པོ་མ་ཉལ་ན། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པར་སེམས་ཡང་བ་དང་རྣོ་བ་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཞིང༌། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རིམ་པས་སེམས་དེ་བརྟན་དུ་བརྟན་དུ་སོང་ནས་དྲན་ཤེས་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྐོར་འགྲེམས་སྟོན་ལ་ཐུགས་ཞིབ་དང་མཁས་པ་བཅུ་སྐོར་ལྷན་བཀའ་བསྡུར་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ (Edward Heath) ངོ་བཅར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡ རིང་ཁོང་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར་གྱི་གཟིགས་ཚུལ་གསན་བཞེས་ཀྱིས་མཚོན་བཀའ་མོལ་ལྷོད་མཇལ། (School of Theology) གཟིགས་སྐོར། (Bridges Auditorium) དུ་མི་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ (Shrine Auditorium) ཚོགས་ཁང་དུ་མི་གྲངས་བཞི་སྟོང་སྐོར་བཅས་པར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ།

གྲོང་ཁྱེར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ (Bethel Lutheran Library) ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་རོལ་ཆ་བཅས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་སོགས་གྲུབ་རྗེས་ཚོགས་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

༡༩༨༠ ལོའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་ཁོངས་སུ་ཚུད་རེ་ཡོད་པ་ (California) སྲིད་སྐྱོང་མཇལ་འཕྲད། ཁྲིམས་དོན་མཁས་པ་ (Belli) ཞུས་པའི་ཁྱིམ་དུ་སྣེ་ལེན་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གུས་བསྟོད་མཚོན་བྱེད་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྡེ་མིག་འབུལ་བཞེས་དང༌། གནད་ཡོད་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་མཇལ་འཕྲད་བཅས་མཛད།

གསོལ་སྟོན་དུ་སྐུ་མགྲོན་གདན་ཞུའི་འདུ་ཚོགས་སུ་ཕེབས་མཁན་ཚོ་རེ་རེ་ནས་བོད་ཕྲུག་གི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་དམིགས་སུ་ཨ་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་རེ་ཞལ་འདེབས་ཕུལ། (Oakland Municipal Auditorium) ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཁུལ་དེའི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཆིག་སྟོང་སྐོར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཁྲིད་གསུང་བཤད་བཅས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་སྲིད་བློན་ཅ་རན་སིང་ (Charan Singh) མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་ནང་གནས་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཁྲི་གཅིག་བརྒལ་བར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་བཞིན་དུ་ད་དུང་འབྲུག་ནས་བོད་མི་ལེན་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་གཞིའི་སྐོར་གནས་འཕྲིན་འབྱོར་དོན།

ྋ ྋགོང་ས་མཆོག་ལ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ཉིན་ངོས་རང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གྱི་འགན་ཁུར་ལེན་སྐབས་གང་ཉིད་ནས་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་སོན་བྱུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།

འབྲུག་ཏུ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ངོས་རང་དང་ཕན་ཚུན་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་པར་ལེགས་ཚོགས་ཆེ། གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ནས་འབྲུག་ནང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ང་ཚོའི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་དང་འབྲེལ་གཏུགས་གནང་མུས་ལྟར་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ང་ཚོར་དུས་ནས་དུས་སུ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་མཆིས།

གང་ཉིད་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གཞན་ཁག་གི་དགོངས་ཚུལ་རྣམས་ང་ཚོས་འབྲུག་གཞུང་ལ་གསལ་པོ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌། འབྲུག་ཡུལ་ནས་བོད་མི་འཕར་སྣོན་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ལེན་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཇི་འཕྲད་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་ཆུབ་ཡིན་ཞིང༌། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་མི་ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་བར་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་གར་ནང་གཞིས་ཆགས་རྒྱུར་ལྷག་ཡོད་ཅིང༌། གནད་དོན་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་དང་གུ་ཤང་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་ཐུབ་རྒྱུར་བཅོས་མིན་རེ་འདུན་ཡིན། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། སྲིད་བློན་ཅ་རན་སིང་གིས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཕུལ། ཞེས་གསལ།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་དར་ཐང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཏེ་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང་ཤིས་བརྗོད་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་དང༌། (Graduate Theological Union) ཞེས་པའི་སློབ་གྲྭ་དང༌། དེ་ནས་ (University of California Berkeley) ལ་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་པར་དེ་གའི་གཙོ་འཛིན་ནས་སྣེ་ལེན་ཞུས། བོད་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་འགའ་འགྲེམས་སྟོན་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་པ་བརྟག་ཞིབ་ཁང་ (Laboratong) བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད།

སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་འབྲེལ་ཡོད་སློབ་ཕྲུག་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ‘‘ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཐབས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཐུབ་ལ། དེ་དག་གི་བསྟན་ཚུལ་གལ་ཆེ་བའི་གྲས་ནས་གཅིག་ནི། གཞི་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་བཅས་བདེན་པ་གཉིས་དང༌། དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་དང༌། ལམ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་གཟུགས་སྐུ་དང་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་སྐུ་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།

ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཅིང༌། གཏན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་འདྲ་ཞིག་གསུངས་མེད། སངས་རྒྱས་ནི་ང་རང་ཚོ་གང་ཟག་ཕལ་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་ནས་མཐར་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང༌། དེ་བཞིན་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཀུན་ཀྱི་ནང་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་གྲུབ་མཐའ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཞེད་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་མི་བཞེད། འདིར་ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མི་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང༌། མདོ་སྡེ་པ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བཞེད་ཚུལ་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཞེད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་དང༌། དབུ་མ་པའི་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་སྐོར་མདོར་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡིན།

སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའི་ནང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་སྐབས་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའི་ནང་གསེས་ལ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་འགྲེལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། འདིར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་བཞེད་པ་དེ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡིན། ཁོང་གིས་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཙམ་པས་བཤད་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མིན་པར། སེམས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཏུ་གསུངས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་ངེས་པར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐོར་བཤད་དགོས། རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་འདུས་པ་དང༌། ཡུལ་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རིམ་པ་དུ་མ་ཡོད། རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་རྟོགས་པའི་བློ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དང༌། རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་མིན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་གཞན་རྣམས་ནི་རྗེས་དཔག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། བྱམས་པ་སྒོམ་གྱི་ཡོད། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་འདི་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དེ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ཡིན།

སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་མི་ཆོག་པར། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ངེས་པར་བསྐྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བློ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། ཟབ་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་བསྡུས་པའི་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ལག་རྗེས་སམ། འབྲས་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང༌། དེ་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱིའི་རྣམ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྐུ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལག་རྗེས་ཡིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ནི། དོན་དམ་བདེན་པའམ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལག་རྗེས་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་རྩ་བ་ནི་ད་ལྟ་ང་ཚོ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་གཉིས་ཡིན་ཞིང༌། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཟེར།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་ཚོགས་ཨེ་ཝྃ་ཆོས་ལྡན་དུ་ཐང་སྟོང་གསུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་བཀའ་ཁྲིད་གནད་སྨིན་དང༌། སོག་པོའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ལྷ་ཁང་ལ་ཕྱག་ནས། སོག་རིགས་ཁག་ཉུང་ཤས་ལ་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ལུང་དང༌། བཀའ་སློབ་མདོར་བསྡུས་བཅས་སྩལ་མཇུག་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

(University of California Santa Cruz) རུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་ནང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སློབ་ཚོགས་ནས་ཞུས་ངོར་ནང་པ་མི་རིགས་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་དོན་འགྲེལ་བཀའ་ཁྲིད་དང་སྦྲགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་མཛད། ཛེན་ལྷ་ཁང་དུ་སྒོམ་ཐུན་ལ་ལྷན་བཞུགས་མཛད། དེར་སྐུ་ཐང་དང༌། ཕྱག་དེབ་ཁག ཞལ་འདེབས་ཨ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་བཅས་དང༌། མཁན་པོ་སྐུ་སྒེར་ལ་སྐུ་ཐང་ཆུང་ངུ་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ།

དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ (Hilton Hotel) དུ་ (Commonwealth Club of California) དང༌། (World Affairs Council of Northern California) བཅས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གསོལ་སྟོན་ཐོག་གསུང་བཤད་སྤྱི་འགྲེ་ཐོག་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྩལ་མཇུག་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། གཞན་ཡང་བཀའ་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཁྱུག་ཙམ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་བཅས་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ (Seattle, Washington) དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ (Seattle University) ཆེས་མཐོ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་དམིགས་བསལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་དཔོན་རྣམས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ (Doctor of Humanities) ཕྱག་རྟགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ས་སྐྱ་བདག་ཆེན་ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་ཆོས་ཚོགས་ས་སྐྱ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་གསུང་རྗེས་ཕྱི་ནང་འདུས་ཚོགས་སུ་ཡིག་དྲུག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

(Seattle University) ནང་ (Archbishop Connolly Center) དུ་གཏན་སྡོད་དང་ཕྱོགས་ནས་བཅར་འདུས་བོད་རིགས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། (University of Washington) དུ་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུང་བཤད་སྩལ་སྐབས་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་གསུམ་ནས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་དང༌། ཡི་གེ་འཕྱར་སྟོན་བྱས་པར་སུས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཁ་ཡ་བདག་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་མེད་པར་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོས་ཉན་པ་དང༌། དགའ་བསུའི་ཐལ་སྒྲ་ཤུགས་ཆེར་བསྒྲགས་པ་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་འདོད་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་རྗེན་དུ་མངོན།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་ཉིན་ཁེ་ན་ཌ་དང་འདི་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་རྣམས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་འབྲེལ་ཡོད་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་གང་འཚམས་བཅས་ཚང་འཛོམས་ཐོག་གཙོ་བོར་བོད་རིགས་ཚོར་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་ངོས་རང་ཨ་རིའི་ལུང་པ་མང་པོར་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང༌། མཐོ་སློབ། ནང་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཁག གཞན་ཡང་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆུང་ཁག་མང་པོ་བཅས་ཀྱི་ནང་ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། དེས་མ་ཚད་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ལས་དོན་དང་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཁ་ཤས་ལ་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌།

དེ་ལྟའི་དུས་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཚང་མར་ངོས་རང་གིས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བླངས་པ་ཡིན། དུས་སྐབས་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འདི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུར་དགོས་གལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་ངེས་བརྟན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དོན་གནད་དེ་ཚོའི་ཐོག་ངོས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ནང་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་གསལ་པོར་ངོས་ལེན་ཡང་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་དང་མི་འདྲ་བར་དོན་དངོས་ང་ཚོ་ཚང་མར་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་གཞི་རྩར་བཞག་སྟེ་དོན་འཁེལ་ཡོང་བར་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་དང་གྲོས་ཆོད་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ངོས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་གསར་འགོད་པ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་མི་མང་སྒེར་ཁག་ཚང་མས་བོད་དང་བོད་མིའི་སྐོར་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་མ་འོངས་པའི་སྐོར་ལ་ཧ་ཅང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་གི་འདུག འདས་པའི་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དེས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོར་གང་ཅིའི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་དང༌། ངོས་རང་ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གནས་མི་དགོས་པ་ཡོང་རྒྱུར་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན་དོན་གནད་དེའི་ཐོག་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ངེས་པར་གསལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག སྲིད་དོན་བསམ་ཕུགས་ནང་མེད་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ལོགས་སུ་ཡིན་པ་དེ་ལས་སླ་པོར་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་མ་ཟད། བསམ་ཚུལ་འདི་དག་མ་བསྐུལ་མ་བཅོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་ངེས་ཤིག་ཀྱང་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་འདི་སྔོན་མ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའང་མི་རིགས། གོམས་གཤིས། སྐད་ཡིག འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང༌། རྒྱལ་རབས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་རྒྱ་ནག་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་ལོགས་སུ་ཡིན་པ་དང༌། ཤེས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་བོད་མི་ནི་རྒྱ་མི་ཡིན་པར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བློ་ཡུལ་ནང་འཁོར་གྱི་མ་རེད།

འདས་པའི་དུས་རབས་ནང་རྒྱ་ནག་དང་བོད་གཉིས་དབར་དམིགས་བསལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟའི་འབྲེལ་བ་ནི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པར་ཆོས་ཕྱོགས་རྐྱང་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

དུས་སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོ། བོད་བཅས་ཡུལ་ཁག་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་ལོགས་སུ་ཡིན་པར་ཚང་མས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཁྱེད་རང་གིས་བོད་མི་ཞིག་ལ་ཁྱེད་རང་མི་རིགས་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་དང༌། ཁོས་ལན་དུ་ང་བོད་མི་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་མི་ཚོས་བོད་མིའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱེད་སྐབས་ཉི་ཧོང་དང༌། རྒྱ་གར། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་སོགས་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནམ་ཡིན་ཡང་གོ་བ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང༌། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་མིན་པར་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་ཆེད་ཡིན་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ལ་སྐྱེས་དུས་ནས་ཡོད་པའི་རང་གི་དབང་ཚད་དང༌། དེ་བཞིན་རང་གི་མདུན་ལམ་རང་གིས་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མ་སྤྲད་པ་བཅིངས་བཀྲོལ་ཟེར་བ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བོད་མི་ཚོའི་རང་དབང་མེད་པ་བཟོས་ཏེ་ད་དུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ངོས་ཀྱིས་དངོས་འབྲེལ་འདི་དག་རྒྱ་མིར་སྡང་དགྲར་བཟུང་ནས་བཤད་པ་ཞིག་མིན། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་ཚེ་དེར་ངོས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལྟའི་ལས་འགུལ་ཐོག་བོད་མིས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱབ་རོགས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་བར་དུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མི་མང་གཞན་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལའང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང༌། མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཚུངས་དགོས་ངེས་དང༌། ཇི་སྲིད་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དྲག་ཤུགས་འོག་ནམ་གནས་བར་དེ་སྲིད་དུ་བོད་མི་ཚོས་རང་ཡུལ་ནང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོང་ཐབས་སུ་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བོད་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་གསལ་པོ་དང་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ལམ་ཕྱོགས་འཛིན་ཐབས་བྱེད་པའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཐོན་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།

དེང་དུས་དངོས་སུ་བརྗོད་བཞིན་པའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་མེད་དང༌། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་དམིགས་ནས་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་མཐའ་བསྡོམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ད་ལྟ་བལྟ་རྒྱུར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ཧ་ཅང་གི་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གིས་དབང་འཛིན་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་དངོས་འབྲེལ་གནས་སྟངས་གོ་དོན་གསལ་བཤད་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་འཁྱོག་བཤད་སྣང་མེད་དུ་བཏང་བར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་དང་བོད་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་དག་ཧ་ཅང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གལ་སྲིད་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་པ་འདྲ་དགོས་གལ་མཆིས་ཚེ་གཉིས་མོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལྟའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་པ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་མཚམས་འཇོག་བྱེད་མིན་བཅས་ནི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་མེད་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་དཔུང་ཤུགས་འོག་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་དོན་གནད་ཅིག་གཏན་ནས་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་རང་གི་བསམ་བློའི་རེ་འདོད་ཆེ་ཤོས་དེ་རྒྱ་ནག་དང་བོད་གཉིས་དབར་གྱི་གང་ཅིའི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་འདྲ་མཉམ་དང༌། ཕན་ཚུན་ཆེ་མཐོང༌། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ངེས་ཤིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངོས་མི་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ཆ་ནས་བྱས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་འབྲེལ་རང་དབང་དང༌། ཞི་བདེའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མོས་འདེམས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེར་ངོས་ཀྱིས་དགའ་པོའི་ངང་ནས་ངོས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མི་ཚོས་རང་གི་བདེན་དོན་དམིགས་ཡུལ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་གཞི་རྩ་ངོ་མ་རྣམས་གང་ལྟར་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོའི་བསམ་བློར་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཤིག་ནམ་ཡང་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ (University of Michigan) གཙོ་འཛིན་ནས་གོ་སྒྲིག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་ཏེ་ཞི་བདེའི་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཁག་དང་ལྷན་བཞུགས་མཛད་དེ་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་བསམ་ཚུལ་ཞུས་ཁག་གསན་བཞེས་ཐོག མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་འདུ་འཛོམས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་གཞན་དག་སྤྱི་འགྲེའི་ཐོག་སེམས་དང་གཟུགས་ཅན་ལུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ། སེམས་ཀྱི་གནས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་ཐབས་ཚུལ་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཁུལ་དེའི་ནང་པའི་ཆོས་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༨ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣ་བཅུ་སྐོར་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་མོལ་དང༌། དེ་ནས་ (Wayne State University) ཀྱི་ (Community Arts Auditorium) ཚོགས་ཁང་དུ་སློབ་ཕྲུག་སོགས་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་‘རང་ཐག་རང་གཅོད་དང་ཞི་བདེ་’ཞེས་པའི་སྐོར་གསུང་བཤད་དང་སྲིད་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནེའུ་ཡོག་མངའ་སྡེའི་ས་གནས་ (Ithaca) ལ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་ (Syracuse University) ལ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ། གཞན་དག་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་དང་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང༌། གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་དང༌། འཇར་མན་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ཞིག་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ། སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་ཆེ་བ་ (Hendricks Chapel) ཞེས་པའི་ནང་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བར་གསུང་བཤད་སྤྱི་འགྲེའི་ཐོག་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམ་གྱི་སྐོར་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་བཅས་སྩལ།

ཆོས་ལུགས་སྐོར་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་དང༌། ཨ་རིའི་ཨིན་ཌི་ཡན་ (American Indian) གྱི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འགའ་བཅས་ལྷན་དུ་སྔ་རྗེས་སུ་དགོངས་བསྡུར་ལྷན་ཚོགས་དངབཀའ་མོལ་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ (Wisdom’s Golden Rod) ཞེས་པའི་ཆོས་ལུགས་རྙིང་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་གནས་གཞིར་ཚོགས་མི་ཡོངས་དང་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བྱིན་འབེབས་རབ་གནས་དང༌། དེ་རྗེས་ནང་པའི་སྒོམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལས་ཕྱི་ནང་གི་དམིགས་རྟེན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གནས་སྒྲུབ་ཚུལ་དང༌། བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ངོ་སྤྲོད་བཅས་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘ངོས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་འདིར་སླེབས་ཐུབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ངོས་འདི་གའི་ལས་དོན་སྐོར་རོབ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོར་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་ལོན་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། ལྟ་ཚུལ་བཟུང་བར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་དང་པོ་སྙིང་བསྡུས་རོབ་ཙམ་ཞིག་བཤད། དེ་ནས་ནང་ཚགས་བྱས་ཏེ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ན་སྙམ་བྱུང༌།

འགྲོ་བ་མི་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན། འགྲོ་བ་མི་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད། འགྲོ་བ་མི་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དེ་ཅི་འདྲ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་བློ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ང་ཞིག་སྐྱེ་གི་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ང་དེ་གཞི་རྟེན་དུ་བྱས་ཏེ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་མི་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྔོན་བྱུང་གི་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་དུ་མས་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་རྒྱུ། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་མང་པོ་གཏན་ལ་འབེབས་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོས་ཐབས་ལམ་དེ་ཚོ་ཚང་མར་གུས་བཀུར་ཞུ་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཐབས་ལམ་དེ་ཚོར་གཞན་ཕན་རྩ་བར་བཟུང་བ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་ཡང་གཅིག་གྱུར་ཡིན། དེ་དག་ལ་གུས་བཀུར་ཞུས་ཏེ་དེའི་ནང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཐབས་ལམ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་གོ་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་དང༌། ཐབས་ལམ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་དང༌། འཚམ་ཤོས་གང་ཡིན་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཐབས་ལམ་དེ་ཚོ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དམིགས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོམ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཡུལ་བཅས་རིགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང༌། ད་ལྟ་ང་ཚོས་སེམས་ཁོ་རང་གི་ཐོག་ལ་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཕྱིའི་དམིགས་རྟེན་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་དང༌། ཡང་རྒྱ་གྲམ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གྲམ་དང༌། གཞན་ཡང་རང་རང་སོ་སོར་གང་འཚམ་པ་ཡོད་ནའང་དེ་དམིགས་རྟེན་དུ་བཟུང་ན་འགྲིགས།

དམིགས་རྟེན་དེ་ཉིད་རང་གི་མདུན་ནས་ཕི་ཊི་ (feet) བཞི་ཙམ་གྱི་གནས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོའི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་མོས་དགོས། དམིགས་རྟེན་དེ་ཉིད་ཆེ་ཆུང་མཐེབ་ཚད་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། འོད་འཕྲོ་བ། ལྗིད་དང་ལྡན་པར་སེམས་དགོས་ཤིང༌། ལྗིད་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་འདིས་རྒོད་པ་འགོག་པ་དང༌། འོད་འཕྲོ་བར་སེམས་པ་དེས་བྱིང་བ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛིན་སྟངས་ཧ་ཅང་རྒོད་ཆེ་བའམ། ཡང་ན་བྱིང་བར་གྱུར་སྐབས་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སེམས་དེ་ཉིད་འཕང་དམའ་རུ་གཏོང་རྒྱུའམ། ཡང་ན་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གང་དྲག་བྱེད་དགོས། སོ་སོའི་དམིགས་རྟེན་གང་འདྲ་ཞིག་གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། དེ་ཉིད་དྲན་པས་བཟུང་དགོས་ཤིང༌། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟུར་གཅིག་ནས་བལྟ་བ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དེ་ཉིད་གསལ་པོ་དང་བརྟན་པོ་འདུག་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས།

དེ་འདྲའི་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་ཟེར་ལ། དེ་ནི་དྲན་པ་བརྟན་པོ་དང༌། སྟོབས་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྐབས་ཡོང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བྱེད་ལས་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་ཤོར་ཡོད་མེད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྟག་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་གཉིས་བརྟན་པོར་གྱུར་ཡོད་ན་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མ་སྐྱེས་གོང་ནས་དེ་གཉིས་ངོས་བཟུང་སྟེ་དེ་དག་སྐྱེ་བར་སྔོན་འགོག་ཐུབ་ཀྱི་རེད། འདི་ནི་ཕྱིའི་དམིགས་རྟེན་ཞིག་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་རྒྱག་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཡིན།

སྒོམ་རྒྱག་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་ནང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ་བའི་ཐོག་ནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སོ་སོའི་སེམས་དེ་རང་བབས་སུ་གསལ་པོར་བཞག་སྟེ། འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། མ་འོངས་པར་གང་བྱེད་ཀྱི་འཆར་གཞི་སོགས་གང་ཡང་མ་བསམས་ཤིང༌། རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་སྐྱེར་མ་བཅུག སོ་སོའི་སེམས་དེ་གང་དུ་ཡོད་པར་སྣང་གི་འདུག ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་མང་ཆེ་བ་མིག་ཤེས་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས་ཕལ་ཆེར་ཁྱེད་ཚོའི་བསམ་པར་དེ་ཉིད་མིག་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་དམ་སྙམ་སྲིད། འདི་ནི་དབང་ཤེས་ལ་ཧ་ཅང་ལྟོས་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཞེས་པ་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་རྟོགས་ཐུབ། དཔེར་ན་ཡིད་སྒྲ་ལ་ལྷག་པར་ཕྱོགས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བ་དེ་ང་ཚོས་ངེས་མི་ཐུབ། འདིས་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དེ་ལས་རྣ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཐོས་པ་དེར་དོ་སྣང་ཆེ་བ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད།’’

ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཆེད་ནང་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་གྱི་རིགས་འདིའི་དམིགས་རྟེན་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན། སྒོམ་འདི་རིགས་ས་ཆ་ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོས་ནི་སྔ་དྲོ་སེམས་དྭངས་མ་དང༌། གྲུང་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཡིན།

ཡང་དེ་མིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་སྒོམ་ཐབས་གཞན་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་རྣམས་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱད་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་དང༌། དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་བདག་བཅས་གཉིས་སུ་དབྱེ།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་གང་ཟག་དེའི་ལོངས་སུ་སྤྱད་བྱ་ཡིན། ང་ཚོར་སེམས་དང༌། ལུས་པོ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་ང་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡོད། དཔེར་ན་ང་ཚོས་ངའི་གཟུགས་པོ་མདོག་ངན་འདི་ཞེས་དང༌། ཡང་ན་ངའི་སེམས་ངན་པ་འདི་ཞེས་བསམས་ཚེ་ང་ཚོའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་སེམས་དེ་ཉིད་ང་མ་ཡིན་པར་སྣང་གི་ཡོད། དེས་ན་ཁོ་རང་གི་སེམས་དང༌། ཡང་ན་གཟུགས་པོ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་རིག་པ་འདི་རང་ཉིད་ལ་སྦྱར་དགོས། སོ་སོའི་ངའོ་སྙམ་པ་དེར་སྦྱར་དགོས། སེམས་དང་ལུས་གཉིས་ལ་སྦྱར་ན་དེ་འདྲའི་ང་དེ་གང་དུ་འདུག་གམ།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན། མ་བརྟག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ང་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་བྱ་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་ང་དེ་ཡིན་ཞིང༌། ཐ་སྙད་པའི་བྱ་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན། ང་དེའི་གནས་སྟངས་སམ། གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་ན་ང་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བདག་དང༌། དེ་བཞིན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེ་དང༌། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་རྣམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཤེས་རབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཡལ་འགྲོ་གི་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་དང༌། གཞན་ཡང་དོགས་གཅོད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

(Barre) ས་གནས་སུ་ (Insight Meditation Society) ནང་པའི་སྒྲུབ་གྲྭར་ (Brown University) བྷོ་རོན་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་དང༌། དེ་ནས་སྐུ་མགྲོན་ངོ་སྤྲོད། གཞན་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྤྱི་འགྲེ་དང༌། དམིགས་བསལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུང་བཤད་སྩལདོན། ‘‘བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་གི་སྔོན་མའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ལས་ཞེས་པ་འདི་ཚིག་སྒྲུབ་ཐུང་ངུ་གཅིག་གི་ནང་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་སྟེ། ལས་བཟང་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་དང༌། ངན་པ་བྱས་ན་སྡུག་པོ་ཡོང་བ་འདི་ཡིན།

ཀརྨ་ཞེས་པའི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ལས་ལ་གོ་གི་ཡོད། ལས་གསོག་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་དང༌། དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ལས་ལ་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ། ལུང་མ་བསྟན་བཅས་གསུམ་ཡོད། དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ལས་ལ། ལས་ལ་འཇུག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་པའི་ལས་དང༌། སེམས་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ངག་གི་བྱ་བར་དངོས་སུ་ཐོན་པའི་བསམ་པའི་ལས་བཅས་རིགས་གཉིས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ལ་རག་ལས་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང༌། དེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱི་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་བྱུང་བར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ལྟ་བ་འདི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོ་མའི་ལག་ལེན་ནས་བཤད་ན། ནག་ཉེས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འགོག་སྲུང་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རང་ཉིད་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཡིན། ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ཐོག་ནས་ནག་ཉེས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་བཀག་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞི་བདེ་སྤེལ་ཐུབ། རང་ཉིད་ཞུ་དག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དེས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁུར་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ནང་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད།

ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་པ་ལས། གཅིག་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཟེར། དེ་ནི་མི་ཞིག་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོ་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན། གཞན་ཞིག་ལ་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་ཟེར། དེ་ནི་སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་སླར་མིར་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན།

འབྲས་བུ་ཚེ་ཐུང་བ་ཡོང་བ་འདི་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་གི་ཚེ་ཐུང་དུ་བཏང་བའི་རྒྱུ་དང་མྱོང་བ་མཐུན་པའི་ཆ་ནས་ཡིན། ཡང་གཞན་ཞིག་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཟེར། དེ་ནི་སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇུག་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེར་མ་ཟད་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་དུ་མྱོང་རྒྱུའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། དེ་གང་ཟག་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཤིག་བསགས་ནས་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་དུ་མྱོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ།། འདིར་བཀོད་པའི་དཔེ་རྣམས་དགེ་པའི་ལས་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་སྦྱར་ཆོག་པ་ཡིན།

འདིར་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་ནང་པའི་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་འདིས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་བཟང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱི་རེ་བ་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཡར་རྒྱས་ལ་སྨན་པའི་བསམ་ཚུལ་དང༌། ཐབས་ལམ་ཕན་ཐོགས་ཅན་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་ཆེད་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གྱི་ལམ་སྲོལ་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་དགོས།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནེའུ་འཇར་སིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སོག་དགོན་ཆོས་འཕེལ་གླིང་དང༌། བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པ་བཅས་སུ་གནས་གཟིགས་དང་འདུ་ཁང་མཛད་སྒོ་མདོར་བསྡུས། ཕྱི་རོལ་ཏུ་དབུ་གུར་དང་བཞུགས་ཁྲི་སྔོན་སྒྲོན་ཐོག་སོག་རིགས་གཙོ་གྱུར་དད་འདུས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་སྒོ་ནས་གསུང་ཆོས་དང་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བ། ཡིག་དྲུག་ལྗགས་ལུང༌། ཆོས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ་མཇུག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་དང་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་བཅས་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

(Karma Triyana Dharmachakra) བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཐུབ་དབང་མཚན་སྔགས་དང༌། ཡིག་དྲུག་གི་ལྗགས་ལུང༌། སྡེ་གཞུང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་ལྟེ་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། རྭ་སྟོད་སྐྱོང་བླ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཙམ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བདེན་བཞིའི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ། ནེའུ་ཡོག་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་གནད་ཡོད་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཐང་མཆོད་ཆས་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེ་དང༌། སྦུ་ལོ་མིང་ཀྲོན་ (Bloomington) དུ་ཡོད་པའི་ (Tibet Society) ཐུན་མོང་གིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘བོད་སྐོར་འགྲེམས་སྟོན་འདི་འདྲ་བྱས་པ་ནི་མི་མང་རྣམས་ལ་རིག་གཞུང་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡོད། དངོས་པོའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་སྐྱོ་པོ་ཡིན་ནའང༌། ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པས་ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཚང་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་རྐྱེན་པས་བོད་མི་ཚོ་དུས་སྐབས་ཕལ་ཆེར་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འདི་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་མེད་ཀྱང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྒྱ་གར་ལ་ལྟ་སྐོར་ཡོང་མཁན་ཚོས་ང་ཚོ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པ་འདི་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་ནས་ང་ཚོའི་གསང་བ་དེ་གང་རེད་དམ་ཞེས་འདྲི་གི་འདུག རིམ་པས་ངོས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་དེ་ནི་ཐབས་ཚུལ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཚུལ་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ནན་ཏན་གསུངས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་སྙམ་པ་དྲན་བྱུང༌།

ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཕ་མ་ཡིན་པ་ང་ཚོའི་རྣ་བས་ཐོས་ཤིང༌། ཁ་ནས་ཀྱང་ཤོད་རྒྱུར་གོམས་བསྡད་ཡོད། མི་གཏུམ་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཁོའི་ཁ་ནས་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཐོན་གྱི་ཡོད། བསམ་བློ་འདི་ནི་ང་ཚོ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཚོར་གྱི་འདུག དེས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་འཕྲད་དུས་ལྷག་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ཤོད་བཞིན་དུ་ང་ཚོའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཁ་ཤས་ཧ་ཅང་དྲག་པོ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྲིད། དེའི་སྐོར་ངོས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་ཞུ་གི་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷ་ཡི་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡི་དམ་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་མིན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡུལ་ལྷ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལྷ་དང་ནོར་ཉེན་ཡོད། མིའི་ཁོག་པའི་ནང་ཞུགས་ནས་མི་དེ་རྟེན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཡོད་ནའང༌། དེ་རྣམས་ཀྱང་ང་ཚོ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ང་རང་ཚོ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་སྐབས་དེ་ཚོའི་སྐྱེ་བ་ལེན་མྱོང་བ་དང༌། ཁོང་ཚོ་ཡང་ང་ཚོ་ནང་བཞིན་མིའི་སྐྱེ་བ་ལེན་མྱོང་ཡོད། ནང་པའི་ངོས་ནས་བྱས་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་བཟང་ངན་འདྲ་མིན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་འདྲ་མིན་གྲངས་ལས་འདས་པ་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་བཅས་གཙོ་བོ་རིགས་གཉིས་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་གྲས་ལ་ཡང༌། དོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞེས་པ་དང༌། དོན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པ་བཅས་ནང་གསེས་རིགས་གཉིས་ཡོད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ནང་ཆོས་སྲུང་གི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་འདི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན། སྤྱིར་སྔགས་ལམ་འདི་ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཟབ་པ་ནི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། གསལ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དེ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་དེའི་སྣང་ཆ་ལྷ་དང་རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་སུ་ཤར་ཞིང༌། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཆ་དེས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་སྐྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་གི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་དོན་གཉེར་བྱེད་ཅིང༌། འབྲིང་གིས་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གང་རུང་དང༌། མཐའ་མས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་བཞི་སྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་མཐའ་དག་གཞན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཐོད་པས་མི་རྟག་པ་མཚོན་པ་དང༌། རོ་ཡིས་བདག་མེད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་ལ་ཐོད་སྐམ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང༌། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་མཚོན་གྱི་ཡོད། བཤད་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དགོས་པ་ཡིན།

ལྷ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟོད་པའི་ནང་སྐབས་གང་དུའང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ། བྱམས་བརྩེ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་འཁོད་ཡོད། གལ་སྲིད་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔོན་འགྲོ་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་མེད་པར་དྲག་པོའི་ཉམས་ལེན་འདི་འདྲ་བྱས་ན་ཕན་པ་ལས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་ལྷོ་བྲག་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་མེད་པར་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་དྲག་སྔགས་བཟླས་ན་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་གྱི་གདོན་འདྲེར་སྐྱེ་ཉེན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དང༌། མཚན་ཉིད་ཆ་ཚང་བ་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཡོད་དྲུང་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་ཚོགས་དྷརྨ་དྷ་ཏུ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་བཀའ་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཁྱབ། རྙིང་མའི་ཆོས་ཚོགས་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་རྫོང་བཅས་སུ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དོན་བསྡུས་རེ་དང༌། དགོང་དྲོ་ (Council on Foreign Relations) ཚོགས་པར་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

དེ་ནས་གནམ་གྲུའི་ཐོག་མེ་སེ་ཆུ་སད་ (Massachusetts) མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ (Boston) དུ་ (John Kenneth Galbraith) ཞུ་བ་དེ་སྔ་རྒྱ་གར་དུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་གནང་མྱོང་བ་ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་གདན་ཞུས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམ་དང་འབྲེལ་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བཅུ་སྐོར་ལྷན་བཀའ་མོལ་ལྷོད་བཞུགས་བསྐྱངས། (Harvard Centre for the Study of World Religions) ལ་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ལ་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘ངོས་རང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དང༌། དམིགས་བསལ་དུ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་ལྟེ་གནས་འདི་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ངོས་རང་འདིར་འབྱོར་མ་ཐག་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་བྱུང༌། མི་ནང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཕྱི་ཚུལ་ཞི་འཇམ་མདོག་དང་འདྲ་ཆགས་མདོག་ཁ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེས་སེམས་གཏིང་གི་འབྲེལ་བ་ངོ་མ་ཞིག་སྐྲུན་མི་ཐུབ།

གལ་ཏེ་ང་ཚོར་དོན་དམ་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། མཛའ་འབྲེལ་ཞིག་དགོས་ན་ང་རང་ཚོས་ཐོག་མར་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཕན་ཚུན་ངོ་མ་ཤེས་ན་ཡིད་ཆེས་རྙེད་རྒྱུ་དང༌། དོན་དམ་པའི་མཐུན་འབྲེལ་ཞིག་ཡོང་དཀའ་བར་མ་ཟད་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང་ཁག་པོ་ཡིན། དེས་ན་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་དང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་ནི་རྩ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས། དེང་སྐབས་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ནས་མིའི་མཐུན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ངོ་མ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་མི་ལྡང་བ་ཆགས་ཤིང༌། དེ་ལས་མིའི་རིན་ཐང་ལ་བརྩི་མཐོང་བརླགས་ཏེ་མི་རྣམས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

གལ་སྲིད་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མིའི་རིན་ཐང་ལ་བརྩི་མཐོང་བརླགས་ན་དེ་ནི་དངོས་གནས་ཐབས་སྡུག་ཡིན། འགྲོ་བ་མི་ནི་དངུལ་དང་རྒྱུ་ཅ་ལག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ལྷག་པ་ཡིན། དངུལ་དང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་མིའི་བདེ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ལས། མི་རྣམས་དངུལ་གྱི་ཆེད་དུ་མིན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་མིའི་རིན་ཐང་དང་མིའི་ཆེ་མཐོང་ལ་བརྩི་བཀུར་མ་བྱས་པར་རྒྱུ་ཅ་ལག་དང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་འབའ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དེའི་འབྲས་བུར་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་དང༌། ལྷིང་འཇགས་མེད་པ། ཞུམ་པ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཅས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཞན་ལ་བརྩི་མཐོང་གི་བསམ་པ་འདི་ཡོད་ན་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་ཆ་མི་བརླག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་རྩ་བའི་སེམས་ཁུར་ཞིག་ཡོད་ན་གྲུབ་འབྲས་མ་བྱུང་ཡང་སེམས་པ་འཁྲུག་གི་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བསམ་བློ་ལེགས་པར་བཏང་ན། ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་གི་ཚོར་བ་ཤུགས་དྲག་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་རྩ་བ་ནས་ཕན་ཐོགས་མེད་པར་མ་ཟད། དེས་རང་གི་ཉེ་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱིད་པ་བཟོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཁྱིམ་མཚེས་དང༌། གྲོགས་པོ། ཐ་ན་ཕ་མ་ཡན་ཆད་ལ་ཕོག་ཐུག་བྱུང་སྟེ་རང་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་འདི་སོ་སོ་རང་གི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཅས་པར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཞེས་པ་འདི་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་འདི་གང་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་པ་དང༌། སེམས་ངན་པ་ཞིག་བསྐྱེད་ན་ཕན་གནོད་གང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་བཤད་རྒྱུའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་སྐོར་ཡིན། དེ་ལ་ཆེད་སྤྱོད་མིང་ཚིག་མང་བས་སྐད་སྒྱུར་བརྒྱུད་ནས་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་ངེས་པར་དུ་དགོས། ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་ལྡན་ན་སྙིང་རྗེ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཐུབ་པ་གསུངས་ཡོད། འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པས་སྙིང་རྗེ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅིང༌། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་བཅོམ་པ་ལ་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཐོག་མར་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ངེས་པ་ལ་སྔོན་དུ་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་གང་ཟག་གང་ཡིན་ངོས་མ་བཟུང་བར་གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་གམ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ།

འོ་ན་གང་ཟག་ཅེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ། བདག་ཅེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བདག་མེད་བཞེད་ཀྱི་ཡོད་ན། བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། གལ་སྲིད་ནང་པས་གང་ཟག་མེད་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་བཞེད་ཀྱི་ཡོད་ན་བདག་མེད་སྒོམ་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་སའི་ཡུལ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གང་ཟག་དང་བདག་རྣམས་ཡོད་པར་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དེ་ལྟར་མེད། དེ་དག་རང་གི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བདག་ཅེས་ཟེར་ཞིང༌། དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་ཡིན། དེ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཞན་ཀུན་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཟབ་ཤོས་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན། གང་ཟག་དེ་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་སེམས་དེ་ཕྲ་བ་དང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་སྟབས། ངའམ་གང་ཟག་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བཞག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སྤྱིར་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དཔྱད་པ་བྱེད་པའི་དཔྱད་སྒོམ་ལ་ངེས་པར་དུ་འཇུག་དགོས། དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ནང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཀོད་པ་མཐའ་དག་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་རྐྱེན་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པའི་སྟོང་པ་དེ་གཟུགས་རྣམས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་དང༌། རྒྱུ་མཚན་དེའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་གྱུར་པ་ཡིན། ལག་པའི་ངོས་གཉིས་བཞིན་དུ་ངོས་འདི་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དང༌། ངོས་གཞན་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དེ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་གཟུགས་སྟོང་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ (Harvard University) ནང་ (Divinity School) ཚོགས་ཁང་དུ་ནང་ཆོས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་མཁས་པ་ཁག་ནས་དོགས་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་དང༌། ནང་པའི་སློབ་ཚོགས་ཁག་ནས་གོ་སྒྲིག་གདན་ཞུས་ལྟར་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐོར་དང༌། སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བསླབ་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་བཤད་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡིན། ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། བརྩེ་བའི་རིན་ཐང་འདི་ཚང་མས་མྱོང་གི་ཡོད་པས་སྙིང་རྗེའི་ཚོར་བ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་ཕ་མའི་བྱམས་སྐྱོང་ལ་ཤིན་ཏུ་རག་ལུས་ཤིང༌། ཁོང་ཚོའི་བྱམས་སྐྱོང་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཡང་ང་ཚོ་ན་ཚོད་རྒས་པའི་སྐབས་སུའང་གཞན་གྱི་བྱམས་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན། བྱིས་པ་དང་རྒ་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་ཀྱི་དབར་ང་ཚོ་རང་མགོ་གང་འཚམས་ཐོན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཞན་ལ་དེ་ཙམ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་བརྟེན་བྱམས་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་དོན་མི་འདུག་སྙམ་ན། འདི་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན།

བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཧ་ཅང་སྐྱིད་ཅིང༌། བག་ཕེབས་པ་དང༌། ཞི་འཇམ་པ་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚུར་ལ་བྱམས་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་དང༌། མཛའ་བརྩེ། ཡིད་ཆེས་བཅས་ཡོང་མི་སྲིད་ཀྱང༌། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་གོ་རྟོགས་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ། མཛའ་སེམས། མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་གལ་ཆེ་ཤོས་དང༌། རྩ་ཆེ་ཤོས། རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་མི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་འདིའི་རྗེས་སུ་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ཧ་ལམ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རག་ལས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་མར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་སྲོག་གཅོད། མ་བྱིན་ལེན། ལོག་གཡེམ། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་བཅས་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་སྤང་རྒྱུ་ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་མ་ཟད། མི་ཚེ་འདི་གར་མཚོན་ན་ཡང་གནས་ཁང་ཡག་པོ་དང༌། ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མི་གཞན་གྱིས་བཟོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལའང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་དགོས་ཤིང༌། བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་དགྲ་ཞིག་དགོས་པས་དགྲ་རྣམས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། གནས་ཚུལ་འདི་ལ་གཏིང་ཟབ་པོ་དང༌། ཞིབ་ཚགས་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་སྐབས་ཤིག་ཏུ་རང་ཉིད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དགྲ་བོ་དྭངས་མ་དེས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་དྲིན་ཆེན་པོ་བསྐྱངས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། བསམ་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་ཡོད། དེས་ན་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་མཚམས་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ཞིང༌། བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་ལྷག་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང༌། བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་བདག་གིས་བྱ་སྙམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞིག་བསྐྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འདུན་པ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ལམ་ཡོད་ཅེས་པའི་བཤད་སྲོལ་ནི་དངོས་གནས་བདེན་པ་ཡིན། སྐབས་རེ་ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་འདུན་པའམ་སེམས་ཤུགས་ཆག་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་ལས་ཀ་འདི་ངས་བྱེད་མི་ཐུབ་སྙམ་པའི་ཞུམ་པའི་ལེ་ལོ་སྐྱེ་གི་ཡོད་ཅིང༌། འདུན་པ་ཆུང་དུ་སོང་བ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ་པས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་པའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཞན་ཕན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་དང༌། ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་གནོད་ཚབས་ཆེ་ལ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའང་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྗོད་པས་དེ་སྤོང་བར་ཐོག་མར་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྤང་དགོས། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་གཉིས་ཀ་བསལ་དགོས་པ་ཡིན།

ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ལ་ཐར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཡིན། དེའི་སྟེང་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ངམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞེས་ཟེར། གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་འདི་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་ནང་ནས་མཐའ་མ་དེ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་སེམས་འདི་ནི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་འདི་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་བ་ན། སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་བཅས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བདག་མེད་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མར་གང་མེད་རྒྱུའི་བདག་དེ་ངོས་བཟུང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ནས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ཤེས་ཐུབ། བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་ཡོད་པ་ཞིག་ཕྱིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་མིན་པར། དུས་ནམ་དུ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོར་གང་དགོས་རྒྱུ་ནི། དུས་ནམ་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གཞི་མ་གྲུབ་ཡིན་པར་ངོ་འཕྲོད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་དབང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང༌། དེ་བཞིན་དེ་དག་གིས་དྲངས་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་འོག་ཏུ་ལྷུང་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང༌། གནས་ཚུལ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དཔྱད་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་མི་ཚེ་ཕལ་པའི་ནང་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསྡུར་དགོས་ཤིང༌། དེའི་སྒོ་ནས་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་དགོས། ཚུལ་འདིའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དགག་བྱ་ཇི་ཙམ་གྱིས་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡི་ཚོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ཡང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་སྟེ་མཐར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བཀག་པ་སྟོང་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་ནི། དེ་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་དེ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་འདི་ལེགས་པར་མ་གོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཟང་ངན་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེད་པར་སེམས་པ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གོ་བ་ལོག་པ་ཡིན། རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཆེས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཆེས་གཉིས་ནས་གཅིག་དོར་དགོས་པ་ལ་ཐུག་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དོར་བ་ལེགས་ཞེས་གསུངས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཟང་ངན་མེད་པར་བསམས་ན། སྐྱེས་བུ་དེས་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཟླས་ནའང༌། རང་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་རྒྱང་རིང་དུ་རིང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་གཟབ་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཡིན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་བྱེད་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་དྷརྨ་དྷ་ཏུ་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྐུ་མགྲོན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་འདུ་ཚོགས་དང་འབྲེལ། ཁོངས་དེའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་མདོར་བསྡུས་བཅས་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་གསར་འགོད་པ་ཁག་ནས་ད་ལམ་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཆིབས་བསྒྱུར་གང་ལེགས་བྱུང་སྐོར་དང༌། མ་འོངས་པར་ཡང་བསྐྱར་ཕེབས་བཞེད་ཡོད་ཚུལ་སོགས་དྲི་དོན་སོ་སོར་བཀའ་ལན་སྩལ། (Universalist Church) ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ (E S T) ཚོགས་པ་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར་མི་གྲངས་སྟོང་ཙམ་ལ་གསུང་བཤད་དང་དོགས་འདྲི་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་བཅས་སྩལ་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཞིང༌། ད་ལམ་སུད་སི་དང༌། ཨ་རི་བཅས་སུ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པར། སྐུ་གེགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་བཞེས་པར་དགྱེས་ཞལ་འཛུམ་འོད་འཕྲོ་བཞིན་མི་མང་ནས་སེར་སྦྲེངས་བཅས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གོང་འཁོད་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། ‘‘ ༡༩༦༠ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགྱུར་ཞིག་ནང་གལ་སྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཨ་རིར་ཕེབས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྲིད་འཛིན་ཧ་ཨེ་སིན་ཧའོ་ཝར་ (Eisenhower) གྱིས་དང་ལེན་ཞུ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཡོད་ལུགས་འཁོད་པ་ཞིག་ངོས་ནས་མཐོང་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ཡང༌། ༡༩༧༢ ལོར་ངོས་རང་ཨ་རིར་བསྐྱོད་ན་འགྲིགས་མིན་སྐོར་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱས་པར་མཐོང་མཆན་ཐོབ་རྒྱུའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དེས་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་ཕྱུག་ཤོས་དང་རང་དབང་ཆེ་ཤོས་སུ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་མཐོང་འདོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། ༡༩༧༩ ལོའི་བར་བསམ་ཐོག་དོན་འཁེལ་བྱུང་མ་སོང༌།

ངོས་རང་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཐོག་མར་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་དེ་གའི་ཁོར་ཡུག་གི་རང་དབང་གི་རྣམ་པ་མཐོང་དུས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་གྱུར། དེར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་མི་རྣམས་ནི་ཧ་ཅང་གཉེན་གཤིན་ལྟ་བུའི་མཛའ་བརྩེ་དང༌། ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ་སེམས་བག་ཕེབས་པོ་ཞིག་ཏུ་སྣང༌། འོན་ཀྱང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་འགའ་ཤས་བཙོག་པ་དང་ཛ་རེ་ཛོ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྤྲང་འཁྱམ་དང༌། ཁྱིམ་མེད་ཀྱི་མི་དེ་ལྟ་བུའི་མང་པོ་ཞིག་སྒོ་འགྲམ་ཁག་ཏུ་སྡོད་མཁན་ཡང་འདུག་པས་སེམས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་བྱུང༌། སྟོབས་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་པའི་ལུང་པ་དེའི་ནང་སྤྲང་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་དུས་ངོས་རང་ཧ་ལས་སོང༌། དེ་སྔོན་ངོས་ཀྱི་གུང་ཁྲན་གྲོགས་པོ་ཚོས། ཨ་རི་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཤོག་བུའི་སྟག་ཅིག་ཡིན་པའི་སྐོར་དང༌། ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་མང་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་གཏོང་སྟངས་སྐོར་བཤད་པ་དེ་དྲན་པ་འདྲ་པོ་བྱས་བྱུང༌།

ད་དུང་ཧ་ལས་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ངོས་རང་ནས་ཀྱང༌། ཨ་རི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ནི་རང་དབང་ཐོག་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་གི་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་མི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཤས་ཤིག་མ་གཏོགས་བོད་ཀྱི་ལས་དབང་སྐོར་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག་པ་དེ་ཡིན། ད་ཆ་ངོས་རང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སྐོར་ཆ་རྒྱུས་ལེགས་ཙམ་ལོན་སྐབས། ཕྱོགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་མཐུན་གྱི་མེད་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་སྣང་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ངོས་རང་ཨ་རིར་བསྐྱོད་སྐབས་སྐྱིད་པོ་མ་བྱུང་ཟེར་བ་མིན་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་འཐད་པའི་བྱ་དངོས་མཐོང་མ་བྱུང་ཟེར་བའི་གོ་དོན་ཡང་མིན། ལྷག་པར་དུ་སྐབས་དེར་ངོས་རང་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཞིང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་མུ་མཐུད་ནས་སྟོན་གྱི་འདུག ངོས་ནས་དབྱིན་ཇི་ཆག་ཀྱོག་གི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོར་གཏམ་བཤད་ག་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ངས་བཤད་པའི་གོ་དོན་ཚང་མ་ཧ་གོ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁོང་ཚོས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་བརྡ་ལན་རྒྱུན་དུ་སྟོན་གྱི་འདུག

དེར་བརྟེན་ངོས་རང་ནས་མི་མང་པོ་ཡོད་སར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་འདིའི་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད་འཚེར་སྣང་མེད་པར་བྱ་རྒྱུའི་གདེང་ཚོད་བསྐྱེད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་པ་དེར་ངོས་ནས་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་སྐབས་དེའི་སེམས་བཟང་གི་རྣམ་འགྱུར་དེས་རྐྱེན་པས་ངོས་ནས་ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐད་ལ་རང་གི་དབྱིན་སྐད་དེ་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་ཉམས་དམས་སུ་བཏང་མེད་དམ་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག གཞི་རྐང་སྐབས་དེར་ངོས་ནས་དབྱིན་སྐད་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད་ཡོད་ཀྱང༌། ངྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་མ་ཐག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུ་གྱུར་སོང༌།

དེའི་འབྲས་བུར་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་མ་དག་པའི་དབྱིན་སྐད་རྒྱག་མཁན་འཇར་མན་པ་དང༌། ཧཕ་རན་སི་པ། དེ་མིན་ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་འགྲོགས་འདྲིས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་མུ་མཐུད་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཤིག་སླེབས་བྱུང༌། དབྱིན་ཇི་བ་ངོ་མ་ཚོས་དབྱིན་སྐད་ཤོད་སྐབས་ཧ་ཅང་སྒམ་པོ་དང་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་བྱས་སྟབས་རང་ཉིད་མི་བདེ་བ་ཡོང་གི་འདུག་པས་དབྱིན་ཇི་བ་ངོ་མ་དེ་ཚོར་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་མོས་དེ་ཙམ་ཡོང་གི་མི་འདུག

ངོས་རང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་འདྲ་མིན་ལ་ལྟ་སྐོར་ཐེངས་དང་པོར་བསྐྱོད་པ་ནས་བཟུང་ཕྱིར་ལོགས་ཐེངས་མང་བྱས་ཤིང༌། འགྲུལ་བཞུད་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་འཚོ་བའི་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་དང་མཉམ་དཔེར་ན། འགའ་ཤས་དབུལ་པོ་དང༌། འགའ་ཤས་ཕྱུག་པོ། འགའ་ཤས་ཤེས་ཡོན་གྱིས་ཕྱུག་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ཤེས་ཡོན་གྱིས་དབེན་པ། འགའ་ཤས་ཆོས་དད་ཅན། མང་པོ་ཞིག་ལ་དད་པ་མེད་མཁན་བཅས་པའི་མཉམ་དུ་ཐུག་འཕྲད་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེར་དགའ་སྒོམ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དུས་ད་བར་ངོས་རང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་ངོས་རང་གི་དད་མོས་སམ་ཡིད་ཆེས་གང་ཡོད་པ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་བྱུང་ཞིང༌། ཕྱི་ཚུལ་དུ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་གཞི་རྩའི་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་དད་མོས་སམ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུག

ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བར་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རེད་འདུག ལྷག་པར་དུ་མི་ཚང་མས་བརྩེ་སེམས་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གཞན་ལ་བརྩེ་སེམས་བྱེད་པ་འདི་སེམས་ནང་བཞག་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་བློ་སེམས་ཉེ་པོའི་ཐོག་ནས་བསམ་གཞིགས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན། ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་ངོ་མཚར་སྐྱེས་གཞིའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། ལྷག་པར་དུ་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་དང༌། གསར་གཏོད་ཀྱི་རང་བཞིན། ཤེས་ཡོན་སློབ་འདོད་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་ངོས་རང་ཡིད་སྨོན་སྐྱེས་བྱུང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཐོག་ངོས་རང་ལ་བློ་འཚབ་བྱེད་དགོས་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ནི། དཀར་པོ་དང་ཡང་ན་ནག་པོ། ཡང་ན་དེ་གཉིས་ལས་གང་རུང་གིས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེས་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དངོས་སྣང་མེད་བཏང་བ་དེ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོས་གཞི་གོ་ཐལ་མདོག་གཡོལ་དུ་མེད་པར་གནས་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།

ངོས་རང་ལ་ཤེས་རྟོགས་གཞན་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དང་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་འདུག་པ་དེ་ཧ་ཅང་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བྱུང༌། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུའི་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་དང༌། གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་གཅེན་གཅུང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཚོར་སྣང་ངོ་མ་དེ་ཁྱི་དང་ཞི་མི་ཁོ་ནའི་ཐོག་སྟོན་གྱི་ཡོད་པར་སྣང༌། འདི་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཞན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རང་ཉིད་ལ་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་འདུག

དཀའ་རྙོག་གི་ཆ་ཤས་གཅིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཕལ་ཆེར་འཚོ་བའི་ཐོག་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་འགྲན་བསྡུར་ཡོད་པ་དེས་འཇིགས་སྣང་དང་བདེ་འཇགས་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རང་ངོས་ནས་བཤད་ན། ངོས་རང་ཐེངས་ཤིག་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས་མི་ཧ་ཅང་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་མགྲོན་པོར་བོས་ཏེ། ཁང་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྒེར་ཁང་ཞིག་ལ་སྐྱིད་པོ་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བཟོ་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་འདུག་ཀྱང༌། ངོས་རང་ཁྲུས་ཁང་དེའི་ནང་འགྲོ་སྐབས་ལག་པ་འཁྲུ་སའི་དུང་པན་དེའི་ཐོད་ཀྱི་བང་ཁྲིའི་ནང་དུ་སྨན་རིལ་བུ་བླུགས་པའི་ཤེལ་དམ་འགའ་ཤས་འདུག་པ་གཅིག་ནི་རླུང་སྨན་དང༌། གཅིག་ནི་གཉིད་སྨན་རེད་འདུག འདི་ནི་སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པ་ལྟ་བུའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཏུ་སྣང༌།

དེ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པུས་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་སྟེར་མི་ཐུབ་པའི་དན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། རྒྱུན་གཏན་ངོས་རང་འཆར་ཅན་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་དེ་མི་གཞན་གྱིས་གདན་ཞུ་བྱས་པའི་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད། ངོས་རང་མི་ཚོགས་ཤིག་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་ཡང་ཡང་རེ་འབོད་བྱེད་སྐབས་སུ་ངོས་རང་གིས་དམིགས་ཡུལ་གསུམ་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། རང་ཉིད་ནས་ཀུན་ཁྱབ་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་པ་ཞེས་པའི་སྐོར་ཤོད་རྒྱུ་དང༌། དེ་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ཐེ་བའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་འགན་ཁུར་དགོས་པའི་གོ་དོན་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད།

གཉིས་པ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དབར་ཞི་མཐུན་དང༌། བསམ་ཤེས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ངོས་ནས་དེ་སྔོན་བརྗོད་པ་ལྟར། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ལྟ་གྲུབ་ཐོག་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ནའང༌། ཚང་མའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། འདི་ནི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་སམ། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་དོན་མིན་པར། རང་ངོས་ནས་ཆོས་ནི་སྨན་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་དཔེར་ན་ནད་རྟགས་འདྲ་མིན་ལ་སྨན་པ་ཚོས་ནད་གཞིར་དཔག་པའི་སྨན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་སོ་སོའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ལ་གཞིགས་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་འདྲ་མིན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།

མཐའ་དོན། ངོས་རང་བོད་མི་ཞིག་དང་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་བྱས་ན། ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། མི་དམངས། རིག་གཞུང་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞི་རྐང་མི་རྣམས་ནས་ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང༌། བཙན་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུུལ་གཅིག་པའི་མི་དམངས་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་སེམས་ཁུར་ཡོད་ཚུལ་སྟོན་སྐབས་ངོས་རང་ལ་སྐུལ་ལྕག་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་དང༌། མ་ཟད་དྲང་བདེན་གྱི་དོན་དུ་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་ལ་སྐུལ་ལྕག་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག་ཀྱང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་རིགས་ནི་བོད་ལ་དགའ་ཞེན་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དྲང་བདེན་ལ་དགའ་ཞེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད།

ངོས་རང་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས་ན་གཞོན་མང་པོ་ཞིག་ནས་ངོས་རང་ནས་བཤད་པའི་གནད་དོན་ཐོག་དང་ཞེན་དང་དོ་སྣང་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་ཞིང༌། ངས་བལྟས་ན་སྤྲོ་སེམས་དེ་རིགས་ནི་ངོས་རང་ནས་ཁོང་ཚོར་རྒྱུན་བསྲིངས་ཀྱིས་གཞུང་འབྲེལ་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་མེད་ནང་ཚགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ། རང་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ནའང༌། གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་གི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་ཚོས་ནང་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཕྱི་སྣོད་སྣང་སྲིད་རིག་པ་དང་དེང་རབས་དངོས་ཁམས་རིག་པ། འདོད་སྲེད་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་སྐོར་བཅས་པར་ངོས་རང་གིས་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡོད་དྲི་བ་སྣ་ཚོགས་འདོན་གྱི་འདུག་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཚོད་དཔག་མ་བྱས་པ་དང༌། རྙོག་གྲ་ཅན་གྱི་དྲི་བའི་རིགས་ལ་དགའ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་བཏོན་མེད་ན་རང་ངོས་ནས་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཐོག་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུར་སོ་སོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

ཞིབ་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། ངོས་རང་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཡུལ་མི་མང་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཁག་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་དཀའ་བའམ། ལོག་ལྟའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་འདུག་ཅིང༌། གལ་ཏེ་དེ་དག་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་རྩད་ཞིབ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དགེ་མཚན་ཆེ་བའི་ཚོར་སྣང་བྱུང༌། ཚང་མའི་ནང་ནས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་ཁག་པོ་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཡིན། ངོས་རང་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་གནས་བབས་འདིས་རྐྱེན་པས་ངོས་རང་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་སྐབས་ཁོང་ཚོ་དང་འབྲེལ་གཏུགས་མང་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

གཞི་རྐང་འཛམ་གླིང་གི་རང་དབང་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་དེ་ཚོ་ནི་ཧ་ཅང་གྱོང་པོ་དང༌། ངར་པོ་ཡོད་ལུགས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རང་ངོས་ནས་བལྟས་ན། སྤྱི་ཡོངས་ནས་དེ་ལྟར་རེད་མི་འདུག སྐབས་དེར་དང་ཐོག་ཁོར་ཡུག་གི་རྣམ་པ་དེ་ཕྲན་བུའི་ཛ་དྲག་ཡོད་ཀྱང༌། གསར་འགོད་པ་མང་ཆེ་བ་ནི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་འདུག སྐབས་རེ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་དེ་རྩོད་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྒྱག་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཡོང་གི་འདུག གནད་དོན་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ཐུག་དུས་རང་ཉིད་དེ་ལས་གཡོལ་ཐབས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་ཤོད་མཚམས་བཞག་གི་ཡོད། མི་ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པས་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུར་ནུས་པ་འདོན་དགོས་པ་ཞིག་མཐོང་གི་མི་འདུག

ཉེ་ཆར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཅིག་བྱེད་སྐབས། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་སོང༌། གསར་འགོད་པའི་ལྷན་ཚོགས་དེ་གྲོལ་རྗེས། མི་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་པར་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དྲིས་ལན་ལེགས་པོ་ཞིག་བཏབ་མ་སོང་སྙམ་པ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཞིག་མ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་དྲང་བདེན་ཡིན་མིན་སྐོར་ཁོ་རང་ཚོ་རང་ངོས་ནས་ངེས་པར་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

གསར་འགོད་པ་དང་བློ་ཡིད་མ་ཚིམས་པའི་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལས་ཧ་ཅང་གི་སྡུག་པ་ཞིག་ནི་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་དྲི་བ་དྲིས་ལན་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཐེངས་ཤིག་ངོས་རང་ཧཕ་རན་སིར་ཡོད་སྐབས་ངོས་རང་ཐད་གཏོང་གསར་འགྱུར་ཞིག་ཏུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་བོས་བྱུང་བ་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་དེས་ངོས་རང་ལ་ཐད་ཀར་

ཧཕ་རན་སིའི་སྐད་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་དང༌། དེས་གང་བཤད་པ་རྣམས་ངོས་རང་ལ་རྣ་བར་གྱོན་བྱེད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་ཕབ་བསྒྱུར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་བྱུང་བ། སྐབས་དེར་དེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཧ་གོ་མ་བྱུང༌།

ཐེངས་གཞན་ཞིག་ལ་ངོས་རང་ཝ་ཤིན་ཊོན་ལ་ཡོད་སྐབས། ངོས་རང་ལ་གོང་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་བརྗོད་བྱུང་བ། སྐབས་དེར་ཁང་པ་དེའི་ནང་ང་རང་གཅིག་པུ་རེད་འདུག་པ་དང་བཅར་འདྲི་བྱེད་མཁན་དེ་ནེའུ་ཡོག་ནས་ངོས་རང་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ངོས་རང་ནས་ཤེལ་ངོས་ཤིག་ལ་རང་གི་གདོང་སྟོན་དགོས་ལུགས་བཤད་པ་ཤེལ་ངོས་དེའི་ནང་བཅར་འདྲི་བྱེད་མཁན་དེའི་གདོང་མི་མཐོང་བར་ངོས་རང་གི་གདོང་མཐོང་བ་དེས་རང་ཉིད་སེམས་ལྷོད་དུ་མ་བབས་པ་དང་རང་གིས་རང་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་པ་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་དུས་སེམས་པ་འཚབ་འཚུབ་ལྟ་བུས་སྐད་ཆ་ག་ཤོད་འདི་ཤོད་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར།

ངོས་རང་ག་དུས་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གང་མང་ཐུག་འཕྲད་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་བགྲོ་གླེང་ཡོང་ཐབས་ཡིན། ཐེངས་ཤིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་འདོད་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་འགའ་ཤས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་རྗེས་སུ་དགོན་སྡེའི་སྐོར་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནང་པའི་གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པར་བསྐྱོད་ཅིང་ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་ཀྱང་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བ་དེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

དམིགས་བསལ་དུ་ང་ཚོའི་དབར་མི་གཞན་དག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་པོ་བྱུང་ཐུབ་ཡོད། གཞི་རྐང་ངོས་རང་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་འདྲ་མིན་མང་པོའི་མི་སྣ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། རང་ཉིད་ནས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་མྱོང་བའི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་ནས་འདིར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟའི་བླ་ཆེན་པོབ་ནི་ངོས་རང་ནས་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན།

དང་ཐོག་ང་ཚོའི་དབར་ཕྱོགས་འགའ་ཤས་ནས་འདྲ་པོ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དེས་ཐུན་མོང་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་བྱུང༌། ཁོང་ཐེངས་དང་པོ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་སྐབས། ཁོང་ནི་ཧ་ཅང་ཁོག་ཡངས་དཀྱེལ་ཆེ་དང༌། ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ། ཁ་ཐོག་ལག་བཞག་གི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་འཐད་པ་ཞིག་བྱུང་ལ། ཁོང་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་ཡིན། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་པོབ་འཇོན་པོལ་གྱིས་གནང་བ་ལྟར་རང་ཉིད་ལྐོག་དཀྲོང་བྱ་རྩིས་བྱེད་མཁན་ལའང་གཅེན་གཅུང་ཞེས་འབོད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཚད་མཐོའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ངེས་པ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སྩལ།

༣༽བོད་གནས་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་མཇལ་བཅར་གསུང་གླེང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རི་དང༌། ཨུ་རུ་སུ། སོག་ཡུལ་བཅས་སུ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཚམས་གཟིགས་ཐོག་མ་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འབྲུག་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ ༤༠༠༠ ཡོད་པ་དེ་རྣམས་འབྲུག་གཞུང་གིས་བོད་དུ་ཕྱིར་སློག་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འཕྲད་བཞིན་པ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་བཅས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་དོན་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོའི་སྐོར་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་ཟབ་ཡོང་ཆེད་བོད་གནས་བསྐྱར་ཞིབ་ (Tibetan Review) ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཀའ་འདྲི་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པའི་ནང༌།

གསར་འགོད་པས། ཉེ་ཆར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། སོག་ཡུལ། དེ་བཞིན་རང་དབང་མང་གཙོ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་བཅས་སུ་འཚམས་གཟིགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་སྐུ་ཉིད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་སྐོར་མི་ཁག་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་གཞིའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག ད་བར་མི་མང་པོས་ལམ་ལུགས་དེ་གཉིས་རྦད་དེ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་གལ་ཡོད་པ་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ནས་ལམ་ལུགས་ཚང་མ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་དང་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ངོས་རང་སོག་པོར་བསྐྱོད་སྐབས་སོག་པོ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འོག་ནས་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང༌། མི་ལོ་ ༦༠ གོང་གི་གསར་བརྗེ་མ་བྱུང་སྔོན་དུ་སོག་པོའི་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་དཀའ་ཁག་འོག་ཡོད་པ་རེད། དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཁོང་ཚོ་ལ་ཡར་རྒྱས་མངོན་གསལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལམ་ལུགས་གསར་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད་སྙམ།

ད་དུང་ཆོས་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་དཔེ་མཚོན་ཞུས་པ་ཡིན་ན། ངོས་རང་བསྐྱོད་སའི་དགོན་པ་དེའི་ནང་སོག་པོའི་གྲྭ་བཙུན་ ༣༠༠ ཡོད་ཁོངས་ནས་ ༣༠ གཞོན་སྐྱེས་ཆགས་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་ཞལ་འདོན་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་རྣམས་ནོར་འཕྱུགས་མེད་པར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་དེར་མ་འབྱོར་གོང་གྲྭ་བཙུན་མ་ཡིན་པའི་མི་དཀྱུས་མ་མང་པོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་བྱས་ཡོད་པའི་དན་རྟགས་གང་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང༌།

གསར་བརྗེའི་དུས་སྐབས་སུ་ཡིན་ནའང༌། ཆོས་ལུགས་ལ་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དགོན་པ་མང་པོ་གཏོར་བཤིགས་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མང་པོ་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ནི་གསར་བརྗེ་བྱུང་སའི་ས་ཆ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད། གནད་དོན་མང་པོའི་ཐོག་ལ་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ལ་ཁག་དཀྲི་བྱེད་མི་ཐུབ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་མི་མང་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་རེད།

སོག་པོ་གསར་བརྗེ་བ་ཚོས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་མི་མང་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། གོ་སྐབས་བྱུང་ཚེ་ཁོང་ཚོས་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྩ་མེད་གཏོང་འདོད་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གསར་བརྗེའི་ལམ་ལུགས་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་ཁག་གཅིག་ཁ་ཞེ་མི་མཚུངས་པ་དང་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་བཞིན་ཡོད།

ཡང་ཕྱོགས་གཞན་པ་ཞིག་ལ་སོག་པོའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ལ་ལྟ་སྟངས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདྲ་པོ་རེད། ཕལ་ཆེར་ཁོང་ཚོས་ནང་ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཀྱང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་མཁས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁྱད་ལས་མཁས་པ་གང་མང་ཡོད་པ་རེད། ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཆོག་པའི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པར་སོང་ཙང༌། ཁོང་ཚོས་ནང་ཆོས་དེ་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་དང་འགལ་ཟླ་ཆགས་ཀྱི་མེད་པ་རིམ་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་སྙམ།

རང་དབང་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་ལ་ཆ་མཚོན་པ་ཡིན་ནའང༌། བཟང་ཕྱོགས་དང་ངན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། སྤྱིར་སྟངས་ཨ་རིའི་མི་རྣམས་ཁ་གསང་པོ་དང་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྟ་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཡང་ཉན་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཡོད། ངོས་རང་སོག་པོའི་ནང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་བྱུང༌། ངོས་ནས་ལྟ་གྲུབ་གཅིག་དང་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་སེལ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད། འགྲོ་བ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྙོག་འཛིང་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེས་ལྟ་གྲུབ་དང་ལངས་ཕྱོགས་མང་པོ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱིས་བྱ་གཞག་མང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་མི་སྒེར་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་གྲུབ་ཡོང་བར་བརྟེན། འདི་ལ་སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ངོས་རང་ཨ་རིའི་ནང་ཡོད་པའི་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མོད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་དངུལ་ལ་འདོད་རྔམ་ཆེ་བ་དང༌། རང་སྣང་གང་དྲན་དང་མི་ཚེ་སྙིང་པོ་མེད་པར་བྱབ་ཆུང་བྱས་ནས་སྐྱེལ་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་སྐྱིད་པོ་རྒྱག་པ་རྐྱང་རྐྱང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། དོན་སྙིང་ཡོད་པ་དང་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་ལམ་ཡོད་པའི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ལམ་ལུགས་དེ་གཉིས་ཐོག་ལ་ཞིབ་བལྟས་བྱས་པ་ཡིན་ན་དགེ་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། མདོར་དོན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནང་དུ་ལེགས་ཆ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་ནས་ཀྱང་ལེགས་ཆ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བྱས་ཙང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མ་འདྲ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྐུ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པར་བོད་ལ་རང་དབང་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ལམ་ལུགས་གང་ཞིག་བོད་ལ་འོས་འཚམ་ཡོད་པ་དགོངས་ཀྱི་ཡོད། ལམ་ལུགས་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་གམ་ཡང་ན་རྦད་དེ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་དགོས་པ་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན། ངོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་བསམ་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནང་ཆ་རྐྱེན་ཁག་གཅིག་ང་ཚོ་ལ་ཧ་ཅང་དགོས་མཁོ་ཆགས་ཡོད། བོད་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ་མི་འབོར་ཉུང་ཉུང་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་རེད། ད་དུང་གནད་དོན་མང་པོའི་ཐོག་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། ངོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་གི་འཚོ་བའི་གནས་ཚད་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འབྱུང་གི་ཡོད།

དེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོན་སྐྱེད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོ་དཀའ་ངལ་མང་པོའི་ནང་ཚུད་ཀྱི་ཡོད། བཟའ་བཏུང་གཅིག་པུ་མི་ཚེའི་དགོས་མཁོ་མ་རེད། སྒྱུ་རྩལ་དང༌། རོལ་དབྱངས། རིག་གཞུང༌། ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱང་མི་ཚེའི་ནང་གལ་ཆེ་ཆུང་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད། མང་གཙོའི་ལུང་པ་ཨ་རི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་དངུལ་ལ་དང་དོད་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་གཟུགས་མཐོང་གློག་བརྙན་བརྒྱུད་ས་ཆ་གང་ས་ལ་གནས་ཚུལ་མངོན་གསལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གང་ཡང་བྱེད་ཆོག་པ་ལྟ་བུའི་རང་དབང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རང་དབང་དེ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་དབང་གི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་སྐྱིད་དང་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་ཆེད་དུ་རེད། དངུལ་ལོར་རྐྱང་རྐྱང་བསམ་པ་དེས་རང་ཉིད་མེད་པ་བཟོས་པ་ཙམ་མ་ཟད་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ལའང་གནོད་ཚབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་འབྲུག་ཡུལ་ནང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སུ་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་འབྲུག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་མུ་མཐུད་འབྲུག་ཡུལ་ནང་བསྡད་འཇུག་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ནའང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འཁོན་སེམས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་ག་རེ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནང་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་རིའི་ནང་ཡོད་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་ནས་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁེ་ན་ཌ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་དང༌། ལུང་པ་གཞན་དག་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་ལེན་རྒྱུའི་རོགས་པ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། འོན་ཀྱང༌། སེམས་ཁུར་ཡོད་པའི་གཞུང་སུ་ཞིག་གིས་ལས་འཆར་དེ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འབྲུག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ལ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ངོས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བཙལ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཀྱང་སྙན་ཞུ་འབུལ་བཞིན་པ་རེད། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པ་དང༌། གལ་ཏེ་བོད་མི་ ༤༠༠༠ རྣམས་ལུང་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་བྱུང་ཚེ་འབྲུག་བོད་གཉིས་དབར་གླེང་རྙོག་མེད་པ་ཆགས་འགྲོ་བ་དང་ང་ཚོས་ཀྱང་ཞུ་སྐུལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ལག་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཚེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་རིམ་གྱིས་སྔར་གནས་ལྟར་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། འབྲུག་བོད་གཉིས་ནི་སྤུན་མཆེད་ལྟར་མི་རིགས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཆོས་ལུགས་གང་གི་ཆ་ནས་མ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དེང་སང་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་བཤད་མཁན་མང་པོ་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་དེ་ཚོས་གུ་ཡངས་ལ་རིམ་པ་ཁག་གཅིག་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཡིག་འབྲེལ་དང་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། སྐུ་ཉིད་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེ་གུ་ཡངས་དངོས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཡང་ན། བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཕྱིར་ལོག་ཡོང་ཆེད་མགོ་སྐོར་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་རྫུན་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་དངོས་རྫུན་གང་ཡིན་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ང་ཚོས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་བར་སྒུག་དགོས་པ་དང༌། སྲིད་བྱུས་འདི་དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་རིང་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་ཐུབ་རྒྱུ་དང་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་འབྱུང་མིན་བལྟ་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་འདི་ལ་དོགས་ཟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། དུས་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་གསལ་པོ་བཟོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཚབ་མི་ལྔ་བོད་ནང་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཆེད་དུ་བཏང་བའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་ཕྱིར་ལོག་ནས་བོད་ནང་གནས་སྟངས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡག་པོ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཚེ་སྐུ་ཉིད་བོད་ལ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་པ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྲོ་རྒྱུ་མིན། གང་ལྟར་ཡང་མ་འོངས་པ་ལོ་ཤས་ནང་འགྲོ་རྒྱུ་མིན། ད་ལྟ་འདི་ནི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་གཏོང་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ད་དུང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་འདྲ་མིན་འདུས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་ཁ་ཤས་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་གུ་ཡངས་དེ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་མེད། མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ཁག་གི་ནང་མི་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཚུར་ཡོང་ངེས་ཡིན་པའི་ཁོང་རང་ཚོའི་བཟའ་ཟླ་དང༌། ཕ་མ། བུ་ཕྲུག་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

༤༽རྒྱལ་ཚོགས་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དང༌། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཨ་རིའི་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་མཚམས་འབྲུག་སྡོད་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་སྐུ་ཞབས་ཕོལ་ཧར་ཊ་ལིང་ (Poul Hartling) དང༌། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇི་མི་ཀ་ཌར་ (Jimmy Carter) མཆོག་རྣམ་གཉིས་དང༌། ཕན་ཚུན་ཕྱག་བྲིས་འབུལ་རེས་གནང་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ མི་རྗེ་ཕོལ་ཧར་ཊ་ལིང་མཆོག་ལ།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་ (UNHCR) ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱུས་མངའ་དང༌། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ད་ཆ་འབྲུག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་བཞི་སྟོང་ཐམ་པའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་སྙན་ཐོ་མཉམ་སྦྱར་བཞིན། བོད་མི་འདི་ཚོ་ལོ་ངོ་ ༡༠ ནས་ ༢༠ བར་འབྲུག་ནང་བསྡད་རྗེས་ད་ཆ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཏུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ལེན་གཏོང་གཏན་འཁེལ་ཁས་ལེན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཚེ། བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག་པས་གནས་སྟངས་ཉེན་ཚབས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག

རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད་ཁོངས་ནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒལ་བར་ད་དུང་ཡང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཐོབ་པར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་དང་བཅས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྐུ་ངལ་མཛད་དཀའ་ཡོད་བཟོ་འདུག་ཅིང༌།

ངོས་རང་ཉེ་ཆར་བདུན་ཕྲག་བདུན་རིང་ཨ་རིར་བསྐྱོད་སྐབས་འབྲུག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་བཞི་སྟོང་དེ་ཚོ་ཨ་རིར་གཏོང་ཐབས་ཞུ་སྐུལ་དང༌། རོགས་ཚོགས་འགར་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་གོ་བསྡུར་བྱུང་དོན། གལ་སྲིད། ཨ་རི་གཞུང་ནས་གཞིས་སྤོས་ལེན་རྒྱུ་གྲོགས་དན་ངོས་བཞེས་གནང་ཚེ། རོགས་རམ་བྱ་འདོད་ཡོད་ལུགས་ཁས་ལེན་གནང་མཁན་བྱུང་བ་ལགས་ན་ད་ཆ་ང་ཚོས་རེ་སྐུལ་ཞུ་ཡུལ་སྐུ་ཉིད་ལས་མེད་པ་ལྟར། འབྲུག་གནས་བོད་མིའི་ཛ་དྲག་ཉེན་ཆེའི་གནས་སྟངས་ལ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་ཁེ་ན་ཌ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ། ནིའུ་འཛི་ལེན་ཌ། ཡང་ན། ཡོ་རོབ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་བོད་མི་འགའ་ཤས་ལེན་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཕན་གྲོགས་དགོངས་བཞེས་སྐྱབས་འཇུག་ཅིས་ཀྱང་ཡོང་བ་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། འཕྲིན་ལན་ཡང་མྱུར་དུ་གནང་སྐྱོང་དང༌། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ ལ།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་སྤྱི་ཁྱབ་མཆོག་གི་ལས་ཁུངས་ནས་དེ་སྔ་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལ་འབྲུག་སྡོད་བོད་མིའི་གནད་དོན་སྐོར་འབྲེལ་བ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་སྐོར་ཞུས་པ།

ྋ ྋགོང་ས་མཆོག་ལ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་ངོས་རང་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་བཅར་ཏེ་ཕྱིར་འབྱོར་སྐབས་ལག་སོན་བྱུང་དོན། གང་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་གསལ་བཞིན། ངོས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ནས་འབྲུག་སྡོད་བོད་མིའི་གནད་དོན་སྐོར་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་འབྲེལ་བ་ཟླ་མང་རིང་ཞུས་དོན་འདི་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ལ་སྙན་གསོལ་ཞུས་ཡོད་པ་བཞིན། འབྲེལ་ཡོད་ཁག་མང་ནས་ང་ཚོར་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་བཏང་འབྱོར་ལ་རང་ངོས་ནས་ཉམས་ཞིབ་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངའི་ལས་ཁུངས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་འབྲུག་གཞུང་ལ་དེ་སྔ་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དང༌། ཐབས་ལམ་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཤིག་འཚོལ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ལགས། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། (Poul Hartling) གིས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༧ ལ།

ྋ མི་རྗེ་འཇི་མི་ཀ་ཌར་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཤ་ཚ་བརྩེ་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང༌། ལྷག་པར། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་བླ་མེད་བཞེས་མཁན་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ད་རེས་འབྲུག་ནང་བོད་མི་བཞི་སྟོང་གནས་སྡོད་བྱེད་མི་ཚོའི་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་གནས་སྟངས་ཐོག་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

མཉམ་སྦྱར་སྙན་ཐོའི་ནང་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས་པ་བཞིན། དེ་སྔ་ལོ་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་འབྲུག་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མི་བོད་མི་རྣམས་ད་ཆ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཏོང་ལེན་གཞིས་སྤོས་ཐུབ་པའི་གཏན་འཁེལ་ཁས་ལེན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་མི་དེ་རྣམས་བོད་དུ་ཕྱིར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག་པའི་ཛ་དྲག་ཉེན་ཚབས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང༌།

ངོས་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བདེ་སྡུག་གནས་ཚུལ་ཞུས་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་ཁོངས་ནས་བརྒྱད་སྟོང་ཙམ་ལ་ད་དུང་ཡང་གཞིས་ཆགས་མ་ཐོབ་པར་ལྷག་ཡོད་སྟབས། སྐུ་ངལ་མཛད་དཀའ་འཕར་མ་ཞིག་ཡོད་བཟོ་འདུག

ང་ཚོར་དེ་སྔ་ལོ་མང་རིང་གཞིས་ཆགས་བྱེད་པའི་ས་ཞིང་འོས་བབས་ཤིག་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་ངོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འགའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཙམ་བཞེས་ཐབས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་དོན། སུད་སི་དང༌། ཁེ་ན་ཌ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་བཞིན། ད་ཆ་བོད་མི་དེ་རྣམས་གཞིས་ཆགས་གཏན་ཚུགས་གནས་སྟངས་གང་ལེགས་ཐོག་གནས་བདག་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ནང་བརྩི་མཐོང་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག

ངོས་རང་བདུན་ཕྲག་བདུན་རིང་ཨ་རིར་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་བོད་མི་བཞི་སྟོང་ཨ་རིར་བཞེས་ཐབས་རེ་སྐུལ་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་གཤིས། ཨ་རིའི་ནང་ཆེས་མཐོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ལྷན་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གཙོ་གྱུར་རོགས་ཚོགས་ཁག་ལ་འབྲེལ་མོལ་བྱས་པར། གལ་སྲིད། ཨ་རི་གཞུང་ནས་གཞིས་སྤོས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་ངོས་བཞེས་གནང་ཚེ། ཁོང་ཚོས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཞུ་རྒྱུའི་མོས་མཐུན་གནང་འདུན་འདུག་སྟབས། སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་མི་དེ་དག་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ཆེ་གཟིགས་ཀྱིས་ཨ་རིར་བཞེས་ཐབས་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་རང་ཨ་རིར་དུས་ཡུན་ཁྱུག་ཙམ་རིང་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་སྐབས་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་ཞེན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མངོན་གསལ་བསྟན་པ་དང༌། ངོས་རང་ཨ་རིའི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་ཡིད་མོས་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་སོང༌། ཛ་དྲག་གི་གནད་དོན་འདིར་སྐུ་ཉིད་ནས་དགོངས་རྒྱ་ཆེ་བཞེས་རོགས་སྐྱབས་ཡོང་རྒྱུ་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ ལ།

འབྲུག་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཨ་རིར་གཞིས་སྤོས་ཡོང་སྐུལ་ཞུས་པར་སྲིད་འཛིན་འཇི་མི་ཀ་ཌར་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་དོན་ལྷན་ཁང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་བ།

ྋ གོང་ས་མཆོག་ལ།

ཨ་རིར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཚམས་གཟིགས་གྲུབ་པ་དང༌། ཕྱག་བྲིས་གནང་འབྱོར་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཆོས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་གནང་བར་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་རང་ཉིད་ལའང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་གཤིས། ཚང་མའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཕྱག་བྲིས་ནང་གསལ་འབྲུག་སྡོད་བོད་མིའི་དཀའ་སེལ་གཞིས་སྤོ་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ངོས་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཞིབ་འཇུག་གིས་གང་དགེའི་བཀའ་ལན་འབུལ་དགོས་མངགས་བྱ་ཞུས་ཡོད།

གང་ཉིད་ནས་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་ཨ་ཡ་ཏོའ་ལ་གྷོ་མི་ནིར་ (Ayatollah Khomeini) ཏེ་རཱན་ (Tehran) དུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་བཙན་བཟུང་གིས་མི་སྣ་བཀག་ཉར་བྱས་པར་ཐུགས་འཚབ་ཀྱིས་ཏར་འཕྲིན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སྐབས་གང་ཉིད་ལྟ་བུའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་རྣམ་པས་འཛམ་གླིང་ནང་དངངས་འཚབ་ཞི་ཐབས་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་གང་ཡོང་གནང་བར་སྙིང་ནས་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། འཇི་མི་ཀ་ཌར་གྱིས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༦ ལ། ཞེས་གསལ།

སུད་སི་ལ་སོགས་སྐབས་གསུམ་ཞིང་དག་ཏུ།།

གང་སྐུ་དུང་ཟླ་གསར་པའི་ལང་ཚོའི་དཔལ།།

གཅིག་མིན་དུ་མར་བཞད་པའི་དགེ་མཚན་ནི།།

མཐའ་དག་དངོས་པོ་གང་གིས་བསྒྲུན་ཡོད་མིན།།

དེ་ཡང་ཕྱི་ནང་རྐང་འཐུང་ཚལ་དུ་ཚན་རྩལ་ཡལ་འདབ་རབ་རྒོད་ཀྱང༌།། ལུང་རྟོགས་འོ་མཚོ་བསྲུབས་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱམས་བརྩེའི་ཁུར་གྱིས་ཡོངས་བཏང་བས།། མགོན་གང་ལེགས་བཤད་གཏེར་གྱི་བང་མཛོད་ཆེས་ཆེར་ཕྱེ་བའི་བསིལ་མངར་གྱིས།། མུན་སྟུག་རོལ་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁུང་བུར་ཉི་འོད་གསར་པའི་རེ་དམིགས་སྦྱིན།།

གནའ་དེང་བསིལ་ལྡན་ཞིང་གི་བྱུང་བ་ཟོལ་མེད་གསེར་གྱི་སྒྲོན་མེ་གང༌།། རིང་ནས་རེ་བའི་གཟུར་གནས་དག་གི་མིག་ཀོང་ཡངས་པའི་ཚལ་ཆེན་པོར།། སྦར་བའི་བདེན་དོན་ཡལ་འདབ་རི་མོ་མཐོང་བས་གནས་ལུགས་སྟོང་གི་སྲོག། གླིང་བདུན་ས་ཡི་ཁྱོན་ཀུན་སྒྲོག་ལ་ངལ་བའི་སྣང་བ་ཡོངས་མ་དམིགས།།

དེ་ནས་ཨ་རི་བདེ་ལྡན་ཞིང་ཞེས་སྙན་པའི་ཤལ་བ་རིང་མོ་ནས།། གཡོ་བའི་ལེགས་ཚོགས་དཔལ་གྱི་ཡུལ་དུ་བརྩེ་འཛུམ་སྐྱ་རེངས་གསར་པའི་འོད།། བཏེགས་པས་ཤར་ནུབ་རིག་པའི་གླང་བོའང་རེ་ཞིག་བགྲོད་པ་བོར་ནས་ནི།། བྱམས་བརྩེའི་འོ་མཚོ་རླབས་ཀྱི་རྩེ་དགར་རོལ་པའི་རྩོལ་བ་བསྟེན་ལ་ལྟོས།།

ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་དང་ནི་སྣ་ཚོགས་ཤེས་བྱའི་གླིང་དག་ཏུ།། གནས་ལུགས་གནད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་སྩོལ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གི་དཔལ་རྒྱས་པས།། མཐའ་དག་དགའ་བའི་མངོན་བསྟོད་གསེར་འཁོར་དད་གསུམ་སྙིམ་པས་འདེགས་པ་ནི།། ལྷོ་རླུང་གཞོན་ནུས་སྟོན་གྱི་སྙེ་མ་དལ་བུར་སྒུལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཉིད།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་ཏུ་བཀའ་སློབ་དང་མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར།

༡༽བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་ཚོགས་འཐུས་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་ མཇལ་བཅར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ང་ཚོ་སྡོད་ས་རང་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ལ་རེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ། མི་ལ་བསྟུན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་སོགས་འགལ་རྐྱེན་དང༌། དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ང་ཚོས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གིས་མཚོན་པའི་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བར་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོས་མིའི་ལུང་པར་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ལུང་པའི་ནང་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་མིས་མནར་གཅོད་དང་གདུག་རྩུབ་ག་ཚད་བཏང་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་པ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པའི་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟར་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་པ་ལ་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཕལ་ཆེར་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོ་ལ་ངོ་གདོང་གསར་པ་ཞིག་བསྟན་ནས་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་ཞིག་བཙལ་ན་མ་གཏོགས་ད་ལྟ་ཕན་གྱི་བྱེད་སྟངས་འདི་འགྲོ་ཐུབ་པ་མི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་དྲན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

རྩ་བ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ལའང་ཁོ་རང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་དང་བསྟུན་པའི་བོད་ནང་ལའང་ད་ལྟ་བར་དུ་བྱས་པ་དེས་དམིགས་ཡུལ་བསམ་ཐོག་དོན་འཁེལ་ཡོང་གི་མེད་པ་མཐོང་ནས་ད་ཆ་ངོ་གདོང་གསར་པ་ཞིག་བསྟན་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་བོད་པ་ཚང་མས་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་རྒྱ་མི་དང་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དང་པོ་གྲོས་འགོ་དེ་རྒྱ་མིས་ཚུར་བཏོན་པ་རེད། ང་ཚོའི་རྩོད་པ་བྱེད་ལུགས་བྱེད་སྟངས་ངོས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་བཤད་མུས་ལྟར་ཚུར་ཙམ་དེར་རྒྱ་གར་ཡིན་ནའང་རུང༌། ཕར་ཙམ་དེར་རྒྱ་མི་ཡིན་ནའང་རུང༌། དེ་བཞིན་ཨ་མེ་རི་ཀ་དང༌། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་སུ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོས་གདོང་དང་གདོང་བསྟན་ནས་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་བོད་དོན་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ངོ་གདོང་བསྟན་མ་ནུས་པ་དང༌། བཤད་མ་ནུས་པར་རྒྱབ་ལོགས་ལ་རྒྱབ་བཤད་རྒྱབ་ནས་བསྡད་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན། རྒྱ་མིས་ཚུར་ང་ཚོ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཡོང་དུས། ང་ཚོ་ངོ་གནོང་དགོས་པ་དང༌། གདོང་སྦས་དགོས་དོན་མེད་སྟབས། ཚུར་ལག་པ་བརྐྱངས་ཡོང་དུས་ཕར་ལ་ཡང་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ལུགས་དང༌། བོད་མི་རྣམས་སྔོན་མེད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་བཤད་པ་ལྟར་དངོས་འབྲེལ་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་དེ་བོད་ནང་ལ་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྟ་སྐོར་བའི་མི་འགྲོའི་ཐད་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལས་འགན་གྱི་བབས་དང༌། གཉིས་ནས་ཆོལ་ཁའི་བབས་གང་ཅིར་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་སྟེ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ཡིན། གསང་བ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་གསང་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ང་ཚོར་ལབ་སྟེ་གསང་བ་བྱས་པ་རེད། གསང་བ་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་དེ་ལྐོག་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ང་ཚོས་གསང་བ་བྱས་པ་མ་རེད། དེ་ལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་ཟེར་ན། ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་ལག་ཁྱེར་ལེན་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་གཅིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

གཉིས་ནས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཕྱིན་ཆད་ལ་རྒྱ་མིའི་གསར་ཤོག་ཁག་གི་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོང་གི་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གསར་ཤོག་ཁག་ནང་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོང་གི་རེད། གསར་ཤོག་ཁག་ནང་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་པ་གང་ཡོད་ལྟར། ཁོང་ཚོ་ཀྲུང་དབྱང་ལ་གུས་བཏུད་ཞུ་བར་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ཁོང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བར་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བྲིས་མདོག་ཁ་པོ་རེད།

དེ་ལྟར་བྲིས་པ་ཡིན་ན་ང་རང་ཚོའི་མི་ཚོ་རྒྱ་མིའི་གསར་ཤོག་གར་ཁྱབ་སར་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོའི་མི་ངོ་མ་སླེབས་པ་དེ་ཚོར་ང་ཚོས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་མཐེ་བོང་ཀེར་ནས་ཡོང་པ་ཡིན་མིན་དང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བར་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་བོད་ལ་ཡོང་པ་ཡིན་མིན་མི་ངོ་མ་གདོང་ཐུག་པ་དེ་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་རེད་དེ། ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་ང་ཚོའི་མི་ངོ་མ་སླེབས་མ་ཐུབ་པའི་ས་ཆ་དེ་ཚོ་ལ་བོད་པ་ཚོས་སེམས་ཤུགས་ལ་ཕན་གནོད་ཇི་ཡོང་ཚོད་དཔག་ཁག་པོ་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་གཞུང་ནས་གསང་བ་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གསང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཕྱིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རྗེས་ལ་གསང་བ་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁྱོད་རང་ཚོས་གོ་བསྡུར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་བའི་དོན་དག་གང་དང་གང་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་གམ། ད་ལྟ་བར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་པའི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ངོས་ཀྱིས་བཀའ་འདྲ་པོ་གནང་ནས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང༌། སོ་སོ་སོ་སོས་སེམས་ཁུར་ལེན་དགོས། ངོས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་དང༌། ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བཤད་ཀྱི་རེད། གཙོ་བོ་སོ་སོ་སོ་སོས་སེམས་ཁུར་ལེན་དགོས། ང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་བོད་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚང་མས་ཁུར་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རེ་ཟུང་གིས་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་ཀ་གང་ཡང་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་སྐྱོན་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན་པས། ང་ཚོ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས། གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་དགེ་སྐྱོན་གང་དང་གང་ཡོད་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས། སྐྱོན་ཆ་དེ་ཚོ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་ངེས་པར་དུ་གོ་བསྡུར་ཡག་པོ་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་ཨུ་རུ་སུའི་རྩ་བའི་ལྟ་སྟངས་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་རན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་ན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རྩོད་པ་གང་ཡང་བྱེད་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། མ་འོངས་པའི་བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན། རིང་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་དང༌། ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་ལུགས་སྲོལ་འདི་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ང་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ཡིན་ཞེས་ང་ཚོས་ཤོད་ཐབས་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཨུ་རུ་སུ་ལ་བསམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་འཁྱེར་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་བོད་པར་ལྟ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་ལ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་སུ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དང༌། བོད་ནང་གི་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཡིན་ན་ཡང་བོད་ནང་ལ་ཕྲན་བུ་ལྷུག་ཏུ་དང༌། གུ་ཡངས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་རེད། མཐའ་མའི་རྩ་དོན་ཐོག་བཟོ་ལྟ་ཆགས་རྒྱུ་ལམ་སང་ཁག་པོ་རེད། ལོ་གཅིག་གཉིས་ནང་ལ་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་གནས་ཚུལ་མང་བ་ཤེས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་བ་དང༌། དགའ་སྤྲོ་ཡི་རང་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོས་རྒྱལ་འབྲེལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། སྐབས་རེ་གནས་ཚུལ་མགོ་མ་འཚོས་པར་དཀྲོག་གཏམ་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་པ། མགོ་མ་འཚོས་ཀྱི་གཏམ་འཆལ་སྤེལ་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་མ་ཡོང་བ་དང༌། ཉུང་ཙམ་ཡོང་བའི་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཐོག་ནས་འཐེན་འཁྱེར་མི་བྱེད་པའི་སྐོར་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་ན་ཡང༌། ད་དུང་དོན་མེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཕྲན་བུ་ལྷགས་ཡོང་གི་འདུག དཀྲོག་གཏམ་བློ་ལ་ཤར་མི་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཡང་བཤད་འདུག

ང་ཚོ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་བླ་མ་དེ་ཚོ་དགྲོང་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རང་བཙན་ལས་འགུལ་གྱི་དངུལ་སྣེ་སེལ་ཞིག་བསྡུས་པ་དེ་ཚོ་ཡང་བླ་མ་དགྲོང་རྒྱུའི་དོན་དག་ཡིན་པ་འདྲ་པོ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། ནད་མ་ཐེག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་རེད། རྨི་ལམ་ལ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དཀྲོག་གཏམ་དེ་འདྲ་བཤད་ཡོང་དུས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། བསམ་མེད་རེ་ཟུང་གིས་བཤད་པ་དེ་མཐའ་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་ན་ཡང༌། སྤྱིར་བཏང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ནང་ལ་ག་རེ་ཡིན་ནམ་བསམས་ནས་རྣམ་རྟོག་སློང་གཞི་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དམར་པོའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་སྔོན་མ་ནས་ངོས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་ཚོར་བཤད་ཚར་བ་ཞིག་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོས་དྲན་གྱི་འདུག་གམ། སྔོན་མའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ག་རང་ཡིན། གང་ལྟར་འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཡིན་ནའང་ཕལ་ཆེར་ཚོད་ཐིག་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་རེད། ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་མཚོན་པའི་བོད་པ་གུང་ཁྲན་རྒན་པ་དེ་ཚོ་དངོས་གནས་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཧ་ལས་པ་རེད། ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ནག་མེད་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ ༡༩༦༠ ལོ་ནས་བཙོན་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་མི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་བྱས་འདུག ཁོ་རང་ཡང་ནད་པ་ཆགས། ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་ལ་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བའི་ཁར། འགའ་ཞིག་གློ་ནད་ཀྱིས་མནར་ནས་བསྡད་ཡོད་ཚོད་འདུག ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོའི་ཕ་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་རེད། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་ལ་ཡང་ཆོས་དད་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་དེ། མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

༢༽བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོ་དང་མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར།

༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དུས་དྲན་འཁེལ་ནའང༌། དེ་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་རི་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། དུས་དྲན་ཉིན་གསུམ་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱིས་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་ཕྲུག་རྒན་གྲས་བུ་མོའི་ཉལ་ཁང་ཕན་བདེ་གླིང་དང༌། དྭ་ཕྲུག་འོ་འཐུང་གསོ་སྐྱོང་ཁང་བློ་གྲོས་འཕེལ་བཅས་སྒོ་འབྱེད། ཉལ་ཁང་སོགས་ཁང་མིག་རེ་རེ་བཞིན་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་ནས། སློབ་ལས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་བཅས་སྩལ།

དེ་ནས་རྩེད་ཐང་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཕེབས་སྒྲིག་དབུ་གཡབ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་འཁོད་གྲུབ་བསྟུན། ཆིབས་ཞབས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། བཀའ་བློན་དང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། དྲུང་ཆེ་དང་བཞུགས་སྒར་སྐུ་ཚབ་སོགས་ཕྱི་ནང་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་བཅས་ཞབས་སྟེགས་གཡས་གཡོན་གྱི་གྲལ་འཁོད་གྲུབ་མཚམས་གསོལ་འབྲས་བཏེགས་ཤིང༌། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་བཏུད་དང༌། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའི་བསྟོད་གླུ་ཕུལ།

བོད་ཁྱིམ་དབུ་འཛིན་ྋསྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨས་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཁྱིམ་འདི་ཉིད་ཤེས་རིག་ཐོག་བྱས་འབྲས་སྤོབས་པ་བྱས་ཆོག་པ་དང༌། ཕན་ཐོགས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ། ཕྲུ་གུར་ལྟ་སྐྱོང་སློབ་སྟོན་བྱེད་སྟངས་མིག་དཔེར་འོས་པ་དྲག་ཤོས་བྱུང་སྐོར་དང༌། སུད་སི་དང་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་གཟིགས་ཚུལ། བོད་དོན་ཐོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་དང༌། ལྷག་བསམ་སྤྱི་ཞེན་སྐོར། བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་བ་གཏོང་གནང་གི་གནད་དོན་སྐོར། འབྲུག་གནས་བོད་མིའི་མདུན་ལམ་སྐོར་དང༌། ང་ཚོས་འབྲུག་རྒྱལ་འབངས་ལ་མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་དགོས་པ་ལས། འཁོན་འཛིན་སྡང་སེམས་འཆང་མི་རུང་བའི་སྐོར་སོགས་གསུང་བཤད་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་ང་རང་ཚོའི་ཤེས་རིག་གི་ལས་དོན་ཐོག་ལ་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་འོས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ཆ་ང་རང་ཚོའི་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས། མ་འོངས་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ལྡན་པ། སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པ། ནུས་པ་ལྡན་པ། ལྷག་བསམ་ལྡན་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་དང༌། གཉིས་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང༌། ནང་བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་དོན་ལྡན་ཡོང་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་ཆ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་གསར་དུ་སྒྲུབ་མ་དགོས་པར་ང་རང་ཚོར་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། ཡོད་ཡོད་པ་དེ་ག་འདྲ་བྱས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡག་ཤོས་ཡོང་བ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་རན་པ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག གང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་གམ། དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་བཏང༌། ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཚོགས་འདྲ་མི་འདྲ་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཚུགས་འདུག ཡག་པོ་རེད། ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང༌། རང་རང་སོ་སོའི་མཁས་གྲུབ་གོང་མའི་བཞེད་པ་གང་ཡོད་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ནུས་པར་དཔགས་པའི་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གིས་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་མི་ལ་ཤོད་པར་རང་ལ་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས། ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་དགོས་ཞེས་མི་ལ་ཕར་བཤད། རང་གིས་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ལབ་དགོས་བྱུང་ན་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་མི་ལ་ཤོད་པར་ཐོག་མར་རང་ལ་བཟོ་ལྟ་ཞིག་བཟོ་དགོས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་སྤྱོད་པ་དང༌། དོན་མཐུན་པ་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོ་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་གང་གནང་བ་དེའི་ཉམས་ལེན་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་ཚད་ལོངས་པ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་དེ་འདྲའི་གཞེན་སྐུལ་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལུང་པ་གསར་པ་ཞིག་གི་ནང་ལ་སོ་སོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དང༌། ལྟོ་གོས་འཚོལ་སྟངས། ལུང་པ་དེ་དང་དེའི་ནང་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཤེས་པ་གཅིག་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། གོམས་གཤིས། ཤ་ཞེན་དེ་ཚོ་རྩ་བ་ནས་མ་བརླག་པར་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལ་ཕྱིན་འདུག དེ་ཧ་ཅང་གི་ཡག་པོ་རེད། རང་གི་ལུང་པའི་ཤ་ཞེན་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་མ་ཤེས་ན་སོ་སོར་གྱོང་གུན་ཕམ་ཉེས་ཡོང་གི་རེད། ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ཤེས་ན་ཡང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་བརྗེད་པ་ཡིན་ནའང་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུངས་པ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ཆ་རྒྱ་མིས་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་ཕར་ཡང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་དམིགས་བསལ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་རིང་མིན་ཚུར་འཁོར་གྱི་རེད། འཁོར་བའི་མཚམས་ལ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རིམ་པས་ཡོང་གི་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་དེ་སྐོར་གསང་བ་བྱས་པ་རེད།

གསང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་དེ་ལྐོག་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ནོར་འཁྲུལ་བྱས་ནས་ང་ཚོས་གསང་བ་བྱས་པ་གང་ཡང་མིན། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གསང་བ་བྱས་པ་རེད། རིམ་པས་རིམ་པས་དོན་དག་གི་གནས་ཚུལ་ཤོད་དགོས་པ་བྱུང་ན་གནས་ཚུལ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སུས་ག་རེ་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་རྩ་བའི་འགན་ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་འཁྱེར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ཇི་སྲིད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་དང༌། ངོས་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རིང་ལ་ངོས་ཀྱིས་ཀྱང་འགན་དེ་འཁྱེར་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང༌། འགན་དེ་འཁྱེར་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ངོས་ལ་རེ་བ་རྒྱག་པའི་དུས་ཚོད་རྫོགས་པའི་ཉིན་མ་གཅིག་ཤར་སོང་ན་ངོས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བཞག་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་ངོས་ཀྱིས་འགན་འཁྱེར་གྱི་རེད། འགན་འཁྱེར་བའི་རྗེས་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་ངོས་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། ངོས་ཀྱིས་སུ་གཅིག་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་དགོས་དོན་མི་འདུག སུ་གཅིག་ལ་ཡང་ངོ་སྲུང་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་གནས་ཚུལ་བཟོ་ལྟ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གམ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ལ་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐག་གཅོད་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་པ་ཞིག་འབྲུག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། འབྲུག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། སྔར་ཕན་འབྲུག་གཞུང་དང༌། འབྲུག་མི་མང་རྣམས་ང་ཚོ་དང་ཤེས་རིག་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དུས་ང་ཚོ་ཧ་ཅང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་རྒྱ་དམ་ཚིག་གཙང་མ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་རྒྱལ་པོ་ཞིང་གཤེགས་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོ་ལམ་འགྲོ་མེད་པའམ། རྐྱེན་དབང་ཇི་ཟེར་གང་ལྟར་གློ་བུར་དུ་གཞི་རྩ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འབྲུག་གཞུང་ཐུགས་དོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་རིམ་པས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་དང༌། ས་གཞི་རྡུལ་དག་ཆགས་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ད་དུང་ཐུགས་དོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྩ་བ་འབྲུག་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་དེ་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འབྲུག་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་རེད། གཉིས་ནས་ད་ལྟ་རྒྱལ་པོ་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དགུང་ལོ་གཞོན་གཞོན་ཡིན་ནའང་དགོངས་པ་མཁྱེན་རླབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་རང་གནང་ཨེ་ཡོང་བསམ་པའི་ད་ལྟ་རེ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་རྒྱབ་ནས་བསྡད་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཐུགས་དོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆགས་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོ་འབྲུག་ནང་ལ་སྡོད་མི་དགོས་པར་ལུང་པ་གཞན་དག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་ཤོས་ཡོང་ས་རེད། དེ་སྐོར་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་མུས་ཡིན། གནས་ཚུལ་གཙང་མ་ཞིག་བྱུང་རོགས་བྱས་ན་རིམ་པས་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་ཡང་ང་ཚོས་འབྲུག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ནས་འཐེན་རྩིས་བྱས་པ་མ་རེད། བོད་མི་འབྲུག་ནང་སྡོད་འདོད་མེད་པ་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་གཞན་དག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཞེས་འབྲུག་གཞུང་རང་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་གནང་བ་དེའི་མཇུག་སྐྱོང་བྱས་པ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་གསར་བཞེངས་བཀའ་བརྒྱད་ལྷ་ཁང་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་ནས་བཀའ་བརྒྱད་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཟིན་པའི་ཞབས་འོག་ཏུ་དམ་འགོང་གི་མནན་འཁོར་འགུགས་གཞུག་བཅས་འཇུག་གནང་མཛད་རིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆེ་མཆོག་གི་བདག་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་གཏད་བྱིན་འབེབས་བསྐྱངས།

དུས་མཚུངས་ཨ་མདོ་ཤར་རོང་པོ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་མར་ནང་འཇིགས་མེད་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་བོད་ནང་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བརྟེན། ཁྲི་རྒན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་ཨ་མདོ་བ་ཐུན་མོང་ནས་རྒྱུ་སྦྱོར་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་དུ་ཉིན་གསུམ་རིང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་སྤྲིན་དུ་དམིགས་ཏེ་གདན་ཞུས་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར་ཉིན་འཁྱོངས་དབུ་བཞུགས་དང༌།

ད་ལམ་མཆོད་འབུལ་ཆེད་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ནས་འབྱོར་བའི་ཨ་མདོ་བ་སྤྱི་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ནས་སྐྱོར་འདོན་ཆོག་པའི་ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསོལ་འདེབས་ཤིག་བཀའ་རྩོམ་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་མོས་ལྟར།

འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་པ་ལས།། གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་རྗེས་བསྟན་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས།། ཞི་བསིལ་ཕན་བདེའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་མཁས་པ།། རྣམ་འདྲེན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བས་དུས་ཀུན་སྐྱོངས།། བདེ་སྡུག་འདོད་དང་མི་འདོད་རང་གཞན་ཀུན།། མཉམ་ཉིད་བདག་པས་གཞན་རྣམས་གཙོ་བའི་ཕྱིར།། གཞན་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། མཁའ་ཁྱབ་སྐྱེ་དགུའི་སྙིང་ལ་འཇུག་པར་ཤོག། དེའི་མཐུས་གྲོགས་དག་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་ཡིས།། ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཞི་སྙོམས་བདེན་པའི་ལམ།། ཀུན་དགའ་བདེ་བ་སྟེར་བའི་དཔལ་བཟང་པོར།། ཅི་དགར་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱིས་འདའ་བར་ཤོག། གང་གི་མཚན་ཡང་རྒྱལ་བས་བྱིན་བརླབས་པའི།། དམན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བ་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར།། ཁྱོད་ཉིད་དྲན་པའི་མོས་གུས་གདུང་དབྱངས་ཀྱིས།། ཉེ་བར་བསྐུལ་ན་དུས་ཀུན་རྗེས་འཛིན་མཛོད།། ཐུབ་པའི་ལུང་གིས་བསྔགས་པའི་གངས་ལྗོངས་ཀྱི།། རྣམ་གསུམ་མེས་དབོན་དམ་པའི་རྗེས་ཞུགས་པ།། རང་རིགས་སྐྱེ་དགུའི་དད་དམ་བྱིན་མཐུ་ཡིས།། འཕྲལ་ཡུན་འདོད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་མཛོད།། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་དང༌།། ཡང་དག་ལྟ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས།། དུག་གསུམ་བག་ཆགས་འབྲས་བུར་བཅས་ཞི་ནས།། བྱང་ཆེན་གཏན་བདེའི་ས་ལ་མྱུར་རེག་མཛོད།། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་རྟེན་འབྱུང་སྒྱུ་མའི་གཤིས།། ནམ་ཡང་བསླུ་མེད་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་དང༌།། ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་བདེན་པའི་སྟོབས་དག་གིས།། སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་བདེ་བླག་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག། ཅེསབཀའ་རྩོམ་གསོལ་རེས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ། བཀའ་བློན་ལྔ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཉིས། དྲུང་ཆེ་ངོ་ཡོད་ལྔ་བཅས་ཆེད་འབོད་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་སྐྱོད་མཁན་ཚོ་ནས་གནས་ཚུལ་ཉན་ཞིབ་ཟིན་པ་ལྟར། ད་ཆ་རྒྱ་གཞུང་ལ་འབྲེལ་ལམ་བྱ་འོས་ཆེ་མིན་དང༌། ཆེ་ན་བྱེད་ཕྱོགས་ཇི་འགབ། བཀའ་ཤག་གིས་མཚོན་ལས་ཀ་འཐུས་ཤོར་ཡོང་ཚུལ་བསམ་འཆར་ཡོད་མུས་ལ་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་ལེགས་བཅོས་བྱ་འོས་ཇི་ཡོད། བཀའ་བློན་འགའ་ཤས་ནས་དགོངས་ཞུ་འབྱོར་བ་ལྟར། ཚབ་གསར་འོས་དམིགས་ཇི་ཡོད་བཅས་ལས་བྱེད་དྲུང་གཞོན་ཡན་དང༌། སྤྱི་འཐུས་སོ་སོ་ནས་བསམ་ཞིབ་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་བསམ་འཆར་སྙན་ཤོག་འབུལ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང་བཀའ་བློན་རྣམས་མཇལ་བཅར་སྐབས་ཉེ་དུས་བཀའ་ཚོགས་དྲུང་ཆེ་བཅས་པར། བོད་དུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་ལས་དོན་འཐུས་ཚང་ཡོང་ཐབས། བཀའ་བློན་གསར་པའི་འོས་དམིགས་བཅས་པར་བསམ་འཆར་འབུལ་དགོས་བཀའ་མངགས་ལྟར། བཀའ་ཤག་དང༌། དྲུང་ཆེ། དྲུང་གཞོན། སྤྱི་འཐུས་བཅས་ཚོ་ཁག་བཞི་ནས་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་ཞུས་པའི་སྙན་ཤོག་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་དོན་དུ། བོད་དུ་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་གནང་རྒྱུ་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་བཞུགས་རྒྱུ་བཀའ་ཤག་རང་གི་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་འབྱུང་གཞིར་བརྟེན། ད་ཕྱིན་བཀའ་བློན་རྣམས་བཀའ་ཤག་རང་ཏུ་ལྷན་རྒྱས་རྟག་ཚུགས་གནང་རྒྱུ་དང༌། ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ལས་འགན་དྲུང་ཆེ་སོ་སོར་བསྐུར་ལེགས་མང་མོས་བསམ་འཆར་རྩེ་མཐུན་བྱུང་བ་བཞིན། ད་ཕྱིན་བཀའ་ཤག་གི་འཆར་འཕར་ལས་དོན་ཅི་མཆིས་འཐུས་ཤོར་མི་འབྱུང་ཆེད་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཀའ་ཤག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་ལྷན་ཚོགས་ཞུ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

མཉེས་གཤིན་ག་བུར་འཛག་པ་ལས།།

འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བསུང་ཞིམ་ནི།།

ཅི་དགར་འཐོར་བའི་བདེན་སྟོབས་ཀྱིས།།

གངས་རིའི་གཞོན་ནུའི་དཔུང་པ་བཏེགས།།

རིགས་ཀྱི་འདུན་མར་འབད་པའི་ལྷག་བསམ་ནི།།

དུང་དཀར་ཞུན་མར་བརྩེགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས།།

ལྷག་དཀར་བུ་སློབ་བློ་གྲོས་ལྗོན་པ་གསར།།

ཤེས་རིག་ཁུར་གྱིས་དུད་པའི་དཔལ་ཡོན་འབར།།

ལེགས་མཛད་གངས་དཀར་ཞུན་མའི་ཆབ་རྒྱུན་གྱིས།།

བསྐྱངས་པའི་རི་མོ་བསིལ་བའི་གྲིབ་མ་ཅན།།

གཅིག་མིན་དུ་མར་བཀྱེ་བའི་རང་བྱུང་ནོར།།

ལུགས་གཉིས་རྒྱས་པའི་དཔལ་དུ་ཅིར་ཡང་ཆེ།།

ད་དུང་ཐུགས་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས།།

བྱུང་བའི་ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་གྱི།།

གསོལ་འདེབས་ཀུན་འབྱུང་ནོར་བུའི་ཟོང༌།།

ཆོལ་གསུམ་རེ་བའི་ཡོན་དུ་བསྟབས།།

ས་བཅད་བཞི་པ།

རྡོར་གདན་དང་ཝར་ཎར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའར་ཆིབས་བསྒྱུར་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་དེ་ནཱ་ལེར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་འབྱོར་འཛོམས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་བ་སོགས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། གསོལ་འདེབས་ཞུ་མོས་ལྟར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་འབད་སྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ཁོར་ཡུག་ཕྱིའི་སྐོར་ལམ་དུ་ཞབས་སྐོར་དང་སྦྲགས་མཆོད་རྟེན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ལྡུམ་ར་གསར་སྐྲུན་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཉམས་གསོ་ཞུས་རིགས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་སྐྱེ་རྒུའི་འཕྲལ་ཡུན་ཕན་བདེའི་གཞི་རྟེན། མཉམ་མེད་བུ་རམ་ཤིང་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང༌། འགྲོ་ཀུན་ཕན་བདེའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཆེད། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོར་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆར་འབེབས་རྒྱས་པར་བསྐྱང་རྒྱུར། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་ཆེན་དང་ཞལ་སྤྲོད་དུ་དབུ་གུར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ཉིན་གསུམ་རིང་ཆོག་གྲྭ་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང་ལྷན་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་རྒྱས་པར་མཛད།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཉིན་གསུམ་རིང་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོ་འབུལ་དང་འབྲེལ། གྲྭ་གྲངས་ ༢༥༠ སྐོར་དང༌། མང་ཚོགས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་དང་ལྷན་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་ཀྱིས་མནར་བ་དང༌། མི་གྲངས་ཤིན་ཏུ་ཁྱོན་ཆེ་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་བཅས་འདས་གསོན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་ཆེད། ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་གི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་གསོག་དང༌། ཐུབ་པའི་གཟུངས་སྔགས་མུ་ནི་མ་དང༌། མ་ཎི་གྲངས་གསོག བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་ཉེ་དུས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཆེད་སྐུ་ཚབ་མི་ལྔ་མངགས་རྫོང་བསྐྱངས་པ་རྣམས་ནས་ཆོལ་གསུམ་ཁྱོན་གྱི་བོད་མི་མང་དག་ངོ་འཕྲད་བྱུང་བར་ཚང་མས་ཐོག་མའི་དྲི་ཚིག་གཅིག་གྱུར་ནི། ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་ཁམས་བཟང་པོ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་བོད་དོན་མ་རིག་མུན་པ་མཐའ་གསལ་ཡོང་བ་ཡང་རིང་ནས་བོད་འབངས་སྐྱོང་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཙན་པོའི་སྐུ་ཚེ་མཛད་པ་ཁོ་ནར་རག་ལུས་པས་ན། ང་ཚོའི་བློ་གཏད་རེ་ལྟོས་ཞུ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་སྐུལ་ཁྱེད་ཚོས་ངེས་པར་ཞུ་དགོས་ཞེས་གདོང་པ་མཆི་མས་བརླན་བཞིན་དུ་གདུང་འབོད་སྨྲེ་ངག་ཤུགས་དྲག་གིས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་ནན་མངགས་ཅི་ཆེ་བྱུང་བ་ལྟར། ལྟ་སྐོར་བ་ཐུན་མོང་ནས་གཞིས་སྡོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སྤྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་ཆེ་སྤྲོ་འབུལ་ཐོག་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་གསུང་དག་སྣང་རྒྱ་ཅན་མའི་ནང་ཚན་ཚེ་དཔག་མེད་དྭངས་མ་བཅུད་འདྲེན་གྱི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

དེ་ནས་ཉེ་སྐོར་རྒྱ་གར་བའི་གྲོང་ཁྱིམ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་ཡོད་པ་སྔར་ཧིན་རྡུ་ནང་པར་ཞུགས་ནས་ལོ་གསུམ་ཙམ་སོང་བའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཐུབ་དབང་གི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་དང༌། ཡན་ལག་བདུན་པ། བསྟན་འབར་མ། ཤིས་བརྗོད་བཅས་བསྐྱངས། ཡུལ་མི་རྒྱ་གར་བ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་དོན་སློབ་གཉེར་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང༌། ལྷ་ཁང་དུ་ལིའི་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན། མཐུན་རྐྱེན་ཕྱག་དངུལ། སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཕྱག་དངུལ་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། ཀིརྟི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཨ་རིའི་བཙུན་མ་ངག་དབང་དཔལ་མོ་གཉིས་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར། སྔ་དྲོ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་བྱང་སྡོམ་བཞེས་ཏེ་གྲྭ་བཙུན་ ༣༠༠ སྐོར་དང༌། མང་ཚོགས་ ༢༥༠༠ སྐོར་ལ་རྗེའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་བྱང་སྡོམ་འབོག་ཆོག་བསྐྱངས་རྗེས། སེར་བྱེས་ཁང་སེར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ལོ་ལྔ་སོན་པའི་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་མཚན་བསྟན་འཛིན་དཔལ་ལྡན་ཞེས་སྩལ།

དེ་ནས་མཆོད་རྟེན་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་པར་སྡེ་དགེ་མཚལ་དཔར་མའི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་དང༌། དབྱིན་ཡིག་དང༌། ཧིན་རྡུའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཟིན་ཕྱག་དཔེ་འགའ་ཤས་བཅས་སྩལ་ཏེ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བཞུགས་མཚེར་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐའེ་ལན་ལྷ་ཁང་ལ་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ཉེ་འཁོར་དུ་དྲན་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ས་གཞིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་བཙུགས་པ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་འཛུགས་དགོས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཝར་ཎ་བདེ་དོན་ལས་བྱེད་ཐུན་མོང་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། མཐོ་སློབ་དགེ་སློབ་དང༌། ཕྱོགས་འགྲུལ་བ་སོགས་སེར་སྐྱ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དེ་རྗེས་མཐོ་རིམ་དགེ་སློབ་ཁེ་གཙང་ལ་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་ནང་ད་ཆ་མཐོ་སློབ་ས་ཡུལ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པ་ལྟར། གཙོ་བོར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྒོ་འཐུས་ཤོར་མ་སོང་བར་ལག་ཁྱེར་གྱི་བརྗོད་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་རང་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐུབ་པ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཟིན་ནས་ཀྱང་རང་རིགས་གཙོ་གྱུར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཞན་དག་ལ་སློབ་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་གལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཝར་ཎ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཐི་སོ་ཕི་ཀལ་ (Theosophical Society) ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལྷག་བསམ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་དང་རྒྱལ་ཁབ། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང༌། དེ་རྗེས་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་འདུ་འཛོམས་ཐོག་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། མིའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་རྫོགས་སེལ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་འདིའི་སྐབས་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་འདོད་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ཐད་ཀར་སྩལ།

དེ་ནས་དྲི་བ་ཞུ་མཁན་ཁག་གཉིས་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། བོད་ནང་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་དངོས་འབྲེལ་གྱི་རང་དབང་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཡོད་མེད་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་ཐུགས་ཁུར་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐུགས་ཁུར་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་བོད་ནང་རྟོག་ཞིབ་ལྷན་ཚོགས་དང་མཉམ་དུ་བོད་སྐད་ཐད་ཀར་གསུང་ཉན་ཐུབ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱང་ངེས་པར་ཕེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཚོགས་རྣམས་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་འདོད་བློ་ཆ་ཚང་ཁེངས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ངོས་ཀྱང་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གིས་མང་མོས་གོ་རིམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེར་ཁས་ལེན་ཞུ་གི་ཡིན། ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་དང༌།

ཡང༌། རྒྱ་མི་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཞིག་གིས་བོད་མིའི་ཐོག་ཁུངས་མེད་བཙན་གནོན་དབང་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོར་རང་གི་ལུང་པའི་ནང་རང་གི་གོམས་གཤིས་དང༌། ཆོས་དད། རིག་གཞུང༌། མི་རིགས་བཅས་ཉམས་མེད་རང་དབང་གི་ཐོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མེད་པ་གང་ཡིན་ནམ། ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

རྒྱ་མིས་བོད་ནང་དབང་འཛིན་བྱས་ཏེ་གང་ཅིའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་དང༌། འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཏང་ཡོད་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཡར་རྒྱས་དེ་ཚོ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བཏང་བ་རེད་དམ་ཞེ་ན། བོད་མི་ཚོའི་ལུས་སྲོག་དང༌། རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཕངས་མེད་དངོས་སུ་བློས་བཏང་དུ་བཅུག་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འགུལ་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་ནི་བོད་གཞུང་རྙིང་པའི་སྐབས་སུ་གཏོང་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེར་འཛིན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་སྲོག་དང༌། རང་དབང་བློས་བཏང་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་འཇིགས་དངངས་སྐྱེ་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ་ཏེ་ཚང་མ་ཡིད་མགུའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བར་གྱུར།

དེ་རྗེས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་སྣ་ལྔའི་མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཚར་རྒྱས་པ་འབུལ་གཤོམ་གྱིས་དགེ་འདུན་ ༢༠༠ དང་མང་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་སྐོར་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་གཞུང་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱིར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་ནི་གཙོ་བོ་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་དམ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་མཆོག་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ད་ཆ་ཕྱིར་འཁོར་ཙམ་ཡིན་པ་དང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཕེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའའི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་བཞེངས་རྨང་རྡོ་འཛུགས་ཆེད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་ལྕམ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་དམ་པ་སྐུ་གཤེགས་ནེ་རུ་མཆོག་ནང་པའི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཐུགས་མོས་དང༌། ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང༌། མགོན་པོ་གང་གིས་རྨང་རྡོ་འཛུགས་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ལྕམ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་ཕེབས་པར་སྤྲོ་བ་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་སྐོར་དང༌།

དེ་སྔ་ཚང་མར་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ཐོག་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་དངོས་སུ་ངོས་འཛིན་དང་འབྲེལ་ལས་གཞི་མངོན་དུ་གྱུར་བར་བསྔགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར། རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་པ་མཁས་དབང་ཀ་སྤི་ལ་ཝ་ཏ་ས་ཡན་ (Dr.Kapila Vatsyan) མཆོག་འདས་པའི་ལོ་ངོ་གཉིས་རིང་སློབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་རྒྱུན་རིང༌། སློབ་གྲྭའི་ཕྱི་ནང་གང་ཅིར་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡི་རང་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་དང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིར་སོ་སོ་རང་གི་སློབ་ཁང་ཞིག་དགོས་ངེས་ཆེ་ཞིང༌། ལྕམ་སྐུ་མཆོག་གིས་སྟངས་འཛིན་དང༌། ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་འོག་དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་ཁང་འཆར་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་འགྲུབ་པའི་རེ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས།

གང་ཉིད་ནས་ལས་འཆར་འདིར་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་ཞིག་གནང་བའི་མཐུ་ལས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་གྲགས་སྙན་ཆེ་བའི་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་འདིས། སྐུ་གཤེགས་ནེ་རུ་དམ་པའི་དགོངས་གཞི་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་སྐོར།

གསུང་འཕྲིན་འདི་འབྱོར་སྐབས་ལྕམ་སྐུ་མཆོག་གི་ཡབ་དམ་པ་ནེ་རུ་མཆོག་གི་ཐུགས་ཁུར་འོག་རྒྱ་གར་ནང་འདི་ལྟ་བུའི་སློབ་གཉེར་ཁང་མང་པོ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བར་དྲན་གསོ་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཆེས་མཐོའི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་གྱིས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་མིན་པ་དང༌། དེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོག་ནང་པའི་འབྲེལ་མཐུད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཆེད་འཛུགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་གཞི་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཅིང༌། ལྕམ་སྐུ་མཆོག་ནས་དེར་ཐུགས་མོས་ཏན་ཏན་གནང་ངེས་སོགས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་བཅས།

མཁས་རྣམས་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་གི།

མཛེས་པ་རབ་ཆགས་རྡོར་གདན་ཞེས།།

ཐུབ་བསྟན་སྤོས་ངད་ལྡང་པའི་ཚལ།།

ཞལ་དཀྱིལ་འཛུམ་པའི་གཉེན་དུ་གྱུར།།

ས་གསུམ་རིན་ཆེན་བྱེ་བའི་རྡུལ།།

བརྩེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་ཆེར།།

རབ་གནས་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་ཡི།།

ཆར་ཆེན་འབེབས་པའི་ཆོ་ག་བརྩམས།།

དེ་ཚེ་ཆོལ་གསུམ་མུན་པའི་གླིང་དུ་རེ་བའི་སྒྲོན་མེ་གཅིག་ཉིད་ཅེས།། མགོན་གང་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བར་བརྟན་ཅིང་འཕྲིན་ལས་སྣང་བ་འོད་པོ་ཆེ།། རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ལས་བརྒལ་བའི་གདུང་ཤུགས་གསོལ་འདེབས་དབྱངས།། སྒྲོག་པས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱལ་བའི་ཚོགས་ཀྱང་ཁེངས་པའི་རལ་པ་དལ་བུར་གསིལ།།

གཞན་ཡང་ཝར་ཎ་རིག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞབས་སེན་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག་གི། མཛེས་སྒེག་གྲོལ་བའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལས་ནི་ལེགས་བཤད་བསུང་ངད་འབུམ་བཀྱེ་བས།། ཕྱོགས་ཀྱི་མགྲོན་ཚོགས་རེ་བའི་གཤོག་ཟུང་སིམ་པ་སྟོང་གིས་ཉམས་འགྱུར་གྱི།། གར་དུ་ཆས་པར་ཆེ་དགུའི་བསྔགས་པའི་རོལ་མོ་ས་གསུམ་རྣ་བའི་དཔྱིད།།

ཅེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཨུ་རུ་སུ་དང་སོག་པོ། སུད་སི། གྷི་རི་སི། ཨ་རི། ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར། རྡོར་གདན་དང་ཝར་ཎར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པའོ།། །།

རླབས་འཕྲེང་ལྔ་བཅུ་པ།

བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་དང་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན། མཚོ་པདྨར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་ཉིན་གསུང་ཆོས། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན། དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ། ལ་དྭགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས། ཨི་ཏྲ་ལི་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་དང་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན། མཚོ་པདྨར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་དང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་ལྔ་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བཅས་ལྷན་བཅར་ཐོག བར་ལམ་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་མི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཕྱིར་འཁོར་གྱི་གཟིགས་ཚུལ་དང་སྦྲགས། ཉེ་སྔོན་གཟིགས་སྐོར་ཐེངས་དང་པོར་ཕེབས་མཁན་རྣམས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཟིན་ནས་པེ་ཅིན་བརྒྱུད་ཧོང་ཀོང་དུ་ཕྱིར་འཁོར་སྐབས་ཧོང་ཀོང་དུ་བཅའ་སྡོད་ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ་ནས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ་བསམ་འཆར་ཅི་ཡོད་ཤོད་དགོས་ཡང་ཡང་བརྗོད་པར། བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འཚོ་བ་ཧ་ལས་པའི་སྐྱོ་པོ་ཡོད་ལུགས་དང༌། སློབ་སྦྱོང་མིང་ཙམ་ལས་མེད་པ། དགོན་ཁག་གིས་མཚོན་རིག་གཞུང་དངོས་རིགས་ལ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེ་ཐེབས་པ།

མང་ཚོགས་ལ་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བས་བོད་མི་ཆེས་མང་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བ། ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་མི་ལ་ལས་ཀ་མ་སྤྲད་པར་མི་ངན་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ལ་ལས་ཀ་གོ་མིང་སྤྲད་པའི་འབྲས་བུར་ད་ཆ་ལས་བྱེད་པ་དང༌། མང་ཚོགས་བར་ཞེ་འཁོན་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་སོགས་དོན་སྙིང་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ངོ་མར་གྱུར་ལུགས་དང༌། བསམ་འཆར་དངོས་གཞིར།

དང་པོ། བོད་ནང་གི་བཙོན་པ་ཡོངས་རྫོགས་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས། གཉིས་པ། ལས་ཀ་ཐུབ་མཁན་ཚོར་ལས་ཀ་སྤྲོད་རྒྱུ། གསུམ་པ། ད་རེས་ལྟ་སྐོར་བ་བོད་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་བོད་ནང་གི་ལས་བྱེད་འགའ་ཤས་ནས་བོད་མི་མང་ཚོགས་ལ་ལྟ་སྐོར་བར་དགའ་མོས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཡོད་ལུགས་བཤད་མི་ཆོག་ཅེས་ངན་བསླབ་བྱས་པ། དེ་འདྲ་བྱས་ན་རྗེས་སུ་ལྟ་སྐོར་བ་བཏང་ཡང་དགོས་པ་མེད་ལུགས།

བཞི་པ། བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་མང་པོ་རྒྱ་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་བོད་སྐད་སོར་བཞག་དགོས་པས་མ་ཚད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ལུགས་བཅས་བརྗོད་པར། ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཧོང་ཀོང་ཤིན་ཧཱ་གསར་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་ནས་ཕྱིར་ལན་སྤྲད་སོན་དུ། པེ་ཅིན་ནས་ཁྱེད་རང་གི་བསམ་འཆར་རྣམས་ཡག་པོ་འདུག དེའི་སྐོར་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་བཀོད་ཁྱབ་བྱས་ཟིན། རྩ་བའི་བོད་དོན་སྐོར་ཁ་སྔོན་ཁྱེད་རང་པེ་ཅིན་དུ་ཡོང་སྐབས་དབུས་གཞུང་དཔོན་རིགས་ཚོ་དང་བཀའ་མོལ་ཇི་བྱུང་དང༌། ཉེ་ཆར་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོར་སྐད་ཆ་ཇི་བཤད་ལ་འགྱུར་བ་མེད། ད་ཆ་གཞོན་ནུ་སོགས་ལྟ་སྐོར་བྱེད་མཁན་འཕྲལ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་བྱ་དགོས་ཞེས་ཕྱིར་ལན་སྤྲད་སོན་བྱུང་སྟབས། ལྟ་སྐོར་བ་གཏོང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་གནང་ཕྱོགས་ཇི་དགེའི་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་པ་བཞིན། གཞོན་ནུའི་ཁོངས་ནས་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོ་གཅིག་དང༌། ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཚོ་གཅིག ཆོས་དང་ལས་རིགས་མཁས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོ་གཅིག་བཅས་གོ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ།

རྒྱ་གཞུང་གིས་བརྗོད་བབས་གཅིག་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཀྱང༌། འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་སྤྱོད་པའི་ཤེས་ཚད་བོད་རིགས་ལ་མེད་ལུགས་ཁག་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དངོས་དོན་དུ་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་ཇི་བཞིན་མ་སྤྲད་སྟབས། བོད་རིགས་ཚོའི་ཤེས་ཚད་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཆེད་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ཡིག་གཙོ་གྱུར་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ཙམ་བོད་དུ་སློབ་དགེར་གཏོང་འདོད་ཡོད་ལུགས་རྒྱ་མིར་འཕྲོས་མོལ་བྱ་འོས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གོ་བསྡུར་མཛད་དེ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ནས་དེ་དོན་རྒྱ་མིར་འབྲེལ་མོལ་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་མཛད།

ཉིན་ཤས་རྗེས་རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རིན་པོ་ཆེ་གང་ཉིད་དང༌། ཞལ་སློབ་མཉམ་བཅར་བཞི་བཅུ་སྐོར། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་བླས་གཙོས་རབ་གནས་ལ་ཕེབས་མཁན། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་ཞབས་རིམ་པ། ངྷ་རམ་ས་ལར་གཏན་བཞུགས་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་བཅས་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་དབང་ཆེན་དངོས་གཞི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ།

༢༽ཚེས་བཅུ་དང་འབྲེལ་མཚོ་པདྨར་ཆིབས་བསྒྱུར།

མཚོ་པདྨ་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་དང་འདུས་མང་སྤྱི་མགྲིན་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། ༡༩༨༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་མཚོ་པདྨར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་དགོན་པར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཐོག་དགོན་གྲྭ་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་ཞུས་ལན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བའི་རྩ་ཚིག་སྟེང་ནས་གསུང་བཤད་ལྗགས་ལུང་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རྣམ་དག་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ། རྙིང་དགོན་ནས་བསྐུལ་ངོར་ཕྱོགས་འདུས་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་བརྒལ་བར་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཁོངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་དགུ་མའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་ཆབས་སྦྲགས་སུ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་བླ་མ་ཐུགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཚོགས་དབུར་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཞྭ་ནག་དང༌། གིང༌། གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་བཅས་ཀྱི་གར་འཆམ་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཤིང༌། དད་འདུས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སུ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང༌། རྩྭ་ཀུ་ཤ བུམ་ཆུ། ཚོགས་འཁོར་བཅས་བཀྱེ་འགྲེམས། རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་ཚེས་བཅུའི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་ཞུས་པའི་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་བཀོད།

གཟིམ་ཆུང་དུ་མཚོ་པདྨའི་རྙིང་དགོན་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་མི་བཅུ་མཇལ་བཅར་ལ་ད་ཕན་ཁུར་ལེན་བྱས་པ་གང་ལེགས་ལྟར། ད་དུང་རང་གཞན་གཉིས་ཡོད་ཀྱི་བྱ་བར་ལྷག་བསམ་ཁུར་འགན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་སྐོར་དང༌། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱེད་འཆར་ཡོད་ལུགས་ཞུས་པར་ལག་ལེན་འཁེལ་ན་དགེ་རྒན་སློབ་དེབ་བཅས་པའི་རོགས་རམ་བསྐྱང་འཐུས་སྩལ།

རྙིང་དགོན་གྲྭ་རིགས་བཅུ་སྐོར་ལ་རྩ་བའི་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་བྱེད་བཞིན་ལྟར། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ཚོགས་པར་ལེ་ཁག་དཀྲི་ཡུལ་མེད་སྟབས། ཁྱེད་རང་ཆོས་བྱེད་མིང་རྒྱབ་འཁུར་བ་ཚོས་དོ་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང༌། གཞན་དང་བ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་མཐུན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད་འབྲེལ། བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་ལ་དགེ་ཚུལ་མའི་བསླབ་སྡོམ་འབོག་ཆོག་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་དང་གནས་ཆུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་སོ་དགུ་ལ་ད་ཆོག་ཉེས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསླབ་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ།

ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་སྐབས་གསོ་སྦྱོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་དང༌། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་མ་ངེས་པའི་སྡེ་ཡན་སྩལ། སོར་མདོའི་དབུར་སྟོན་པར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་གསུང་སྐབས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ་སྤྱན་ཆབ་བསིལ་ནས་ཡུན་ཙམ་རིང་མདོ་མུ་མཐུད་གསུང་མ་ཐུབ་པར་བཞུགས། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་ཆོས་རར་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པའི་ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པའི་དབུ་ནས་གང་འཚམས་བར་དང༌། སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྐབས་སྤྱིར་ཆོས་དགོས་གལ་ཆེ་བ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པས་ཚད་ཐུབ་ཡིན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ལ་ཚང་མས་འབད་འབུངས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་སྩལ།

བཞུགས་སྒར་དུ་བཅའ་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་འབྱོར་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་དཔྱིད་ཆོས་ཉིན་དང་པོར་སྤྱོད་འཇུག་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འདི་ལོ་སྤྱོད་འཇུག་ཆ་ཚང་གྲུབ་པར་མཛད་ཅིང༌། ༡༩༧༧ ལོའི་བུ་ཆོས་ཀྱི་འཕྲོ་དང༌། ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྟོད་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེའི་བཤད་ལུང་དང༌། མ་ཎིའི་ལུང་བཅས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྩལ།

གསང་གསུམ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་གི།།

མཛད་བཟང་བདུད་རྩིའི་དཔལ་བཀྱེ་བས།།

ཆོལ་གསུམ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པོ་དག།

མོལ་བསྡུར་གར་གྱི་རོལ་པ་འཛིན།།

དེ་ཚེ་ཤར་ཕྱོགས་ལྟོ་འགྲོ་ནག་པོའི་ཁར།།

ལྷུང་བའི་བོད་འབངས་མྱ་ངན་མུན་པའི་རྒྱ།།

འགྲོལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ཡང་དག་གཏམ་གྱི་འོད།།

རྣམ་པ་སྟོང་དུ་འགྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་བསྐྲུན།།

འཕྲལ་ཕུགས་མྱ་ངན་མེད་པའི་དཔལ་འཛིན་པའི།།

དོན་ཡོད་འཕྲོས་མོལ་ལམ་བུ་གདེངས་ཅན་མཛོད།།

འབྱེད་ལ་ལྷོད་མེད་ཐུགས་བརྩོན་རླབས་ཀྱི་ཕྲེང༌།།

གཡོ་བའི་ངོ་མཚར་སྲིད་པའི་བྱུང་བར་བཀོད།།

དེ་ལྟར་གཞན་དོན་ཁུར་གྱིས་དུད་པའི་བྱམས་བརྩེའི་ལྗོན་པ་གསར་བའི་འདབ།། གྲོལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་དབྱིག་གི་ལང་ཚོས་མ་སྨད་སྲིད་པ་ཡངས་པའི་ཁམས།། ལྷོད་མེད་སྐྱོང་ལ་ཐུགས་རྗེའི་ཕྱག་ཟུང་རིང་ནས་བརྐྱངས་པའི་མཛད་བཟང་ནི།། གསུབ་མེད་སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་གནམ་མཐོངས་ཉི་ཟླས་རེས་ཀྱིས་འཁྱེར།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར།

༡༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་གཅིག་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་འཆར་ཅན་ལྟར་རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམ་པས་དབུས་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་མདུན་ཐང་དུ་རིམ་འདུས་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་དང༌། སློབ་ཕྲུག ཟློས་གར་བ། ལྷ་མོ་བ། མི་མང་བཅས་སྡེ་ཚན་འདྲེས་མེད་ས་ཐིག་སོ་སོའི་ནང་གྲལ་ལྟར་རིམ་འཁོད་དང༌། མཛད་རིམ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་jམཆན། རྗེས་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ད་ཆ་ང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས། གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ་བསམས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བ་དང་ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དོན་སྙིང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་རིང་རང་རེ་བོད་མི་མང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན་མ་ཡོད་ཡོད་ཚུལ་དང༌། མ་ཡིན་ཡིན་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མི་མཚུངས་པའི་རྫུན་གཏམ་ཤ་སྟག་བཤད་དགོས་པ་ཞིག རྫུན་གཏམ་དེ་ཡང་ལོ་སྔོན་མ་སྔོན་མར་བཤད་ཚར་བ་དེ། ལོ་རྗེས་མ་རྗེས་མར་རྫུན་ཁུང་རྡོལ་གྱིན་རྡོལ་གྱིན་ཕྱིན་ཏེ། གང་ལྟར། རང་གཞན་གཉིས་སྡུག་དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དེ་མཚུངས་འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་ཚུལ་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་འདི་དངོས་གནས་གྱོང་པོ་ཞིག་རེད་འདུག་བསམ་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གང་ལྟར་ཡང་རྩ་བ་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། མིའི་སེམས་སྟོབས་དེ་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་རེད་འདུག་བསམ་པས། གཅིག་པུར་གནས་ཀྱང་དགའ་བའི་ཅ་ཅོ་འཆོར།། གསུངས་པ་བཞིན་ཡོང་གི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ནས་ད་ལམ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད། བོད་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོ་པོ་རེད། ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་ནས་ལམ་སང་ངལ་རྩོལ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་མདུན་ལམ་འཚོལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་འཐུས་ཤོར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐབས་འདུག་གམ་མི་འདུག ཡོད་ན་བྱེད་ཐབས་གང་འདྲ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་བྱེས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས། རང་རེར་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེ་འཕྲོ་བརླག་མ་བཏང་བར་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རྒན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་ཡོན་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་དང་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’jམཆན། ཅེས་སོགས་ཡིད་བློ་མགུ་བའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

དེ་རྗེས་ཐང་ཆེན་མདུན་ངོས་ལས་ཁུངས་གསར་པ་ཁག་གསུམ་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པ་དང་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་དང༌། སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་བཅས་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང༌། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་རེ་ཟུང་གཞིས་ཆགས་བྱ་བསྡད་ལ་སོང་ཁོང་ཚོ་འཕྲལ་དུ་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས་སོགས་ཞུ་སྐུལ་གསུང་མོལ་བསྐྱངས།

༢༽ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བླང་དོར་བཀའ་སློབ།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་བཞུགས་སྒར་གངས་སྐྱིད་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་བོད་གཞུང་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་ལོ་འཁོར་སྲི་ཞུའི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་ཚུགས་ཤིང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། ཕྱག་རོགས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། དྲུང་ཆེ་ཆུང་བཅས་དང༌། ཕྱོགས་མཐའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁག་དང༌། གཞིས་ལམ་བཟོ་གསུམ་གྱི་འགོ་འཐུས། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་སྤྱི། ཆོས་ལུགས་དང༌། རང་དབང་བདེན་པའི་ལས་འགུལ་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི། སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་ཁག་གི་འགོ་འཐུས། ཟུར་ཉན་ཁག་བཅས་ལྷན་འཛོམས་གནང་སྟེ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མར་ཚོགས་དྲུང་ནས་ཚོགས་འདུའི་མཛད་འཆར་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་བོ་དང་ཆབས་ཅིག་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་གི་སྲིད་དོན་གྱི་འགྱུར་བ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རང་རེའི་བོད་དོན་གྱི་བདེན་མཐའ་རིམ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་སོགས་དང༌། ཚོགས་འདུའི་རིང་བྱེད་སྒོའི་གསུང་བཤད་བཅས་གནང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་བཀའ་ཤག་ནས་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་སྐུ་ཚབ་ཕེབས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། དགེ་མཚན་ཇི་བྱུང༌། རེ་ཞིག་གསལ་བསྒྲགས་མ་གནང་བའི་དགོས་དོན། གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་རེ་འདུན་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ད་དུང་སྐུ་ཚབ་མུ་མཐུད་གཏོང་གནང་གིས་ད་རེས་ཕེབས་མ་ཐུབ་པའི་ས་ཁུལ་གང་སར་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་གང་ཐུབ་གནང་བཞེད་ཡོད་སྐོར་བཅས་གསལ་བཤད་གནང༌།

ཉིན་གུང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚོགས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘བར་ལམ་ཞིག་ནས་རྒྱ་མིས་ཁོ་རང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་དེ་ཚོར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་དང༌། ནང་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཕྲན་བུ་འཇམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དང༌། དེང་རབས་དང་མཐུན་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཟེར་བའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་རྩ་བའི་མི་རིགས་སྲིད་བྱུས་སྤྱི་ཡོངས་དེ་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ལྷིང་དུ་ཕྱིན་ནས་བཤད་ས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་བཏང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་མི་གང་མང་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ནས་སྤྱིར་རྒྱ་ནག་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་འཁྲིད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང༌། ལྟ་སྐོར་བ་ཚོ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་སྣང་བ་འགྲོ་ས་ཞིག་དང༌། བསྟན་འོས་པའི་ས་ཆ་ཤ་སྟག་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་མི་དེ་ཚོ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་སྐད་མི་ཤེས་པ་དང༌། གཉིས་ནས་དེ་གོང་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་མཁན་མང་བ་རེད། ནང་དོན་རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཧ་ལམ་མི་སྲིད་པ་ཙམ་གྱི་བཅོས་མའི་གྲ་སྒྲིག་འོག་ལྟ་སྐོར་བ་འཁྲིད་དེ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་མི་དེ་ཚོར་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཕྱི་སྒྲོན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་དང༌། དེ་སྔའི་བོད་ཅེས་ལྟ་ཁུངས་བརྟེན་ཁུངས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་མིའི་བསམ་པར། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བོད་ནང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་འདུག་བསམ་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིས་ལབ་པ་དེ་ཚོ་རྫུན་རེད། ང་ཚོས་བཤད་པ་འདི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་སྟབས། བོད་ནང་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་མེད་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ལྷོད་ཀྱི་བལྟ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་རེད། བོད་ནང་ལ་ཡར་རྒྱས་བཏང༌། འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང༌། དེས་བོད་མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་དངོས་འབྲེལ་ཡོད་ན། དེ་ང་ཚོས་ངོས་ལེན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་སྤམ་ཤོར་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། བོད་ནང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། བོད་ནང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་འདུག་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་སྟེ། བོད་ནང་འགྲོ་འོང་གི་སྒོ་ཕྱེ་དགོས་ཞེས་ང་དང་ངའི་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་འགྱུར་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད།

སྐབས་དེར། ཁ་ཤས་ཀྱིས་དོགས་པ་སྔོན་བསུས་ཀྱིས་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ། ངེས་མེད་བོད་ནང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད་ན་འདི་ནས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་མར་ཡིག་འགྲུལ་དང༌། མཇུག་ཏུ་རིམ་པས་བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མེད་དམ་བསམ་མཁན་བྱུང༌།

ཡིན་ན་ཡང༌། དེར་ཁྱད་པར་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག བོད་ནང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཕར་ལོག་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལོག་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ང་ཚོས་ལོག་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་ཟེར་དགོས་དོན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་སྐད་འབོད་བྱེད་དོན་དེ་བོད་མི་མང་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དག་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་ཚོའི་ཁེ་ཕན་དང༌། ང་ཚོའི་སྡོད་ས་ཤོར་སོང༌། ཐོབ་ཐང་བྲལ་སོང༌། དེ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་མེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་ཚོར་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ་དང༌། དངངས་སྐྲག་འོག་ལ་བསྡད་དགོས་པ། སྡུག་བསྔལ་འོག་ལ་བསྡད་དགོས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་སྐྱིད་པ་ཞིག་དང༌། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གྲ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། རང་གིས་བྱས་ནས་མ་འགྲུབ་པ་ཞིག་མིས་བྱས་ནས་འགྲུབ་ཡོད་ན་ང་ཚོར་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། གཙོ་བོ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། ད་ལྟ་ད་ལྟའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེས་ངོས་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

དོན་དངོས་ལ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་ཡིན་དོན་གཞིར་བཟུང་གི་ཚིག་དེ་འདྲ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། སྲིད་དོན་གྱི་མིང་འདྲ་མིན་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདྲ་མིན་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཡིན་པ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དག་དེ་ཡིན་པ་རེད། ང་ཚོ་ལ་གང་དགོས་ཟེར་ན། བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ལ་རིང་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་དང༌། སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འདྲ་མི་འདྲ་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། ངས་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་འདི་གསལ་པོ་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌།

ཁོང་ཚོ་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་ག་འདྲ་རེད་ཅེས་དྲིས་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང༌། ངའི་ཚིག་འདི་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་པ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མིའི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་དང༌། སེམས་ཁུར་བླང་མཁན། འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བཤད་རྒྱུ་དེ་ག་རང་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དེ་བཞིན་ང་ཚོར་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་དགོས་པ་ཡོད་ནས་བཙུགས་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་དོན་དག་ལ་བཙུགས་པ་ཞིག་མ་རེད། སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་རང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཞལ་འདེབས་ཐིགས་པ་རེ་ཟུང་ལས་མེད་ནའང་རྒྱག་རྒྱུ་བྱུང་བ་རེད།

བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བར་གོང་བུའི་ནུས་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཕར་ལན་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཚུར་ཡང་ལན་བསྐུར་ས་ཡོད་པ། བོད་ནང་ནས་ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་བོད་གཞུང་ཞེས་ལབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘རྡོ་དོན་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གི་ལས་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ནས་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ་སྔར་ལྷག་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ལྷག་པར་དུའང་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཚོགས་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་མཇལ་བཅར་ལ། ཐོག་མར་ཚོགས་གཙོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་གསལ། ‘‘ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ད་ལྟ་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག རྩ་བ་ད་རེས་ཚོགས་འདུ་ལྷོད་ལྷོད་བྱས། ཚོགས་ཆུང་ཁག་བགོས་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་འཆར་ལྷུག་པོ་བཤད། གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་འདྲ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ནང་བཞིན་ང་རང་ཚོའི་བསམ་འཆར་གང་ཡོད་འདི་འདྲའི་སྒོར་སྒོར་བྱས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར་ཤོད་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་བཤད་དགོས། དེའི་ཐོག་ཁྱོད་ཚོ་ཚང་མས་གྲོས་བསྡུར་སྦྱངས་བཤད་བཏང༌། ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་སོ་སོའི་ལས་འགན་ལ་བརྩིས་ཏེ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་གཅིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར། ང་རང་ཚོ་ལས་ཀ་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་གྱི་རེད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་མཐའ་ལ་ལྷུང་བའི་བསམ་ཚུལ་རེད། ང་རང་ཚོ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མིས་བསམ་བློ་བཏང༌། མིས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། ཚང་མས་དགེ་སྐྱོན་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དང་པོ་ནས་རྨོངས་དད་འདྲ་པོ་བྱས་ན་ནམ་ཡང་མི་འགྲིགས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ལས་ཀ་གང་ལ་ཡང་དགེ་སྐྱོན་གྱི་འབྲེལ་བ་གཅིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དོན་གལ་ཆེ་ས་དང༌། རླབས་ཆེ་ས་གཅིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་མཐའ་ལ་མ་ལྷུང་བའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། ང་རང་ཚོས་ཁ་ནས་བཤད་དུས་འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། གྲོས་ཆོད་ཀྱང་གྲལ་འགྲིགས་པོ་བཞག་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ངོ་ཐོག་དོན་དག་ལ་སྨན་པ་ཞིག་ཡོང་དང་མི་ཡོང་ཟེར་བ་དེ་ལག་ལེན་ལ་རག་ལུས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་བཀལ་བའི་སྐབས་ལ་སེམས་པ་རྣམ་དག་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་མ་བྱུང་ན་གྲོས་ཆོད་གང་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཡོད་ཀྱང༌། རང་གིས་རང་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་འགྲོ་གི་རེད། དེ་ཡོང་དང་མ་ཡོང་མི་སོ་སོར་རག་ལུས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ངས་རྟག་པར་བཤད་མུས་བཞིན་གོང་ནས་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་ཁུར་མེད་དུ་བསྡད། རྩད་གཅོད་དོན་པའི་སྐབས་ལ་རལ་པ་ལྷན་པས་མ་ཁེབས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོབྱས་ནས་བསྡད་ན་ཆོ་གང་ཡང་མི་འདུག སོ་སོས་མ་འགྲུབ་པ་དང༌། མ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་རང་གིས་རང་ལ་དཔང་པོ་འཕེར་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ད་ལྟ་འདིར་བརྟན་བཞུགས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དགོས་ཡག་མི་འདུག ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་པའི་སར་ཁྱེད་རང་ཚོས་རྟེན་གསུམ་ཞིག་བཏེགས་པ་དེ་གས་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། དེང་སང་བོད་ནས་ང་འདིར་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ་ཞེས་ལན་འཕྲིན་སྐུར་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག བོད་ནས་མངགས་པ་ལྟར། ཁ་སང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་བྱས་ནས་བརྟན་བཞུགས་བྱས་པ་རེད།

གཙོ་བོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དད་པ་དམ་ཚིག་གི་ཐོག་ནས་ཚེ་བརྟན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ནི་ཚང་མར་ཡོད་མུས་རེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་མི་དེ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང༌། རེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་མཐོང༌། ཁོ་ཚོའི་ཡི་གེ་དེ་ཚོ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྐད་ཆ་བཤད་སྲོལ་ལྟར། ད་ལྟ་ཤི་བ་ཡིན་ནའང་དབུགས་ཆད་པ་མི་འདུག་ཟེར་བ་འདྲ་པོ་ཞིག་དྲན་ཡོང་གི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དངོས་ནས་བདེན་མཐའ་ཞིག་གསལ་ནས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་བློ་བཞག་ས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་ང་ཤི་ན་ལ་ག་ནས་དག་བསམ་པ་དྲན་ཡོང་གི་འདུག གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་བྱེད་མ་དགོས།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་སྨིན་སྩལ།

༣༽ཨ་རིའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་མཇལ་བཅར།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཨ་རི་བ་གསར་མཁན་ (Mr.Michael Kaufman) མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ད་ལྟའི་སྲིད་བྱུས་དེར་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་རན་པོ་ཞིག་བཏང་སྟེ་དངོས་འབྲེལ་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ཕྱོགས་ཤིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་ན་ཏན་ཏན་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་ཞིག་ཏུ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གམ། ཡང་ན། གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་གང་ཡང་མེད་ཅེས་དང༌།

བྱེས་འབྱོར་བོད་གཞུང་དང༌། རྒྱ་ནག་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོང་སྟངས་ནི་ཉེ་བའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་མི་ལྔ་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བཏང་བ་དེ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། རིང་མིན་རྗེས་སུ་ཡང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་མི་ལྔ་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་གཏོང་གཏན་འཁེལ་བ་རེད་ཅེས་དང༌།

དེ་རྗེས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་སྐོར་བ་ཐེངས་གསུམ་པ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཁོངས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པའང་གཏོང་འཆར་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐེངས་དང་པོ་རེད། རྩ་བའི་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་རྒྱུན་མཐུད་དུ་གཏོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གིས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཞུ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་སྐྱོན་གནད་གསལ་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟའི་སྐྱོན་གནད་དེ་སེལ་ཐབས་སུ་ངོས་རང་དང་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པར་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་རྒྱ་མིས་གསལ་པོར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཕན་མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་རྒྱ་མིས་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་ཏན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཆིག་སྒྲིལ་དེ་ཁ་དང༌། ཤོག་ཐོག་ལས་དོན་དམ་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་མེད་པ་དང༌། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཐབས་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཕན་མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་གི་རྒྱ་མིའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཚོ་ལག་ལེན་བསྟར་མི་ཐུབ་པའི་རེ་སྟོང་ཆོ་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་གནས་སྟངས་དེ་དག་སྐབས་རེ་ལེགས་པོ་དང༌། སྐབས་རེ་སྐྱོན་ཆར་ངོས་འཛིན་གྱིས་གང་ལྟར་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌།

ད་ལྟའི་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་འདིའི་ཐོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཆིག་འབུམ་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་ཡོད་པ་ཚོའི་ཁོངས་ནས་གསར་བརྗེའི་ལྟ་བ་ཡོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ནང་སྐུ་ཚབ་བཏང་བ་འདི་ནི་བོད་འཚོང་བསྒྱུར་བྱེད་རྩིས་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཀྱང་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། འདི་ནི་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་ཆ་ཚང་གིས་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག སྐབས་རེ་ཁོང་ཚོས་ངོས་ལའང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ནི་སྦས་གསང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་ཀར་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་གྱི་ཕུར་པའི་དབང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསན་རྒྱུ་སྔ་ལོ་ནས་ལུང་བརྟག་རྩེ་མཐུན་བྱུང་དོན། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུའང་གནས་ལུགས་སྙན་སེང་མཛད་ཅིང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུས་ཕེབས་འབྱོར་ལྟར་ཁོང་གི་དྲུང་ནས་དབང་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་ཆ་ཚང་གསན་བཞེས་མཛད།

དམར་སྲིད་འབྱུང་པོ་འཁྲུགས་པའི་ཁ་རླངས་ཀྱིས།།

བསིལ་ལྡན་སྲིད་པའི་སྣོད་བཅུད་རྩ་བརླག་ཏུ།།

གཏོང་བར་མ་བཟོད་གསུམ་བཅུའི་སྒེར་ལངས་ཞེས།།

འབོད་སྒྲའི་ང་རོ་སྟོང་གསུམ་ཞིང་དུ་ཁྱབ།།

མ་བསྐུལ་གཞུང་འབངས་ལ་རྒྱའི་དཔུང་གདང་དང༌།།

འགྲོགས་པའི་རྗེས་དྲན་ཀི་བསྭོ་ལྷ་རྒྱལ་དབྱངས།།

བར་མེད་འཐེན་པའི་གདེངས་ཀ་མ་ཉམས་པས།།

བདེན་དོན་ཆུ་གཏེར་རྒྱས་པའི་དཔལ་ཡོན་ཤར།།

རབ་ཡངས་ལས་བསྡོམས་ཚང་ཚིང་ནགས་མོའི་ཚལ།།

རྒྱུ་བའི་མཛད་གཙོ་གཉིས་སྐྱེས་དབང་པོའི་ཁྱུ།།

གཞུང་དོན་བཀའ་བགྲོས་འདབ་མ་སྐྱོད་པའི་གར།།

ཅིར་ཡང་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་རྣ་བའི་དཔྱིད།།

དེ་ཚེ་ཡབ་གཅིག་པད་དཀར་འཛིན་པ་གང༌།།

ཞལ་དཀྱིལ་ཟླ་ཤེལ་བརྩེགས་པའི་ལང་ཚོ་ལས།།

ཟབ་གསུང་བསིལ་བའི་ཟེགས་མ་འབུམ་སྤྲོ་བས།།

མཐའ་དག་ཡིད་ཁམས་སིམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ཐོབ།།

གཞན་ཡང་བདེན་དོན་ཟས་ལ་མངོན་ཆགས་པའི།།

གསར་མཁན་རྭ་ཡིག་གཉིས་པའི་གཤོག་རླབས་སུ།།

དངོས་ཡོད་བྱུང་བའི་རོ་མངར་ཉེར་བསྟབས་པས།།

དོན་མཐུན་རོལ་མོ་ས་ཆེན་རྣ་བར་བརྡུངས།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར། དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ། ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞུད།

༡༽རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ་སྐོང་ཚོགས་བསྐྱངས་པ།

བོད་གཞུང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་རིས་མེད་དགོན་སྡེ་གསར་རྙིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གཟིགས་སྐོར་བརྟག་ཞིབ་རིམ་བསྐྱངས་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ཕྱི་ནང་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར། བསྟན་པའི་རྩ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་མཛད་པར་རག་ལུས་པར་སོང་གསུམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་རྣམས་བཅས་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ཕྱག་བཞེས་འདོན་ཆོག་རྟ་འདུར་དབྱངས་དང་བཅས་པ་སྨོས་ཅི།

གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་གསན་བཞེས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན། དབང་ལུང་ཁྲིད་སྒོམ་མན་ངག་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་རང་བཞེད་སྲོལ་ཇི་ཡོད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་གོང་ན་མེད་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་ཐབས་མཁས་བརྒྱ་མཉམ་རྩོད་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་བཞད་པའི་དཔལ་དང་མཚུངས་པའི་ངང་ཚུལ་ལྟར་ཕྱི་ནང་མཚན་དོན་མཚུངས་པའི་ཡར་རྒྱས་མཛད་ཕྱོགས་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་འཁྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྔ་ས་ནས་མཛད་འཆར་འདོན་གནང་གྲུབ་པ་ལྟར། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོ་ནས་མཁས་དབང་རྩེ་མོར་སོན་པ་བཞི་རེ་དང༌། འདི་གར་གཏན་བཞུགས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་ཆུང་གིས་དབུས་པའི་ལས་བྱེད་རྣམ་པ་བཅས། ༡༩༨༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༧ ནས་ ༩ བར་ཉིན་གསུམ་རིང་ཆོས་ཚོགས་ཧྲག་བསྡུས་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་དང༌། དེ་སྔ་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་རིམ་བསྐྱངས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ཁག་གཞིར་བཟུང་གི་གྲོས་གཞི་ཟུར་འདོན་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་དོན་བཞིན།

ད་ལམ་ཉིན་གསུམ་རིང་ཆོས་ཚོགས་གནང་བའི་ཚོགས་འདུའི་གྲོས་ཆོད་སྙིང་དོན། བསླབ་སྡོམ་ཚུལ་བཞིན་གཅེས་སྲུང་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་མཐོར་སྤེལ་གྱིས་བསྟན་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྤེལ་ཡོང་སླད་སྒྲིག་སྲུང་བཅའ་ཡིག་ཡོད་རིགས་དང༌། མེད་པ་ཚོས་གསར་བཟོ་གནང་སྟེ་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་ཕུལ་ཏེ་དེ་ནས་ལེགས་བཅོས་གནང་འོས་གནང་སྟེ་གཞུང་འབྲེལ་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུ་དང༌། ད་ཡོད་ཆོས་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཞིབ་འཇུག་སླད་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སྐུ་ཚབ་ཡང་ཡང་ཕེབས་ཐབས། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ཁོངས་ལོ་འཁོར་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཨང་རིམ་གསུམ་པ་ཡན་ཐོན་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཆོས་རིག་ཁང་ནས་གཟེངས་རྟགས་སྩལ་འོས་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ།

ཆོས་སྡེ་ཁག་ནང་གསར་ཞུགས་གཞོན་ནུ་ཚོར་ལོ་ལྔའམ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཡིག་དང༌། དབྱིན་ཧིན། ཨང་རྩིས་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཐབས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་གཞི་རྩ་བཟུང་སྤྱི་མཚུངས་དགེ་རྒན་དང༌། ཉིན་གུང་ཟས་དོད་སློབ་དེབ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཐོབ་ཐབས། དེ་ལྟར་མ་ཐུབ་ཚེ་གྲྭ་གཞོན་ལོ་དྲུག་ནས་ བཅོ་ལྔ་བར་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཡན་ཡོད་ལ་དགེ་རྒན་གཉིས་རེ་དང༌། འཛིན་སྐྱོང་མཐུན་རྐྱེན་བཅས་ངྷ་རམ་ས་ལ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དང་མ་སུ་རི་བུ་ཁྱིམ་གཉིས་ལ་ཐབས་ཤེས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཆོས་རིག་ཁང་ནས་འགན་བཞེས་དང་མཇུག་གནོན་གནང་རྒྱུ།

ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་མཐོ་སློབ་ནང་སློབ་ཕྲུག་བཞི་བཅུ་རེ་གསར་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་གྲངས་ཚད་ལོངས་མིན་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོས་རང་དོན་རང་གཅེས་གནང་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་རིག་ཁང་ནས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་དེའི་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་ཡོང་བ།

རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་ནང་རང་རང་གོང་མའི་བཞེད་སྲོལ་ཐུགས་ཀྱི་གཏེར་དུ་འཆང་བའི་མཁས་པ་བགྲེས་གྲས་མི་ཉུང་བ་བཞུགས་སྐབས་འདིར་བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སྤེལ་ཐབས་ཛ་དྲག་གི་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ་དང༌། དབང་ལུང་མན་ངག་གི་རྒྱུན་ཆད་ཉེན་ཡོད་རིགས་ཆོས་རིག་ཁང་དུ་ཤོག་ལྷེ་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་རིག་ཁང་གིས་གཙོས་རང་གཞུང་ནས་གང་འོས་མཐུན་འགྱུར་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ།

ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནང་སྒོ་ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་རིང་མིན་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་དབུ་འཛིན་དང་བཅས་ཆོས་ཚོགས་རྒྱས་པ་ཞིག་བསྐྱང་རྒྱུའི་སྐྱབས་སྐུལ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་ཕྱག་སྲོལ་བྱུང་བ་བཞིན། རིས་མེད་འདུས་སྡེ་ཁག་ལ་ཨང་རིམ་སྡེ་ཚན་ཞིག་བཟོས་ན་ངོས་འཛིན་འཇུག་བདེའི་དགེ་མཚན་ལ་བརྟེན་དགེ་འདུན་སྔགས་བཙུན་གྱི་ཞལ་གྲངས་དང༌། བཤད་གྲྭ་དང༌། སྒྲུབ་གྲྭ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་ཚད་ལྡན་མང་ཉུང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཨང་རིམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་འབྱེད་གནང་རྒྱུ།

༡༩༦༤ ལོར་ཆོས་རིག་ཁང་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་དྲི་མ་ཅན་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་དེབ་འདོན་མི་ཆོག་པའི་རྒྱས་བཅད་ཟིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། བར་ལམ་འགའ་ཞིག་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ཁུལ་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་གཞིའི་དཔེ་དེབ་རྩཽམ་སྤེལ་བྱས་པར་ཆོས་རིག་ཁང་ནས་མཇུག་གནོན་ཁྱབ་འདོམས་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པས་ཀྱང་བཀའ་སློབ་ཟབ་ནན་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ།

མཁས་པ་རྣམས་ལ་དེང་མཐུན་ཕྱག་ཁྱེར་གནང་རྒྱུ་སྲོལ་བཏོད་ཟིན་པ་ལྟར། ཕྱག་ཁྱེར་འབུལ་རྒྱུ་དོན་འཁེལ་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་ནས་རང་རང་ཆོས་བརྒྱུད་དབུ་ཁྲིད་སོ་སོས་འགན་བཞེས་ཀྱིས་ཕྱག་ཁྱེར་སྩལ་ཕྱོགས་འཆར་འབུལ་འཕྲལ་གནང་གིས་ཆོས་རིག་ཁང་ནས་ལེགས་ཆའི་བསྒྱུར་བཅོས་གནང་སྟེ་ཕྱག་ལེན་འཕྲལ་འཁེལ་ཡོང་ཐབས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་ཞུ་སྐུལ་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་སློབ་པ་མཐར་སོན་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་སྦྱངས་འབྲས་ཡང་རྩེར་སོན་རིགས་ལ་གཟེངས་རྟགས་སྩལ་འོས་དགོངས་བཞེས་ཡོད་པ།

ཕྱག་ཁྱེར་འདི་དག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཚང་མའི་ནང་སྤྱི་མཚུངས་ངོས་ལེན་ཡོང་ཐབས་དགོས་གལ་ཆེ་གཤིས། ཆོས་རིག་ཁང་ནས་སྤྱི་འདོམས་རྒྱལ་ཡོངས་ཡིག་རྒྱུགས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་རིག་གཞུང་སྡེ་ཚན་ལྟ་བུ་བརྒྱུད་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ལག་ཁྱེར་དང་མཚུངས་པའི་ངོས་འཛིན་ཡོང་ཐབས་མཛད་གལ་བཅས་འཁོད་ཅིང༌། དེ་མཚུངས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གྲོས་ཆོད་སོགས་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་སུ་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་ཞུ་གནས་དང༌། བོད་ནང་དུ་འཚམས་འདྲི་བཏང་གནས། བྱེས་འབྱོར་འགས་རྩ་ཆེའི་སྐུ་རྟེན་ལ་རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཚོང་བསྒྱུར་བྱ་བའི་ཚབས་ཆེའི་སྡིག་ལས་མི་འབྱུང་བའི་གཞེན་སྐུལ་བཅས་གཏོང་གནང་མཛད་པ་དང༌། ཟུར་རྒྱན་བསམ་ཤོག་དོན་ཚན་དྲུག་པ་བཅས་ཕུལ་གནང་མཛད་དེ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ།

༢༽ (U.N.I) ཚགས་ཤོག་གི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ (United News of India) ཚགས་ཤོག་གི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་བཞེད་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང༌། ང་ཚོའི་དབར་ད་ལྟའི་ཆར་འབྲེལ་བ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ངོས་རང་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྲོས་མོལ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་དང༌། ད་ཕན་འདས་པའི་མི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ང་ཚོ་བོད་མིའི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐོར་ཧ་ཅང་དགེ་མཚན་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འཁོད་ནས་ད་བར་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་སོང་བ་མ་ཟད། དུས་སྐབས་དེའི་རིང་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་ཆེ་ཤོས་དེ་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་གང་ཅིའི་མཛད་ཁུར་བཞེས་བཞིན་པའི་ཁར། སྔ་ལོ་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཐེངས་དང་པོ་དེ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་དང༌། སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གཉིས་པ་རྣམས་དེང་དུས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་གནང་མུས་ཡིན་པ་རེད། ད་དུང་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་མཇུག་ལ་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཁག་གཉིས་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་འཆར་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གསུམ་པའི་ནང་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ཡོད་པ་ལྟར་འདི་ཟླའི་ཟླ་མཇུག་ཙམ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། སྐུ་ཚབ་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་དག་ཟླ་དྲུག་པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ཕེབས་འཆར་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་རྒྱ་ནག་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་དབར་གསར་གནས་ག་རེ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་དང་པོ་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་སྟངས་རྣམས་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཞིག་བསྟན་འདུག་ཅེས་གསུངས།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཚབ་ཐེངས་དང་པོའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གང་མགྱོགས་ཕྱིར་ཕེབས་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་དེ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདས་པའི་ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་བོད་དོན་སྐོར་འགྱུར་བ་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་ཆེས་དགེ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་དབར་འདི་ལོའམ། ཡང་ན་འཆར་ལོའི་ནང་ཕན་ཚུན་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར། མཇལ་འཕྲད་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ནག་དང་ངོས་ཀྱི་དབར་ཕན་ཚུན་ངོ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་དང༌། ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་བོད་དོན་སྐོར་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན། ངེས་པར་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་རྟོག་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་བོད་ནང་མང་མོས་འོས་བསྡུ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་པ་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བོད་དོན་སྐོར་ད་ཡོད་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་དེ་རང་རེད། འོན་ཀྱང༌། གཟིགས་སྐོར་ཐེངས་དང་པོ་ཕེབས་མཁན་ཚོས་གོང་གསལ་དོན་གནས་དེའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་མེད་ཀྱང༌། མ་འོངས་པར་རྩ་དོན་དེའི་ཐོག་བཀའ་མོལ་གླེང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཉེ་བའི་ཆར་ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་གིས་དེང་བོད་མི་ཚོས་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་སྐོར་རུ་སུའི་ཆོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་འགན་འཛིན་པས་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་དེར་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ཕན་འདས་པའི་དུས་སྐབས་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཨུ་རུ་སུས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་ནི། ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོས་ད་ལྟ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་གསལ་མཁྱེན་ཐུབ་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ཆ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟའི་འགྱུར་བ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་ནི་ང་ཚོས་ངེས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞིར་ཨུ་རུ་སུའི་རོགས་རམ་བཞེས་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། རྒྱ་མིས་དབང་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ནང་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པར་དེའི་སྐོར་ད་ལྟའི་འཆར་འགྲེལ་བརྗོད་མེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་དེང་དུས་གསར་དུ་འབྲེལ་བ་དང་འབད་བརྩོན་གནང་བཞིན་པ་དེར་ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས་ནས་མཐོང་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ངམ་ཞུས་པར། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་སྲིད་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ལ་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྟབས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བསམ་བློ་མ་བཏང་མཐུ་མེད་ཅིག་རེད། ཡིན་ནའང་གནས་སྐབས་ཕྲན་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཅེས་གསུངས།

མཇུག་ཏུ་ཉེ་ཆར་ཟླ་སྔོན་མའི་ནང་ཨུ་རུ་སུའི་ཆོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (L.Y.Schrbakov) མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པ་ཚོར་ཨུ་རུ་སུས་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྩ་དོན་ཐོག་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་ཚོས་ད་ལྟ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རང་བཙན་གྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ཨུ་རུ་སུར་རོགས་རམ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་རིགས་མ་བྱུང་བའི་སྐོར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང༌།

ད་ཕན་ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་གིས་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཐེངས་གསུམ་འཇོག་གནང་མཛད་སྐབས་ཀྱང་ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པའི་འོས་ཤོག་ཀྱང་བླུགས་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

༣༽གདན་ས་གསུམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་འབྲེལ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བླང་དོར་བཀའ་སློབ།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱི་དང༌། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང༌། བློ་གླིང་ཕ་ར་མཁན་ཟུར། སེ་ར་བྱེས་སྨད་གྲྭ་ཚང་བཅས་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་རིམ་གསོལ་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན། བཞུགས་སྒར་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཉིན་བདུན་རིང་འབྲས་སྤུངས་མཁན་ཁྲི་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་དང༌། མདོ་སྡུད་པ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་བཅས་སྦྱར་བའི་བཤད་ལུང་དང༌། ཆོས་མཚམས་སུ་རང་ངོས་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་འདི་འདྲའི་བཤད་པ་བྱེད་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་མེད་ཀྱང༌། དུས་མཐར་གཞུང་ཆེན་མོའི་བཤད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་སྩལ་ཞིང༌། དེ་རྗེས་བདུན་གཅིག་རིང་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ནས་བསྐུལ་ངོར་འཇམ་བཞད་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་དང༌། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་ལྟ་མགུར་ཨ་མ་ངོས་འཛིན་གྱི་བཤད་ཁྲིད། དགོང་དྲོ་བསྟར་ཆགས་སུ་ཉིན་རེ་བཤད་པ་གང་སོང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་པའི་བགྲོ་གླེང་སློབ་གཉེར་བ་རྒན་གྲས་ཚོར་བྱེད་བཅུག་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཅིང༌། བླ་སྤྱིའི་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ནང་གནས་གཟིགས་དང༌། ཤར་རྩེ་ཆོས་གྲྭར་རྟོགས་བརྗོད་འདུན་ལེགས་མའི་ལྗགས་ལུང་དང༌། བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་གནད་བསྡུས་སྩལ། དེ་ནས་སྨན་ཁང་དང༌། རྒས་གསོ་ཁང༌། གཞིས་འགོའི་ལས་ཁུངས། བོད་སྨན་ཡན་ལག་སྨན་ཁང༌། གཞིས་གྲོང་ལྔ་པའི་མངའ་རིས་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པ། གཞིས་གྲོང་བཞི་པའི་ཚེས་བཅུའི་ལྷ་ཁང་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གཞིས་ཁོངས་སེར་སྐྱ་སྤྱིར་ཆོས་འབྲེལ་དུ་ཐོག་མར་ཤེར་སྙིང་བཟློག་པ་གསུངས་རྗེས་སྔོན་འགྲོའི་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་དང་སྦྲགས་བྱེད་སྒོ་ཁག་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། གསོལ་འདེབས་མལ་རྗེས་བྱང་སྡོམ་འཛིན་མི་ནུས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བ་དང༌། དེ་ནས་སྡོམ་པ་འཛིན་བློ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་རྗེའི་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་ནང་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཞིན། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྡོར་གདན་དུ་གསན་བཞེས་མཛད་པའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར། བྱང་སྡོམ་འབོག་ཆོག་དང་འབྲེལ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་གྱ་བཞི་ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོམས་ཆེན་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་མོར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གནས་ཆུང་ལྕོག་གྲྭ་པ་རྣམས་ནས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་ཚོགས་འབུལ་བསྐྱངས་རྗེས། གནས་ཆུང་སྐུ་ཕེབས་སྤྱན་འདྲེན་མཛད། རྟེན་འགྱོགས་དང༌། གར་འཆམ། ཚོགས་ཕུད་འབུལ་བཞེས་བཅས་གྲུབ་བསྟུན་དགའ་གདོང་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས་པར་སྐུ་མདངས་ཆེ་ཉམས་གང་ལེགས་བྱུང་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་སློབ་དཔོན་པདྨ་ཀ་རའི་སྐུར་བཞེངས་བཀའ་ནན་རབ་བརྗིད་ཀྱི་ཆོ་ག་མཛད་སྐབས་ཆོས་སྐྱོང་ནས་གུས་བཏུད་ཆེན་པོས་དབུ་དུད་དེ་བཀའ་ནོད་པར་མཛད།

གཞིས་ཁོངས་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་དང༌། རྩ་ཧྲེང་པ་ཚོ་ཁག་གཅིག་བཅས་ནས་སྙན་སེང་ལྟར། བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། ལྗོངས་རྒྱུའི་མཛད་ལམ་ལྟར་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་རིམ་པ་སྤྱི་དང༌། གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོའང་སྐུ་ཁོག་ཏུ་བརླམས་ཏེ་མཛད་ལམ་ལྟར་རྟེན་འགྱོགས་དང༌། གར་འཆམ། གཟུངས་ཐག་འགྲེམས་པ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དབུ་བསྐུལ། བསྟན་འབར་མ་གསུངས་པ་བཅས་མཛད་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང༌། མཁན་ལས་ཟུར་ཞལ་གྲངས་བཅུ་བཞི་ནས་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་མཛད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ང་གཅིག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ས་སྐྱ་གྲྭ་ཚང་དང༌། བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་བཅས་སུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་རྗེས་དགའ་འབྲས་ས་རྙིང་བཞིའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། ལས་སྣེ། དགེ་འདུན་བགྲེས་གྲས་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་ཚོགས་འདུ་བསྐྱངས་ཏེ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘བར་ལམ་རྒྱལ་ཆེན་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཞིག་ལྷགས་པ་རེད། དེའི་སྐོར་མ་གཞི་ཁྱོད་ཚོས་ལམ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ད་ལམ་འདི་གར་ཧྲག་བསྡུས་ཤིག་འཛོམས་ཐོག་འདིར་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་ན་བསམ་པ་བྱུང༌། འདིའི་སྐོར་ཁྱེད་ཚོར་ཡང་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་རེད་ལ། ངོས་རང་ལ་ཡང་རྙོག་གྲ་དང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་སྤང་བླང་བྱས་ན་དེ་གས་འཐུས་ཤག་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། སྐབས་དེར་ངོས་ལ་ཡར་ལངས་ན་མགོ་བརྡབ། མར་བསྡད་ན་རྐུབ་བརྡབ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུང༌། སྲུང་མའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་གྲ་མ་འགྲིགས་དང༌། ལམ་འགྲོ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནམ་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་མང་ཆེ་བས་མགོ་མ་ཚོས་པ་ཞིག་ཆགས། མགོ་ཚོས་མཁན་དེ་ངོས་རང་ཡིན་སྟབས། ངོས་ནས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁ་རོག་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ཅིག་མ་འགྲིགས། བཤད་ན་བཤད་པས་ཅིག་མ་འགྲིགས། དེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་ཚོར་ཡང་དེ་བས་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ནས་བྱེད་ཁག་པོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གིས་ཉན་ཤེས་གནང་སོང༌།

གཞི་རྐང་གནས་ཚུལ་འདིའི་སྐོར་ལ། ངོས་ཀྱིས་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་ཧོལ་རྒྱུགས་དང༌། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ། དོ་དོ་ཏན་ཏན་གྱིས་བརྟག་དཔྱད་རིམ་པ་བྱས་པ་ཡིན། གནས་ཆུང་གི་བཀའ་ལུང་གནང་བ་ཙམ་ལའང་ཆ་མ་བཞག་པར་བརྟག་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་པ་ཡིན། རྩ་བའི་གནས་ཆུང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དུས་ནས་བཟུང་བོད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ལས། ཕྱིས་སུ་གསར་སྤྲོས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་རེད། ལྷག་པར། འགག་དོག་སར་བསླུ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ལྷ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། རྒྱལ་ཆེན་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཆགས་ཡོང་དུས། དོ་དོ་ཏན་ཏན་བྱས་པ་ཡིན། མཐར་ངེས་པ་རྣམ་དག་རྙེད་པ་ག་རེ་བྱུང་ཟེར་ན། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་མེད་ངོས་ནས་བཤད་མི་ཐུབ། དངོས་སུ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཚོད་གཅིག་གིས་རིག་གི་མི་འདུག་ན། ལྷའི་རྒྱུད་ཚོད་དེ་བས་ག་ནས་རིག

འོན་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ནི། ལྷ་མོ་དང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་གཙོ་བོར་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ག་རེ་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་ཐོག་ལ་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད་འདུག རྒྱལ་ཆེན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང༌། གཞི་རྩ་གླེང་གཞི་ཞིག་བྱུང་ངེས་གཏན་རེད། འོན་ཀྱང༌། བར་དུ་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ལམ་འགྲོ་མ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་ཞིག་འདུག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་བསྡད་པའི་བཟོ་ཞིག་འདུག

ནམ་རྒྱུན་རྒྱལ་ཆེན་ཚད་མར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མཁན་ཚོས་ལྟར་ན། དང་པོ་རྒྱུད་སྐུལ་གནང་མཁན་དང༌། བར་དུ་རྐྱེན་སློང་མཁན་གནས་ཆུང་བྱས་ནས་ཁུངས་བཅོལ་ས་གནས་ཆུང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཆུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ད་ལྟ་འདིར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ། གནམ་འདིའི་འོག་ཏུ་གནས་ཆུང་རྒྱུས་ཡོད་ཆེ་ཤོས་ངོས་རང་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བསྟེན་མཁན་ལ་མ་འགྲིགས་པ་ཡོད་པ་གསལ་ཐག་ཆོད་རེད། དུས་ཚོད་མ་སྨིན་པའམ། ག་རེ་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་མ་རན་པ་ཞིག་དང༌། ཁེ་ལས་གྱོང་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་ཆོད་ཀྱི་འདུག

དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་མ་འགྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་ཏན་ཏན་རེད། གཞི་ནས་དེ་སྔ་རང་རེས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་གཡག་ཞར་གྱི་རྩྭའི་ངང་ཚུལ་ཆགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། བླ་མ་མང་པོའི་གསུང་དང༌། རྣམ་ཐར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་ན། གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་མང་པོ་འདུག

དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ངོས་ཀྱིས་ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་མཛད་པའི་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་དེ་བཀླགས་པ་ཡིན། དེའི་ལྷ་ས་ཞོལ་དཔར་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་གཅིག་པར། ཉིན་གཅིག་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དགའ་ལྡན་དུ་གླིང་སྐོར་ཞིག་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུའི་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་ཞབས་རྗེས་ཤིག་མཇལ་སྐབས་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་ཐུའུ་བཀྭན་ལ་སྐུ་རྩེད་ཚུལ་གྱིས་ཞབས་རྗེས་འདི་རྙིང་མ་པ་ཞིག་གི་ཡིན་འདུག་པས། ཁྱེད་ཅག་ཕུར་བུ་ལྕོག་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འཛེམས་པ་ལེགས་ཞེས་གསུང་འདུག་ཅིང༌། གསུང་འཕྲོས་དེའི་རྗེས་ཐོག་དེ་གར་འདི་ལྟར་གསུང་འདུག རྗེ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་པར་མི་མཛད་པས། འཁྲུངས་ལྷ་རྨ་ཆེན་གྱི་ལྷ་ཐོ་ཡང་བསྐོར་ལམ་ནང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང༌། སྔ་མ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པས་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་བྱུང་བ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཁོའི་ལྷ་རྟེན་སོགས་བཤིགས་ནས་དགོན་པ་ནས་བསྐྲད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས། ཞེས་འཁོད་འདུག

རྣམ་ཐར་དེ་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་དང༌། རྩོམ་པ་པོ་ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ཁུངས་བགྲངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་པ་དེ་རྒྱལ་བ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་རྭ་སྒྲེང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་རེད། དེ་ཡང༌། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ལུགས་ཕྱོགས་མེད་མཛད་མཁན་མིན་པ་དགེ་ལུགས་ཁེ་གཙང་ཡིན་པའི་བླ་མ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེས་བྲིས་པ་ཞིག་སྟེ། དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མའི་གཙོ་བོ་གསུམ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

དེས་ན། སྔོན་མ་ནས་རྙོག་གྲ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་འདུག མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཁག་གཅིག་གིས་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་སྲུང་མ་ཡག་པོ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཐོག་ཏུའང་སྐུ་ཚེ་མཛད་པ་མཐའ་འཁྱོངས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་རིང་ཁ་སང་ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་ལ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་རེད།

ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ད་ལྟ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་སྔོན་ནས་ལོ་རྒྱུས་རྙོག་གྲ་ཆེན་པོ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ངོས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་དང༌། སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་རེད། དེ་ཡང་ངོས་ནས་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དག་གི་ཐོག་ནས་བྱས་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། ཡང་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་འདི་ཙམ་མིན་པར་སྔོན་མ་ནས་ཤུགས་ལྡན་དང་ཐུགས་འདྲིས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ངོས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་སེང་ཞུས་ཏེ་ཚང་མ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་མ་གཏོགས། སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མ་དགོངས་པ་ཞིག་ངོས་ཀྱིས་རྒྱབ་བཤད་བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མིན། རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ལྷ་མོའི་ཟན་བརྟག་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་གྱི་ལུང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཆུང་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ཚད་ཐུབ་པ་ཡིན་པ་ཞལ་བཞེས་གནང་གི་ཡོད། གནས་ཆུང་འགག་དོག་སར་བསླུ་བ་རྩ་ནས་མེད། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ་ཏན་ཏན་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་བཞིན་ཟན་བརྟག་སྐོར་སྔ་རྗེས་གནས་ཚུལ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ཞུ་སྐབས་སུ་ཡང༌། ལྷ་མོའི་མདུན་དུ་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་བ་ལ་བསླུ་བ་གཏན་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་རེད་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་དགོངས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ནས་གནང་གི་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། ངོས་རང་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ལྟོས་མེད་ཞུ་བའམ། ཀྱག་ཀྱག་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་མ་ཤེས་པར་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། སྔ་ཕྱིའི་ཡོང་རྐྱེན་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་དེ་ལྟར་ཡིན།

ཡང་གང་ཟག་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་འཕྲོད་ལམ་ཡོད་པ་དང༌། བླ་མས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་གཟིགས་ཏེ་བསྟེན་གསོལ་བྱ་དགོས་བཀའ་གནང་བ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ནི། ཆོས་བྱེད་རྒྱུ་རང་དབང་ཡིན་ཕྱིན། ཆོས་ག་རེ་བྱེད་དང་མ་བྱེད་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། སྲུང་མ་ག་རེ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད་མ་གཏོགས། སུ་གཅིག་གིས་ཆོག་དང་མ་ཆོག་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། སོ་སོའི་རང་དབང་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན། ལྷ་མོ་དང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་གཙོ་བོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། མ་འགྲིགས་པ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུ་སྤྱི་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་མ་ཤེས་ན་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། ངོས་རང་ཡིན་ཀྱང༌། མགོ་ལོག་རྩེད་གྲབས་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་ཆེན་འཕྲིན་བསྐུལ་ཧུར་ཐག་བཏོན་པ་ཡིན། སྲོག་གཏད་ཞུ་རྒྱུ་ཡང་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་སེང་ཞུས་ཟིན། རྗེས་སུ་གནས་ཚུལ་དེའི་དྲི་ཞིག་གཞི་ནས་ཚོར་ཏེ། ད་ཏན་ཏན་མ་བྱས་ན། ཡག་པོ་མི་འདུག་བསམས་ནས་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ། རང་གིས་མོ་བརྒྱབ། ངེས་པ་རྙེད་པ་བྱུང་ནས་ ༡༩༧༥ ལོ་ནས་མཚམས་འཇོག་གཙང་མ་བྱས་པ་ཡིན། འཚུབ་ལྷོངས་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་རྨི་ལམ་ལོག་པ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང༌།

ལྷ་མོ་དང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན། ཚད་ཐུབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད། འབྲས་སྤུངས་པས་ལྷ་མོ་ག་དུས་ནས་བསྟེན་གྱི་ཡོད་མེད་ཁྱེད་ཚོར་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐབས་ལྷ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་དམིགས་བསལ་ཨེ་ཡོད། འདི་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དུས་ནས་བྱུང་བ་མིན་ནམ་བསམ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ལྟ་ཚོགས་འདོན་དུ་ཡོད་པ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་སོགས་འདི་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཐུགས་སྨོན་དང་བཅས་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་ཞབས་བརྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚོད།

སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་མཁས་གྲུབ་ནོར་རྒྱམ་གྱི་གསུང་ཞིག་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་འདོན་དུ་སླེབས་དོན་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད་དེ། ཁོང་དང་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ཕན་ཚུན་བླ་སློབ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་འབྲས་སྤུངས་ཁྲི་པ་གནང་སྐབས་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཕུལ་བའི་གོང་གི་འདོད་གསོལ་དེའང་ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ་དང་ཆབས་ཅིག་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་ཚོགས་འདོན་ལ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡིན་ཚོད་རེད།

འཕྲོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་བཤད་ན། མ་གཞི་རྨི་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ནས་དགོས་པ་ཆེ་བ་མི་འདུག་ཀྱང༌། རང་བཞིན་འཕྲོས་དོན་ལྟ་བུ་ཡིན་སྟབས་སྐྱོན་མི་འདུག ལོ་གཅིག་ངོས་ཀྱི་རྨི་ལམ་དུ། ངོས་རང་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་ཐོག་ཁར་འབྲས་སྤུངས་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་ཏེ་བསྡད་འདུག དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ལྟོ་བའི་ནང་གནས་ཡོད་པ་དང༌། སྣང་བར་འོད་གསལ་འཆར་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་འདུག སྐབས་དེར་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཐོག རྣ་བའི་ནང་ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ་ཚོགས་ཆེན་གདངས་དབྱངས་དེ་རང་ལྷང་ལྷང་གོ་བཞིན་པ་ཞིག་ལ། མི་ཞིག་གིས་དེ་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་འདོན་དུ་བཙུགས་པ་རེད། གདངས་དེ་ཡང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་བསླབ་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཞིག་བྱུང༌།

གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་ཡིན་ཚེ། རྨི་ལམ་དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་པ་བྱུང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ལྷ་མོ་དང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མའི་ཐོག་ནས་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་དུས། བློ་བདེ་སངས་སངས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཚོ་ནི་འདོར་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཚུར་ཙམ་དེར་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དྲང་ངེས་ཀྱི་བཤད་པ་མང་པོ་རྒྱག་དགོས་མཁན་དེ་ཚོ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།’’jམཆན། ཅེས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་གཞིས་ཁོངས་མི་མང་ཚོགས་འདུ་དང༌། གཞིས་གྲོང་རུ་ཁག་སོ་སོའི་ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ། གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན། མཇུག་ཏུ་ཡུལ་གཞས་འགའ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་དགའ་འབྲས་ས་རྙིང་གི་གྲྭ་མང་ཡོངས་རྫོགས་དང་ལྷན་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ། སོར་མདོ་མ་ངེས་པའི་སྡེ་ཚན་ཡན་སྩལ་ཏེ། སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་ཕེབས་བསུའི་སེར་སྦྲེངས་གཟབ་གཟེངས་དང་བཅས་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སྔོན་མའི་འཕྲོས་ནས་སྩལ་རྒྱུའི་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་སེར་སྨད་འདུ་ཁང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། འདུ་ཁང་གསར་པའི་རྟགས་རྟེན་ཆེད་ཐོག་མར་གནས་བཅུ་ཞལ་འདོན་གསུངས་འཕྲལ། སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་གི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས། གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་བཅར་བའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་དམ་བཅའ་ཚུགས་སུ་འཇུག་གནང་གིས་དམ་གཟིགས་མཛད།

ཀར་ན་ཌ་ཀའི་ (Karnataka) ཁུལ་གྱི་ཚགས་འགོད་པ་བཅུ་སྐོར་མཇལ་བཅར་གྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཁག་མང་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་གནས་སྟངས་གང་ཅིར་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་མ་བྱུང་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་བོད་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་གི་མིན་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། དེང་དུས་བོད་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་སམ་ལྷོད་ཡང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བྱིངས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་དང༌།

རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དེང་དུས་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་སྟངས་ལ་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་པའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་རྒྱུ་མཚན་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཐོག་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་བཏང་ཡོད་པར་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སེར་བྱེས་ཏྲེ་ཧོར་ཁང་ཚན་ནས་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་དགོངས་རྫོགས་ཆེད་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར། རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་གི་གསུང་ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་སྨིན་སྩལ་རྗེས་གཞིས་གྲོང་བཞི་པར་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་པར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་བསྟུན། དེ་གའི་བཤད་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བ་ལྟོའི་བཟོ་གྲྭ། འཕྲུལ་རྨོས་འཁོར་ལོའི་སྡེ་ཚན། བཟོ་འཕྲུལ་ཁང༌། ཉེ་འཁོར་དངུལ་ཁང༌། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སྨན་ཁང༌། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ཡན་ལག་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ཨར་ལས་བྱ་ཡུལ་ས་གནས་བཅས་དང༌། ལུགས་ཟུང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་གི་ལས་ཁུངས་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དེ་ནས་སེ་ར་བྱེས་སྨད་གཉིས་ཀྱི་མཁན་ལས་ཟུར་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་དགེ་བཤེས་ཐོན་ཟུར་དང༌། ལས་སྣེ། དཔེ་ཆ་བ་རྒན་གྲས་རྣམས་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་གནང་སྟེ་དེང་བོད་ནང་གི་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་བོད་ནང་ཁུལ་དུ་བསྟན་དགོན་སླར་གསོའི་ཐུགས་རེ་མཆིས་པས་དེའི་དོན་དུ་དཔེ་ཆ་སློབ་སྟོན་པ་དྲག་གྲས་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་སྲིད་པས་འོག་གྲབས་བྱ་འོས་དང༌། མ་འོངས་པར་བསྟན་དགོན་ཆགས་སྟངས་སྐོར་དགོངས་བཞེས་གནང་སྟངས། དམར་པོའི་ལྟ་བའི་སྐོར་དགོངས་ཚུལ། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་སྐོར་བཅས་ཞིབ་གསལ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘ཡང༌། ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་དེ་གཅིག་བཤད་ན་དྲན་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོར་སྐུ་མཉེལ་པོ་བྱུང་སོང༌། ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་འདིའི་སྐོར་ལ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་བྱུང༌། སྔོན་མ་ངོས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཆེན་བསྟེན་གྱི་ཡོད། འཕྲིན་བསྐུལ་ཆག་མེད་བཏོན་པ་ཡིན། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་སྲོག་གཏད་ཞུ་རྒྱུའི་སྙན་སེང་ཡང་ཞུས་ཏེ་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྲོག་གཏད་སྐབས་གནང་རྒྱུའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཕྱག་དཔེ་ཞིག་དགོས་པའང་གོ་སྒྲིག་གནང་གྲུབ་འདུག

རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་སྟབས་ཕྱག་དཔེ་དེ་ཟུར་དུ་གསོལ་རས་གནང་བྱུང༌། བྱས་ཙང༌། ངོས་ཀྱང་རྙོག་གྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་ནང་ཚུད་མྱོང་བ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་ཀྱི་བླ་མ་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་དྲེགས་པ་ཞིག་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔར་ཐུག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེའི་བར་དེར་ངོས་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ཡང་སྲིད་གྲལ་དུ་སླེབས་བསྡད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དུས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཕྱག་བཞེས་དང་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ལ་སྒོ་མ་བསྟུན་ན་གཅིག་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད།

ཡང་སྒོས་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་འགན་བབས་པ་དང༌། ངོས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཁུངས་འཁྱོལ་ལ་མ་འཁྱོལ་དུ་བོད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བོད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང༌། སྐུ་ལྔའི་རྣམ་རོལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་སྟེ་སྐུ་ལྔ་གཅིག་འཐུས་ལྟ་བུ་ནུབ་ཕྱོགས་གསུང་གི་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་སྔ་གཞུང་ཞབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་བོད་གཞུང་གི་དེ་སྔའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་དེ་ལྷ་བཅོལ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། ངོ་ཐོག་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། མིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐག་གཅོད་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། ཆོས་སྐྱོང་ཞུས་ཏེ་ཞབས་བརྟན་ཞིག་བསྒྲུབས་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་བཅོལ་ཡིན་ན། གང་ལ་བཅོལ་སའི་ལྷ་དེ་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་མ་བྱས་ན་ཁྱད་མཚར་ཆགས་པ་རེད། ཡང་ན། མིས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ལྷ་བཅོལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ལ་བློ་གཏད་བཅོལ་སའི་ལྷ་དེ་བློ་མ་ཁེངས་པ་ཞིག་བཟོས་ན་སྙིང་པོ་མ་བྱུང་བ་རེད།

དཔེར་ན། ངོས་རང་ལོ་ན་ཕྲ་སྐབས་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་མ་ཡོང་སྐབས་དེར་གནས་ཆུང་གིས་གཞུང་གི་དབྱར་གསོལ་དགུན་གསོལ་གྱི་སྐབས། ངོས་ཀྱི་མདུན་དུ་དགའ་པོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་ཡོད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱྭའི་དོན་དུ་ལུང་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་ཚོ་མདུན་དེར་ཆ་ཚང་བརྒྱབ། དེ་ནས་བསྟན་སྲིད་སྐོར་ལུང་ཞུ་སྐབས་ཁྲེལ་བགད་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་ཀྱི་རེད། ཐེངས་གཅིག་དགའ་གདོང་སྤྱན་འདྲེན་དང་བཅས་བཀའ་ཤག་ནས་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་འགག་དོག་པོ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་ལུང་གསལ་པོར་གནང་གྲོགས་ཞེས་ངག་ཞུ་ཤུགས་ཆེ་གནང་སྐབས་གནས་ཆུང་གིས་ཧ་ཧ་ཞེས་ཁྲེལ་བགད་ཅིག་བརྒྱབ་སྟེ་སྐུ་སངས་སོང༌། ༡༩༥༢ ཙམ་ནས་ངོས་ཀྱིས་གནས་ཆུང་ཟུར་དུ་གཟིམ་ཆུང་སྤྱན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུའི་འགོ་ཞིག་བཙུགས་ནས། རིམ་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེད། འབྲེལ་བ་ཇི་ཙམ་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོད་ཀྱིས་ལུང་གསལ་དུ་དང༌། བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཁུར་བཞེས་གནང་རྒྱུའང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད།

དེང་སང་ཆ་བཞག་ན། གནས་ཆུང་གི་ཐོག་ནས་ལྷ་འཁོན་ནམ། བསམ་བློའི་ནང་མི་འདོད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གཙང་ཡལ་རེད། ལྷག་པར་དུ། ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་གནམ་གཤིས་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་སོང༌། སྐབས་དེར་རྨི་ལམ་ཡ་མཚན་ཅན་དེ་འདྲའང་མང་པོ་བྱུང༌། གཙོ་བོ་ལྷ་མོའི་ཐོག་ནས་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་ཏན་ཏན་འདུག དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་སྤང་བླང་བྱེད་བདེ་གསལ་པོ་ཆགས་སྟབས་ངོས་རང་ཡང་ལམ་འགྲོ་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་སོང༌། ངོས་རང་ལ་ལམ་འགྲོ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ངོས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་ལའང་ལམ་འགྲོ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་འདུག

རྩ་བ་ནི་བསོད་ནམས་རེད། བསོད་ནམས་ཀྱི་ནུས་པ་འཕེལ་ཡོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག དེའི་རྐྱེན་ལ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ངོས་ཀྱིས་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ་དེ་བྲིས་པ་རེད། དེ་འབྲི་སྐབས་ངོས་རང་ཡང་ངུ་བཞིན་དུ་བྲིས་པ་ཡིན། བོད་ལུང་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བསམ་བློའི་ནང་འཁོར། སློབ་དཔོན་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྲུང་དེ་རྣམས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པ་ནང་བཞིན་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཆགས།

ངོས་རང་ཡང་མི་གཅིག་ལག་གཅིག་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཆགས། ངོས་ལ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པ་ནི་གང་ཡང་མི་འདུག སྐྱོ་པོ་འདྲ་འདྲ་རེད་དེ། ངོས་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་ཁུལ་རེད། སེམས་སྐྱོ་པོའི་གནས་ཚུལ་རེད། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་ཚོའི་ནང་ནས་འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་དང༌། རྨ་ཆེན་སྦོམ་ར་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ནི་བོད་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ལྟ་བུ་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོ་རིགས་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་རེད།

གང་ལྟར། རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་ནས་ངོས་ཀྱིས་འཕྲིན་བསྐུལ་དེ་བྲིས་པ་བཞིན་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། རང་གིས་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ར་འཕྲོད། སྒོ་གང་ས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་མཐའ་བསྡོམས་སུ་ངོས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཆེན་ཡང་དག་པ་མ་རེད་ཟེར་གྱི་མེད་དེ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་གཙོ་བོར་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཤུགས་ལྡན་གཙོ་ཆེར་བསྟེན་ན་མ་འགྲིགས་པ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་ཁང་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་གྲ་རྒྱས་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། འཕྲལ་སེལ་གྲ་རྒྱས་པོ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད་དེ། གྲ་རྒྱས་པོ་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་ཁ་མང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་མཐའ་མ་དེར་ནང་ལོགས་ལ་དམ་ཚིག་བསྲེས་སླད་ཅིག་ཡོང་གི་རེད། ཁང་པ་དེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཚར་ནས་ངོས་ཀྱིས་གཅིག་ལབ་དགོས་བྱུང་ན་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་ལས་དང་པོ་ནས་ལབ་བཞག་ན་ཉན་དང་མ་ཉན་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་རག་ལས་པ་རེད།

འཕྲལ་སེལ་འགའ་ཞིག་གི་སྣང་བར་མ་ཕྱིན་ནའང༌། ཕུགས་དང་མང་ཚོགས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་སྟབས། གསལ་པོར་ལབ་བཞག་ན་ཕྱིན་ཆད་མ་ལན་མ་འགྱོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམས་ནས་ཡི་གེ་བྲིས་དོན་དེ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་དད་པ་དམ་ཚིག་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། ངོས་ཀྱིས་གང་ལབ་པ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཉན་འཇོག་བྱས་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བྱེད་ཁག་པོའི་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་རེད་དེ། ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ཙང༌། ཡག་པོ་བྱུང་བ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

ཆོས་སྐྱོང་གི་རྙོག་གྲའི་ཡོང་རྐྱེན་འདིའི་སྐོར་སྐབས་དེར་ངྷ་རམ་ས་ལར་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཞིག་བློ་གཟུ་བོའི་ཐོག་ནས་ཤེས་འདོད་ཡོད་པ་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བསམས་ཏེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་སྤྲད་ཡོད། མགོ་འཚོས་ལ་མ་འཚོས་ཀྱིས་དཀྲོག་རྐྱེན་འགྲོ་གཞིའི་ཐོག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡོང་རྐྱེན་ཞིབ་པ་དེའི་ནང་དུ་ཡོད་སྟབས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བཤད་དགོས་དོན་མི་འདུག

འདིའི་སྐོར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་རྣམས་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཐད་ཀར་གསལ་པོར་ཞུས་པ་ཡིན། སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་དོན་ལ། དེའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་བྱས་པ་རེད། གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་འགག་དོག་སར་བཀའ་ལུང་བསླུ་བ་གཏན་ནས་མེད། དེ་ག་ནང་བཞིན་གཟིམ་ཆུང་ལྷ་མོའི་སྐུ་མདུན་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་བ་རེད། སྐུ་ཐང་འདི་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཞིང་ལ་གཤེགས་སྐབས་ལྗགས་དབུགས་བསྡུས་ཚར་རྗེས་ཕོ་བྲང་རྩིག་འཕྲོ་སོགས་འགན་ཆེན་པོ་བབས་པ་ཡིན་སྟབས། སྡེ་སྲིད་འུ་ཐུག་ནས་གསོལ་འདེབས་བྱེད་སྐབས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་སླར་ཡང་ཐེངས་གཅིག་སྐུ་སོས་ཏེ་སྡེ་སྲིད་ལ་ཁྱེད་རང་དེ་ཙམ་སེམས་ངལ་མི་དགོས།

སྤྱིར་བཏང་དོན་དག་རྣམས་ཁྱེད་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད། ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་རིགས་རྣམས་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་འདིའི་མདུན་ལ་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་ནས་ཐག་གཅོད་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཐང་འདིའི་མདུན་དུ་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བསླུ་བ་གཏན་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། དགག་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་རེད། ཅེས་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གིས་གསུངས་བྱུང༌།

ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལོག་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལ་ངོ་རྒོལ་ཞུ་གི་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག གང་བཤད་ཀྱང་ངོས་ལ་ཁྱད་པར་མི་འདུག དཔང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བཟུང༌། ཞེས་པ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་མ་ནོར་བ་ཞིག་བྱས་ན་དེ་ག་རེད། འགའ་ཞིག་གིས་མ་ཤེས་པར་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་དྲན་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རང་ལ་ངོས་ནས་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ཆ་བཞག་ན་སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རེད། བླ་མའི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར། རྒྱལ་ཆེན་གཙོ་བོ་བསྟེན་པ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྐུ་ཐོག་གོང་རིམ་ནས་རྒྱལ་ཆེན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། སྔར་མེད་གསར་སྤྲོས་གནང་བ་མ་རེད། དེ་ཡིན་སྟབས། རྒྱལ་ཆེན་བཞག་པ་གནང་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དགོངས་པའི་ནང་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གི་ངོས་འཛིན་གནང་སྟངས་མ་འཕྱུགས་པ་ཞིག་གནང་དགོས་གལ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་འདིར་མཛད་འཕྲིན་མཐར་ཕྱིན་པ་རེད་དེ། སྐུ་ཐོག་རྗེས་མ་ཚོར་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་ཆ་མ་མཆིས་སྟབས་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌།jམཆན།

ངོས་ཀྱི་འདི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བྱེད་སྤྱོད་ལྟར། མདུན་ལ་བཤད་མ་ནུས་པར་རྒྱབ་བཤད་བརྒྱབ་པ་དེ་འདྲ་དང༌། འགྲོ་ས་ལ་བཏང༌། མ་འགྲོ་སར་འཁུམས་བསྡད་པ་དེ་འདྲ་མིན། སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ཡིན་ཀྱང་འདྲ། སྨད་པ་གྲྭ་ཚང་ཡིན་ཀྱང་འདྲ། བྱེ་བྲག་ཁང་ཚན་སོ་སོ་ཡིན་ཀྱང་འདྲ། སྔར་གྱི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་ཁང་ཚན་སོགས་ཕྱག་འདེབས་མཁན་དེས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་པའི་སྲུང་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཙོ་བོ་བཟུངས། དེ་མིན་གསར་སྤྲོས་མང་པོ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད།

སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་སྐལ་གྱི་ཐོག་ནས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དམིགས་བསལ་རེད། དེ་མིན་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་བྱས་ན་ཡག་ཏུ་མ་ཕྱིན་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བྱེད་གྲབས་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མིང་ཡོད་མཁན་དེའང་རྨོངས་པའི་འོག་ལ་ཚུད་གྲབས་བྱས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་རྨོངས་པའི་འོག་ལ་ཚུད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

གཞི་ནས་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་རྩ་བ་གནས་ཆུང་ཁུངས་སུ་བགྲངས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཚད་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐོག་མ་སྐུལ་མཁན་ཡང་གནས་ཆུང་གི་འཕྲུལ་དང༌། བར་དུ་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་ལའང་ཞུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཐ་མ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལའང་རྐྱེན་ཞིག་འཕྲད་པ་གནས་ཆུང་གིས་བཟོས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཆུང་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་དགོས་ཡོད་ན། ད་ལྟ་གནམ་འདིའི་ཁ་འོག་ལ་གནས་ཆུང་རྒྱུས་ཡོད་ངོས་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། རང་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ན་གནས་ཆུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག དང་པོ་འཆར་གཞི་ཞིག་བཏིང་འདུག འོན་ཀྱང༌། འཆར་གཞི་དེ་བར་ཆད་ཀྱི་དབང་གིས་ལམ་ལ་ཕྱིན་མི་འདུག ངོས་ལ་མངོན་ཤེས་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། འོན་ཀྱང༌། ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་བྱས་པ་ཡིན། གཅིག་བྱས་ན། ངོས་མགོ་མཁྲེགས་པོ་ལྟ་བུ་རེད། བླ་མས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ག་རེ་གསུངས་འདུག ཕན་ཚུན་བསྡུར་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཆོས་སྐྱོང་གཅིག་གིས་གསུངས་པ་དེར་ལམ་སང་ཆ་བཞག་གི་མེད། བསམ་བློ་བཏང༌། མོ་འདྲ་ཡང་བརྒྱབ། ཏན་ཏན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མ་གཏོགས། ཧ་རེ་ཧོ་རེའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་མེད། ངོས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ཁོ་རང་དེ་ག་རེད།

གནས་ཆུང་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་སྔ་བོད་དང་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་བཅས་སྔ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་འདྲོངས་པོ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དགའ་གདོང་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། བློས་གཙང་མ་བཀལ་ཆོག་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུུང༌། འགའ་ཞིག་གི་བསམ་པར། ངོས་ཀྱིས་རྣ་བ་སྲབ་པོ་བྱས་ནས་གནས་ཆུང་གི་ཁ་ལ་ཉན། གནས་ཆུང་དང་ཤུགས་ལྡན་གཉིས་ཕལ་བའི་ཕྲག་དོག་ལྟ་བུས་མ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་བཟོ་ལྟ་བུ་དྲན་གྱི་ཡོད་ཚོད་རེད། དེ་འདྲ་མ་རེད། རྩ་བ་ཐུག་ས་དེ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོར་ཐུག་བསྡད་པ་ཞིག་རེད།

གཞན་ཡང༌། ང་རང་ཚོ་དགེ་ལུགས་པས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གྲགས་ཚོད་དེར་ང་ཚོས་བསྟུན་དགོས་པ་རེད། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟེར་བ་དེ་ཁག་ཁག་རེད། ས་མཐོན་པོར་གནས་པའི་བྱང་འཕགས་ཚོས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པ་དང༌། བསྐལ་པ་སྐད་ཅིག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལ་གཞིར་བཞག་དགོས་བྱུང་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཇིག་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་ཁ་སང་གསེར་ཕྲེང་ནང་ཐཽན་པ་ལྟར་རེད། དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ང་ཚོས་སྤངས་བླངས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

ང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། དེ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དང་པོར་ད་ལྟའི་རྒྱལ་ཆེན་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐྱེ་རྒྱུད་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་རྒྱན་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐྱེ་སྲིད་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་གཉིས་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་ཆགས་པ་རེད་མ་གཏོགས་འགྲིགས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། དེ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་ཀློག་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། ཡོངས་གྲགས་རྣམ་ཐར་ནང་ཡོད་པ་དེ་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པའི་ངོར་རམ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རེད།

གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་མིན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། སྔོན་ལ་ང་ཚོ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་རྒྱུད་ཚོད་མཐོ་རུ་ཐོངས་དང༌། དེ་བྱུང་ན། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ང་ཚོས་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་གི་རེད། ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐ་མལ་པར་བསྡད་ཕྱིན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བསྟུན་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཐ་མལ་ལ་གནས། སྤྱད་བྱའི་ཆོས་དེ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད།

སྤྱིར་ཆོས་སྲུང་སྐོར་རྒྱུད་སྡེ་ཚོ་ནས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ནི་རང་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྲུང་བྲན་དུ་བཀོལ་ནས་ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་དེ་རང་གཞན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། རང་ལ་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་རྔ་གོག་རྡོལ་རྡོལ་བརྡུང་ཡང་དེ་ཙམ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རེ་མེད།

དེ་བས་རང་རང་སོ་སོས་ལས་འབྲས་ལ་ཞུ་དག་བཏང་ཐོག་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ནང་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཐོན་ཆེ་བ་ཡོང༌། ལྷག་པར་བློ་དམན་ལས་དང་པོ་བ་ཚེ་འདིར་ལྟོ་གོས་ཀྱི་འདུན་པ་ཞེ་ཕུགས་སུ་བཅངས་པ་ཚོས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་སྒྲུབ། ནོར་སྒྲུབ་དང༌། ཚོང་འཁོས་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བའི་གསོལ་མཆོད་བྱེད་ཆོག་མེད་སྟབས་འགག་ལ་ཐུག་དུས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཀྱང་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་མཁོ་ཕན་ཆེ་བར་མཐོང་ཞིང༌། དེ་དག་ལ་ཞེ་ཕུགས་ནས་བློ་གཏོད་བྱེད་པ་ཡོང་ཉེན་ཆེ། དེ་འདྲ་བྱུང་ན། ནང་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་གཏོང་བ་རེད། སྐྱབས་འགྲོ་གཏོང་ན་ནང་པའི་གྲལ་ནས་བུད་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

དེ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ཁྱེད་རང་ཚོའི་གྲས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་སྲོག་གཏད་ཞུས་ཟིན་པའི་རིགས་ཡོད་ན་དོར་དགོས་པ་མ་རེད། ད་མུས་བསྟེན་ན་འགྲིགས། འོན་ཀྱང༌། སྤྲོས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་གི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མི་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་གནས་སྟངས་ངོ་མར་གཞིགས་པའི་ཐོག་ནས་སྲུང་མའི་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བའི་བསྟེན་ལུགས་ཤིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། སྲོག་གཏད་ཞུས་མེད་པའི་རིགས་ཡིན་ན་ནི་སྐེ་འཁྱེར་ནས་ཞགས་པ་ཉོ་བའི་བཟོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག

དེ་ལས་བཀའ་གདམས་པའི་ཕྱག་བཞེས་དེ་ཡག་ཤོས་རེད། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བར་ཆད་སེལ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞི་དང༌། དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་མམ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བྱས་ཏེ་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཞེས་པ་དེ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་བཙན་སོགས་ལ་བསང་དང་གསེར་སྐྱེམས་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

ང་རང་ཚོ་རྟོགས་པ་བླ་མ་གོང་མ་ཚོ་ནང་བཞིན་ཡང་མ་རྙེད། གསོལ་གསོལ་མཆོད་མཆོད་ནི་བླ་མ་གོང་མ་ཚོས་མ་འབྱོན་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འཕྲིན་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ནི་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱལ་ཆེན་སྐོར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན། ངོས་ནས་འདིར་ནང་ཚགས་བྱས་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་མ་གཏོགས། ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ནས་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ན་དགོས་པ་མི་འདུག བཤད་དགོས་ས་ཞིག་ཡིན་ན་མགོ་འཚོས་པོའི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་བཤད། དེ་མིན་རང་བཞིན་གནས་ཚུལ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་གང་བྱུང་དུ་བཤད་མི་དགོས་པ་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

དེ་རྗེས་གཞིས་ཁོངས་འདབས་འབྲེལ་དགོན་སྡེ་ཁག་དང༌། བཟོ་ལས་སྡེ་ཚན་ཁག་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་དགེ་འདུན་པ་དང་གཞིས་མི་རྣམས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ཧོན་སུར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད་པ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང༌། རྫོང་དགའ་ཆོས་སྡེ། ཚེས་བཅུའི་ལྷ་ཁང༌། སྨན་ཁང༌། རུམ་འཐག སློབ་གྲྭ་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དང༌། ཞབས་བརྟན་བཅས་གསུངས། རྒྱུད་གྲྭའི་མདུན་ཐང་དུ་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚང་འཛོམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ་རྗེས་ཀོ་ལེ་སྒལ་ (Kollegal) བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

དེར་གཞིས་ཁོངས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་ཡིག་དྲུག་བཟླས་ལུང༌། གསར་བཞེངས་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་མགོན་ཁང་ལ་རབ་གནས་བསྐྱངས། གཞིས་སྤྱིའི་ཞབས་རིམ་ཆེད་གསར་བཞེངས་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས་དང༌། རུམ་འཐག་དང༌། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང༌། མ་ཎིའི་ལྷ་ཁང་ལ་བྱིན་འབེབས་ཕྱག་ནས། གྲོང་གསར་ཨང་ཉེར་གཅིག་པར་ཞབས་བཅགས་དང་མི་ཁྱིམ་ཁག་འགར་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་ཏེ་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ངྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༤༽ལ་དྭགས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

ལོ་ཤས་སྔོན་ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་ཁུལ་དགོན་ཡུལ་སྤྱི་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་ལྟར། ༡༩༨༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འཇའ་མུ་ཀ་ཤི་སྨིར་ (Jammu and Kashmir) དུ་བོད་ནས་འབྱོར་བའི་ཁ་ཆེ་ཚོའི་སྡོད་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་བཅགས་དང་སྦྲགས། ཁོང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་འཚོ་ཐབས་རང་མགོ་ཐོན་པའི་ཧུར་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཁ་ཆེ་གྲོང་ཚོ་དཀར་དཀྱིལ་ (Kargil) དུ་མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་སར་རང་རེ་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་ཕྱོགས་ཐབས་ཤེས་སམ། བཞེད་པ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་དག་རང་རང་འདོད་མོས་བཞིན་བྱེད་པར་ཕན་ཚུན་བཀག་འགོག་བྱེད་དོན་མེད། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་འཐེན་འཁྱེར་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཡང་ནང་གསེས་འདྲ་མིན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་དམ་གཙང་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ་ཏེ་ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་དུ་ཕེབས་བཞུད་བསྐྱངས།

ཟངས་དཀར་དུ་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལྷག་འདུ་འཛོམས་ལ་ཉིན་དྲུག་བཞུགས་ཡུན་རིང་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་སྟེང་ནས་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་གི་བཤད་པ་དང༌། རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་བཅས་སྩལ།

ས་གནས་ཡུལ་མི་སེར་སྐྱ་སྤྱིས་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་བསྟུན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱི་ལོ་ནས་བཟུང་ད་ལམ་གྱི་རྣམ་དཀར་དུས་མཆོད་རྗེས་དྲན་ཆེད་ས་གནས་དེར་ལོ་ལྟར་རིས་མེད་འདུས་སྡེ་ཁག་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་སྦྲགས་སྨྱུང་གནས་ཉིན་རེ་ཟུང་རྒྱུན་ཚུགས་བྱས་ལེགས་དང༌། དགོན་ཁག་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་འདུལ་ཁྲིམས་གཅེས་སྲུང་ཐོག་སོ་སོའི་བསྟན་རྒྱུན་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ། ཡུལ་མིར་འགོ་འདོན་ཕན་གྲོགས་གང་ཆེ། ཡུལ་མི་ཚོས་ཀྱང་དགོན་པར་བཀུར་བསྟི་མཐུན་འགྱུར་དང༌། སྐབས་བབས་དགེ་སྐྱོན་གསལ་འདེབས་ཞུས་འོས་ཀྱང་འཛེམ་ཟོན་མེད་པར་བྱས་ཏེ་དོན་སྙིང་དགོན་ཡུལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཐོག་ནས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བཞག་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་དགོས་སྐོར་གཞེན་སྐུལ་དང༌། དེ་རྗེས་པི་པི་སྟེང་གུ་རུའི་ལྷ་ཁང་དང༌། དཀར་ཆ་དགོན། པད་སྡུམ་ས་གནས་སུ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་ཆུང་ངུ། པད་སྡུམ་མཁར། འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་སྟག་རི་དགོན། རང་ལྡུམ་དགོན་སོགས་ལ་རིམ་ཕེབས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རེ་འདོད་སྐོང་བར་མཛད།

ཨོ་རྒྱན་རྫོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྒྲུབ་གྲྭ་བཅུ་གྲངས་དང་ལྷན་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ལམ་འཁེལ་མོ་པིའི་ (Mobi) བྱམས་པ་དང༌། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་དགོན་གནས་ཉམས་གསོ་ཟིན་པ། རི་རྫོང་དགོན། གཡུ་རུ་དགོན། ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་གི་གདན་ས་ཨ་ཆི་དགོན། ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན། སྒང་སྔོན་དགོན། སླེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་གཙུག་ལག་ཁང༌། དཔེ་ཐུབ་དགོན། ཁྲིག་རྩེ་དགོན་བཅས་པར་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཆོས་སྤྱོད་སློབ་གཉེར་དང༌། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་དང་བ་འདྲེན་པ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་མཛད་ཅིང༌། ཁྲིག་རྩེར་གསར་བཞེངས་བྱམས་ཆེན་ལ་རབ་གནས་མཆོད་འབུལ་དང་འབྲེལ། སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་ཆེད་ཟླ་རེར་བྱམས་པའི་སྤྱན་སྔར་དགེ་འདུན་བཞི་གྲྭ་བརྒྱད་གང་རུང་ནས་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་དང༌། བཟང་སྤྱོད་སོགས་རྒྱུན་འདོན་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

དེ་རྗེས་མ་གྲོ་དགོན་དང༌། སྟག་སྣ་དགོན། ཧེ་མི་དགོན་བཅས་སུ་རིམ་ཕེབས་ཀྱིས་བྲག་ཐོག་དགོན་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་ཆེད་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱུ་གྲོན་དང་ས་གནས་ལ་དྭགས་གཞིས་སྤྱིས་བཀོད་འདོམས་འོག་ཞལ་བོད་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་པའི་ལྷ་ཁང་དང་ནང་རྟེན་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་དང༌། གུ་རུ་པདྨ་རྒྱལ་པོ་བཅས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པར་དབུ་འབྱེད། ཕུར་པ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེས་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་རྣམས་ལ་རབ་ནས་ཐོག རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཉེར་ལྔའི་ནང་ཚན་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པར་མ་ཟད། རྗེས་སུ་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གཅིག་གསར་བཞེངས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། གུ་རུའི་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱུན་མཆོད་ཚེས་བཅུ་ཚུགས་ཐབས་དགོས་སྐོར་སློབ་སྟོན། ལམ་སྒྲོན་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པར་འཛིན་སྐྱོང་དང༌། སློབ་གཉེར་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་སྦྱོར་གནང་མཛད། སླེར་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་ཆོས་པ་ཚོས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཁོང་ཚོ་དང་ལྷན་དགོང་ཚིགས་ལ་རོལ་པས་དགའ་དད་ཡིད་སྤྲོའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་རྗེན་དུ་མངོན།

ས་ཕུག་དགོན་དང༌། ལ་དྭགས་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭ། ཧིན་བོད་ས་མཚམས་སྐོར་སྲུང་དང༌། དང་སློབ་སྒར་ས། བོད་ཕྲུག་ཁྱྀམ་སྡེ། བསོད་ནམས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་མཐར། བསོད་ནམས་གླིང་མདུན་ཐང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། གཞིས་སྤྱིས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་རྗེས་མང་ཚོགས་ལ་སྐབས་བབས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་དུ་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་དང༌། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ། ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་གསལ་བཤད་དང་སྦྲགས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོག་མཛད་པ་དང༌། བོད་རྗེའི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་བཞུགས་ཡུལ་ཏོག་ཕོ་བྲང་དང༌། ཉི་འཁྲིས་དགོན་པ་བཅས་སུ་ཡང་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ལ་དྭགས་ཁུལ་གནའ་དུས་ཀྱི་རོལ་ཆ་རྡ་མ་དང༌། སུ་སྣ་ཞེས་པའི་རྒྱ་གླིང་གཏོང་མཁན་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་ཁོང་ཚོར་ཡུལ་མི་བྱིངས་ནས་རིགས་རུས་དམའ་བར་བརྩིས་ཏེ་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པར་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་སྡོད་གནས་སུ་ཆེད་དུ་ཞབས་བཅགས་ཐོག གསོལ་འབྲས་འདེགས་བཞེས་སྐབས་ལ་དྭགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དང་དཔོན་རིགས་ཁག་ཀྱང་ལྷན་བཅར་ཡོད་སྟབས། གསོལ་འབྲས་མཉམ་བཞེས་གནང་ཐོག མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་སྐུ་ཆུང་སྲིད་སྐབས་རྡ་མ་རྡུང་གནང་མཛད་ལུགས་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རྡ་མ་གཅིག་ལ་ཕྱག་འཆང་སྟེ་ཐེངས་འགའ་ཤས་རྡུང་གནང་མཛད་དེ་གནའ་དུས་ཀྱི་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་འབུད་རྡུང་བྱེད་པ་ལ་རིགས་དམའ་བར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པས། ཕྱིན་ཆད་ཡུལ་མི་ཚོས་ཁོང་ཚོར་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ལུགས་མཛུབ་སྟོན་ངོ་སྤྲོད་དང༌། དེ་བཞིན་ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུ་སྣེ་ལེན་སར། དེང་སང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་མི་མང་གི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། རིས་མེད་ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་འདུལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོའི་ཐོག་རང་རང་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་སྲོལ་བཟང་ཁག་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དགོས་གལ་ལས། དུས་རབས་དང་མི་འཚམས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟུང་ན་མི་འཐུས་པའི་སློབ་སྟོན་རྒྱུན་མར་གནང་དགོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་མཛད།

ལ་དྭགས་ཡུལ་མི་རྣམས་ཆོས་དད་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟབས་དངོས་གཞིའི་ཆོས་འབྲེལ་ཁག་ཙམ་མིན་པར་ཕར་ཚུར་ཆིབས་བསྒྱུར་འགྲུལ་བཞུད་ཕེབས་ལམ་ས་གནས་སོ་སོར་མང་ཚོགས་ཇི་སྙེད་འདུ་འཛོམས་ཡོད་ཁག་སོ་སོར་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་དང་མ་ཎི་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང༌། དགེ་བཅུའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྒོའི་སྐོར། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཆེད་བུ་ཕྲུག་ཚོར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་རིམ་པར་སྩལ་ཏེ་ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ལ་དྭགས་ཁུལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་གྲ་སྒྲིག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་གནང་བར་འཇའ་མུ་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ (Sheik Mohammad Abdullah) མཆོག་ལ་ཉེ་ཆར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་དྭགས་ཁུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་གྲ་སྒྲིག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་གནང་བར་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ལ་དྭགས་པ་རྣམས་རིག་གཞུང་ཐོག་ཕྱུག་པོ་ཡིན་རུང༌། ཁུལ་དེར་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཤིག་དགོས་གལ་ཡོད་པའི་ཐུགས་སྣང་བྱུང་ལུགས་དང༌། ས་གནས་ས་ཐོག་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་སྣར་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ས་ཁུལ་དེ་གའི་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་ལས་ཀར་འཐུས་ཤོར་མེད་པར་དོ་གལ་ཆེ་ཙམ་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་ཞིང༌།

ཡང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་མཆོག་གིས་ཉེ་སྔོན་མཇལ་འཕྲད་མཐའ་མའི་སྐབས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཁོངས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གྲངས་འབོར་ ༡༥༠༠ ལས་བརྒལ་བ་རྒྱ་གར་དུ་རིམ་བཞིན་གཞིས་ཆགས་སུ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཐོག་ཕྱག་བྲིས་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྩལ་བའི་ཕྱག་བྲིས་དེ་བཞིན་ངོས་རང་ལ་དྭགས་ཁུལ་ལྟ་སྐོར་ནས་འདི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཕྱིར་འཁོར་བར་བཀའ་ལན་ཕུལ་འགྱངས་སོང་ཞིང༌། སྐུ་ཉིད་དང་སྲིད་གཞུང་ནས་འབྲུག་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ ༡༥༠༠ རྒྱ་གར་དུ་གཞིས་ཆགས་ཆེད་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བར་སྙིང་དབུས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་ནས་ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བསམ་ཚུལ་རེ་ཟུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་པས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བ་ཞུ། སྤྱིར་ལ་དྭགས་ཡོངས་དང༌། ལྷག་པར་ཟངས་དཀར་ཁུལ་གྱི་མི་མང་རྣམས་རིག་གཞུང་ཐོག་ཕྱུག་པོ་ཡིན་རུང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་ཞིག་བསྐྱལ་རྒྱུར་གནས་སྟངས་མི་ལྡང་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་ཞིང༌། གལ་སྲིད། ས་གནས་ས་ཐོག་གི་ལས་བྱེད་པར་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་དེ་གའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཕན་ཐོགས་དགེ་མཚན་ཁྱད་པར་ཡོང་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་སྙམ།

ངོས་རང་ལ་དྭགས་ཁུལ་ལྟ་སྐོར་སྐབས་གོ་སྒྲིག་གང་ལེགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་འབྲེལ། འཇའ་མུ་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ལའང་གནད་དོན་འདི་སྐོར་འདྲ་མཚུངས་བསམ་ཚུལ་ཕུལ་བ་ཡིན། ལ་དྭགས་ནི་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་བསྡད་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་རྣམས་འོས་མེད་ལྟ་བུས་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། དེང་སྐབས་རིག་གསར་གྱི་འགྲོ་ལུགས་རྣམས་བརྟན་མི་ཚུགས་པར་ཁོར་ཡུག་ལྷིང་འཇགས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག

ལ་དྭགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཐོག་དེང་དུས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་མ་འོངས་སྤྱི་ཚོགས་དེ་བཏང་སྙོམས་ཤིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་མཐོང༌། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ལ། ཞེས་སྩལ།

ས་གསུམ་གྲགས་འབར་འདྲེན་པ་གང་གིས་བསྒྲུན་པའི་སྐབས་བ་མ་རྙེད་པའི།། རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་གསེར་གྱི་ཡོལ་ཀོ་ཕྱོགས་མེད་འདེགས་པའི་ཆོ་ག་ནི།། ལུང་རིགས་མུན་སེལ་གློག་གི་གར་དང་ཉེར་འགྲོགས་ལེགས་བཤད་རྔ་གསང་སྒྲ།། ལྡིར་བས་མཁས་རྣམས་ཀུན་རྟོག་རི་མོ་མདོངས་མཐའ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་བཞིན།།

གང་ཐུགས་ཟླ་ཤེལ་བརྩེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱམས་བརྩེའི་རི་བོང་འཛུམ་པ་མོས།། བདེན་དོན་བསིལ་ཟེར་སྣང་བའི་འོད་ཚོགས་ཡངས་པའི་ཁམས་སུ་ཉེར་སྤྲོས་པས།། ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་མཁན་རྒྱུ་སྐར་གཞོན་ནུས་གངས་རིའི་གནའ་དེང་བྱུང་བ་དག། སྲིད་པའི་མིག་ལ་ཕྲེང་དུ་བསྟར་བར་སྔོན་མེད་ཤེད་མོང་རྒྱས་ལ་ལྟོས།།

དམ་སྲི་འབྱུང་པོ་འཁྲུགས་པའི་མུན་ཚོགས་གངས་དཀར་སྲོག་གི་གཤེད་དུ་ནི།། ལྡང་ཞིང་ལུགས་ཟུང་གསལ་འགྲིབ་མང་ལ་མ་བཟོད་གནས་ལུགས་ཀེ་ཏ་ཀའི།། ལེགས་བཤད་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་རིང་མོ་བསིལ་ལྡན་སྲིད་པའི་རྒྱན་གཅིག་པུར།། བཏེགས་པས་རྒྱལ་འགོང་འཕྲུལ་གྱིས་མྱོས་དག་གཡང་ཁར་དམུས་ལོང་རྩེ་བ་བཞིན།།

སྤུར་རྒྱལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི་མཛེས་པ་མ་ཉམས་ལ་དྭགས་པད་མའི་ཚལ།། རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་འོད་ཀྱིས་སྐྱོང་ལ་རིང་ནས་ཐུགས་བསྐྱེད་མ་བཏང་ཞིང༌།། མགོན་གང་ཞལ་དཀྱིལ་སྣང་བའི་བྱིན་བརྒྱར་རོལ་པའི་དགེ་ལེགས་མཆོག་སྩལ་བས།། ཡུལ་དགོན་དད་སྟོབས་རྫོགས་པའི་ཡོ་ལང་དྲི་ཟའི་ཟློས་གར་བསྒྱུར་བ་བཞིན།།

ས་བཅད་བཞི་པ།

གཞོན་ནུར་བཀའ་སློབ་དང་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས། ཨི་ཏྲ་ལི་དང་ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽གཞོན་ནུའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པར་འབྱོར་བའི་ཕྱོགས་མཐའི་གཞོན་འཐུས་རྣམས་དང༌། རྩེད་འགྲན་དུ་འབྱོར་རིགས་འགའ་ཤས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༠༩ ཚོམས་ཆེན་དུ་མཇལ་བཅར་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་དུས་དུས་ལ་ཚོགས་འཛོམས་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་འདྲ་ཆགས་ཆགས་དང༌། སྤམ་པོ་མིན་པར། ཚོགས་འཛོམས་བྱེད་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོས་ཕྱི་ནས་སྐད་ཆ་འདྲ་མི་འདྲ་གོ་བ་དང༌། བསམ་ཚུལ་འདྲ་མི་འདྲ། མཐོང་ཚུལ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བཤད། དེ་ཡང་བཀའ་ཤག་གིས་མཚོན་པའི་ལས་ཁུངས་ཚང་མ་འདིར་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་བསམ་འཆར་འདྲ་ཡོད་ན་བཤད། དོགས་པ་སེལ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་སྐད་ཆ་དྲིས། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཕྱོགས་མཐའ་ལ་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་མཐོང་ཚུལ་དེ་ཚོ་གསལ་པོ་བཤད་དགོས། གང་ལྟར། རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པ། གཡོ་ཟོལ། འདྲ་ཆགས་ཆགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང༌། གོ་བསྡུར་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཚང་མ་དགྲ་བོའི་བཙན་གནོན་འོག་ལ་གནས་བསྡད་ཡོད་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་རྡོག་འགྲིལ་པོ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོ་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་གནས་སྟངས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་དངངས་སྐྲག་དེ་འདྲ་མེད་པའི་དབང་གིས་ང་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ངར་ཤུགས་ཕྲན་བུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཆོས་ཉིད་རེད།

དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་དག་ཆེ་སའི་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བར། ཆུང་ཙག་ཕྲན་བུ་ལ་ལམ་སང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པ་དང༌། བཤད་རེས་བྱེད་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་དང་བཅུ་གྲངས་ཡོད་པའི་ནང་ལ་དེ་འདྲ་རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ཚོ་ནི་སོ་སོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མ་རྟོགས། སྲང་ལམ་ནང་གི་གཏམ་འཆལ་ལ་བདེན་འཛིན་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཆ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། དུས་དུས་ལ་ཚོགས་འཛོམས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཕར་ཚུར་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་དང༌། སྦྱངས་བཤད་བྱས་ཏེ་གསལ་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་མང་དུ་མང་དུ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཁུལ་དང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་ནས་ངོས་ལ་ཡི་གེ་བཏང་བ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་གངས་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང༌། ང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཟེར་བ། བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་བྲིས་ཡོང་གི་འདུག དེས་རྟགས་མཚན་གང་བསྟན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བསམ་ཚུལ་འདི་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་མི་ས་མ་རིར་ཐོག་མར་འབྱོར་བའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ང་ཚོས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ནས་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། མི་གྲངས་མང་ཉུང་ཆ་ནས་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། དབུས་གཙང་དང༌། སྟོད་ཁུལ་གྱི་མི་མང་ཤོས་ཆགས་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། མདོ་སྟོད་སྨད་ཆོལ་ཁ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མི་གྲངས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པ་ལ་སླེབས་པ་རྣམས་ནས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་འདི་དང་པོ་ནས་རྩ་དོན་གཅིག་ལ་ཟིན་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་སློབ་གསོ་བཏང༌། འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད། དེ་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ཡང༌། དེང་སང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཟེར་བའི་བསམ་བློ་དང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཅེས་པའི་གོ་དོན་ཞིག་བློ་ལ་ཤར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར། ང་ཚོས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་སྐྱིད་ན་སྐྱིད་མཉམ་དང༌། སྡུག་ན་སྡུག་མཉམ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུུས་དེ་ཟིན་པ་རེད། སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དུས་ཕྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་སྐྱེས་ས་ཨ་མདོ་ལ་ཆ་བཞག་ན། དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཁ་བྲལ་ནས་བསྡད་པ་རེད། ཁམས་ཁུལ་མཚོན་ན་ཡང༌། སྐབས་བསྟུན་ས་མཚམས་ཡས་མས་ངེས་མེད་ལྟ་བུར་བསྡད་པ་ལས། མདོ་སྟོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། བོད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་འོག་སྲ་ཐག་ཐག་ཟིན་པ་གསལ་པོ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོག་གནས་པ་རེད།

ཡིན་ནའང༌། དེང་སང་བོད་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་འདི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་བག་ཆགས་གསལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོའི་སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡང་འདི་རེད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། མདོར་ན་གཞས་དང་ཞབས་བྲོས་མཚོན། སོ་སོའི་གོམས་གཤིས་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་འདི་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་རེད། ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་འདི་ཡང་རྩ་བ་མི་རིགས་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། བསམ་བློ། གོམས་གཤིས་སོགས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་དག་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད།’’jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

༢༽དམིགས་བསལ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨི་ཏྲ་ལི་དང་ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སླད་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་དང་འབྲེལ། བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་སྐོར་དམིགས་བསལ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་བསྐྱངས་དོན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཐོག་མར་མ་བསྐུལ་དང་ལེན་གྱིས་ང་ཚོར་གདན་འབོད་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཁག་ཐེངས་གསུམ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དངོས་འབྲེལ་ཇི་ཡོད་རྟོགས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བཏང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་དངོས་སུ་བསྐྱོད་པ་ལྟར། ལྟ་སྐོར་ཟིན་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཁུངས་ཚང་མར་གཞིགས་ན། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་འཇིགས་སྐྲག་ཆེ་བའི་དཀའ་ཚེགས་དང་འཕྲོག་བཅོམ་ཇི་བྱས་ཚང་མ་མིག་ལམ་དུ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་རྣམས་ནི་རྣ་བས་ཐོས་སྐབས་ཧ་ལས་དགོས་པ་དང༌། ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཡིད་སྐྱོ་པོའི་ངང་གནས་ཡོད་པ་དང༌།

ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོས་འདི་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཡང་ཡང་ཇེ་མང་གོ་ཐོས་ཡོང་སྐབས་རང་བཞིན་སྡོད་ཐབས་མེད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་ཆེན་པོ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡིན་ནའང༌། ངོས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚང་མས་དཀའ་ངལ་ཇི་བྱུང་ལ་གདོང་ལེན་བཟོད་བསྲན་གྱིས་ཞི་འཇམ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གོམ་པ་མདུན་སྤོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཁུངས་མེད་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་བྱས་ཉེས་དང༌། སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་གང་ཅིའི་ཐོག་ཁུངས་འཁྱོལ་མ་བྱུང་བར་ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་རང་གིས་རང་གནོང་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་ནི་བློ་སྤོབས་ཆེ་བའི་གོམ་སྤོས་ཤིག་རེད། ཡིན་ནའང༌། དེ་ནི་ད་ལྟ་འགོ་འཛུགས་ཙམ་ལས་གཞི་རྩའི་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོའི་རེ་བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་རང་གི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་ལ་མུ་མཐུད་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་ནན་གཟབ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་མང་ཚོར་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་བསྐྱར་གསོ་དགོས་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོར་རང་དབང་གི་དངོས་ཡོད་ཐོབ་ཐང་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་བསམ་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་ཡོད་པའི་ད་ལྟའི་འབྲེལ་བ་དེ་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ནའང་རྩ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་བོད་ནང་གཏོང་རྒྱུ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་མུ་མཐུད་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག

བོད་དང་བོད་མི་མང་གི་རང་ཡུལ་རང་དབང་དང༌། མཐའ་དོན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་སྒོའི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཉམས་ཞིབ་སླད་གཟིགས་སྐོར་སྐུ་ཚབ་གཏོང་དགོས་མགྲོན་བརྡ་བཏང་དོན་བཞིན་ང་ཚོས་མོས་མཐུན་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ། ལྟ་སྐོར་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གསུམ་བོད་ནང་ཆེད་བསྐྱོད་ཕྱིར་འཁོར་ཟིན་ཅིང༌། སྐུ་ཚབ་ཚོས་བོད་ནང་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། སྤྱི་ཚོགས། སྲིད་དོན། ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་གང་ཅིར་དོ་སྣང་བརྟག་ཞིབ་བྱས་དོན། དཀའ་སྡུག་ཅི་ཆེ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གི་གནས་སུ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་ངན་ངོན་རྣམས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་གསལ་རྟོགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེས་ཐབས་མེད་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་མ་ཟད། ང་ཚོ་ཧ་ལས་བློ་ཕམ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཀྱང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་ནས་མདུན་དུ་བལྟ་དགོས་པ་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཐོག་གཟུ་བོའི་བློས་བརྟག་ཞིབ་ཞི་བརླིང་གི་སྒོ་ནས་འབད་འབུངས་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངས་འབོད་སྐུལ་བྱ་གི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ནོར་འཁྲུལ་བྱས་པ་དང༌། བོད་ཐོག་སྲིད་བྱུས་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་བ་ཉེ་ཆར་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དེ་བློ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་བསྐྱོད་གོམ་བགྲོད་ཅིག་ཏུ་མངོན་ཡང༌། དེ་ནི་ད་ལྟ་འགོ་འཛུགས་ཙམ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྒྱུན་མཐུད་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་དང༌། བོད་མི་མང་གི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ཕྱོགས་མཚུངས་འབྲེལ་ལམ་དང་སྐུ་ཚབ་ལྟ་སྐོར་ཡང་མུ་མཐུད་གཏོང་དགོས་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཐབས་ལམ་ནི། གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་ལ་མཐར་ཐུག་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས།

༣༽ཨི་ཏྲ་ལི་དང་ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཨི་ཏྲ་ལིར་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཁེ་ན་ཌ་དང་ཨ་རིའི་གླིང་ཕྲན་ཧ་ཝ་ཡི། (Hawaii) ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་བོད་རིགས་དང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ནས་གདན་ཞུས་གསོལ་འདེབས་ལྟར། ཨི་ཏྲ་ལིའི་རྒྱལ་ས་རོམ་ (Rome) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་རིས་མེད་ཕྱི་ནང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་མི་སྣ་དང༌། བླ་ཆེན་པོབ་ཁོངས་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པའི་བླ་ལས། བོད་གཞུང་སུད་སི་དོན་གཅོད། དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་སེངྒེ༌། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་སོགས་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་མང་པོས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཁག་དམིགས་བསལ་སྐུ་ངལ་གནང་ཡུལ་དུ་ངང་བཞུགས་རྗེས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་སྐུ་རྐྱང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་སོགས་གསུང་གླེང་བསྐྱངས།

དེ་ནས་བཞུགས་བསྒྲིགས་ཁང་རོམ་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པ་སན་ཀྲི་ཨན་སེལ་ (St.Anselm) དུ་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་ཅན་མང་པོར་ནང་ཆོས་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་དང༌། བླ་ཆེན་པོབ་ནས་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་གཤོམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཨེ་ཤ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཚོགས་དབུས་སུ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ནང་ཆོས་སྐོར་དོགས་འདྲི་ཞུས་པར་ཁུངས་སོ་སོར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་ཁེ་ན་ཌར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བོད་མི་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཁེ་ན་ཌའི་ (York Hotel) མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་བཀོད།

དེར་ (Globe And Mail Monday) ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལྷ་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ལྷ་རེད་དམ་ཞེས་བཞད་མོ་དང་བཅས་སྐུ་རྩེད་ཚུལ་གྱིས་གསར་འགོད་པར་དྲི་བ་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ལ་སྐྱབས་སུ་འཛིན་གྱི་མ་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ངོས་ནས་དེ་ཚོར་ཁས་ལེན་དང་གལ་ཆེན་པོར་རྩིས་ཀྱི་མེད། ངོས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་གམ། ཡིད་ཆེས་དད་གུས་བྱེད་མཁན་ཚོས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ལྷ་ཡི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། དཔེར་ན། དགེ་ཕྲུག་གིས་དགེ་རྒན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་རིང་འཁྲུངས་ས་མ་སྐྱོན་པར་དགེ་སློང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བཞུགས་གནང་གི་རེད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་དངོས་འབྲེལ་དང་དྲང་བདེན་ཞིག་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་ཚད་ལྡན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སྙིང་དོན་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། གཞན་མ་རྒན་སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རང་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་ཕན་སེམས་རྒྱུད་བཏུལ་ཐུབ་པའི་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་རྒྱུ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ནང་ཆུང་མ་དང༌། བུ་ཕྲུག་གསོ་སྐྱོང་གི་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་དང་འཁོན་འཁྲུག་གི་གཞི་རྟེན་མི་འབྱུང་བ་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་ཁེ་ཕན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཕྱོགས་མཚུངས་རང་ཉིད་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་མེ་འཁོར་དང༌། རླངས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་ནང་རྒྱས་སྤྲོས་མེད་པར་སྟབས་བདེ་པོར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་དེ་བས་ཀྱང་སྟབས་བདེ་ཤོས་ནི་གྲོང་ནས་གྲོང་བརྒྱུད་འཚོ་བ་སློང་མོར་བསྟེན་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཁེ་ན་ཌའི་ནང་གནས་སྡོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་ཞལ་མཇལ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱངས་པའི་གོ་སྐབས་སྩལ་ཐོག ཁྱོད་ཚོ་འདི་གར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་པར་མི་ཚེ་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ངང་དུ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག རང་རེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག གོམས་གཤིས་སྐད་ཡིག་སོགས་མ་ཉམས་པར་གཅེས་འཛིན་ངང་གནས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ས་ཁུལ་འདི་རང་དུ་སྐྱེས་པའི་བོད་ཕྲུག་རང་ལོ་ལྔ་དང་དྲུག་སོན་པ་ཚོས་ཀྱང་ངོས་རང་ལ་བོད་སྐད་ཐོག་སྐད་ཆ་ཤོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཚོ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱིས་དགའ་པོ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌།

བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་རྣམས་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་ནས་མ་ཐར་བར་གཞིས་ལུས་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོས་ང་ཚོར་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ནམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱ་དམར་གྱིས་ང་ཚོར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྡད་ན་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཐོག་ཕན་ནུས་ཆེ་བའི་དགེ་མཚན་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཁེ་ན་ཌའི་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་སྐར་མ་ (Sunday Star) ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་ནང་གནས་ཚུལ་སྤེལ་དོན། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་འདི་ཁྲིམས་འགལ་བཙན་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབང་འཛིན་བྱས་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་བོད་མི་ཚོའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཛད་བཞིན་པ་རེད།

ལྷག་པར། ཁེ་ན་ཌའི་ནང་གནས་བཞིན་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་འགུལ་ཁག་ལ་མུ་མཐུད་གདོང་ལེན་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཀྱང་སྩལ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང་གསར་ཤོག་དེའི་ནང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་དུ་བྱོན་པར་བརྟེན་སྐྱེས་མཆོག་བགྲེས་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་ཞེས་པའི་མཚན་དོན་ནི་རྒྱ་མཚོར་འབོད་པ་ལྟར་སྐྱེས་མཆོག་དེའི་དགོངས་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་ཞིང་འདི་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་ཕྱིན་པའི་རིང་བོད་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། དགོན་སྡེ་ཁག་བཅས་རྩ་མེད་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས་མ་ཚད། ཞི་བའི་མི་མང་རྣམས་ལའང་ནག་ཉེས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་གདུག་རྩུབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཏང་བ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡིན་ནའང༌། གསེར་ཞལ་འཛུམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ནག་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་འཁོན་འཛིན་དང་སྡང་སེམས་མཛད་ཀྱི་མེད་པར་མ་ཟད། བསྟོད་འོས་རིགས་འགའ་ཤས་སུ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་མིའི་བཙན་གནོན་ལ་བོད་མི་ཚོས་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་རྗེས་རྒྱ་མིས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གདུག་རྩུབ་ཅན་རྣམས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་པ་དང༌།

རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོས་རང་གི་སྲོག་ལྟར་གཅེས་སྲུང་བྱེད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ཚང་མ་སླར་གསོ་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་རྩ་གཏོར་བཏང་བས་མ་ཚད། གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་མཁར་དངོས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འཕྲོག་ཇག་བཅོམ་དང༌། མི་མང་ལ་དོན་མེད་ཉེས་རྡུང་དྲག་པོས་བསད་པ་དང༌། ལྟོགས་ཤིར་བཏང་བ། གནམ་ལ་དཔྱང་སྟེ་བསད་པ། ཕྲུ་གུས་རང་གི་ཕ་མར་མེ་མདའ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་པ། བཟའ་མི་ནང་ཚང་ཕན་ཚུན་གསོད་དུ་བཅུག་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་མ་སྲིད་མ་དར་བའི་བཙན་དབང་གདུག་རྩུབ་སྣ་ཚོགས་བཏང་སྟེ་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་བསད་པ་དང༌།

བོད་མི་དེ་ཚོ་གསོད་དགོས་པའི་ནག་ཉེས་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ངན་པ་དེར་ངོ་ལོག་རྒྱག་རྒྱུའི་འཇིགས་སྣང་དང༌། བློ་དོགས་མ་བཟོད་པར་བསད་པ་ཞིག་རེད།

དེ་ལྟ་བུའི་བོད་མིའི་ཐོག་བཙན་དབང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བཏང་བ་རྣམས་དེང་དུས་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེང་དུས་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་གསར་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གང་ཅིའི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་བོད་ནང་མི་མང་ཁྱོན་ཆེ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། རྩ་བའི་རྒྱ་དམར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ངན་པས་ལས་དོན་དྲང་བདེན་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལྟོའི་ཚབ་ཏུ་འབུ་སྲིན་ཡང་ཟ་དགོས་པ་དང༌། ཨ་མ་ཚོས་ནུ་ཞོའི་ཚབ་ཏུ་རང་གི་ཁྲག་ཀྱང་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་ལུས་འདར་བ་དང༌། མིག་ཡར་བལྟ་མི་ནུས་པ་སོགས་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་དྲག་པོ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཚོར་དགོངས་པ་བཞེས་དུས་ཐུགས་ཁྲོ་བོའི་སྣང་ཚུལ་ཨེ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས་ཡུན་ཙམ་རིང་ཐུགས་བསམ་ཞིག་བཞེས་ཏེ་ཕེབས་གསལ། ཁྲོ་བོའི་བསམ་པ་དང་ངང་ཚུལ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ངོས་རང་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། དགེ་བ་དང༌། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བསམ་བློ་འཁོར་དུས་ཁྲོ་བའི་བསམ་བློ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཞིག་ཡིན་པས་རེད། ཅེས་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཁེ་ན་ཌའི་མངའ་སྡེ་ཁུད་སྦད་ (Quebec) ཟེར་བ་དང༌། མོན་ཌ་རི་ཧེལ། (Montreal) ཧཕ་རེ་སྒྲེ་རི་ཀྲོན། (Fredericton) བྱང་ཤར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གི་སློབ་ཐོན་ཚོར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་འཛིན་སྲིད་བློན་ལྟ་བུ་དབུ་ཁྲིད་ཆེ་ཁག་སྙན་གྲགས་ཅན་ཚོས་སློབ་ཐོན་གྱི་ལག་ཁྱེར་གནང་སྲོལ་ལྟར་ཕད་རིག་སློབ་གྲྭར་ཉིན་མོའི་སློབ་ཐོན་ཚོར་ལག་ཁྱེར་སྩལ་སླད་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་རྡ་གྷ་ཛི་ཀྲི་ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པར། བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཙམ་འགྲོ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་དེའི་ཐོག་ཐུགས་རེ་ཆེན་པོ་གནང་བཞིན་པ་ཡིན་ཚུལ་དང༌།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རང་དབང་བདེན་པའི་གནས་སྟངས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐུ་བཞུགས་གནང་ན་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་གང་ཡང་མེད་ཚུལ་བཅས་སྩལ།

ཀར་ཁོ་རི་ (Calgary) གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གསར་འགྱུར་འགོད་པོའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྦ་གསང་མེད་པར་དྲང་བདེན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ངེས་པར་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་རྣམས་ནི་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་དཀའ་སྡུག་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་མྱོང་བཞིན་པ་རེད། གལ་སྲིད། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་ཡོངས་རྫོགས་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས།

འདི་ཉིན་སེན་ཐོ་མ་སེ་ (St.Thomas) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་དམིགས་བསལ་མཛད་སྒོ་དང་འབྲེལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་མཚན་གནས་ཤིག་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྐབས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འཕྲད་སྲིད་པར་བརྟེན། དཀའ་ངལ་དེ་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྐབས་རང་ཉིད་ལ་བཟོད་བསྲན་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་དང༌། བཟོད་བསྲན་མེད་ན་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ལྟ་ཅི། ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཚང་མར་ཤེས་ཡོན་དགོས་ཀྱང༌། ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་ཤེས་ཡོན་དང་མཉམ་དུ་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་དང༌། འབད་བརྩོན་སེམས་ཤུགས། བློ་སྟོབས་བཅས་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་ནུས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་དགེ་སྐྱོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌།

ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་བསམ་བློའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་གཉིས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་མཐར་འཁྱོངས་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་བློ་གྲོས་དང་ནུས་པས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྒང་དུ་བློ་ཡུལ་ནའང་མེད་པའི་མི་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་བཟོ་ཐུབ་པ་དང༌།

གལ་ཏེ། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་དོར་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་སོགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན། ལས་དོན་གང་ཞིག་གི་ཐོག་དགེ་སྐྱོན་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་དེ་བརླགས་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་དང༌། ལུང་ཚན། མི་རིགས་སོགས་ཀྱི་དབར་འཁོན་རྩོད་དང༌། རྙོག་འཛིང་ཁོ་ནས་མིའི་སེམས་ཀྱི་ནང་བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་ཆེད་ཆོས་ལུགས་དང༌། ཚད་མ་རིག་པ་རྣམས་ལ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་མིའི་སེམས་ཀྱི་ནང་བདེ་བ་ཡོང་ཐབས་སུ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བཟང་པོས་ལས་འབྲས་ལ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

སེན་ཐོ་མ་སེ་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འདིའི་ནང་ཆོས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཞིག་འདུག དེར་ངོས་རང་ཡང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཆོས་ཟེར་བ་དེ་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཁག་གཅིག་པུའི་ནང་མ་ལུས་པར། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེར་ལག་ལེན་འགེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང༌། དཔེར་ན། འདིར་འདུས་སེན་ཐོ་མ་སེ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ནང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་དངོས་སུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དབར་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

དེར་བརྟེན། རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་པ་རང་གིས་ལེགས་པོ་གཅུན་ནས་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་བཟོ་བ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློར་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཀྱང་བློ་སྤོབས་མ་ཞུམ་པར་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་སོགས་དོན་ལྡན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་འདུས་གནད་དུ་སྨིན་པ་སྩལ།

མཛད་སྒོ་དེའི་སར་ནེའུ་སྦུ་རོན་སི་ཝིག་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ (New Brunswick University) གི་དབུ་འཛིན། འཇེམ་སེ་ཌའོ་ནི་ (James Toney) སོགས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་སྒོ་དེའི་སར་ཤེས་རིག་སྣ་ཚོགས་སྐོར་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པར་ཐོན་པའི་མཁས་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་མཚན་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཁག་ཀྱང་སྩལ།

སེན་ཐོ་མ་སེའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་འཇོ་འཇི་མར་ཀྲིན་ (George Martin) ནས་མཛད་སྒོའི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་དེ་རིང་ང་ཚོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དངོས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གང་ཅིའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་འདིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ། ཆོས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་གྱིས་དད་པ་དང་དག་སྣང་བྱས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་ཡོད་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དྲན་དགོས་པ་མ་ཟད། མཐོ་སློབ་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཀྱང་བསམ་པ་ཆོས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་གཞི་བདེན་པ་དང༌། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བཟང་པོས་རང་རྒྱུད་བཏུལ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱག་བཞེས་ཡོང་བའི་སྐུལ་མ་གནང༌། མཇུག་བསྡོམས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ད་རེས་སེན་ཐོ་མ་སེ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ནས་ངོས་རང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མ་དགོས་པའི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་དམིགས་བསལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་གསུངས།

དེ་རྗེས་ཀྲོ་རན་ཀྲོའི་ (Toronto) ནང་པའི་ཚོགས་སྡེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཀའ་ཆོས་སྩལ་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང་བཀའ་ཆོས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སྩལ་དོན། ‘‘ངོས་རང་དེ་རིང་ཁེ་ན་ཌའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཀྲོ་རན་ཀྲོ་ནང་གི་ནང་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ལྡན་པའི་མི་ཚོགས་རྣམས་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ངོས་ནས་དགོན་པ་འདིའི་འཇེན་ (Jain) ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང༌། བོད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་གྲ་སྒྲིག་ཐོག་ལ་རོགས་རམ་བྱས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ངས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གཞིར་བཞག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྐོར་བཤད་རྒྱུ་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ལ་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློ་སྐྱེ་དགོས་ཤིང༌། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཡིན། དེར་མ་ཟད། དེ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའང་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་རང་ཉིད་ཐར་པའི་མཆོག་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ཡིན།

ཆོས་བཤད་ཀྱི་གོང་དུ་ཐོག་མར་བར་ཆད་བཟློག་རྒྱུའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། ཉི་ཧོང་དང་བོད་ནང་ལ་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་འདོན་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་གང་ཟག་མ་རུངས་པ་རྣམས་འདུལ་བ་དང༌། བར་ཆད་སེལ་བའི་དོན་དུ་དྲག་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པའི་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཟུངས་སྔགས་བགྲང་ན་ཕན་གྱི་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོས་སྔགས་བཟླས་སྐབས་སུ་བཟླས་པའི་བྱིན་རླབས་རྣམས་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཕྲེང་རྡོག་ནང་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་སྔགས་བགྲང་གསོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བཟླས་གསོག་བྱེད་པ་དེ་བར་ཆད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། བར་ཆད་བཟློག་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཕྲེང་རྡོག་དེ་སྔར་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་ང་ཚོས་མལ་ཕུལ་གྱི་ཡོད། མལ་འབུལ་བ་འདིའི་གོ་དོན་ནི། སྔར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གསུང་རབ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དོན་དུ་རང་གི་སྐུ་ལུས་དང༌། ནང་མི། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་དུ་མ་སྤྱད་པའི་མཛད་ཆོས་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ལྟ་བུའི་རང་དོན་བློས་བཏང་གི་བསམ་པ་དང༌། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མཚོན་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཉན་པའི་སྔོན་དུ་སེམས་ནས་སོ་སོའི་ལུས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་འབུལ་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ལས་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཀོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ངོ་མཚར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གང་བའི་དཔལ་དུ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་འབུལ་བ་ཡིན།

ཆོས་འཆད་ཉན་གང་བྱེད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་ཀུན་སློང་དེ་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སེམས་བཟང་པོས་ངེས་པར་དུ་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་དང༌། ཡིད་ཤར་དང་འབྲེལ་བའི་ངང་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་ལན་གསུམ་འདོན་གྱི་ཡོད། འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ།། བྱང་ཆུབ་བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི།། བདག་གིས་ཆོས་ཉན་བགྱིས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས།། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག། ཅེས་པ་དེ་ཡིན།

འབྲས་བུ་བཟང་ངན་ནི་ཀུན་སློང་བཟང་ངན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད་པས། གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་བསྐྱེད་དགོས་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེས་ན། ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་འདོན་དུས་འདིའི་དོན་སྒོམ་གྱི་ནང་ལ་འཆར་བར་བྱེད་དགོས།

ཐ་མ་དེར་ཆོས་བཤད་པའི་སྔོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་བཞིན་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་འདོན་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ནས་བླངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། འདི་ལྟ་བུའི་སྲོལ་ནི་བདག་གི་བླ་མ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྲོལ་གཏོད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། གང་གི་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས།། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པའི།། གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པ་འདི་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་ཞུས་ན། ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་རྒྱུ་འདི་ང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་ཞི་བདེ་མང་བ་ཡོང་ཐབས་དང༌། འབད་བརྩོན་གྱི་ཐོག་ནས་སྡུག་བསྔལ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོར་གཟུགས་ཕུང་འདི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཟས་གོས་གནས་མལ་ལ་སོགས་པ་དགོས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང༌། འདི་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་ཀྱི་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་མཁོ་འདི་ཚོ་བསྐངས་པ་ཙམ་གྱིས་མིའི་འདོད་པ་སྐོང་མི་ཐུབ།

ང་ཚོར་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་ཡག་པོ་ཡོད་ནའང༌། ནང་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད་ན་སེམས་ཞུམ་པ་དང༌། སེམས་འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པས་ང་རང་ཚོ་དལ་ལྷོད་ངང་རྩ་བ་ནས་གནས་མི་ཐུབ་པ་བཟོ་གི་ཡོད། ང་ཚོས་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་བཙལ་ནས་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། འདིའི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ན་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དབང་བསྒྱུར་ཐབས་ལའང་ཕན་གྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། ཕྱིའི་ཡར་རྒྱས་དང༌། ནང་བསམ་པའི་ཡར་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་འབད་བརྩོན་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བྱ་རྒྱུ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན།’’jམཆན། ཞེས་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སྩལ། དེ་ནས་ཁེ་ན་ཌའི་མངའ་སྡེ་ཁུད་སྦད་གཙོ་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མངའ་སྡེ་རང་དུ་འབྲུག་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བའི་བོད་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལེན་ཐབས་གང་ཡོང་ཞུ་འཐུས་སྙན་སེང་གནང༌།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཁེ་ན་ཌའི་སྲིད་བློན་ (Trudeau) མཆོག་ལ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ནས་བཟུང་ཁེ་ན་ཌར་བཞུགས་རིང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ད་ཆ་གནས་སྟངས་གང་ལེགས་ཐོག་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང༌། བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་འདི་ཚོ་ཁེ་ན་ཌར་གཞིས་ཆགས་སུ་བཞེས་གནང་བར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཁེ་ན་ཌ་གཞུང་དང་མི་མང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་དང༌།

རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལུང་གསར་པ་འདིར་བོད་མི་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཞབས་འདེགས་ཆ་ཤས་ཙམ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་ཅིང༌། འབྲུག་གཞུང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པར་བརྟེན། འབྲུག་སྡོད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་བཞི་སྟོང་ཡོད་ཁོངས་ནས་ད་ཆ་བོད་མི་སུམ་སྟོང་ས་གནས་གཞན་དུ་མི་ཐོན་ཀ་མེད་གྱུར། འདི་ནི་ ༡༩༧༤ ནས་བཟུང་བོད་མིའི་ཐོག་རྣམ་རྟོག་དང༌། གོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དང༌།

བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་རྒྱ་གར་དུ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ངོས་ནས་འདི་ལས་མང་བ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་མི་བརྒྱད་སྟོང་ཙམ་ད་དུང་ཡང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཐོབ་པར་རྒྱ་གར་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌། འབྲུག་ཏུ་འཕྲོས་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཁེ་ན་ཌ་གཞུང་གིས་བཞེས་ཐུབ་མིན་སོམ་ཉིའི་གནས་སུ་གྱུར། སྲིད་བློན་མཆོག་གི་ངོས་ནས་གནད་དོན་འདིར་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་གང་མྱུར་བཀའ་བཟང་ཐོབ་པའི་རེ་བ་སྙིང་བཅངས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་གནད་དོན་འདི་སྐོར་དེ་སྔ་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་སྐུ་ཚབ་མཆོག་ལ་ཞུ་གཏུགས་བྱས་པ་ཡིན་ལུགས་སོགས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་སྩལ།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཨ་རིའི་གླིང་ཕྲན་ཧ་ཝ་ཡིའི་ནང་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་གི་བུ་དགོན་གསར་པར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་དེར་འདུས་ནང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་ཚོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང༌། དེར་ཨ་རིའི་བདུན་རེའི་དུས་དེབ་ (News Week) ཞེས་པར་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་མཁན་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་ཇོན་ཨེ་ཧཕ་ཨེ་སྦི་ཌོན་ (John F.Avedon) ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གང་མཁྱེན་པ་རྣམས་གསུང་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཉིན་རེའི་ངལ་རྩོལ་གྱི་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་བཅུ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་ཡིན་པ་དང༌། སྐབས་འགར་ཆུ་ཚོད་བཅུ་བཞི་ཙམ་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་ཉིན་རེ་མིག་ལ་མཐོང་རྒྱུ་གསུམ་མ་གཏོགས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཐོ་རེངས་ལས་ཀར་འགྲོ་སྐབས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་དང༌། ཉིན་མོའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ལྕགས། ས་སྲིབ་ལས་མཚམས་འཇོག་སྐབས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་མཐོང་བ་བཅས་ལ་ཟེར། ལས་མཚམས་བཞག་རྗེས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་གསུམ་རིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཟེར་བ་དང་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ནས་ཕན་ཚུན་སྐྱོན་འདོན་བྱེད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནི་རྒྱ་མིས་ཆེད་དུ་རྙོག་ཟིང་བཟོ་སླད་བཙན་སྐུལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བའི་ལོ་ཚོད་ནས་ལོ་རྒན་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་བར་གྱི་མི་ཚང་མ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ཆར་ངྷ་རམ་ས་ལ་ནས་མི་ཞིག་གསང་སྟབས་ཀྱིས་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་གཉེན་འཕྲད་ལ་བསྐྱོད་དེ་ཕྱིར་འཁོར་བྱུང་ནས་བརྗོད་གསལ། ངས་ལོ་ན་བདུན་ཅུར་སོན་པའི་རང་གི་ཨ་མ་ཐུག་པར་བསྐྱོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཨ་མ་ལ་ང་ཐུག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མི་འདུག ངས་ཨ་མ་ལ་མ་བུ་གཉིས་ཉིན་ཤས་མཉམ་དུ་སྡོད་ཆེད་ལས་ཀ་དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་བཤད་པ་ཡིན།

ཨ་མས་ལས་ཀ་དགོངས་པ་ཞུས་ན་སྐར་མ་གཅོག་གི་རེད། སྐར་ཆ་བཅག་ན་ལྟོ་ཆས་ཟ་རྒྱུ་རག་གི་མ་རེད་ཅེས་ཁས་ལེན་བྱས་མ་བྱུང་ཟེར། ཁོང་གི་ཨ་མའི་ལས་ཡུལ་དེར་ད་དུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་སོན་པའི་རྒན་འཁོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་མཐོང་འདུག དེ་ནི་རྒྱ་མིས་རྒྱུ་མཚན་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཟ་འབྲུ་བསྡུ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་བཀག་འདོམས་ཇི་ཙམ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། མང་ཚོགས་ནང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། གཞི་རྩ་དེང་སང་ཕྲན་བུ་ལྷོད་ཡངས་སུ་སོང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་ནང་ཉེ་ཆར་གྱི་གུ་ཡངས་འདི་དེ་སྔའི་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་དང་མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད་ཅེས་པའི་ལས་འགུལ་ལྟར་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སྐབས་ཤིག་ལ་བོད་ཐེ་བའི་ས་ཁུལ་གང་སར་མི་མང་ཚོར་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་འདོན་དགོས་པའི་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད།

དོན་དངོས་ཐོག་དེ་ནི་ལྟ་བའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་འཚོལ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་ཚོས་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་ཚང་མའི་མིང་ཐོ་བཀོད་དེ་ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང༌། ཡང་ལས་འགུལ་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་མི་དེ་ཚོའི་མིང་བཏོན་ནས་ཟུར་དུ་བཀར་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་ངོ་མ་ཡིན། དེར་བརྟེན། སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ཧ་ཅང་ཞན་ལ་གུ་དོག་པོ་རེད། ཉེ་ཆར་ལྷ་སའི་ནང་སྦྱར་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་སྦྱར་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་ནང་གི་གུ་ཡངས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དེ་ད་ལྟ་བོད་དུ་སླེབས་ཐུབ་མེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ལུང་པ་དེ་དྲག་པོའི་དམག་སྒར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་དམ། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རྗེས་སུ་ཡང་རྒྱ་དམག་གིས་བདག་བཟུང་བྱེད་མུས་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་པ་མི་འབོར་ཆེ་ས་གར་ཡོད་ལ་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་ཆེན་པོ་རེ་ཆགས་ཡོད། མཐའ་མཚམས་ཁག་ལ་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་ཆེ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཧ་གོ་དོན་གསལ་རེད། གལ་ཏེ། ནང་ཁུལ་གནས་སྟངས་གང་ཅི་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་ལྷིང་འཇགས་ཡོད་ན། ས་གནས་གང་སར་དམག་མི་འབོར་ཆེན་གསོག་འཇོག་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ལྷ་སར་བོད་མིའི་མི་འབོར་ལས་ཧན་མི་རིགས་ཀྱི་དམག་མི་དང༌། ལས་བྱེད། མི་སེར་སོགས་མང་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་བཙོན་ཁང་ཆེན་པོ་དང༌། སྲིད་དོན་གྱི་བཙོན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ལ་བཙོན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཉུང་མཐར་བཙོན་པ་གསར་པ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོ་ནི་བོད་ཀྱི་མཐའ་ཁུལ་ནས་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་དུ་ཞུགས་སྟབས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། བཙོན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་གཞོན་ནུ་ཡིན། ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་ཁུངས་གཅིག་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན་བཙོན་ཁང་དེར་བོད་པ་ཚོར་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་གཏོང་གི་ཡོད་སྐོར་གནས་ཚུལ་བརྗོད་མི་ཚོས་ཀྱང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་བཙོན་ཁང་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་དུང་ས་གནས་གཞན་ལ་བཙོན་པ་ཡོད་མུས་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་ནང་གི་གསང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྐོར་མཁྱེན་རྟོགས་ཨེ་ཡོད། དེ་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལས་འགུལ་ཐ་དད་སོ་སོར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གཞོན་ནུ་ཚོས་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེའི་ཐོག་ནས་གསང་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་རེད། གསང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་བཟོ་འདུག་ཀྱང་ཁ་གྲངས་བརྗོད་རྒྱུ་དཀའ་ཞིང༌། བརྗོད་ནའང་དགེ་མཚན་དེ་ཙམ་མི་འདུག དངོས་འབྲེལ་ལུས་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒེར་ལངས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཉུང་ཉུང་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་སྟངས་འཛིན་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་རེད། ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མི་ཚོ་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱེད་སྐབས་བོད་མིས་རྒོལ་འཛིང་བྱས་ཡོང་སྙམ་ནས་ཉེན་ཟོན་ཆེན་པོས་རླངས་འཁོར་སོགས་རུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ནས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། སྐབས་རེ་གཏོར་བཅོམ་ཡང་ཕོག་གི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ཀྱི་བཟའ་བཅའི་སྐོར་བརྗོད་ན། སྒོ་ཕྱུགས་གསོ་སྐྱོང་དང༌། བཟའ་བཅའི་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དངོས་འབྲེལ་ང་ཚོའི་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་བཟའ་བཅའི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཁུལ་ད་དུང་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད། འདས་པའི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་སྐོར་གྱི་རིང་མི་མང་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ལྟོ་ཆས་ཕྱེད་འགྲངས་ཁོ་ནའི་ངང་དུ་གནས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེས་ནད་རིགས་དང་བྱིས་པ་འཆི་གོད་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ལྟར་རེད། མི་མང་པོ་ཞིག་རང་ཉིད་ཕྲུ་གུའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་ཟས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཤ་མར་ཟ་རྒྱུ་མ་རག་པར་བརྟེན་ཚབས་ཆེའི་ནད་རིགས་མང་པོ་ཕོག་པ་དང༌། སྔོ་ཚོད་རྗེན་པ་ཅི་ཐོབ་ཟས་རྐྱེན་གྲོད་པ་སྐྲངས་ནས་གདོང་པ་ནག་པོར་གྱུར་ཏེ་མང་པོ་ཤི་བ་རེད། ངས་སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་རྒྱ་མིས་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲུ་རིགས་འཕར་བསྡུ་བྱེད་པ་དང༌། གཞུང་ལ་གཅེས་ཞེན་མཚོན་ཆེད་འབྲུ་རིགས་སྤྲོད་དགོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཁྲལ་རིགས་གཅིག་རེད། ད་དུང་འབྲུ་ལྷག་སྤུས་འཚོང་བྱེད་དགོས།

མི་མང་ཚོས་རིན་འབབ་དངུལ་ཁང་ནས་ལེན་པར་སྐྱོད་སྐབས་དུས་ཐོག་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ད་དུང་རྒྱ་མིས་དམག་ཆེན་གསུམ་པའི་དམག་རྒྱག་གྲ་སྒྲིག་ཡིན་ཞེས་འབྲུ་རིགས་ཁག་གཅིག་བསྡུ་གི་ཡོད། དེ་ནི་སྔོན་མ་ཁོང་ཚོས་ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རང་གཤིས་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་ཆེན་ལངས་རྒྱུ་འགོག་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་དང༌། དེང་སང་རུ་སུ་སྤྱི་ཚོགས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་དམག་ཆེན་ལང་གི་རེད་ཅེས་ཟེར། གང་ལྟར། རྒྱ་མིའི་བརྗོད་ཚུལ་ནི་དམག་ཆེན་གསུམ་པ་ངེས་པར་ལང་གི་རེད་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་བོད་མི་ཚོར་དམག་འཁྲུག་གྲ་སྒྲིག་ཤིན་ཏུ་དགོས་གལ་ཅན་ཡིན་ལུགས་བསྙད་དེ་འབྲུ་ཁྲལ་གཞན་ཞིག་བསྡུ་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཉིན་སུམ་ཅུའི་ཟ་འབྲུ་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྡང་ཙམ་ལས་ལྷག་གི་མེད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་ཚོ་ལྟོ་བ་ཕྲན་བུ་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ཐོག་རྒྱགས་ཚད་ཟ་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཡོད་པས་གལ་ཏེ་དངོས་འབྲེལ་གྲོད་པ་རྒྱགས་ངེས་ཤིག་ཟོས་ན་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བཟའ་འབྲུས་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལྡང་གི་མེད་པ་རེད། བཟའ་འབྲུ་ཉུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་མི་ཚོས་སྤྱོད་པའི་ཐུག་པ་སླ་པོ་ཞིག་བསྐོལ་ཏེ་ཟླ་མཇུག་བར་ལྡང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁོང་ཚོར་འཚོ་བ་བསྲི་ཚགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ལེགས་པོ་ཞིག་འཇགས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོ་ཏན་ཏན་རྒྱགས་པ་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད།

ཡང་བོད་མི་ཚོས་མར་གྱིས་བསྲུབས་པའི་ཇ་གར་པོ་འཐུང་གི་ཡོད། དེང་སང་མར་གྱི་ཐོབ་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་བརྟེན་སྤྱིར་བཏང་མིང་ཙམ་གྱི་བོད་ཇ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡང་ལྡང་གི་མེད་པས་ཁོང་ཚོས་ཕོར་མར་སེན་མོ་ཙམ་རེ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན། བོད་མི་ཚོ་ཤ་མང་པོ་ཟ་མཁན་ཞིག་དང་ཤ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་རེད། དེ་སྔོན་རྒྱུན་དུ་ནས་ཤ་འབེལ་པོ་ཡོད། ད་ཆ་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་དང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་མ་གཏོགས་ཤ་ཟ་རྒྱུ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ན། ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཤ་དུས་ཐེངས་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ལས་ཟ་རྒྱུ་མེད་པ་རེད།

ཁམས་ལྟ་བུའི་ས་གནས་འགའ་ཤས་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་སྡུག་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་འདུག ས་ཁུལ་དེའི་མི་པེ་ཅིན་ལ་སྡོད་མཁན་ཞིག་གི་ཕྲུ་གུ་གཅིག་རང་ཡུལ་དུ་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁོང་གིས་མི་གཞན་ཞིག་ལ་བརྗོད་པ་དང༌། མི་གཞན་དེས་ངོས་ལ་བརྗོད་གསལ་སྔར་ལུང་པ་དེར་ཤ་འབེལ་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། བུ་དེའི་ཕ་གུང་ཁྲན་ཏང་ནང་ཞུགས་ཡོད། བུ་དེ་ཕ་ཡུལ་ལ་ལོ་གཅིག་སྡོད་རིང་ཤ་སྟི་ག་གཅིག་མིག་གིས་མཐོང་མི་འདུག ཁོང་གི་ཕ་ནི་ ༡༩༣༠ ལོ་ཏང་ནང་ཞུགས་ནས་ ༡༩༥༧ བར་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་པའི་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། ཁོང་ནི་ངའི་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ༡༩༥༤ དང་ ༡༩༥༥ ནང་ཕྲན་རང་པེ་ཅིན་དུ་མའོ་དང་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་གཞན་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་སྐབས་ཁོང་སྐད་སྒྱུར་ཡིན། ངོས་ནས་ཁོང་ལ་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

གཞི་རྩ་ཁོ་རང་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡིན་རུང་བོད་མི་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་ཅན་ཞིག་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་ཁོང་བོད་ནང་གཏན་སྡོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་རུང༌། ཉིན་གཅིག་ཁོང་གིས་ང་ཐུག་པར་ཡོང་སྟེ་བརྗོད་གསལ། ཁོང་ལ་པེ་ཅིན་ནས་འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་དགོས་པའི་ཏར་འཕྲིན་འབྱོར་བྱུང་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནས་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་སོང་བའི་ཉིན་ཞིག་གི་ཚོགས་འདུའི་སར་བོད་སྡོད་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ནས་ཕྲན་ལ་བརྗོད་དོན། མི་དེ་ནི་བློ་རྒྱ་ཆུང་ལ། ཡིད་བསུན་བཟོ་མཁན་རིགས་ཞེན་ཅན་ཧ་ཅང་སྡུག་ཆགས་གཅིག་རེད།

ཁོ་པས་བོད་མིའི་གུང་ཁྲན་ཏང་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་སོགས་ནག་ཉེས་མང་པོ་བསགས་ཡོད། ད་ཆ་ཁོ་པ་བསྐྱར་ལོག་ནམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་ ༡༩༥༧ ལོར་ཁོང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། ད་བར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་རིང་ཁོང་གི་ཐད་ང་ལ་བློ་གཡེང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཉེ་སྔོན་ཞིག་ལ་ཁོང་པེ་ཅིན་དུ་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ནི་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རེད།

ཤེས་རིག་སྐོར་བརྗོད་ན། ལོ་གཉིས་གསུམ་གྱི་སྔོན་ཙམ་ལ་བོད་དབུས་ནང་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་དང༌། འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ཡོད་སྐོར་ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་ནས་བཤད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། ཡང་ཉེ་བའི་ཆར་བོད་དབུས་ནང་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གཞི་རྩ་སློབ་གྲྭ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པར་ངེས་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་དེ་ཙམ་མཐོ་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་རིང་ཤེས་ཡོན་ལས་ལྟ་བའི་ཐད་ཤུགས་སྣོན་ཆེ་བ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། བོད་པ་ལྟ་བུའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ལ་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་དམའ་པོ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང༌། རྒྱ་མིས་བོད་ཡིག་སློབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་བ་རྒྱ་ཡིག་སློབ་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ཐོག དངོས་འབྲེལ་སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་ཡུན་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཐུང་ཐུང་རེད། ཕྲུ་གུ་ཚོ་དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེ་བ་ངལ་རྩོལ་དང༌། ཡང་ན་དུག་སྦྲང་དང་ཙི་ཙི་གསོད་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་དུས་ཐུང་ཞིག་བྱས་རྗེས་དུས་ཚོད་ལྷག་འཕྲོ་མང་ཆེ་བ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཞན་ཅིང༌། ས་གནས་ཕལ་ཆེ་བ་དང་ལྷག་པར་གྲོང་གསེབ་ས་ཁུལ་ལ་བཟའ་བཅའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པོ་ཡོད་ཀྱང་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ལྟོ་ཆས་ནང་ནས་འཁྱེར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་ལྷ་སའི་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགའ་ཤས་ནང་རྒྱ་མིའི་ཕྲུ་གུ་ཡང་ཡོད་འདུག སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོ་ཕྲན་བུ་དྲག་གྲས་ཡིན་འདུག་ཀྱང༌། བོད་ཕྲུག་དང་རྒྱ་ཕྲུག་གི་འཚོ་བ་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་བག་ལེབ་ཟ་མཁན་དང༌། གཅིག་ལ་འབྲས་ཟ་མཁན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ཕྲུག་རྣམས་འབྲས་ཟ་མཁན་དང༌། བོད་ཕྲུག་རྣམས་བག་ལེབ་ཟ་མཁན་བཅས་སྤྱི་ཐབ་སོ་སོ་ཡོད་པ་དང༌། བག་ལེབ་ཟ་མཁན་ལས་འབྲས་ཟ་མཁན་གྱི་ལྟོ་ཆས་ཧ་ཅང་ལེགས་པ་ཡོད་པ་རེད།

ཞོགས་པ་རྒྱ་ཕྲུག་ཚོའི་གདོང་བཀྲུ་རྒྱུའི་ཆུ་ཚ་པོ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་གདོང་བཀྲུ་རྒྱུའི་ཆུ་གྲང་མོ་ཡིན་འདུག སྐད་ཆ་དེ་ཚོ་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་ནང་དགེ་རྒན་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་རྗེས་འདི་གར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མིས་ང་ལ་བཤད་བྱུང༌། དགེ་རྒན་ཚོའི་ནང་ལའང་བོད་མི་དགེ་རྒན་ཚོའི་གླ་ཕོགས་དམའ་བ་དང༌། རྒྱ་མི་དགེ་རྒན་ཚོའི་གླ་ཕོགས་མཐོ་བ་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་ཤར་གྱི་ཉེ་འཁོར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ནང་འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་བོད་མི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ལྟོ་ཆས་རྙིང་པའམ་རུལ་པ་ཁོ་ན་ལས་མ་སྤྲད་སྟབས། ཕྲུ་གུ་ཕལ་ཆེ་བར་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེ་ཕོགས་པ་རེད། སློབ་ཕྲུག་མང་ཆེ་བས་འདི་འདྲའི་འོག་སླར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་མཚུངས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་སུམ་རྟགས་ཆ་ཚང་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཤིང༌། ཁོང་ཚོས་དངོས་འབྲེལ་འགྱུར་བ་བྱས་མེད་པ་དེ་འདྲ་བཏང་བ་དང༌། འགྱུར་བ་བཏང་ནས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་གོ་མི་བདེ་བ་ཡོད་པ་རེད།

འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་བརྗོད་ན། བོད་ནང་སྨན་ཁང་ཆུང་ཙག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་སྨན་པ་རྐང་རྗེན་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་སྔར་སྲོལ་གྱི་བོད་སྨན་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱིས་བོད་སྨན་བཟོ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་བརྒྱབ་ཡོད། གཅིག་ནི་གཞིས་རྩེའི་འགྲམ་དང༌། གཅིག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་བོད་ཀྱི་ཤར་ལྷོའི་ས་ཁུལ་གམ་པ་ཞེས་པར་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་བོད་སྨན་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་སྟངས་ནི་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་མི་ཚོར་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁང་དེ་ཚོ་ནས་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཕན་ཐོགས་པར་སོང་བསྟེན་གཏུགས་སྐབས་ཐོག་མར་ཁྲག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་བརྗོད་དེ་ཁྲག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་ཁྲག་ཤེལ་དམ་ཆེན་པོ་གསུམ་རེ་ཙམ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ། མི་དེ་སྨན་ཁང་དེ་ནས་ཐོན་རྗེས་སྐྱེས་ཕོ་མོ་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྨན་དང་སྨན་བཅོས་གང་ཡང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕལ་ཆེར་ཁོང་ཚོར་ཐོབ་པ་ནི་ཉི་མ་གཅིག་ལས་ཀར་འགྲོ་མི་དགོས་པ་དང༌། སྐབས་འགར་སྒོ་ང་རེ་ཙམ་རེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་སྟངས་ནི་འདི་འདྲ་རེད།

ཉེ་ཆར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་ལྷ་སའི་ནང་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐྱོ་པོ་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་ས་ནི་བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་ནས་ས་ཆ་དྲག་ཤོས་ཡིན་པའི་ཁུལ་རེད།

འགྲིམ་འགྲུལ་སྐོར་བརྗོད་ན། བོད་ནང་འཁོར་ལམ་གསར་པ་མང་པོ་དང༌། གནམ་གྲུའི་འབབ་ཐང་འགའ་ཤས། འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་དང༌། ཨུ་རུ་སུས་བཟོས་པའི་རླངས་འཁོར་ཆུང་ཆུང་འགའ་ཤས། ཉི་ཧོང་ནས་བཟོས་པའི་ཀྲོ་ཡོ་ཏྲ་ (Toyota) འགའ་ཤས་བཅས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་དང༌། ཆོག་མཆན་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཉུང་ཤས་བཅས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ་ལས། ང་ཚོའི་མི་མང་རྣམས་གང་དུ་བསྐྱོད་དགོས་ཀྱང་སོ་སོའི་རྐང་པ་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གཅིག་བྱས་ན། ད་ཆ་འཁོར་ལམ་བདེ་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་རྐང་ལྷམ་གྱི་ཟད་གྲོན་ཕྲན་བུ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱི་རེད།

འགྲུལ་བཞུད་ལ་བཀག་འདོམས་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་ཅིང༌། གྲོང་གསེབ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་མི་ཆོག་པ་དང༌། ལྷ་ས་རང་ལའང་ས་ཆ་ཁག་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། གོང་གི་ཆོག་མཆན་མེད་ན་ལྷ་ས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བྱང་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་ཆོག་གི་མེད་པ་རེད། ཉེ་ཆར་བཀག་འདོམས་ཅུང་ཟད་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་ཏེ་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ད་དུང་ང་ཚོའི་འདོད་བློ་ཆ་ཚང་བ་གཏན་ནས་ཁེངས་ཐུབ་མེད།

ཉེ་ཆར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་འགོ་ཁྲིད་བརྗེ་ལེན་བྱས་པ་ཁྱེད་ནས་མཁྱེན་ཤག་རེད། མི་གསར་པ་དེ་ནི་བོད་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱ་མིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ལ་རྒྱ་མིང་ཐན་པའོ་ཟེར་བ་དང༌། བོད་མིང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁོང་འགོ་ཁྲིད་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱེད་དགོས་དོན་དེ་ནི་རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དབང་ཆ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་རེད། མི་དེའི་སྐོར་ངས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ནི་མི་བཟང་པོ་ཞིག་རེད།

འོན་ཀྱང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོའི་དབར་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཁོང་གི་བོད་སྐད་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་མེད་པས་རེད། ཁོང་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དུས་དམར་དམག་དཔུང་བསྐྱོད་པས་མཉམ་འཁྲིད་བྱས་ཤིང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་བོད་མི་དང་འབྲེལ་བ་ཆད་པ་དང་ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ཡང་རྒྱ་མོ་རེད། ཁོང་གི་མི་ཚེ་མང་བ་དམར་དམག་ནང་བསྐྱལ་བ་དང༌། ཁོང་གི་མི་གཤིས་ནི་ཧ་ཅང་སྙོམས་ཆུང་དང༌། བྱམས་སེམས་ཅན་གྱི་མི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ལ་བོད་སྐད་བརྒྱབ་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ན་ཁོང་གིས་མི་བདེ་བ་དང་འཚེར་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཏོག་ཙམ་གནང་ན། སྐུ་ཉིད་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་ཚབ་མཚོན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དང༌། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐོག་ཐུགས་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དེའི་བརྗེ་ཚབ་ཏུ་བསམ་བཞིན་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མི་རྣམས་ལ་ཚོར་སྣང་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན།

སྐུ་ཉིད་ནས་དམངས་ཀྱི་མང་མོས་ཐག་གཅོད་དང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དམིགས་བསལ་ཐོབ་ཐང་གི་ཐོག་ནས་མི་མང་གི་བདེ་དོན་ཐག་གཅོད་གནང་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་དྲང་ཚད་དེ་གང་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། གཞི་རྩ་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། རྩོད་རྙོག་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། དགེ་སྐྱོན་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་ནི་མཚོན་རྟགས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ། དེ་འདྲ་མེད་པར་རྒྱ་མི་ནང་བཞིན་ཁ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་མི་བྱེད་པར་སྐྱོན་ཆ་སེམས་ནང་ཉར་ནས་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མེད། ཁ་གསང་སྟེ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ནང་ང་ཚོས་འཛིན་སྐྱོང་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། མི་མང་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་མཐའ་མའི་གཏན་འཁེལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ངོས་ནས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བཙན་བྱོལ་མི་མང་ཚོས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོར་བཙན་བྱོལ་མི་མང་གཅིག་པུའི་དབང་ཚད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ངོ་ཚབ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ངའི་མོས་མཐུན་དང་ངོས་ལེན་གྱིས་ཁོང་ཚོར་མཐོང་དང་བརྗིད་ཉམས་ཤིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།

ད་ལྟ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ང་ཚོ་སྡོད་སའི་ལུང་པ་འདི་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་མིན། དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ཏུ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྤྱང་གྲུང་དང་བག་ཡོད་གང་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ད་བར་གྱི་སྐབས་ཕལ་ཆེ་བར་འོས་དམིགས་མང་པོ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ངས་འོས་ཤོག་མང་ཤོས་དེ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ངའི་བསམ་པར་འཐུས་མི་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ནས་ལས་དོན་འགན་ཁུར་ཇི་བཞིན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་འདུག་ན། དེ་དུས་ངོས་ནས་འཐུས་མི་གཞན་ཞིག་དེའི་ཚབ་ཏུ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ཆོག་གི་ཡོད། ལམ་ལུགས་འདིས་ད་བར་ལས་དོན་ཡག་པོ་འགྲུབ་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ཚོའི་ཐད་རང་ཐོག་ནས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་བཏང་ཡོད།

ད་ཆ་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་ལས་དོན་འཛིན་སྐྱོང་ཐོག་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་ཐོག་ཁོང་ཚོས་འདེམས་བསྐོའི་ལམ་ལུགས་སམ་འོས་ཤོག་འཕེན་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོར་འདེམས་སྒྲུག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དང༌། འོས་ཤོག་ཇི་ལྟར་འཕེན་པ་བཅས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། འདི་རྩ་བའི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་རུང་སྐབས་འགར་ཧ་ཅང་མགོ་རྙོག་པོ་འདུག

མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་ལམ་ཕྱོགས་འདིའི་ཐོག་ངེས་པར་འགྲོ་དགོས་པ་རེད། དེ་ནི་ལམ་སྲོལ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་སྐབས་འགར་བོད་མི་ཚོས་མིང་ནོར་ནས་རྟགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་མི་སུ་འདེམས་དགོས་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། བྱས་ཙང༌། སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་སྲིད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཚམས་ཤོས་ཡོང་གི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་བརྗོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། བཙན་བྱོལ་ནང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ནས་ང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་ལག་ལེན་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོར་བསྟན་ནས་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ནི་བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་ཚོས་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་དངོས་འབྲེལ་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱངས་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་རང་དབང་ཡིན། བྱས་རྗེས་ཚང་མ་ཁོང་ཚོའི་ཡིན་པ་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་བློ་སྤོབས་རྙེད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་ཁོང་ཚོའི་ལག་པར་ཡོད་པ་ལས་ངའི་ལག་པར་ཡོད་པ་མ་རེད།

གཞུང་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱེད་མིན་ཡང་ཆ་ཚང་ཁོང་ཚོར་རག་ལུས་ཡོད། བོད་མི་མང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཚོས་དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བསགས་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་ལམ་ཕྱོགས་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་ཕྲན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་ཆར་གསུང་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པ་ཕྲན་ནས་ཤེས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང༌། ཆ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཚང་ན་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་གི་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངའི་སྤྱིར་བཏང་འགྲེལ་བརྗོད་དང་ང་ཚོའི་སྤྱིར་བཏང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་གཙོ་བོ་རེད། ཞིབ་ཕྲ་ད་ལྟ་བརྗོད་འདོད་མེད་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡང་ཁག་པོ་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་མེད། སྔོན་དང་པོར་བོད་ནང་ངེས་པར་དུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་དགོས། དེ་ནས་ང་ཚོས་བལྟ་གི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་གསུང་དུས་བྱེ་བྲག་གི་དོན་གང་ལ་དམིགས་ནས་གསུང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདས་པའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རིང་གྲལ་རིམ་དང༌། དབུལ་ཕྱུག རྒན་གཞོན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་མེད། དེར་བརྟེན། དང་པོ་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཤིང༌། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་རེད་ཅེས་སླར་ཡང་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་མ་གཏོགས་དམིགས་བསལ་མིང་ཚིག་གང་ཡང་བཏོན་འདོད་མེད། ད་དུང་དུས་ཚོད་རིམ་པ་སོང་རྗེས་ང་ཚོས་བལྟ་གི་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་རིང་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་དམིགས་བཀར་གྱིས་བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བོད་ནང་ཕེབས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་ཐུག་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་ཀྱང་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ་སྐུ་ཚབ་ཅིག་གཏོང་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ད་དུང་ཡང་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱར་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་ཉིད་སྒེར་གྱི་དགོངས་ཚུལ་ལ་དྲག་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་གཉིས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཡང་ན། དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་ཐུབ་མིན་ནི་ཀུན་སློང་དང་འབྲས་བུར་རག་ལུས་ཡོད། ཀུན་སློང་བཟང་པོས་འབྲས་བུ་ཡག་པོ་ཞིག་དོན་གཉེར་བྱེད་སྐབས་ཐབས་ལམ་གཞན་མེད་པའི་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་འོག་དྲག་པོ་བྱེད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཟེར་བ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། འོན་ཀྱང༌། བོད་པའི་གནད་དོན་ཐད་དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་ནི་རང་མི་རང་གིས་གསོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འགྱུར་གྱི་རེད་སྙམ་ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནི་རྒྱ་མིའི་དཔུང་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ག་རང་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བྱས་ན་བོད་མི་སུ་ཞིག་ནས་དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་འདི་འོས་ཤིང་འཚམས་པར་འཛིན་ན་དེ་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་བཀག་འགོག་གནང་གི་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། སྐབས་རེ་དྲག་པོའི་བསམ་སྤྱོད་དེ་ཚོས་ཁྲིམས་མཐུན་བཟང་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དངོས་འབྲེལ་གྱི་དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་བརྩམས་ན་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་དགེ་མཚན་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ད་ཆ་སྐུ་ཉིད་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པར་བརྟེན་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་སྤྱི་ཡོངས་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་གནས་བབས་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་དེ་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེང་སང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་སྲིད་དོན་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་མ་བྱུང༌། ངས་ལྟ་སྐོར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཨ་རི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། གཅིག་བྱས་ན། ཨ་རིའི་ཚགས་པར་ཁག་གིས་ཀྱང་ད་ནས་བོད་དོན་སྐོར་འདོན་སྤེལ་ཅུང་མང་དུ་འགྲོ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་མི་མང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཇི་ཙམ་མང་བ་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་ཤེས་རྟོགས་ལ་བརྩི་མེད་བྱེད་པ་དེ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད། སྤྱིར་བཏང་གི་བྱ་བ་འདིས་འཕྲལ་དུ་ཐད་ཀར་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐོན་ཀྱང་མཐའ་མཇུག་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་གི་བསམ་ཕྱོགས་སྐོར་ཞུས་ན། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་སྐུ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཕན་བདེ་འབྱིན་མཁན་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ལ་གོང་བཀུར་ཞུ་གི་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། གལ་ཏེ། མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གཟིགས་ཚེ་དེ་དག་ཕྱག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋ་གོང་ས་མཆོག་གིས། གལ་ཏེ། དེས་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ངས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། བསམ་བློ་འདི་རང་ཉིད་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དེ་རིང་དམིགས་བསལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། ལྷག་པར་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དེ་བས་དམིགས་བསལ་ཅན་གང་ཡང་མིན་པར་བསམ་བློ་འདི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱི་ལ་ངོས་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་བྱང་སེམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ལ་ཁུར་དུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཏེ་གང་ཐུབ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། མི་ཁག་གཅིག་ནས་སྐུ་ཉིད་སྐུ་རྐྱང་དུ་ལུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་ནི་ཁོང་ཚོར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་པོ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་གསར་འགྱུར་ཁག་ནང་ཡང་ཡང་མི་ཐོན་པ་གང་ཡིན་སྙམ་སྟེ་ཁོང་ཚོ་ཡ་མཚན་སྐྱེ་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་འདི་ཚོའི་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་མི་མང་ཆེ་བས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མི་འདུག ༡༩༧༣ ལོ་ཕྲན་རང་ཡོ་རོབ་ལ་འགྲོ་དུས་ཀྱང་དོན་སྙིང་འདི་དང་གཅིག་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནང་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་བསྐྱར་དུ་བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུར། མ་འོངས་པར་གཞུང་དང་ཆོས་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་སྐུ་ཉིད་ནས་གསུང་ཐུབ་བམ། འདིའི་ཐོག་དགོངས་པ་བཞེས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་མགོ་རྙོག་པོ་རེད། ང་ཚོས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ནི་ཆོས་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། སྲིད་དོན་སོགས་ཚང་མར་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ངས་རྒྱུན་དུ་སྲིད་དོན་པ་ཚོར་ངེས་པར་དུ་ཡ་རབས་ཀྱི་བསླབ་ཁྲིམས་ཁག་ལྡན་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་ཆོས་དང་སྲིད་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་གི་རེད། ཆོས་དང་ཁ་བྲལ་བའི་སྲིད་ནི་རྫུན་དང་གཡོ་སྒྱུས་ཁེངས་པ་དང༌། སུས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་མི་འཕེར་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ། ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་དཔེར་ན། ཡེ་ཤུའི་དགོན་པ་ཞིག་གི་སྐོར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ངའི་བསམ་པར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལོགས་སུ་དབྱེ་དགོས་སྙམ་གྱི་ཡོད།

འདི་སྐོར་ངས་ཧ་བ་ཌ་ (Harvard) ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཆོས་དང་སྲིད་གཉིས་ཐ་དད་རེད། འོན་ཀྱང༌། སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་ཁུར་དམ་བཅའ་འཇོག་སྐབས་སྦ་ཡི་སྦལ་ (Bible) ལ་འཇུས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ནས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ལུང་པའི་འགོ་ཁྲིད་ནི་ངེས་པར་དུ་དྲང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་བསྟན་པ་དང༌། ཁོང་གིས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་དྲང་པོ་དང༌། བདེན་པའི་ཐོག་ནས་ལས་ཁུར་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་པའི་གནས་ཚུལ་དེས་སྲིད་དོན་ནང་ཡ་རབས་ཀྱི་བསླབ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་མཚོན་པ་རེད།

གལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དགོན་སྡེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་གཞུང་གཉིས་མཉམ་དུ་བསྲེས་ན་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་རྙོག་གྲ་ཡོང་གི་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐོར་བཤད་ན། ཕྲན་རང་སོ་སོའི་ཤག་ནང་སྡོད་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དང༌། ཡང་ན། ལམ་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ང་རང་གི་ལག་པར་ཡོད། ལས་ཁུངས་ནང་ལ་སླེབས་སྐབས་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ལུགས་མེད་པའི་དྲང་ཚུགས་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་ངས་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་ནས་མི་འགའ་ཤས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བྱེད་སྟངས་གཅིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མངོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་ཐོག་ཐ་དད་ཡིན། དཔེར་མཚོན་ན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐུགས་འགན་མ་བཞེས་གོང་དགོན་པ་གཅིག་རང་གི་བདག་སྐྱོང་དུ་གནས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཕྱག་ལེན་གནང་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དོན་སྙིང་སྐུ་ཉིད་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་ཐུགས་ནུས་ཡོད་རུང་ཕྱིའི་མཐོང་སྣང་ལ་དེ་གཉིས་མི་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐག་གཅོད་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་རེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་སིབ་ར་སི་ (Cyprus) དང་མ་ཀ་རིའོ་སི་ (Makarious) སྟེ་ཆོས་དཔོན་ཞིག་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ཕྱིས་འབྱུང་བོད་གཞུང་ནང་སྔ་དུས་བོད་གཞུང་རྙིང་པར་སེར་སྐྱ་ཟུང་འབྲེལ་ཡོད་པ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་མངོན་གཟིགས་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟ་མཐོང་མི་ཐུབ་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། འདས་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་སྐབས་རེ་སྐྱ་བོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་མི་མང་ཚོས་སེར་མོ་བ་ཞིག་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ངའི་བསམ་པར་མ་འོངས་པར་ལམ་ལུགས་དེ་མུ་མཐུད་གནས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཆོས་དད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ང་ཚོར་སེར་མོ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ན་བྱབ་ཆུང་རེད། བྱས་ཙང༌། མ་འོངས་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་དང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལ་གཞིགས་པའི་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་ཡང་མ་འོངས་པ་ནི། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་གང་ཡང་སྲིད་པ་དང༌། འཆར་གཞི་རྒྱས་ཤིང་ཞིབ་ཚགས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱིས་འབྱུང་སྐོར་ད་ལྟ་སུ་ཞིག་གིས་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང་དུས་ཚོད་ཀྱིས་ཁ་གྲག་གི་རེད། ལེགས་ཤོས་ནི་དུས་ཚོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་མོས་ལྟར་འཆར་གཞི་ཞིབ་ཕྲ་འགོད་དགོས་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེ་དག་མཁྲེགས་བཟུང་མ་བྱས་པར་གནས་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ནས་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་སྐབས་སོ་སོར་རན་ཞིང་འཚམས་པའི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཕོད་པ་བྱེད་དགོས།jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཉི་ཧོང་ཆོས་སྡེ་ཁག་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་ཀྲོག་ཁྱོ་ (Tokyo) དང༌། ཧི་རོ་ཤི་མ། (Hiroshima) ཨུ་ས་ཀ (Osaka) ཁྱོ་ཀྲོ། (Kyoto) ཀ་ཀོ་ཤི་མ་ (Kogoshima) སོགས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་སྲིད་མཛད་སྒོ་ཁག་རིམ་བསྐྱངས་ཐོག་ཀྲོག་ཁྱོ་ཉི་ཧོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཞིག་ནས་གོ་སྒྲིག་གིས་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཚོགས་འདུ་དེར་ཆོས་དང༌། ཆབ་སྲིད། ཚོང་འབྲེལ་བཅས་ཀྱི་མི་སྣ་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་ཁོངས་སུ་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཡང་ཕེབས་ཡོད་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྲིད་བློན་རྣམ་གཉིས་འཚམས་འདྲི་གནང་རེས་ཀྱང་མཛད།

ཕྱོགས་མཚུངས་གྲོང་ཁྱེར་ཧི་རོ་ཤི་མའི་ཞི་བདེའི་གླིང་ཁའི་ནང་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཐོག་ ༡༩༤༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༦ ཉིན་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་རྡུལ་ཕྲན་འབར་རྫས་གཡུགས་ཏེ་མི་གྲངས་ཆིག་འབུམ་བཞི་ཁྲི་ཙམ་ཤི་བ་དེ་ཚོའི་ཆེད་ཐུགས་སྨོན་ཟབ་རྒྱས་མཛད་པ་དང༌། དམིགས་བསལ་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་སྒྲོན་གནང་ཐོག་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་ཡང་མཛད།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགྱུར་འགོད་པོའི་འདུ་ཚོགས་སུ་དེང་དུས་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ནི་ངེས་གཏན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོར་གནས་ཡོད་ལུགས་གསལ་བཤད་སྙིང་བསྡུས་མཛད། ཉི་ཧོང་དུ་ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། དགོན་པ་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་བཅས་བསྐྱངས།

ད་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གོང་གསལ་རྣམས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་རིང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དང་སྤྱིར་བཏང་རླུང་འཕྲིན། གསར་ཤོག་ཆེ་ཁག་བཅས་ཁག་མང་པོས་མཇལ་བཅར་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་བཀའ་འདྲི་ཇི་ཞུས་ལ། ཡང་དག་ཟབ་གསལ་གནད་ཀུན་འདུས་པའི་བཀའ་ལན་དང༌། དེ་འབྲེལ་མཐོ་སློབ་ཆེ་ཁག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཇི་ལྟར་ཞུས་པ་བཞིན། ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཆབས་ཅིག་པར་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་ལས་འཕྲོས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཀྱིས་འདོད་བློ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པར་མཛད།

ལྷག་པར་ཡེ་ཤུ་དང༌། ཁ་ཆེ་སོགས་ཕྱི་ནང་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་དབང་མི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཁག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་ཚན་རིག་གི་སྐོར་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་གསུང་བཤད་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་སྩལ་བས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བདག་པོ་ལྟར་ཀུན་གྱིས་ཆེ་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་ཞུས་པས་མ་ཚད། གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་མང་པོས་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་ཤུགས་ཆེས་མིག་ཆུ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་བབས་ཤིང༌། རེ་འགས་མི་ཚེ་གཅིག་རིང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཕན་ཅི་ཕན་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་ཞུ་མི་ཡང་དུ་མ་བྱུང༌།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་བར་ལམ་ཟླ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ཨི་ཏྲ་ལི་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རིའི་མཚོ་གླིང་ཧ་ཝ་ཡི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་བསྟན་འགྲོའི་མཛད་དོན་སླད་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་གེགས་མེད་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་པར་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བཀའ་ཤག ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཅར་ཏེ་བཀའ་ཤག་ནས་རྟེན་གསུམ་དང༌། གྲལ་འཁོད་ཀྱིས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ། ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་བཞུགས་སྒར་ས་གནས་སོ་སོར་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་བཀོད་ལེགས་ཁག་ལྔ་གསར་བཞེངས་ཐོག བུ་ཁྱིམ་དང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རྔ་རོལ་གྱི་གུས་བསྟོད་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། ཕོ་བྲང་བཅས་ནས་སྤྱན་འདྲེན་དུང་རྒྱ་ཕུལ་བ་སོགས་ཕེབས་བསུའི་གོ་སྒྲིག་རྒྱས་པར་ཞུས།

༤༽ལ་དྭགས་བདེ་དོན་བློན་ཆེན་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་བཅས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

མི་མང་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་དང་ནུས་ཤུགས། ལ་དྭགས་བདེ་དོན་བློན་ཆེན་གཅིག་ལྕོགས་སྐུ་ཞབས་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་སུ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོའི་ཆེད་དམིགས་འཛུགས་བྱས་པའི་ས་ཞིང་ཁོང་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་སུ།

ཤི་རི་ན་གྷར་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོར་ས་ཞིང་བགོ་འགྲེམས་སྐོར་ལ་ཉེ་ཆར་འདི་ནས་གནས་འཕྲིན་ཕུལ་དོན་བཞིན། ད་རེས་སླར་ཡང་འདི་སྐོར་དྲན་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྐྱབས་བཅོལ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བདེ་དོན་མཐུན་ཚོགས་ (Tibetan Muslim Refugee Welfare Association) ཀྱི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ (Abdul Majid) དང་ (Mohd.Ali) གཉིས་འདི་གར་ཆེད་བཅར་གྱིས་དེང་དུས་ཁོ་པ་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་ཞུས་ཤིང༌། སྡོད་ཁང་མཁོ་སྤྲོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཀ་ནལ་ (arnal) ༤༨དང་མར་ལ་ (marla) ༡༥ བྱས་པའི་ས་ཞིང་དེ་སྔ་ནས་གཞིས་ཆགས་ཆེད་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱས་ཚར་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་འདུག

ཤི་རི་ན་གྷར་རྫོང་དཔོན་ལས་ཁུངས་ནས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་འཇའ་མུ་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་མངའ་སྡེའི་སྡོད་ཁང་མཁོ་སྤྲོད་ལྷན་ཁང་དང༌། གྲོང་སྡེ་ཡར་རྒྱས་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེར་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་ནང་གསལ་ལྟར་ན། ཁོང་ཚོར་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ནས་སྡོད་ཁང་མཁོ་སྤྲོད་ལྷན་ཁང་དང༌། གྲོང་སྡེ་ཡར་རྒྱས་ལྷན་ཁང་གི་མིང་ཐོག་ཏུ་ཁ་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་ས་ཞིང་ཀ་ནལ་ ༡༦ དང༌། མར་ལ་༦ ཡོད་པའི་གསལ་བཏོན་བྱས་འདུག་ཅིང༌། སྐུ་ཉིད་ལ་སྙན་བསུན་འཕར་མ་ཞིག་ཞུ་དགོས་སུ་གྱུར་པར་དགོངས་འགལ་མི་བཞེས་པ་ནས་ཁ་ཆེའི་བོད་རིགས་ཚོར་ས་ཞིང་ཁྱོན་ཀ་ནལ་ ༦༥ དང་མར་ལ ༡ བྱས་པའི་ས་ཞིང་དག་ཁོང་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་ཐབས་དགོངས་བཞེས་བཀོད་མངགས་མཛད་ཕྱོགས་ཡོང་བ། དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་རེ་སྣང༌། མཛའ་བརྩེས་དྲངས་པའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ལ། ཞེས་དང༌།

འབྲུག་ཁུལ་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇི་མི་ཀ་ཌར་ (Jimmy Carter) མཆོག་ལ་བསྐྱར་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གནས་འཕྲིན་འབུལ་ལམ་ཞུས་དོན་བཞིན་ད་རེས་སླར་ཡང་འབྲུག་གནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་བཞི་སྟོང་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། དེ་མིན་ཆ་ཤས་ཙམ་བཞེས་ཐབས་ཡོང་བ་ཞུས་སྐོར་ཨ་རིའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་མཐུད་པ་སྐུ་ཞབས་མེ་ཐེའུ་ (Mr.Mathew Niametz) མཆོག་གིས་ལན་གསལ་འཕྲལ་མར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་གཞིས་ཆགས་སུ་བཞེས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བར་དགའ་ཚོར་ཆེ་ཞིང༌། ད་དུང་ཡང་ལྷག་བསྡད་བོད་མི་རྣམས་འགྲོ་འདུག་གཏན་མ་འཁེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་གྱུར་ལ་བརྟེན། དེ་ཁོངས་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཨ་རིར་བཞེས་ཐབས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བ་ཞེས་སླར་ཡང་སྐུ་ཉིད་ལ་འབོད་སྐུལ་མི་ཞུ་ཐབས་མེད་གྱུར།

ཉེ་བའི་ཆར། ཨི་ཏྲ་ལི་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཧ་ཝ་ཡི། ཉི་ཧོང་གི་སྐོར་བསྐྱོད་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་ཡིད་དགའི་གནས་སུ་གྱུར། དེང་དུས་ཀྱི་འཁྲུགས་ཆ་དོད་པོའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་མི་ཕན་ཚུན་མཛའ་འབྲེལ་གོ་རྟོགས་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ཅིང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་གཅིག་པུས་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་དཀའ་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག

སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན། བོད་མི་བཞི་བརྒྱ་ཁེ་ན་ཌར་གཞིས་སྤོས་སུ་བསྐྱོད་དེ་ད་ཆ་རིག་གཞུང་སྣ་མང་ལྡན་པའི་ཡུལ་གྲུ་དེར་ཞབས་འདེགས་གང་འཚམས་བསྒྲུབས་ཐུབ་ཡོད་པའི་གནས་བབས་ཤིག་གི་ཐོག་སླེབས་ཡོད་པར་ངོས་རང་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

ངོས་རང་ཧ་ཝ་ཡེ་རུ་ཁྱུག་ཙམ་སྐོར་བསྐྱོད་སྐབས་མངའ་སྡེ་དབང་འཛིན་པས་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་ཞིག་གནང་འདུག་པས་སྐྱིད་པོ་དང་དགའ་པོ་བྱུང༌། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ལ། ཞེས་དང༌།

དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་མ་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བར་བཀའ་ཡིག་ཁག་གཉིས་སྩལ་དོན།

ྋ བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར།

ཆེད་འབུལ། དེ་གར་ས་སྐྱའི་མ་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་བཞེངས་བསྐྲུན་ལེགས་ཟིན་ལྟར། ཐོག་མའི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྒོ་འཕར་ཕྱེ་བའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ། རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་དམ་ཡེ་དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བའི་རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཅས་ད་ལམ་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༠༧ ལྕགས་སྤྲེལ་ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་གཞན་ཡུལ་ས་ཐོག་རྒྱལ་བསྟན་སླར་གསོའི་མཛད་བཟང་རྨད་དུ་བྱུང་བར་འདི་ནས་སྤྲོ་དགའི་ཡིད་མཚོ་འཕྱུར་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྭ་སྟིའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱ་ཆེར་འཐོར་བཞིན་ཡོད།

དེང་དུས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉག་ཕྲ་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ། དེ་ག་འཇམ་དབྱངས་འཁོན་གྱི་གདུང་བརྒྱུད་ས་སྐྱ་པ་ཞེས་དོན་ལྡན་གྲགས་དཀར་གྱི་བ་དན་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་འདིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་བཞུགས་པ་རྣམས་ནས། བདག་པས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་གཞན་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་སྡང་གིས་མཚོན་པའི་བློ་ཡི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པར་བྱས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རིག་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་སུ་ཡོད་པའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་བཞེད་སྲོལ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འཇུག་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་སྤེལ་བའི་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་གྱི་བརྩོན་པ་ཆེ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་རིགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བསྐུལ་བ་ལགས། མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་སྨོན་ཚིག་བཅས། རིས་མེད་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་སྙིང་ནས་མོས་པའི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ལ། ཞེས་དང༌།

ྋ བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར།

ཆེད་འབུལ། ད་ལམ་ས་འཐུས་བརྒྱུད་རྟེན་གྱིས་སྤུད་པའི་གནང་གནས་ངེས་འབྱོར་བྱུང་དོན། རིང་མིན་པུར་ཝ་ལ་ས་གནས་སུ་ས་སྐྱའི་གནས་གཞི་མ་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་དབྱེ་དང་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་བཅས་གནང་རྒྱུ་དང༌། དེ་རྗེས་གསུང་ངག་ལམ་འབྲས་སློབ་བཤད་ཀྱི་འཆད་ཉན་མཛད་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྙིང་ནས་ཡི་རངས་ཤིང་དང་བ་ཆེན་པོས་ཐུགས་རྗེ་ཞུ་རྒྱུ།

དེ་སྔོན་ངོ་མཇལ་སྐབས་གསུང་མོལ་ཇི་བྱུང་ལྟར། གསུང་ཆོས་སྐབས་ཆོས་ཞུ་བ་བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ཀུན་ལ་སྐབས་དོན་གྱི་གོ་བ་ཆགས་ངེས་ཤིག་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་གོང་མའི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་བཤད་པ་སྐབས་དང་པོར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ། དེ་ནས་འབྲིང་དུ་སྤྲོས་པ། ཐ་མར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་སྙིང་ཆོས་འཆད་ཉན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་དགོས་པ་གལ་ཆེ།

རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཞུང་དོན་ལའང་གཟིགས་རྟོག་ཐུགས་གཉེར་གནང་སྟེ་བར་སྐབས་ཀྱི་གོང་མ་རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་ཆོས་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེ་དོན་བསྟན་པའི་མིག་རྒྱན་དུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་གནང་སྐྱོང་ཞུ་ལགས།

ངོས་རང་ཁེ་ན་ཌ་སོགས་སུ་བསྐྱོད་རིང་གཟུགས་ཁམས་བདེ་ཞིང་བོད་བསྟན་སྲིད་སྐོར་ཕྲན་བུའི་ཞབས་འདེགས་སོན་པའི་རེ་བ་མཆིས། རྩ་བའི་བོད་དོན་སྐོར་ད་ལྟ་གདེང་འཁེལ་གནས་ཚུལ་འདི་ཡིན་ཞུ་ཚོད་དཀའ་ཡང༌། ཕྱི་ནང་གནས་ཚུལ་སྒོ་དུ་མ་ནས་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་ལྟ་བུར་མངོན།

སྐབས་བབས་དེ་གར་གསུང་ཆོས་ཆོས་བར་ནམ་བྱུང་སྐབས་ཆོས་ཞུ་བ་འདུས་ཚོགས་རྣམས་ནས་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་སྐུལ་བའི་གསོལ་འདེབས་གདུང་འབོད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྟབས་ཅིག་དོན་གཉིས་ཡོང་རྒྱུ་ཐུགས་བཞེད་ལྟར། དགོན་གནས་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་སླད་འཕྲིན་ཚིག་ཟུར་དུ་ཕུལ་ཡོད་པ་བཅས་དེ་དོན་དགོངས་འཇགས་ཞུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ལ། ཞེས་སྩལ།

ལུགས་ཟུང་མཐོ་རིས་དཔལ་གྱི་ཆབ།།

འདྲེན་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ཟེགས་མ་འབུམ།།

འཐོར་བས་བསིལ་ལྗོངས་གཞོན་ནུའི་དཔུང༌།།

ཡིད་ཁམས་དོན་ཡོད་ཟོང་གིས་བརྟས།།

ཤར་ཕྱོགས་དམར་སྲིད་ལྟོ་འགྲོ་ནག་པོའི་ལྕེས།།

ཡོངས་སུ་གཞིལ་བའི་གངས་རིའི་སྣོད་བཅུད་དག།

བདེན་དོན་རྒྱུད་མངས་དབྱངས་སུ་ཉེར་དྲངས་ཏེ།།

མཐའ་དག་རྣ་ཀོང་ངོས་སུ་ཅིར་ཡང་རྡུང༌།།

དེ་ཚེ་སྙན་པའི་ཚལ་ལས་རབ་བརྒལ་ནུབ་གླིང་རིག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། ཞབས་སེན་གསེར་གྱི་རི་མོ་འགོད་ལ་རིང་ནས་རེ་བའི་ཞུ་མཆིད་ཀྱི།། སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་བགོད་པའི་སྙིང་པོ་བྱམས་བརྩེའི་ཕྱག་རྒྱར་བཅངས་པས་མོད།། ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་རྣམས་མགུ་བའི་རལ་པ་ས་ལ་ལན་བརྒྱར་འཕོས་སོ་ལོ།།

ཞལ་དཀྱིལ་ཨུལ་གསར་པའི་མདངས་བཟང་ལས།།

བྱུང་བའི་ཟབ་གསུང་ལྷོ་ཡི་ངད་འཛིན་པ།།

དབྱེར་མེད་དགྱེས་བཞིན་འཐོར་བའི་དགེ་ལེགས་ཀྱིས།།

ནུབ་ཕྱོགས་རྐང་འཐུང་ཚལ་དག་དོན་ཡོད་བྱས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་དང་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན། མཚོ་པདྨར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་ཉིན་གསུང་ཆོས། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན། གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན། དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ། ལ་དྭགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས། ཨི་ཏྲ་ལི་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ལྔ་བཅུ་པའོ།། །།

འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཡིག་ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་པའི་དགོངས་ཚུལ་གསུང་བཤད།

དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་བདེན་དང༌། མཛའ་མཐུན། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གཏམ་གླེང་མང་པོ་བྱས་ཤིང༌། དེང་སྐབས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་འཛམ་གླིང་འདིར་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ལས་ཐད་ཡར་རྒྱས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་རུང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཇི་ཙམ་ཕྱིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རེའི་མི་ཚེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད།

ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་ང་ཚོས་ཆེས་མཐོའི་སེམས་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཙམ་ཡང་མེད་པ་འདི་མུར་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་ཚེ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། མཛའ་སེམས། གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་བཅས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ད་ལམ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་ཉིད་ཚུགས་པ་རེད།

ང་ཚོ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོས་ལས་དོན་འདི་དག་འགྲུབ་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དྲང་བདེན་དང༌། མཛའ་མཐུན། ཞི་བདེ་བཅས་གོང་མཐོར་སྤེལ་བ་ལ་ཐབས་ལམ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས། དེ་ཡང་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་དུས་རབས་མང་པོའི་བར་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ངོས་ཀྱིས་བསམ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན།

ལས་དོན་འདི་འགྲུབ་པ་ལ་དཀའ་ངལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་རྟོགས་ཡོད། དེ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་ནི་གནའ་དུས་ལས་ཐག་ཉེ་བ་དང༌། གཅིག་ཤོས་གཅིག་བརྟེན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་གནས་ཐབས་མེད་ཅིང༌། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་དོན་གྱི་སླད་དུ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་དང༌། སྤྱི་སྨན་ལྷག་བསམ་གོང་མཐོར་སྤེལ་བའི་ལས་འགན་ཁུར་དགོས། དེ་ལྟའི་བསམ་ཚུལ་ཡར་བསྐྱེད་འབྱུང་ཐབས་སུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་བཟང་པོ་རྒྱུན་སྤེལ་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།

ང་ཚོས་མི་རིགས་སྤྱོད་བཟང་གི་ལྷག་བསམ་ཁུར་འཁྱེར་མ་ཐུབ་ཚེ་འཛམ་གླིང་ནང་བདེ་སྐྱིད་དང༌། ཞི་བདེ་ནམ་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད། འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆ་ནས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཞིབ་གྲོས་བསྡུར་དང༌། མཛའ་མཐུན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པར་ངོས་རང་ཡང་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཡུལ་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་དང༌། མི་རིགས་འདྲ་མིན། རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་ལྟ་སྟངས་ཙམ་ཡིན།

དེ་ཙམ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དང༌། ལྟ་གྲུབ་འདྲ་མིན་ཞེས་པ་ཡང་རང་ཅག་རྣམས་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་བསམ་ཕྱོགས་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་རེད། རང་ཅག་རྣམས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ནི་གཅིག་གྱུར་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་ལ་བདེ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཁེ་དབང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་རང་ཅག་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གིས་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་མི་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་འོས།

ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེས་ང་ཚོར་རང་ཉིད་གཅེས་འཛིན་སྤོང་གང་ཐུབ་དང༌། གཞན་ཕན་གྱི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པར་མཛུབ་སྟོན་གནང་ཡོད། ཆོས་དེས་ང་ཚོར་མི་རིགས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། ཞི་དུལ་བག་ཡོད་ཐོག་གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ལྷག་བསམ་རང་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་དགོས་པ་དེ་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། ཐ་ན་ཉིན་རེའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བླངས་པ་ཞིག་དགོས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་རང་ཉིད་བློས་བཏང་སྟེ་གཞན་གཅེས་འཛིན་གོང་མཐོར་སྤེལ་དགོས་པ་དང༌། ཐེག་དམན་སྐབས་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

མདོར་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་ཞེས་པ་ནི་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཇི་འདྲར་ཐུག་ཀྱང་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་ཅིང་ཕན་པ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནང་གནས་ཡོད་སྟབས་མི་རིགས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཉེ་ལྟོས་བཅས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཞེ་ཐག་པ་ནས་སྡང་བའི་དགྲ་བོ་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང༌། བཟོད་སྒོམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ཉམས་ལེན་ཡོད་མེད་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་རེད། ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་གཞན་གྱི་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། ཚིག་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་གཞན་ཆོས་ཀྱི་གནད་ལ་བློ་སྣ་འཁྲིད་མི་ཐུབ།

ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་ཡལ་བར་དོར་བའི་ལྷག་བསམ་དེ་ཁ་བཤད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བཅོས་མ་མེད་པ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཟེར། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་སྙིང་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡིན། དེས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙོ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། གཞན་ནས་ཁེ་ཕན་ལེན་ཐབས་ཤིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན།

གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ངེས་མཛད་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་དག་ཐེར་གྱིས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་དགོས། མཛུབ་མོ་གཞན་ལ་ཕར་མ་བཙུགས་གོང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་ཚུར་འཛུགས་དགོས་ཤིང༌། རང་སྐྱོན་རྣམས་ངོས་ལེན་ཐུབ་པ་དང༌། ཉེས་སྐྱོན་འགོག་ཐབས་ཀྱང་དང་དུ་ལེན་དགོས།

སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྐྱོན་མེད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡྀན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ཆོས་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ངོས་ཀྱི་ལུང་པར་ཡང་འདི་ནས་ལོ་ཉི་ཤུའི་སྔོན་དུ་ནང་པའི་ཆོས་དེ་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། གོམས་གཤིས་སོགས་དང་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་གནས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ལ་བརྟག་དཔྱད་གཟབ་ནན་བྱས་མཐར་ཕན་ཐོགས་དང༌། དགེ་མཚན་མེད་རིགས་རྣམས་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱིས་འདོར་ལེན་བྱ་རྒྱུར་ཨང་གསར་ཡོད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང༌། གསང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཚུད་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ཚན་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་ཧ་ཅང་གི་གནད་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་མཚོན་དོན་དང༌། དཀའ་གནད་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པ་དང༌། དག་སྣང་ཆུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་ཚུལ་དང༌། བསམ་ཚུལ་ངན་པ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་ལུགས་གསལ་པོ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ངོས་ཀྱིས་བོད་ནང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཚུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་མང་པོ་བསྐོར་གནང་མཛད་པ་དང༌། སློབ་སྟོན་མང་པོ་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང༌། མདོ་སྡེ་པ། སེམས་ཙམ་པ། དབུ་མ་པ་བཅས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཞི་དང༌། ཉན་རང་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གཉིས་བཅས་བྱུང་བ་རེད། བོད་ནང་གོང་གསལ་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང༌། གཙོ་བོ་ཟབ་མོ་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཞིར་བཟུང་གིས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་རེད། གྲུབ་མཐའ་འོག་མར་ཁྱད་གསོད་མ་བྱས་པར་ཚང་མར་གུས་བརྩི་དང༌། དོ་སྣང་དབྱེར་མེད་ཐོག་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་དགོངས་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ལྷག་པར་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མའི་བཅས་ཁྲིམས་རྣམས་ཐེག་པ་དམན་པའི་གསུང་རབ་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་དགོངས་དོན་ལྟར་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཅིང༌།

དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་རྩ་མཐར་ཐུག་པ་ཞིག་ཡིན། ཐེག་དམན་ལ་ཡང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཕལ་ཆེན་པ་དང༌། གནས་བརྟན་པ་དང༌། མང་པོས་བཀུར་བ་བཅས་རྩ་བའི་སྡེ་པ་བཞི་དང༌། དེ་ལས་གྱེས་པའི་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད། དེང་སང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། གནས་བརྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་གཉིས་ལས་མེད། བོད་དུ་འདུལ་བའི་བཅས་ཁྲིམས་རྣམས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཤྲི་ལང་ཀ་ནི་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་སུ་མཛད་པ་རེད། དེ་གཉིས་བར་བགྲང་འདྲེན་བྱ་ཚུལ། ཉེས་ལྟུང་ཕྲན་ཚེགས་འདོར་ལེན་བྱ་ཚུལ། ལས་ཆོག་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་གཞི་རྩའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད།

དཔེར་ན། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་སུ་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལས་མེད། དེ་བཞིན་ལྟུང་བྱེད་འབའ་ཞིག་པ་ལའང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བས་དགུ་བཅུ་དང༌། གནས་བརྟན་པས་དགུ་བཅུ་གོ་གཉིས་ཁས་ལེན་གྱིས་གྲངས་འདྲེན་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རྩ་ལྟུང་དང༌། ལྷག་མ། སོར་བཤགས། ཉེས་བྱས་བཅས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། ངོས་ཀྱིས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། བོད་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མ་ཟད། ལག་ལེན་རྣམས་ཉིན་རེའི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་ལས་བློ་སྦྱོང་བ་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་ཅིང༌།

ནང་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་སྦས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱེད་ཅིང༌། དེ་ལྟའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་རྩིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གམ་བཅུ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་བྱ་རྒྱུད། སྤྱོད་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་བཅས་བཞི་ཡོད། དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་ལམ་གྱི་གནད་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་ཡིན། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོའི་ལས་གནད་དང་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ངོ་འཕྲོད་པ་བྱེད་ཀྱི་རེད།

དེང་སྐབས་གསང་སྔགས་སྐོར་ཁྱབ་གདལ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་པ་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་གཉིས་ལ་ཆོ་ག་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་མཐུན་སྣང་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱང༌། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ཙམ་མ་ཟད། ནང་པའི་ཆོས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་མ་ཤེས་པར་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་འགའ་ཞིག་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་གསང་སྔགས་གཉིས་གཅིག་པ་རེད་ཅེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ནི་དྲང་བདེན་མ་ཡིན། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མདོ་ཆོག་གི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པ་དང་གཅིག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག

གང་གིས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྒོམ་པའི་ལག་ལེན་གྱི་གནད་འགའ་ཞིག་མཐུན་པ་ཡོད་པས་སོ།། ལར་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་གོ་དོན་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་པར་བརྟེན། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་མང་པོས་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར། ལས་དོན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གཙོ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ང་ཚོས་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ལས་དོན་འདི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་དང་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་ནང་འགྲུབ་ཐབས་མེད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྦས་བསྲུངས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས།

དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་དད་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་ཡང་དོན་མེད་ཡིན། ཆོས་ལུགས་རང་རང་སོ་སོར་དགེ་མཚན་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཡོད་པ་ལྟར། སོ་སོའི་ངོ་སྐལ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཆོས་ལུགས་སོ་སོར་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཡོད་པ་དང༌། རྗེས་འཇུག་གདུལ་བྱ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་རེ་ཡོད་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཆོས་ལུགས་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཡ་རབས་དང༌། མི་རིགས་སྤྱོད་བཟང་ཞིག་ཏུ་སྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་འདི་དག་ཚང་མ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན། རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་མཐའ་དག་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདུན་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་ལ་གུས་བརྩི་དང༌། ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། མདོར་ན། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། མི་རེ་ཟུང་གི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རིགས། དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་འདི་དག་འགྲུབ་པར་དཀའ་ཚེགས་ངེས་པར་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་མཐའ་དག་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེས་ན། ངོས་ནས་ལྷན་ཚོགས་འདི་ཉིད་ཚུགས་ཐུབ་པ་ནི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པས་ཆོས་དད་ཡོད་མི་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཡོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་རྒུ་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་སྤུན་ཟླ་ལྟ་བུའི་མཛའ་མཐུན་གོང་མཐོར་སྤེལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཅིས་ཀྱང་འབད་བརྩོན་ཡོང་བ་ཞེས་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ལྡི་ལིར་གཞོན་ནུ་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་སྐབས་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན།

དེ་ཡང་ད་ལྟའི་བར་དུ་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་བཞག་ནས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་སྙན་སེང་ཞུས་ཀྱང་ད་ལྟ་བར་དུ་དམིགས་བསལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང༌། དེའི་སྐོར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་སློབ་གསལ་བཤད་ཅིག་ཡོང་བ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་སྐོར་གཞོན་ནུ་ཚོས་བསམ་འཆར་སྔ་རྗེས་བྱུང་ཡོད། བསམ་འཆར་དེ་ཚོ་ལྷག་བསམ་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད། ལྷག་བསམ་ཙམ་མ་ཟད་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་རེད། དེ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འགེལ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཁ་སང་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་རེད། རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་དེ་ཚོ་ཆ་ཚང་བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཉིས་བཅས་ང་ཚོ་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ཁྱེད་ཚོའི་བསམ་འཆར་དེ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འགེལ་བ་ལ་དཀའ་གནད་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

བར་ལམ་ཁྱེད་རང་ཚོས་རོབ་ཙམ་ཤེས་ཡོད་ཚོད་ལ་དེང་སང་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་དགོས་དབང་གིས་ཐོབ་ཐང་ཉུང་དུ་གཏོང་གི་འདུག་བསམ་པའི་གཟུགས་མེད་གྲིབ་ཆགས་ཀྱི་མཐོང་ཕྱོགས་ཡོད་མུས་རེད། འདི་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་འཁེལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གནས་སྐབས་ད་ལྟའི་བྱེད་སྟངས་དེ་གར་བཞག་ན་ལེགས་པ་འདུག་ཅེས་ཐག་ཆོད་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་ང་ཚོ་ཚང་མས་གོ་བསྡུར་ཏན་ཏན་བྱས་ནས་ཐག་བཅད་པ་རེད། ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཡང་དེ་ག་རང་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

ཉེ་བའི་ཆར་གཞོན་ནུ་འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་བོད་ཀྱི་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད་ཟེར་ནས་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ཅིག་ཡོང་བ་ཞུས་པར།

དམར་པོའི་ཚོགས་པ་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་མིན། ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་འདི་འདྲ་ཆགས་ཆགས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད། ཕལ་ཆེར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ཡོད་འགྲོ། དེ་སྔ་ནས་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་མཚོན་བོད་རིགས་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཡིན་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད།

གང་འཚམས་ཤིག་ངས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ལྟ་བ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་རེད། ཁོང་ཚོས་བོད་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་དྲག་ཤོས་དེ་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིད་ཆེས་དེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། འདིའི་སྐོར་སྔོན་མ་ནས་སྐད་ཆ་བྱུང་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་གསལ་རེད།

བྱས་ཙང༌། ཐ་མ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིས་ལས་བྱེད་ནང་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང༌། ཁ་ཤས་ནི་ཧ་ལམ་བརླག་པའི་བཟོ་འདྲ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ག་ནང་བཞིན་དེང་སང་ང་རང་ཚོས་གོ་མིང་ཏང་གི་ཐོག་མཁྲེགས་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། ང་ཚོས་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་གུང་ཁྲན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་གོ་མིང་ཏང་ལ་ང་ཚོས་ཧ་ལམ་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་ལག་པ་བརྐྱངས་འོས་པ་ཞིག་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་མིན་པའི་རྟགས་གསལ་པོར་སྟོན་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་གོ་མིང་ཏང་གི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་ནང་རང་དབང་དུ་གནས་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ལ་དགའ་མོས་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་བཙུགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ལྟ་ཚུལ་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ངོས་ནི་ཡག་པོ་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་འདྲ་ཆགས་ཆགས་དང༌། རྫུན་བཤད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་དགོས། ཁ་ནས་དམར་པོ་ཡིན་པ་ལ་ལག་ལེན་ངོ་ཐོག་བྱེད་དུས་ངས་འབྱོན་པ་མི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་མིན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། ལྷག་དོན་ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ནང་པའི་ཆོས་དང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་རང་ཚོའི་བོད་རིགས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དེ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དམར་ཤོག་ཅིག་དགོས་ཀྱི་རེད།

དཔེར་ན། རྒྱ་གར་བའི་གུང་ཁྲན་ནང་ཧིན་རྡུའི་ལམ་ལུགས་དེ་ཚོ་ཆ་ཚང་བརྩི་མཁན་དེ་འདྲ་འདུག ང་ལ་སེ་ལོན་ (Ceylon) གྱི་གྲྭ་པ་ཞིག་ཐུག་མྱོང༌། ཁོ་རང་ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་སློང་རེད། དགེ་སློང་ཡིན་མུས་ལ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་སེ་ལོན་ནང་ནང་པའི་ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་ལ་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་མི་མང་པོ་ཡོད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་པོ་རེད་པ། ང་ཚོས་ཀྱང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩ་བྱས། ནང་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་དེའི་ཐོག་ལ་མི་ཚེ་གཅིག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་མཁན་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དམར་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་དམར་ཤོག་གི་རྟགས་ལ་ཟོ་ར་དང་ཐོ་བའི་ཐོག་སྣོན་མ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ཆོག་གི་རེད། ངས་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག ཅེས་སྩལ།

དེང་སང་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ་ཙམ་ནང་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལྷ་ས་ནས་ལྟ་སྐོར་ལ་བཏང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉེ་ཆར་བལ་ཡུལ་ནང་ལ་བོད་ལྗོངས་མཛའ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཟེར་བ་ཞིག་བཏང་འབྱོར། དེ་བཞིན་རླུང་འཕྲིན་ཁག་ནང་སྔོན་མ་མི་བཞི་རུ་ཚོགས་ལ་ཁ་འཕངས་དང༌། ད་ཆ་སྤྱིར་སོ་སོའི་ནང་ལ་རྒྱུ་ནོར་རང་བདག་ཡོང་གི་རེད་ཟེར་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེ་དག་ག་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

རྒྱ་མིས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་གྱི་འདུག བོད་ནང་དུ་ཡང་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག དེང་སང་སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། བྱེ་བྲག་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་ང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་གང་འདྲ་ཞིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། གནས་སྐབས་རྒྱ་མིས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་དེ་ཟིན་ནས་ང་ཚོས་བོད་ནང་ལ་ཕར་རང་དབང་བྱས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཚུར་རང་དབང་བྱས་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་རོགས་བྱས་ན་བསམ་པ་དེ་དྲན་གྱི་འདུག

དཔེར་ན། བལ་ཡུལ་ནང་ཁོང་ཚོ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་ཁོ་ཚོའི་གྲས་ལ་རྒྱ་མི་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཟེར་བའི་མིང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་དེ་གའི་མིང་ནས་ཟིན་ཏེ་ངྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་གདན་ཞུའི་ཏར་ཞིག་བཏང་བ་རེད། ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། ཁ་སང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་བཤད་ནང་ལ་ལབ་པ་ལྟར་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལ་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་ན་སྦས་དགོས་དོན་མེད་པ་དང༌། བསྟན་འོས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བོད་མི་ཕར་བཏང༌། བོད་ནང་གི་མི་ཚུར་བཏང་ན་མི་སུ་ཡིན་རུང་སྐྱིད་ས་དེ་འདེམས་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས་སྡུག་ས་དེ་འདེམས་ཀྱི་མ་རེད།

བོད་ནང་དངོས་ནས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ན་ཕར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་བོད་ནང་སྡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། བོད་ནང་གི་མི་གཅིག་རྒྱ་གར་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་ན་ཡང་བོད་ནང་ལ་སྐྱིད་པ་ཡོད་ན་ཁོ་ཕར་ལོག་གི་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ལུང་པར་སྡོད་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོས་བདེན་པའི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་དུས་ཁ་སང་བསམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་བཤད་པ་རེད། དེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་པ་དྲན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་གདོང་ཐུག་པའི་ཉིན་མོ་དེ་གར་རང་བཙན་དང༌། རང་སྐྱོང་གི་རྩོད་རྙོག་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། སྔོན་ལ་ག་རེ་ཤོད་དགོས་ཟེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལ་ཡག་པོ་ཡོད། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་བོད་ནང་ལ་དཀའ་ངལ་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་མེད་དེ་ང་ཚོར་བསྟན་དང༌། བོད་ནང་ས་ཆ་ག་ས་ག་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མི་ག་ས་ག་ལ་རང་དབང་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་དེ་འདྲའི་གོ་སྐབས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ལབ་རྒྱུ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྒྱ་གར་ནང་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ཡོད་པ་འཕྲད་འདོད་དང༌། ཡོང་འདོད་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲའི་རིགས་ཚུར་ཡོང་ཆོག་པ་བྱུང་ན་དེ་མཚམས་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་གང་འཚམས་ཤེས་ཀྱི་རེད། གཞི་རྩ་ད་ལྟ་བར་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལྐོག་དང་ངོས་བྱས་ནས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་འདིར་མིའི་ལུང་པའི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་རྩ་བའི་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོབ་གོ་སའི་དོན་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐོར་ནས་ང་ཚོས་བོད་ལ་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་གི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྐོར་དེ་འདོད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཀྱི་རེད།

གལ་སྲིད། འདོད་པ་མ་ཁེངས་ན་ཡང་སོ་སོ་སྡུག་གྱོང་རེད་མ་གཏོགས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རིན་ཐང་བརྩི་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་ནང་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ལྟར་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་དེའི་ཐོག་ལ་དངོས་སུ་རྒྱ་མིས་བཀག་འགོག་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་བོད་ནང་ལ་ཕར་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ནང་ནས་ཚུར་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཇེ་གསལ་དུ་ཤེས་པ་ཞིག་དང༌། མང་དུ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། བོད་ནང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་ཡོང་བྱེད་ཡུན་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཤིག་རིང་བྱུང་སོང་ན་དེ་ནས་ག་འདྲ་ཞིག་འདུག་གམ་ང་ཚོས་བལྟ་ཆོག་གི་རེད།

ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བའི་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་གནས་ཚུལ་སྤྲད་པ་མ་གཏོགས། གལ་སྲིད། རྩ་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་ལབ་པ་ནང་བཞིན་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་བསྡད་ན་སྐྱིད་པོ་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་བཞག་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོས་ད་དུང་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མི་ལ་དགའ་གི་མ་རེད་ལབ་ནས་རྩོད་པ་བརྒྱབ་ན་དེ་སྐྱག་རྫུན་རེད། དེ་བཤད་ནས་དགོས་པ་མི་འདུག ངས་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག ང་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཐག་གཅོད་དེ་རྗེས་ལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལ་གཞི་བཞག་ན། ང་ཚོ་རང་བཙན་རེད། རྒྱ་བོད་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་རེད། ད་དུང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དང་གལ་ཆེ་ཤོས་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ལྟའི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་གནས་ཚུལ་ལ། ང་ཚོའི་མི་ཚོ་སྔར་གྲོད་ཁོག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ཞིག་དེང་སང་རྒྱག་གི་མེད་པ་དང༌། སྔ་མོ་གྱོན་གོས་དང་དངུལ་ཡོད་ན་སོ་སོས་རྣམ་དཔྱོད་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། རང་དབང་དུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རིང་ཁ་སང་མེད་བསྡད་པ། དོན་སྙིང་སྲིད་དོན་གྱི་རང་དབང་དང༌། གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང༌། ཆོས་དད་རང་མོས་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཕར་བཞག་ནས། ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་མིའི་གྲོད་པ་མི་འགྲངས་པ་དང༌། གྱོན་གོས་དགོས་ངེས་མེད་མཁན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་བསྡད་ནས་ང་ཚོར་ཁེ་ཕན་མི་འདུག

དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱ་མི་ལ་དགའ་གི་མི་འདུག རྒྱ་མི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག ལྟ་བའི་ཐོག་ལ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང༌། དམངས་གཙོའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་མཁན་ཡོང་གི་རེད། ལྟ་བ་ག་རེ་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང་རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་བསྡད་ནས་ཁེ་ཕན་མེད་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་ལ་བརྟེན་ང་ཚོས་འདིར་ལས་ཀ་བྱེད་དོན་དང༌། བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རེད།

ད་བར་དུ་ལས་ཀ་འདི་དག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གསར་བརྗེ་བྱས་ནས་བྱས་པ་མིན་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་སྐད་བརྒྱབ་པ་མིན་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་ཚོའི་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་སོ་སོས་དངོས་གནས་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཡང་མི་ཚེ་བློས་བཏང་ནས་རི་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་རུང༌། མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དག་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ཆོས་ལྡན་གྱི་ལས་ཀ་རེད། སྤྱོད་འཇུག་སྐབས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་རེད།

སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ནང་ལ་སོ་སོ་བུག་སྒོ་འདག་སྦྱར་དུ་བསྡད་ནས་ཚེ་བློས་བཏང་གིས་སྒྲུབ་པ་བྱས་ནས་འཚང་རྒྱ་མཁན་གྱི་རིགས་གཅིག་དང༌། རིགས་གཅིག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་འདྲེས་ནས་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་མཁན་རིགས་གཅིག་བྱུང་ཡོད། ང་རང་ནས་ད་ལྟ་སེམས་ཤུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པར་བསྡད་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་བོད་ནང་ལ་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཟེར་བ་འདིས་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་དེའི་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་འགྲོ་གི་མ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་བཤད། དེའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་དགའ་པོ་ཉེ་པོ་ངོ་ཤེས་པ་ཁ་ཤས་བསྒྲུགས་ནས་བོད་ནང་ལ་འཁྲིད། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་ཁོ་ཚོར་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞིག་བསྟན། ཁོང་ཚོས་ཕྱེད་ཀ་རྒྱ་མི་ལ་གྲོད་པ་ཚོང་བའི་སྒེར་གྱི་དོན་དག་ཀྱང་བྱས། ཕྱེད་ཀ་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་མ་ཤེས། བསམ་བློ་ཡང་ཇི་བཞིན་མ་བཏང༌། སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གང་ཤར་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡག་པོ་འདུག་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོས་ཁྱོད་རང་ཚོས་མཐོང་བ་དེ་བདེན་པ་མ་རེད།

ང་ཚོས་བཤད་པ་འདི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་ལབ་ན་བྱབ་ཆུང་འདྲ་པོ་ཞིག་འདུག དེ་ལ་ལན་ག་རེ་རྒྱག་དགོས་ཟེར་ན། འགྲིགས་བཞག ཁྱེད་རང་ཚོར་ཡག་པོ་ཡོད་ན་ང་ཚོར་སྟོན་དང་ལབ་ན་ཡག་ཤོས་རེད། བསྟན་དུས་ཡག་པོ་ཡོད་ན་ནི་ང་ཚོས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་རེད། བསྟན་དུས་ཡག་པོ་མེད་ན་ཁོ་ཚོ་ཕམ་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་བར་ལམ་ངས་བོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་དགོས་ཟེར་དོན་དེ་རེད། ཅེས་སྩལ།

རྒྱ་མིས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་ཕེབས་ན་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུ་གི་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་སྐོར་དགོངས་བཞེས་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ང་ཕར་ཤོག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟ་ང་ལོག་སྤྱོད་པའི་གྲས་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་ལ་ལོག་སྤྱོད་པ་དེ་བཀྲུས་ཏེ་གཙང་མ་བཟོ་དགོས། ལོག་སྤྱོད་པ་མ་རེད་ཡར་ཐོན་པ་རེད་ཅེས་ལབ་ན་ཕྱིན་ཆོག་གི་རེད། ཁྱད་གང་ཡང་མི་འདུག བལྟ་བར་ཕྱིན། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ཤོད་རྒྱུ་རེད། ཡག་པོ་འདུག་ན་ཡག་པོ་འདུག ཡག་པོ་མི་འདུག་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག་ཟེར་རྒྱུ་རེད། དེ་ནི་ད་ལྟ་བསམ་བློའི་ནང་གི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་མ་གཏོགས་དུས་ཚོད་ལ་དངོས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྒྱ་ནག་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་སྐད་ལྟར་གལ་སྲིད་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ན་བོད་དོན་ཐོག་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་ཕྱིན་ཨེ་ཡོང༌། རྩ་བ་བོད་རྒྱ་འོག་རེད་ཅེས་དེ་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པ་རེད། རྒྱ་མིར་དགའ་དྲགས་ནས་བཤད་པ་ནི་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་མ་གཏོགས་བྱེད་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་རེད། རྩ་བ་རྒྱ་གར་བར་གནས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ནས་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་རྒྱུ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་ལ། རྒྱ་གར་གྱིས་ཀྱང་དེའི་ཐོག་ལ་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་དམག་རྒྱག་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད།

དམག་རྒྱག་འདོད་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁུངས་འཁྱོལ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་རུང་མེད་རུང་ཞི་འགྲིགས་མ་བྱས་རང་བྱས་རེད་མ་གཏོགས། དེ་མིན་པའི་ལམ་ཁ་གསུམ་པ་ཞིག་འདེམས་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། འཆམས་པ་ཡིན་ཟེར་བལྟ་རྒྱུ་མེད་མཁན། མ་འཆམས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ཡང་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་གནས་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་དོན་ཐོག་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་གར་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང༌། ཕན་ཚུན་གདོང་བསྟན་རེས་བྱས། ཕར་ཚུར་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱས་ན་དེའི་ཐོག་ནས་མཐུན་ལམ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་འབྲེལ་བ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ན་དེ་ལ་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་སྐྱོན་ཨེ་ཡོད་སྙམ། དཔེར་ན། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་དོན་རྩ་བ་ནས་བརྗེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་བློ་གཡེང་གང་ཡང་མི་འདུག ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་རིགས་སྡོད་ས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཡི་གེ་མང་པོ་ཞིག་འབྱོར་ཡོང་གི་འདུག ཡི་གེའི་ནང་ལ་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྒྱ་ནག་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་དང༌། བོད་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཟེར་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་མང་པོ་བྱས་ཚུལ་ནང་ཚགས་བྱས་ནས་གསལ་པོ་ཤོད་ཀྱི་འདུག

རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་བྱེད་མཁན་སུ་ཡོད། མ་འགྲིགས་པ་མ་འཐུས་པ་ཤ་སྟག་བཤད་ན་མི་འགྲིགས། རྒྱ་གར་གཞུང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་གར་རང་གི་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཐུབ་ཚོད་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་ཕྱི་མིག་བལྟས་ན་ང་ཚོའི་གཞི་རྩ་རྩ་བ་དེ་མ་བརླག་པ་དང༌། མ་ཡལ་བའི་སྒྲོམ་བརྟན་པོ་ཟིན་ཐུབ་པ་འདི་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་དང༌། ཕྱེད་ཀ་ང་རང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད།

ང་ཚོ་ ༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་དེའི་འོག་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་གསུང་ཕྱོགས་འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། ལྷུག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། དོན་སྙིང་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྟངས་དེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་དང༌། མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་བྱས་པ་རེད།

དེ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རྗེས་ལའང་ང་ཚོ་མཆོད་རྟེན་མགོ་མཇུག་ལོག་ཀྱང་བང་རིམ་སྐེད་པར་གནས་ཐུབ་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད། དེ་དུས་ང་ཚོ་ནི་མགོ་སྦོས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ནི་གཞི་ནས་འཚར་ལོངས་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོར་བྱས་པ་བཞིན་ང་ཚོར་སྲིད་དོན་བཙན་བྱོལ་བ་སྤྲད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད་པར་མཁྲེགས་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། ད་ཚོད་ང་ཚོ་སྐད་རྒྱག་སའི་ཡུལ་ཁོ་རང་བསྡད་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་ད་བར་གུ་ཡངས་བྱམས་སྐྱོང་གང་ཆེ་བྱས་ནས་ང་ཚོ་བཟོ་ལྟ་ཕྲན་བུ་འདི་ཆགས་ཡོང་དུས་དེ་ལས་ལྷག་ཙམ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལས་ལྷག་ཙམ་གཉིས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ལབ་ན་འོས་པོ་གང་ཡང་མི་འདུག ངས་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག

རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཐུབ་པ་དེ་ང་ཚོར་ཨང་ཀི་དང་པོ་བྱས་ཡོད། ངས་རྒྱ་གར་ལ་སྤྲེལ་ལད་ཤོད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་ལ་ཨ་མི་རི་ཀས་སྤྲེལ་ལད་ག་ཚོད་འཁྲབ་ཀྱི་འདུག་གམ། ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་སྤྲེལ་ལད་ག་ཚོད་འཁྲབ་ཀྱི་འདུག རེ་འདུན་ག་ཚོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོ་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཨུ་རུ་སུ་ལ་འབྱར་རྒྱུའི་གཡོ་བྱུས། གཉིས་ནས་གང་འགྲིགས་འགྲིགས་འདྲ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་རང་བྱེད་དགོས་ཨེ་ཡོད་བསམ་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ལ་བལྟས་ན་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཧ་ཅང་བསུན་པོ་བཟོས་ན་ཡག་པོ་ཨེ་ཡོད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

ད་ལྟ་དོན་དག་སྙིང་པོ་རང་གི་དྲི་བ་དེའི་སྐོར་ལ་བློ་གཡེང་གང་ཡང་མེད། ལར་ནས་ང་ཚོར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བདེན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་ཧམ་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་མེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ལག་ལེན་འཁེལ་ཚོད་གཅིག་དང༌། ཐུབ་ཚོད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པར་ང་ཚོར་སྣང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱས་བྱུང་ན་དེའི་དུས་ང་ཚོས་རྩོད་པ་རྒྱག་རྒྱུ་འདུག་ན་རྒྱག་ཤེད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་དེ་ལྷག་གནང་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མི་ནུས་མི་ཐུབ་བཞིན་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་དང༌། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་རྙོག་གྲ་བཤད་ཀྱིན་བསྡད་ན་སེམས་ལ་ཕོག་རྒྱུ་དང༌། ད་ལྟ་ཤ་ཚ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བརླག་རྒྱུའི་རྐྱེན་མ་གཏོགས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱ་ནག་ལ་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་བྱེད་ཆོག་གི་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཤད་ན་ནི་དེ་སྐོར་ང་ཚོར་བྱུས་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ལབ་ཚར་བ་རེད། དེང་སང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་རྒྱལ་སྲུང་བྱེད་མཁན་ལ་པེ་ཅིན་ནས་བཀའ་བཀོད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་ལྷ་ས་ནས་བཀའ་བཀོད་གཏོང་མཁན་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྤྱིར་བཏང་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་མིའི་ཆ་ཤས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐབས་ཤིག་ཡིན་དུས་ཁག་པོ་རེད།

རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་གྱིས་ས་ཡིག་རྒྱག་མི་ཆོག་ཅེས་ང་ཚོས་བཀག་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་བདག་པོ་བོད་མི་ཡིན། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་བ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་མིན། ཁྲིམས་འགལ་ཡིན། བཙན་འཛུལ་ཡིན་ཞེས་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་བཞིན་པ་རེད། བོད་པའི་ས་ཆའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མིས་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཅེས་ཤོད་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་རེད་ལ། ང་ཚོར་བབས་ཐོབ་ཡོད་པ་དེ་བཤད་ཆོག་གི་རེད།

ད་ལྟ་ལམ་སང་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ས་མཚམས་ཐག་ཆོད་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གལ་སྲིད་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་སྐབས་སུ་ངའི་མིང་ཐོག་ནས་ག་རེ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་བལྟ་ཆོག་གི་རེད། གསུང་བཤད་ལྟ་བུའི་ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེས་ཁོ་ཚོའི་ལག་ལེན་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཐེབས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ང་ཚོས་དེར་ངོས་འཛིན་ཆ་འཇོག་མ་བྱས་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཕྱིན་ཆད་ཡིག་ཆའི་ནང་སྡོད་ཀྱི་རེད། དེ་སྐོར་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

མཐར་བཀའ་སློབ་ཞིག་སྩོལ་སྐྱོང་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་པར། སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་མི་འདུག ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལོ་ཡར་འཚར་ལོངས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་དགོས་དོན་ལེགས་ཉེས་དཔྱོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕེལ་ཡོང་བའི་སྐབས་ཡིན་དུས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ངས་རྟག་པར་སྔོན་མ་ནས་ཤོད་མུས་ལྟར་མི་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་ནང་པའི་ཚབ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། མི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམས་ནས་བཤད་པ་རེད།

ངས་མར་ཁ་སློག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ལབ། ང་རང་གིས་བཟང་པོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་བྱས་པས་ལ་ག་ནས་དག ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཉམས་ལེན་དེ་འདྲ་བྱེད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡིན་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་གྱི་བཟང་པོའི་བློ་ལ་གོམས་འདྲིས་བྱས། མི་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་སོ་སོ་ཡང་སྐྱིད་པ། རོགས་པ་ཚོ་ཡང་བག་ཕེབས་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

བྱེ་བྲག་ཏུ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་རྩ་མེད་དང༌། ཤུལ་སྟོང་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་དུས་ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱས། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་བསམ་པ་བྱས། བོད་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། སྤོབས་པ་ཆུང་དུ་མ་བཏང་བར་ད་དུང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་བསམ་པའི་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་དགོས། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་དགོས་ཀྱང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་དང་བཅས་པའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་དགོས། ངས་ནུས་ཀྱི་མ་རེད།

ང་ཚོས་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམས་ནས་ཞུམ་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་མི་ཐུབ་པ་ཅི་ཡོད་བསམ་པའི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཞན་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྣང་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངན་གོམས་སུ་འཇགས་འགྲོ་མཁན་ཞིག་དང༌། བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་ན་མ་གཏོགས་མི་ཡོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་དུས། དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་དང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་བཤད་པ་རེད། མ་རེད་དམ། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། ཅེས་སྩལ།

༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་མདོ་སྨད་པའི་འགོ་འཐུས་མཇལ་བཅར་སྐབས་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དེང་སང་སྐད་ཆ་བཟང་ངན་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལ་ཐལ་ཆ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་དུས་ཚོད་ཁོ་རང་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་དམངས་གཙོ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡིན་པས། རེ་ཟུང་གིས་འདྲ་མི་འདྲ་གང་བྱུང་བཤད་པ་ལ་ཚིག་ཟ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་དོན་མེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང༌། དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་གར་ཡོང་བ་རེད།

དེ་ཡང་ས་གནས་སོ་སོའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་ཕྱིན་པ་རེད། མི་རང་ཡིན་ཙང༌། བསམ་བློ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་མཐུན་མི་མཐུན་འདྲ་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་ཕན་ལའང་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་རེད། ད་དུང་མ་འོངས་པ་ལའང་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དོན་དག་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་ཛ་དྲག་པོ་དང༌། གལ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ཡིན་ནའང༌། མི་མང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ལ་གཏམ་ངན་པ་འཁྱེར་ཏེ་ཟིང་སློང་བ་དང༌། བློ་ཕམ་པ། སེམས་ཤུགས་ཆག་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་གདོང་ལ་འཁྱེར་ཏེ་ཡོང་བ་ཡིན་པ་ལ་ངས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མི་མང་གི་དོན་ལ་དམངས་གཙོའི་སྐད་ཆ་བཤད་ནའང་རེད། ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ནའང་རེད།

གང་ལྟར། ཡང་སྙིང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ང་ཚོས་གཙུག་ཏུ་འཁྱེར་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་དེ་ལ་ངས་དོ་དོ་ཏན་ཏན་བྱས་ནས་དོགས་གཅོད་བྱས་པ་ཡྀན་ལ། ཁྱཻད་རང་ཚོས་ཀྱང་གསལ་བཤད་བྱས་པ་བཞིན། ངས་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་རེད།

དེ་རིང་ང་ཚོ་བཀའ་ཤག་ཚོགས་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ཚོ་འབྱོར་ཞོར་ལ་ངས་ད་ལྟ་འདིར་བསྡད་ན་ཞེས་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཨ་མདོ་བ་རྣམས་ཡོང་བ་རེད། གཞི་རྩ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ཤེས་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་རིང་འདིར་གོ་སྐབས་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ཙང༌། ཁྱེད་རང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ངས་འདིར་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་རྒྱག་གི་ཡིན།

ང་རང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་ཟེར་ན་བོད་རང་བཙན་རེད། བར་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་བྱས་ན་འབྲི་ཆུ་ཕར་བཅད་ཚུར་བཅད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཕྱེ་ནས་བོད་ཀྱི་དུམ་བུ་གཅིག་གི་བོད་ཆགས་པ་རེད། བར་སྐབས་བོད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེང་སང་ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། སྐད་དང་ཡི་གེས་ཤན་ཕྱེ་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ངས་སྔ་རྗེས་རིམ་པར་བཤད་པ་ལྟར་རེད།

མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ནས་ཡིན་ནའང༌། ད་རེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་འདི་ལ་སྐད་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་རེད་མ་གཏོགས། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ང་རང་ཚོ་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་མ་བསྒྲིལ་བར་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཟུར་དུ་ཡིན་མདོག་མདོག་དང༌། མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་དེ་སྔ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་འོག་བསྡད་མྱོང་མེད་མདོག་བཤད་དེ་ད་རེས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་སྤྱི་ས་བར་ས་བྱས་ཏེ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན།

དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་འོག་ཏུ་བསྡད་པ་རྣམས་སླར་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་གཅིག་རྒྱ་སྡེའི་འོག་ལ་ཚུད་དེ་ཕྱིན་ཆད་སྐབས་གཅིག་གི་རིང་སྐད་རྒྱག་ས་དང༌། རེ་བ་རྒྱག་ས་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་སྡེའི་འོག་ལ་ཚུད་པ་དེ་ཚོ་སྐབས་གཅིག་གི་རིང་རེ་བ་རྒྱག་ས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་དང་བྲན་གཡོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དབུས་གཙང་ཁུལ་རྣམས་བོད་རིགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། ས་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུམ་བུ་གཅིག་ལ་རང་བཙན་བྱུང་ནའང་དེ་ལ་སྟོབས་དང་གང་ཅིའི་ནུས་པ་ཞན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་སོང་སྟབས། ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་བོད་རང་བཙན་ལེན་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་བློས་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་རྩ་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། རྩ་དོན་དེ་ང་ཚོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་བོད་རིགས་འདི་ཚོ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཀྱི་བོད་རིགས་དང༌། བོད་རིགས་འདི་ཚོ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་འོག་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་རེད་ཅེས་སུ་གཅིག་གིས་བཤད་མེད་ལ། སུ་གཅིག་གིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲའི་རང་བཙན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་དགོས་པ་དེ་རེད། ང་རང་ཚོས་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང༌། སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལའང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་དགོས།

སྔར་ཕན་བོད་གཞུང་གི་ཁོངས་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། ད་ལྟ་ང་ཚོ་དུས་ཚོད་གསར་པ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་གསར་པ་ཞིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་མང་པོའི་ནང་དུ་ཁམས་པ་དང༌། བོད་ཅེས་པ། ཨ་མདོ་དང༌། བོད་ཅེས་པ། བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་ཞཻས་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར། ཡང་སྙིང་རྒྱ་མིས་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྡུག་པོ་བཏང་བ་མ་གཏོགས། ཨ་མདོ་དང་ཁམས་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། ཚང་མར་སྡུག་པོ་གཅིག་གྱུར་བཏང་བ་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མས་སྡུག་པོ་གཅིག་གྱུར་མྱངས་པ་རེད། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དེ་ཡང༌། བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་ཐོག་ནས་རེད་མ་གཏོགས། དུམ་བུ་གཅིག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དང༌། དུམ་བུ་གཅིག་གཉིས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་མ་བྱས་པ་མ་རེད། ང་ཚོ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད་དུས་ང་རང་ཚོ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་ཐོག་ནས་རང་བཙན་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་བསྡད་པའི་ས་ཁུལ་ཚོ་རང་བཙན་ཡོང་དང་མི་ཡོང་སྐོར་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། རྩ་བ་བོད་སྤྱིའི་རང་བཙན་ཡོང་དང་མི་ཡོང་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གིས་སྟེར་སློང་གི་རྩ་བ་མ་རེད། ང་རང་ཚོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་མ་བརྒྱབ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའི་ས་སྡེ་མི་གསུམ་པོ་དེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཚུད་དང་མི་ཚུད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ས་ཁུལ་དེ་གའི་མི་མང་གི་བསམ་བློར་རག་ལུས་པ་ལས། བོད་གཞུང་གིས་སྟེར་སློག་གི་སྐད་ཆ་མ་རེད།

དཔེར་ན། ང་རང་སྐྱེས་ས་ཨ་མདོ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ཨ་མདོ་མི་མང་ལ་ཡོད་ན་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཁོངས་ཡོང་རྒྱུའི་རང་དབང་ཡོད་པ་རེད། ཨ་མདོའི་མི་མང་གི་སེམས་ནང་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་ཡོད་ན། ལྷ་སར་ཕྱིན་ཆད་རང་བཙན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེས་ཨ་མདོ་ཡོང་དགོས་བཤད་ཀྱང་སུས་ཡོང་གི་རེད། ཨ་མདོ་མི་མང་གིས་ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་ན། སུ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད། དེ་ག་ནང་བཞིན། དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཡོད་པའི་ཁམས་པ་ཚོས་ང་ཚོ་རྒྱ་འོག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་རང་བཙན་ཁོངས་ལ་འགྲོ་གི་མིན་ཞེས་ལབ་ན་སུ་གཅིག་གིས་བསྒྲིལ་དགོས་ལབ་མཁན་ཡོང་གི་མ་རེད།

དེ་ག་ནང་བཞིན། བོད་སྤྱི་ཡོངས་ཁོ་རང་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྐྱིད་པ་འདུག་ཅེས་ལབ་ན། སུ་གཅིག་གིས་རང་བཙན་སྐད་ཆ་ཤོད་དོན་མེད། སོ་སོའི་སེམས་ཤུགས་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་མིན་ཞེས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་རང་བཙན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དེ་བཞིན། དེ་སྔ་རྒྱ་མིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་བསྡད་པའི་ཨ་མདོ་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཡོད་པའི་ཁམས་པ་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་བསྡད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག ནད་ཐེག་གི་མི་འདུག ང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་གཅིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ས་གནས་དེ་གའི་མིས་སྐད་བརྒྱབ་ནས་གཅིག་བསྒྲིལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རང་དགར་ཡོང་ཐབས་མེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོས་དེ་སྔ་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་ཆའི་ནང་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར་ཚང་མས་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་བའི་སྐབས་ལ་ངས་འགོ་འཁྲིད་པའི་འོག་ཏུ་བཀའ་ཤག་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་གཅིག་པུས་ནུས་པ་ལྡང་གི་མེད་པ་དང༌། དེ་སྔ་བོད་གཞུང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་སྐྱོན་ང་རང་ཚོས་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྔ་མོ་སྔ་མོ་ནི་མི་ཤེས། རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དུས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཚུགས་པ་ནས་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་དབུས་གཙང་གི་མི་ཁེ་གཙང་གི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ཁམས་པ་དང༌། ཨ་མདོ་པ་རེ་ཟུང་ཡོད་ཤས་ཆེ། འདི་ང་ཚོས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་འདུག་ཅེས་གསལ་པོ་བྱས་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

སྐུ་གོང་མའི་སྐབས་ལའང་ས་མཚམས་མི་མང་དེ་ཚོ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ་ཁམས་ཁུལ་མི་དྲག་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལྷ་སར་བསྐོང་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་གནང་འདུག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཁམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་སུ་དབུས་གཙང་གི་དམག་མི་གཏོང་མི་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་ཁམས་པ་རང་ནས་རང་ས་རང་སྲུང་བྱས་ཏེ་འཇོག་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་གནང་འདུག་ཀྱང་དེ་ཚོ་ལག་ལེན་ཡག་པོ་འཁེལ་མི་འདུག

འདི་ང་ལ་མི་རྒན་རྒྱུས་ཅན་སྤོམ་མདའ་རབ་དགའ་ནས་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་བྱས་བྱུང༌། སྐུ་གོང་མའི་སྐབས་ལ་དགོངས་པ་འདི་འདྲ་བཞེས་འདུག་སྟེ་གང་ལྟར་ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བར་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་རེད། ཁམས་ཁུལ་ལ་མདོ་སྤྱི་ངོ་ལས་ཀྱིས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། མི་མང་དང་ལས་བྱེད་པའི་དབར་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང༌། ཤ་ཚ་སླེབས་ཐུབ་པའི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་རྒྱུན་བསྲིངས་བྱུང་མ་ཐུབ་པར་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་རེད།

དེ་བཞིན་ཨ་མདོ་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ད་ལྟ་ཡི་གེའི་ནང་བྲིས་པ་ལྟར་དེ་སྔ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ལ་ལྷ་ས་ནས་དམག་དཔུང་བཏང་བའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་མཆེད་དེ་བསྡད་པའི་མི་རྒྱུད་རེད། མཁས་གྲུབ་རྗེས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་ཞིག་ནང་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ལ་བོད་ཀྱི་མངའ་འབངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་བཀོད་འདུག མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིད་དོན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་མིན་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་རེད། བར་ལམ་བོད་སིལ་བུར་ཕྱིན་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཚུགས་པའི་སྐབས་ལ་མདོ་སྨད་ཁུལ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ཧོར་ཁོངས་སུ་བརྩི་གི་མེད་དམ། གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག

སྐུ་འབུམ་མཁན་པོ་སོགས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཐད་ཀར་བསྐོ་གཞག་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་སྐབས་རེ་ལྷ་ས་ནས་གོ་གནས་ཀྱི་མིང་སྤྲད་པ། སྐབས་རེ་དོན་བྱེད་པ་བཏང་བ་འདྲ་མ་གཏོགས། ཡུལ་གྱི་དཔོན་པོ་ལས་བྱེད་གཏན་སྡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཚོ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྲྭ་སར་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོ་ཨ་མདོ་ཚོས་བོད་དབུས་གཙང་གཞུང་ལ་བློ་གཏད་ཆེན་པོ་བཅོལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ་བོད་དབུས་གཙང་གཞུང་ནས་ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་པས་བློ་ཕམ་ཡོད་ཅེས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་དགེ་བཤེས་ནང་ཁུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དགེ་འདུན་རྒན་པ་ཚོས་ང་ལ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་དངོས་གནས་རེད།

དེ་སྔ་བོད་གཞུང་ནས་ཁྱབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་རྟོག་མ་ཐུབ་པར་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་ང་ཚོས་ནོར་འཁྲུལ་རང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་པ་དང༌། ང་ཚོའི་བཀའ་ཤག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིས་ནུས་པ་ལྡང་གི་མེད་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ངོ་བོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་གཞུང་གཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་བྱས། དེའི་བཀའ་བློན་ནང་ལའང་ཨ་མདོ་དང་དབུས་གཙང་ཁམས་པ་བཅས་ཀྱི་མི་ཡོད། ཡང་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང༌། རན་པོ་མེད་བཞིན་དུ་རྐུབ་སྟེགས་སྲུང་མཁན་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡང་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ཆོལ་ཁ་གསུམ་གའི་མི་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གང་འཚམས་ནས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དགོས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། དེ་ཅོལ་ཆུང་རེད།

དཔེར་ན། དགེ་ལུགས་ལ་ཆ་བཞག་ན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གསུམ་དགོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སུ་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལའང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་གནས་ཚུལ་རྦད་དེ་ཐ་དད་རེད། ཡང་རྩ་བའི་འགན་འཁུར་མཁན་ནང་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ངེས་པར་དགོས་པ་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་མི་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་དབྱེ་བ་མེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་བཞིན་དམངས་གཙོའི་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་མི་མང་ཉུང་གི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན་སྟོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་མི་མང་བ་དང༌། ཨ་མདོ་ཉུང་ཤོས་ལྟ་བུ་རེད་དེ། འོན་ཀྱང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་འདྲ་མཉམ་ཡོང་རྒྱུའི་དོན་ལ་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་ཀ་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་བྱས་ཏེ་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་དང༌། མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཁག་གཙོ་ཆེ་བ་ལྔ་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བླ་མ་བྱས་ཏེ་ཆགས་པ་རེད།

སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་ལ་གཞུང་ཟེར་ནའང་ཕལ་ཆེར་སྒེར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྒེར་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལྟ་བུ་དང༌། བླ་མ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་བླ་བྲང་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་རེད། དེ་ང་ཚོ་སྡུག་དྲགས་པ་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་སྐབས་དེ་དང་དེའི་གནས་དུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཐོག་མར་ཆགས་ཡོང་དུས་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱུང་བར་བརྟེན་དམིགས་བསལ་དགེ་ལུགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་སྐབས་དེས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་པས་རིས་མེད་ཅིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་བཏིང་པ་ཡིན།

ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་སྤྱི་པའི་གཞུང་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་འདི་ལ་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་རིས་མེད་རྩམ་ཟན་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་དེ་ང་ཚོའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་གི་ཡོད།

ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་རིང་འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ནའང་དགྲ་གཉེན་ལ་ཕྱིན། གཉེན་དགྲ་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་འཕོ་འགྱུར་གྱིས་རྐྱེན་པས་དེ་སྔ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དེང་སང་མི་དགའ་བ་བྱེད་པ་དང༌། དེ་སྔ་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་དེང་སང་མི་དགའ་བ་བྱེད་པ་སོགས་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། བོད་དོན་འདི་བོད་པའི་དོན་དག་ཡིན་སྟབས་བོད་པས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཨ་མེ་རི་ཀ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་ལ། དགྲ་བོས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། རོགས་བྱེད་མཁན་བྱུང་ན་ཡང་རོགས་བྱེད་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱུགས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།

དཔེར་ན། ཨུ་རུ་སུར་ཆ་བཞག་ན་ཐོག་མར་ང་ཚོར་དགྲའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀས་སྐབས་དེར་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གང་འཚམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོར་རོགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་མཇུག་ལ་རྒྱུགས་དགོས་པའང་མེད། དུས་ད་ལྟ་ཕན་འཛམ་གླིང་འདིར་འཕོ་འགྱུར་མང་པོ་ཕྱིན་སོང་སྟེ་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་བ་ནས་མེད། སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཡིན་བསམ་གྱི་འདུག སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་བདེན་མཐུའི་ནུས་པ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་འདུག ང་ཚོའི་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་ཡང་དག་པ་བྱུང་འདུག་བསམས་ནས་ང་རང་ཡང་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། བློ་སྟོབས་ཀྱང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག

དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོའི་ནང་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་མི་སུ་ཞིག་ནས་བློ་མ་རང་བའི་སྐད་ཆ་བྱུང་ནའང་ང་ཚོའི་གདོང་སྦས་དགོས་པ་དང༌། ངོ་དམའ་དགོས་པ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མེད་སྙམ་པའི་སྤོབས་པ་ཡོད། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཨེ་ཡོད། ངག་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཨེ་ཡོད། ང་ཚོ་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུར་ང་ཚོ་ངོ་དམའ་དགོས་པ་དང༌། མདོ་སྦུག་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད། དེ་ཚོ་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་རེད།

ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་པ་རྣམས་ནས་དེང་བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཟེར་ན། སྡོད་སའི་ཆ་ནས་བྱས་ན་ང་ཡང་ཟི་ལིང་སྐུ་འབུམ་མ་སྤུ་ཧཕང་འོག་ལ་སྡོད་མཁན་རེད། གོ་མིང་ཏང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྩ་དོན་བོད་རྒྱ་ཁོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་འདྲ་འདྲ་རེད། ལུགས་སྲོལ་ཐད་པེ་ཅིན་དམར་པོ་དང༌། གོ་མིང་ཏང་རང་དབང་དམངས་གཙོ་ཡིན་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཟེར་མཁན་འདྲ་འདྲ་ཞིག་ལ་གཅིག་ལ་ང་ཚོས་མོས་པོ་བྱས། གཅིག་ལ་ང་ཚོས་དགྲ་ལྟ་བུར་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ལྟ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། གོ་མིང་ཏང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དཀྲུག་ཤིང་དང༌། དངུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཁ་བྲལ་གཏོང་བ་སོགས་ལས་ཀ་བཙོག་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག

གཉིས་ནས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འཐབ་རྩོད་ནི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་མིན་པར་རྩ་དོན་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་གོ་མིང་ཏང་གི་ཐོག་ལ་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག མི་འགའ་ཤས་དེ་སྔ་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་མི་སེར་ལྟ་བུ་ཆགས་ཏེ་བསམ་བློའི་ནང་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱུང་བའི་ལྷོད་ཡངས་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ཆ་ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། མ་ནོར་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད།

གོ་མིང་ཏང་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་ཞིག་དང༌། ལྟ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཐུག་པ་རེད། ང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ཟིན་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡིན། སྲིད་བྱུས་དེ་ལག་ལེན་འགེལ་སྟངས་ལ་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱས་ཡོད། གོ་མིང་ཏང་རང་ལ་ང་ཚོས་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོད།

འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེང་ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་དང༌། ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་དར་བའི་སྐབས་ལ་ཡིན་དུས་གོ་མིང་ཏང་ཁོ་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ཕྲན་བུའི་བསམ་བླཽ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་གི་མེད་དམ་སྙམ་ནས་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་མ་བྱས་པ་མིན། ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་རྒན་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཀླད་པ་མཁྲེགས་ཐག་ཆོད་དེ་དེ་སྔའི་བསམ་ཚུལ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག

དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་མཐའ་གསལ་མཐིལ་མཐོང་གི་གནས་ལུགས་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཨ་མདོ་ཚང་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནད་དོན་འདི་དག་གསལ་རྟོགས་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་པ་ལས། ང་ཚོས་རང་དགར་དགའ་མིན་དགའ་མདོག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། ང་ཚོ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་གོ་མིང་ཏང་ལ་སྡང་སེམས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་གཅིག་ལ་ཐུག་པ་དང༌། རྩ་དོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་གཅིག་ལ་ཐུག་ཡོང་གི་ཡོད་བསམ་པ་དེ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།

ང་རང་ཚོས་ཁ་གཏད་གཅོག་ས་མི་རིགས་དེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་པོ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ལ་རྒྱལ་ཁ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ག་ནང་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ལམ་འགྲོར་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་དོན་གྱི་ཐོག་ལ་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་བ། དཔེར་ན། གཙོ་བོ་ཨ་མི་རི་ཀ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང༌། ང་ཚོས་འདི་རིགས་ལ་སེམས་ཤུགས་ཆག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ནམ་ཡང་ཆག་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་དངོས་འབྲེལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་གཅིག་དང༌། བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ང་རང་ཚོས་ཧམ་པས་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་བཤད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

དཔེར་ན། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་དོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཤིག་ཐུག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། ངས་སྐད་ཆ་གཅིག་མ་གཏོགས་གཉིས་ཤོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ཐུག་སར་ཡང་སྐད་ཆ་གཅིག་མ་གཏོགས་གཉིས་ཤོད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེ་འདྲ་ཐུག་གི་འདུག་པ་དེ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་ཨུ་རུ་སུའི་མི་ཚགས་པར་རྒྱག་མཁན་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཐུག་ན་ཡང༌། ངས་སྐད་ཆ་གཅིག་མ་གཏོགས་གཉིས་ཤོད་ཀྱི་མེད།

དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་དང༌། མང་ཡང་ཉུང་ཡང་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མིན། བོད་མི་མང་རྣམས་ལ་དེ་སྔ་བོད་རང་བཙན་ཡོད་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱང་ལྷག་ཙམ་གྱི་བོད་ནང་ལ་བདེ་སྐྱིད་དངོས་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ང་ལ་བསམ་འཆར་རྩ་བ་ནས་མེད། དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་མ་གཏོགས་ངས་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན།

འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མ་གཞི་སྐབས་འགར་སྟོབས་དང༌། ནུས་པའི་ཐོག་ནས་བདེན་པ་ཟེར་བ་དེར་རྒྱལ་ཁ་མ་ཐོབ་པ་དང༌། སྐབས་རེ་རྫུན་པ་དེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། སྙུགས་བསྲིངས་ཏེ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་རིམ་པས་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་གོང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིས་བོད་དང་བོད་དོན་ཟེར་བ་མར་མེ་ལྟ་བུ་ནག་སུབ་བཏང་སྟེ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་རེད། དེ་དུས་ཨ་མེ་རི་ཀས་མཚོན་པས་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁོ་རང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་དེའི་ཡན་ལག་གི་གྲས་སུ་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་ལྟ་རྟོག་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ད་ཆ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ཆེན་པོ་དེའི་ཡན་ལག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འགྱུར་བ་རེད། དེའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོས་བོད་དོན་གྱི་ཐོག་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་རོགས་རམ་བྱེད་ཤུགས་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ལོ་ཉི་ཤུའི་གོང་ལ་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། བོད་དོན་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་ཕལ་ཆེ་བ་སྲིད་དོན་གྱི་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཤ་སྟག་རེད།

ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང༌། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་འདུག་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་གྱི་ཤ་ཚ་དང༌། དོ་སྣང་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ལ་བདེན་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་སྔ་ ༥༩ ལོའི་ཟིང་འཁྲུག་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་བེད་སྤྱོད་འོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སྲིད་དོན་གྱི་དུས་སྐབས་དེ་ཡོལ་བའི་རྗེས་ལ་བོད་དོན་བརླག་ཚར་བ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་བའི་རྗེས་ལ་སྲིད་དོན་ལ་དོ་སྣང་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་མིས་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པའི་ཤེས་རིག་ལ་དཽ་སྣང་དང༌། བོད་མི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་བོད་མིར་ཤ་ཚ་སླེབས་པ་འདི་ང་ཚོ་ལ་བདེན་པ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་རེད། སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆུང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་ནའང༌། མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་ཐོག་གི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་འདི་ལ་ད་དུང་ཡང་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་ཡོང་རྒྱུར། ང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད།

ད་དུང་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན། ༡༩༥༩ ལོ་རྒྱ་མིས་བོད་དུ་དྲག་གནོན་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང༌། ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་ད་ལྟའི་བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་གསོད་དགོས་བསད། གཏུབ་དགོས་བཏུབ། བཙོན་ལ་འཇུག་དགོས་པ་བཙོན་འཇུག་བྱས། བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་བསམ་བློ་མ་འགོས་པ་དང༌། གསར་བརྗེའི་སློབ་གསོ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བཏང༌། རྒན་གཞོན་བར་ལ་འབྲེལ་མཚམས་གཙང་མར་བཅད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཚོན་པས་ཕྱི་ལ་ཕྱིན་པའི་བཙན་བྱོལ་བ་ཉུང་ཤས་རྣམས་སྡུག་གྱོང་དུ་བཏང་སྟེ་བཞག་ན། ལོ་ཇི་སོང་གི་ནུས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ནས་འཇའ་ཡལ་བ་བཞིན་དུ་འགྲི་གི་རེད་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་བའི་རྗེས་ལ་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་དུ་པཎ་ཆེན་ལོག་སྤྱོད་པ་ཞེས་བོད་མི་མང་གི་མི་གྲལ་ནས་ཕུད་ཟིན་པ་ཞིག་སླར་ཡང་ཕྱི་བདར་བཏང་ནས་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་པ་དང༌། སླར་ཡང་རེ་བ་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་དང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་རྒྱ་མིས་མནན་ནས་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་དོན་ཟེར་བའི་རྙོག་གྲ་དེ་ད་དུང་སེལ་མ་ཐུབ་པར་བསྡད་ཡོད་པ་ལ་རྒྱ་མིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་འདི་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་གཟི་བརྗིད་རེད།

དེ་བཞིན་དུ་ ༥༩ ལོར་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་མེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་མཁན། རུལ་པ། ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་ཅིག་རེད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་བྱས་པ་རེད། བོད་མི་ལྐུག་པ་ཚོས་ཆོས་ལ་རྨོངས་དད་བྱས་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ་སྟེ། དེང་སང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་བའི་རྗེས་ལ། འཛམ་གླིང་ནང་ཚན་རིག་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པ། ཀླད་པ་གྲུང་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་འདི་ལ་བྲོ་བ་མྱང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་མིས་བོད་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་རྩ་མེད་བཟོས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ད་ཆ་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད།

དེར་བརྟེན། སེམས་ཤུགས་ཆག་མི་རུང༌། སེམས་ཤུགས་ཆག་ན་འགྲུབ་སྲིད་པ་ཞིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ཐུབ། སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་སྤྱིར་བཏང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་འགྲུབ་སྲིད་ཀྱི་རེད། འདི་ནི་བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་ཡིན་པས་ལན་དགུ་ཆད་མཐུད་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་འདི་ཚོ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱ་དགོས།

དེ་ནས་ད་རེས་ཉེ་ཆར་གནས་ཚུལ་ཟང་ཟིང་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་རེད། དེས་རྐྱེན་པས་ང་བློ་ཕམ་བྱུང་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ཁྱེད་རང་ཚོར་བློ་དོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། བློ་ཕམ་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོ་མི་གཅིག་པ་རེད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྡོད་དུས་རྙོག་གྲ་རྒྱུན་དུ་ཡོང་གི་རེད། ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་ཡང་རྙོག་གྲ་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་མ་འོངས་པར་རྙོག་གྲ་ཡོང་གི་རེད། མིའི་ལུས་བླངས། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་དགོས་པའི་ཚེ་རྙོག་གྲ་སངས་ཀྱིན་སངས་ཀྱིན་ཡོང་གིན་ཡོད་གིན་བྱ་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་རེད། ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་མིན་པས་ང་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་མི་འདུག

དཀའ་ངལ་དང༌། རྙོག་གྲ་བྱུང་ན་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལ་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་མི་རུང༌། གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང༌། ཧམ་པ་བཤད། ཐུབ་ཚོད་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། དྲང་བདེན་གྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས། ཚུར་ངར་པོ་བྱས་པ་ལ། ཕར་ཡང་དེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་གྲི་དང༌། མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱས་ན་ཅོལ་ཆུང་རེད། དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ལ་ཉན་ཤེས་མེད་པར་ཚུར་ཧམ་རྩོད་བྱས་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་བློ་ཕམ་དང༌། ཞུམ་པ་བྱ་དོན་མེད། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་མི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་དཀའ་ངལ་ལ་གཡོལ་ན་མི་འགྲིགས། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་ཡིན། དེ་ནི་རྙོག་གྲ་མང་ཙམ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་མང་ཙམ་རྒྱག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ད་རེས་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་མི་ཚོ་འདིར་ཡོང་དུས་བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ལ་ཡག་པོ་རེད་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌། གང་ཡིན་ཟེར་ན། བློ་མ་རང་བ་དང༌། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་ཞིག་སྐད་ཆ་དྲི་བར་ཡོང་བ་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ངོམས་འོས་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་འདྲས་རྐྱེན་པས་ང་བློ་ཕམ་དང༌། གུ་དོག་བྱུང་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློ་གཡེང་བྱེད་མི་དགོས།

ཁྱེད་ཚོས་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་དགོས་ཟེར་ཡང༌། ད་རེས་བརྟན་བཞུགས་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། རྗེས་སུ་དུས་སྐབས་བྱུང་ན་བལྟ་ཆོག་གི་རེད། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རེ་བ་རྒྱག་ས་ཡིན་པས་ཚེ་རིང་པོ་ཡོང་བ་ཤོག་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ག་བརྟན་བཞུགས་ངོ་མ་ཡིན། དེ་སྐོར་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་བྱེད་མི་དགོས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཁྲེགས་ཐག་ཆོད་ཅིག་ཡོད་སྙམ་དུ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། སྐད་ཆ་མང་པོ་བྱུང་ན་ཞུམ་ཆོག་ཆོག་ཅིག་ཡོད་སྙམ་པ་གཏན་ནས་བྱེད་མི་དགོས།

བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཁ་སང་འདིར་ཚོགས་འདུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་གསལ་བཤད་གང་འཚམས་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། གསལ་བཤད་བྱས་པར་མ་ཉན་པར་མུར་མཛོག་བགྲེངས་ཏེ་ཤ་ལན་ལེན་དགོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཤོད་དུས་གནས་སྐབས་བྱ་ཐབས་མི་འདུག མི་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པ་ལ་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། རིམ་པས་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་འཇགས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོས་སྐད་ཆ་ཤོད་ས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

མཐའ་མ་ང་ཚོའི་སྐད་ཆའི་བཞག་མཚམས་ནི། ཨ་ཁུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐྱེན་འདས་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁྲིམས་ས་ནས་ཐག་ཆོད་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ། ཚོགས་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་མི་ཚོ་དང༌། ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པ། དབུས་གཙང་གི་མི། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཚང་མའི་འཐུས་མི་ཡོད་པའི་ཚོགས་འདུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་ཞིག་འཚོགས། དེའི་སར་བོད་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནོར་འཁྲུལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མེད་པའི་འགྲེལ་བཤད་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བརྒྱབ། སྲིད་བྱུས་ལ་ནོར་འཁྲུལ་མེད་ཀྱང༌། ལས་བྱེད་རེ་ཟུང་གི་ཐོག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

ཡང་སྐབས་རེ་དོ་སྣང་ཆུང་སྐྱོན་དང༌། ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགའ་ཤས་ལ་གྱོང་ཕོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་ན། ངར་པོ་དང༌། འུར་ཤོབ་མ་བཤད་པར། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གི་སྒོ་ནས་ས་གནས་འདིར་ཟླ་དུས་ཚེས་གྲངས་འདི་ལ། ལས་བྱེད་འདིས་བྱ་སྤྱོད་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་སོང༌། དེ་ལ་ང་ཚོ་ནད་ཐེག་གི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་མེད་པ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་གནས་ཚུལ་ཡིན་མ་གཏོགས། ངས་མགོ་སྐོར་བཏང་བའི་སྐད་ཆ་མིན།

ས་གནས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ། གནས་དུས་བྱེ་བྲག་པའི་འོག་ཏུ། ལས་བྱེད་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གིས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་གཅིག་ཡོད་ན། སྐབས་དེའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཆོག་གི་རེད། དགོས་པ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་པར་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ངེས་ཤིག་ཡིན་ན་ནི། དགོངས་དག་ཅེས་ལབ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། དེ་ལ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལ་སྤམ་ཤོར་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མེད།

དཔེར་ན། ང་ལོ་གཅིག་ལ་དྭགས་སུ་འགྲོ་སྐབས་སླེའི་འགོ་འཛིན་ཀརྨ་དང༌། བྱང་ཐང་འགོ་འཛིན་ཟླ་བ་ཆོས་འཕེལ་གཉིས་ནས་ས་གནས་ཐོག་ཏུ་འཐུས་ཚང་མ་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ། ལས་བྱེད་པ་བོད་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་རེད། བོད་གཞུང་གི་འགོ་ངས་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་རེད། གོ་མ་ཆོད་བྱུང་བ་དེར་མང་ཚོགས་ལ་ངས་དགོངས་དག་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། དེ་ལ་ངོ་ཚ་དོན་གང་ཡང་མེད།

དེ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པའི་ངོས་ནས་ནོར་བ་དང༌། ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ན། ངར་དགོས་པ་མེད། དཔུང་ངོམས་མི་དགོས། གྲི་མགོར་ལག་པ་འཆང་མི་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོངས་དག་ཟེར་གྱི་རེད། དེ་འདྲའི་ཞིབ་ཞིབ་མོལ་མོལ་བྱེད་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། དེ་སྐབས་ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པ་དང༌། ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ནོར་འཁྲུལ། ཡང་ང་ཚོས་མ་ཤེས་པར་ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་མདོ་སྦུག་གཉིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད་ན་གསལ་པོར་བཤད། ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་བརྒྱབ། ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ན་དགོངས་དག་ཞུས། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ལའང་མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་ཤོད་མཁན་ཡོད་ན་སྐབས་དེར་བཤད། ལན་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེའི་སྐབས་སུ་བརྒྱབ། ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ན་དགོངས་དག་ལབ།

དེ་འདྲའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་ནས་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཞིབ་མོལ་མོལ་གྱིས་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡོད་རྣམས་བཤད། དེ་ནས་ཐག་གཅོད་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་ན་སྙམ་པ་ངའི་རེ་བ་དང་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡིན། ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག མང་ཚོགས་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པ་བྱས། དེའི་བར་ལ་མི་རེ་ཟུང་གིས་དཀྲུག་ཤིང་བརྒྱབ། དེ་ལ་བློ་ཕམ། བློ་ཕམ་པའི་དབང་གིས་བསམ་བློའི་ནང་འུར་འདྲོགས་ལངས་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། སྐྱོན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་དང༌། མདོ་སྟོད་སྨད་གང་ཟེར་ཡང༌། རྩ་བའི་མི་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བྱས་ན་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རྒྱ་མི་བྱེད་འདོད་མེད་པ་ཞིག་རང་གཞན་ཚང་མར་ཡོད་པས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཕྱག་འཚལ་འོས་པ་དང༌། བློ་གཏད་བཅོལ་འཕེར་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གནས་ཚུལ་གང་ཅིར་ངང་རིང་བྱས། ཞི་ལྷིང་པོའི་ངང་ནས་ཕན་ཚུན་འགྲེལ་བཤད་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ན། ད་ཕན་བྱུང་བའི་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ས་གཞི་རྡུལ་དག་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་མི་རེ་ངོ་རེ་ནས་ཁུར་བླངས་ཏེ་འགྲེལ་བཤད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།

ད་དུང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ནས་བོད་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ཤེས་འདོད་ཡོད་པ་དང༌། གཞུང་གི་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པའི་མཐོང་ཚུལ་འདྲ་ཡོད་ན་ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་འཛོམས་ཐོག་འདིར་བཀའ་ཤག་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ན་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཆོག་གི་རེད། དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཞིབ་ཆ་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ས་གནས་སོ་སོར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དུས་གདེང་འཁེལ་བ་ཡོང་གི་རེད།

དེ་ལྟར་ཞིབ་ཞིབ་མོལ་མོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་རྭ་ཅོ་ཀྱོག་ནས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། གནས་ཚུལ་མ་གོ་མ་ཐོས་མེད་པ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ། རྒྱུ་མཚན་བསྟན། ར་སྤྲོད་འཕེར་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་དང༌། གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ། གཞན་གྱིས་རྒྱུད་བསྐུལ་གང་ལྟར་ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་བྱས་ན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིར་མི་རིགས་གཅིག་དང་འབྲེལ་བའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ལས་དོན་ཆ་ནས་བལྟས་ན། འདི་ཚོའི་རིགས་རྒྱལ་ཚོང་བ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཚོང་པ་བྱུང་ན་དགྲ་གཉེན་གྱི་ནང་ནས་དགྲ་ཕྱོགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་རེད། དེ་རིགས་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད།

གལ་ཏེ་དེ་རིགས་ངེས་མེད་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ང་ཚོས་དཀར་ནག་ཚད་ཐིག་གིས་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་ཕྱེ་སྟེ། འདི་ཕན་དང་འདི་ཚུན་ཞེས་བཤད་ཆོག་གི་རེད་ལ། བཤད་འོས་པ་རེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསྟུན་ན་ཡང་བདེན་པ་རེད། འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་དང་བསྟུན་ན་ཡང་འོས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ངར་ངར་ཕད་ཕད་བྱས་ཏེ་གསོད་ཀྱི་ཡིན། གཏུབ་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།

ད་རེས་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐྱེན་འདས་བྱུང་བ་རེད། ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཞིག་རེད། གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱིན་ཤེས་ཀྱིན་ལ་ལོ་ཤས་རིང་གི་བྱེད་སྟངས་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་འགན་ཁུར་བྱེད་མཁན་ཚོ་དངོས་གནས་བློ་ཕམ་དགོས་པ་བྱུང༌། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་བླ་བྲང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་རེད། མིང་ལ་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་ཐོགས་པ་རེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མིང་སྨོས་པའི་སྐབས་ལ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ནས་དྲངས་ཡོང་དུས་བློ་ཕམ་པའི་གཞི་ལྟ་བུ་རེད།

གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ནི་མདོ་སྔགས་གང་གི་ཆ་ནས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ཚད་ཟིན་ས་ཞིག་རེད། བར་ལམ་སྐུ་ཐོག་འདི་ཡང་ང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལ་འགྲོ་དུས་མཇལ་མྱོང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་དཀྱིལ་ལ་ཡོད་པས་ཧ་ཅང་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཤོད་ས་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། འོན་ཀྱང༌། བཀའ་མོལ་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཞེན་ཁོག་དད་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་འདུག དེའི་དྲུང་དུ་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། སྤྱིར་བོད་མི་རིགས་ལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ། དེའི་ནང་ཚན་ཨ་མདོ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་བསམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་བྱས་སོང༌། ཁོ་རང་གསོན་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་བསྙད་སེ་བསྐོ་སེའི་རྙོག་མ་གཏིང་སློང་ཤ་སྟག་བྱས་བྱུང་ལ། གྲོངས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་མི་ཚེ་ལས་གཏམ་ཚེ་རིང་བ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། མི་གྲོངས་པའི་རྗེས་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ་དང༌། མི་མང་པོའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་བློ་བསྐྱེད་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཚུལ་ཁྲིམས་གྲོངས་ཁའི་སྐད་ཆ་དེས་མང་པོའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་སྐྱེ་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་མི་དགེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང༌། སེམས་འཁྲུག་པའི་རྐྱེན་བྱུང་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་པོ་རེད། སྙིང་རྗེ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཆགས་སོང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོང་སྟངས་དེ་ཐབས་སྡུག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བློ་ཕམ་ཡོད།

ང་ཚོ་དམངས་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ཤོད་རེས་གཏོང་བ་དེ་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་རེད། གཉིས་ནས་ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་མ་གཏོགས། གསོད་དགོས་དོན་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་འགྲིགས་པར་ལམ་སང་གསོད་གཏུབ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས། རྐྱེན་འདས་བྱུང་བ་དེ་ལ་རང་གཞན་ཚང་མ་བློ་ཕམ་སྐྱེ་དགོས་པ་དང༌། ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་ཆགས་སོང་སྟེ། ད་ཆ་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མི་འདུག

རྐྱེན་ངན་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བཞིན་དུ། ངར་ནས་ཤ་ལན་ལེན་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་དགོས་པ་འདུག་གམ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བཤད་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། མཐའ་མཇུག་རྒྱ་གར་བཙོན་ཁང་ནང་བཙོན་པ་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་དགེ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས། ངར་པོ་བྱེད་མི་རུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་མིན་དགའ་མདོག་བྱས་པ་མིན་པར་སྲིད་བྱུས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ནི་ཡག་པོ་རེད། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོ་དམངས་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད། གསུམ་ནས་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་མ་གཏོགས། རྡོ་དང་དབྱུག་པའི་ལས་ཀ་བྱ་དོན་མེད་པ་ཞིག་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ་དེར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ངོ་རྒོལ་ཡོད། དེ་འགྲིགས་ཤག་བསམ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། བོད་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་མི་འགའ་ཤས་ནས་བོད་གཞུང་གིས་བསད་པ་རེད་ཅེས་མཐའ་བཀག་ཤོད་སྟངས་དང༌། བྱེད་སྟངས་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་པོ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ཁོག་ཡངས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་རླུང་ལངས་ཐོག་གི་སྐད་ཆ་རེད་བསམས་ནས་ཚུར་བྱེད་སྟངས་ལྟ་བུ་ཕར་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། ཕར་ལན་མ་སློག་ན་སྤྱི་དོན་ལ་ཕམ་ཉེས་དང༌། འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་བསམ་བློ་བཏང༌། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་པའི་བྱེད་སྟངས་ཕྲན་བུའི་མ་འགྲིགས་པར་ལམ་སང་ཀི་ཧོ་ཧོ་བྱས་ན་ཁྱོན་ནས་ཡག་པོ་མ་རེད། ད་རེས་ཤ་ལན་ལེན་དགོས་ཟེར་དུས་ང་བགད་མོ་ཤོར་བྱུང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་རེད།

སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་དེ་ཚོར་བལྟ་དུས་བྱང་ཐང་མི་མེད་ལུང་སྟོང་དཔོན་དང༌། ཁྲིམས་མེད་པའི་སར་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་རེད། སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་དེ་ཚོའི་སྣང་བ་ལ་འབྲོང་ལྟ་བུ་འགའ་ཤས་མ་གཏོགས་སུ་ཡང་མེད་པའི་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པའི་སྣང་བ་ཤར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་གཏོང་མི་རུང༌། ལྷིང་པོ་དང༌། ཞི་འཇམ་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་གཞན་དག་ཟེར་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དེ་རིང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར། སྐད་ཡིག་རིགས་རུས་གོམས་གཤིས་གཅིག་གྱུར། ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་མཆིས་སོ་ཅོག་མཐའ་དག་ལ་ངས་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་བའི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ཉེ་བ་རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་དྲུག་ནང་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་སོ་ནམ་དང༌། བཟོ་ལས། ཚོང་འཁོས་སོགས་ལས་རིགས་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གོས་གནས་སྟངས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རང་འཚོ་གདེང་འཁེལ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བརྒལ་བ་རྣམས་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང༌། རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་སྒྲོ་གཤོག་གཉིས་ལྡན་གྱི་འདབ་ཆགས་འཕུར་ལྡིང་ཅི་བདེར་བྱེད་པ་ལྟར།

དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་མི་གྲལ་དུ་སྐྱོད་བཞིན་པ། རྒྱ་མིས་དུག་ལྟར་བརྩི་བའི་རང་རེའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྨང་གཞི་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་བོད་མི་འདུས་གནས་ཁག་ལ་བརྟན་པོར་ཚུགས་པ་མ་ཟད། ལུང་ཚན་དང་མི་རིགས། སྤྱི་ཚོགས་གནས་སྟངས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤར་ནུབ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་མང་པོའི་ནང་དུ་ཡང་དོ་སྣང་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ལའང་ཚིག་སྐམ་པོའི་སྟོང་བཤད་མིན་པར་དོན་དམ་རང་དབང་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅི་ནས་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་མི་ཡུལ་ས་མཐར་འཁྱམས་ཏེ་གནས་འཁོད་འོག་སྤྱི་བྱེའི་ལར་རྒྱར་སྨན་པའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་པ་རྣམས་སྐབས་འདིར་དྲན་འོས་པ་ཞིག་རེད།

འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མ་ཤེས་པར་ད་དུང་སྒོ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་པའི་ཐོག ལྷག་པར་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་དུ་འཁོད་སྡོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལྟེ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་གི་གནད་དོན་ཡིན་པས་ཇི་སྲིད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་བློ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་རང་དབང་གི་དཔལ་ཡོན་མ་བཞད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་ཞུམ་མེད་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་ནམ་ཡང་མི་ལྷོད་པ་བྱེད་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་ཡར་རྒྱས་དང༌། གསར་བརྗེ། བོད་མི་མང་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱབ་ལྟོས་བྱས་ཏེ་ཆེས་གདུག་རྩུབ་དང་མུན་ནག་གི་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་མི་བདེན་རྫུན་བསྒྲིགས་ཧམ་པ་སྟོང་བཤད་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་མི་དགོས་པར་འཛམ་གླིང་གུ་ཡངས་རང་དབང་མདུན་སར་ང་ཚོས་གསར་བརྗེའི་ལམ་དུ་ཇི་ཙམ་བསྐྱོད་ཡོད་མེད་དང༌། མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཇི་ཙམ་བྱས་ཡོད་མེད།

རང་རིགས་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་དྲང་པོས་གཞུང་བསྲངས་ཕྱོགས་ལྷུང་སྤངས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་བཅས་བཟང་ངན་གང་མཆིས་ས་རིས་ཐང་གསལ་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དགྲ་གཉེན་བར་མ་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ནའང༌། བདེན་དང་རྫུན་པ། ལམ་དང་ལམ་མིན་གྱི་ཡིད་རྟོན་བྱ་ས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ལོ་རེ་ཟུང་ནང་ལའང་དཀར་ནག་ངོས་འཛིན་ཡོངས་སུ་གོ་ལྡོག་གི་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པའི་ཧམ་བཤད་འཁྱོག་པོའི་རྫུན་གཏམ་སྔ་ཚིག་ཕྱི་འགལ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ་ལྟ་བུའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྨྲ་མཁན་སུ་ཡིན་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་དཔུང་སྟོབས་ལ་ཡ་ལན་སློག་པའི་སྤོབས་པ་མེད་པ་ཤེས་བཞིན་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ ༡༩༥༩ ལོ་ལྷ་སར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཡུལ་འཛིན་སྐྱོང་བོད་མིས་བྱེད་དགོས་པའི་འཐབ་འཛིངས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་པ་དེ་བོད་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་བཅོས་མིན་རྣམ་འགྱུར་ཕྱིར་བཏོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་པས་དེ་དུས་དགྲའི་དྭངས་མར་འཛིན་ཞིང༌། ཤོག་བུའི་སྟག་ཏུ་འབོད་པའི་ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པས་ཕྱི་ནས་བརྒྱུད་སྐུལ། ནང་ཁུལ་ལོག་སྤྱོད་ཉུང་ཤས་ནས་སྣེ་འཁྲིད་དེ་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བསླངས་སོང་ཞེས་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་ཁར། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིར་དགའ་ཞེན་ཡོད་ཚུལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་རེད།

ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱ་ནག་ནང་དུའང་ ༡༩༥༨ ཙམ་ནས་རིམ་བཞིན་མདུན་མཆོངས་ཆེན་པོ་དང༌། ཤེས་རིག་གསར་བརྗེ། ཞིང་ལས་མཉམ་ལས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རིམ་པར་དོན་ངོ་མར་ཕམ་གུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེ་བྱུང་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་ངོས་ལེན་བྱ་མུས་འདི་དག་ལ་སྐབས་དེ་དང་དེར་རྒྱལ་ཁ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་ལུགས་འཁྱོག་བཤད་ཁོ་ན་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་མི་རྒན་ལོ་མང་གསར་བརྗེའི་བྱས་ཅན་མང་པོར་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་འདོགས་རེས་དང༌། ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནས་བདེན་ཁ་མི་སྦྱིན་མཐུ་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཚེའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་འཆི་ཐེངས་བརྒྱ་དང་གསོན་ཐེངས་བརྒྱ་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་འདྲའི་སྟོང་འུད་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་མི་མང་དྲན་པ་དང་རྟོག་དཔྱོད་ཅི་ཡང་མི་ཐུབ་པའི་གླེན་རྨོངས་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཤེས་ལྡན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་མི་ཡི་རིགས་སུ་སོང་སྟབས། དེ་དག་གིས་དོན་དམ་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཛིན་ག་ལ་བྱེད།

དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་ཕན་རྒྱ་མིའི་མཛའ་གྲོགས་དམ་པར་བརྩི་བའི་རུ་སུ་དང་དམག་གི་འཇིགས་ཉེན་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་རང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཤེས་ཡོན་སོགས་སྒོ་མང་པོ་ནས་ཉམས་གུད་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེ་རྒྱུན་མར་བྱུང་བ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་སུ་སྔར་ཕན་རླབས་ཆེའི་རྒྱལ་ཁ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་ལུགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཁྱབ་བསྒྲགས་བཟོ་བ་ལས་དཀྱུས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ངག་ལམ་ནས་བཤར་སྦྱང་ནར་མར་བྱེད་པའི་རི་འགུལ་མཚོ་སྐྱོམ་གྱི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་རང་རང་ངལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ལས་མ་བྱུང་སྟབས། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་རྗེས་ཟིན་པར་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་དངོས་ཡོད་བདེན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་ཚབས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌།

ལྷག་པར་བློ་བཟོའི་བདེན་པས་ཁུངས་འཁྱོལ་དཀའ་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་སོང་སྟབས་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་སྔ་ཕྱིའི་བཀའ་མོལ་ནང་དངོས་ཡོད་ནས་བདེན་པ་འཚོལ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་མི་མང་གི་སྦྱར་ཡིག་སྐད་འབོད་ལ་ལོ་མང་གི་སྙིང་ནད་འདོན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་རྗེས་ལུས་ཡོད་པ་སྤམ་བརྫུ་བྱས་པས་ཕན་ཐོགས་མེད་ཅིང༌། རང་སྐྱོན་དང་རྗེས་ལུས་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་སོགས་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་སྔོན་མ་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བའི་དྲང་བདེན་ཡར་ཐོན་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་རིམ་ཐོན་ལ་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་བསྔགས་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དབང་ཤུགས་ལྡན་པའི་འགོ་འཁྲིད་བྱེད་མཁན་ཚོས་སྔོན་གྱི་ཀླད་རྙིང་གུ་དོག་དང༌། རང་མཐོང་ཅོལ་ཆུང་གི་མཁྲེགས་བཟུང་དོར་ཏེ། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་མཐོང་ཐུབ་པ། དེ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ།

དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ། མིའི་རིགས་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འདྲ་མཉམ་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཤོག་བུའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པས་མི་ཕན་པར་དངོས་ཡོད་ལག་ཐོག་འཁེལ་དགོས་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ན། དཀའ་རྙོག་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

སྔ་ལོ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྐབས་ངོས་ནས། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོང་འདོད་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོང་ཆོག་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་མཁན་རྣམས་བོད་དུ་འགྲོ་ཆོག་པའི་འགྲོ་འོང་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ན། ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཡ་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་དང༌། ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག ལག་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་བཞིན། ད་ཆ་བོད་མི་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་འགོ་ཚུགས་པ་འདི་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་རེད།

འོན་ཀྱང་བོད་ནང་མ་བཅོས་རང་བཞིན་ལྷུག་པའི་གནས་སྟངས་རྗེན་པར་སྟོན་པ་དང་མཐོང་ཐུབ་པ་དགོས་པ་ལས། བར་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་ལྟ་སྐོར་བ་འབྱོར་རིགས་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་སྐྱོན་མཚང་སྦ་བའི་བཅོས་མའི་གྲ་སྒྲིག་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བ་བྱས་ནས་ཟློས་གར་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་འདུག་པ་འདི་འདྲ་དུས་ཐེངས་རེ་གཉིས་ལ་རྫུན་ཁུངས་འཁྱོལ་ཤས་ཆེ་སྟེ་མཐར་རྫུན་ཕུགས་བརྡོལ་ནས་ཞབས་འདྲེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞུ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མེད་པ་རྒྱ་ནག་ནང་གི་བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ནས་ཀྱང་དངོས་ར་གསལ་འཕྲོད་ཡོད་པས་དེ་འདྲར་མ་སོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་མུས་དང༌། མདོར་ན་གཉེན་འཕྲད་ལྟ་སྐོར་དགོས་དོན་ཚང་བ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་སོགས་དངོས་ཡོད་ནས་བདེན་པ་འཚོལ་བའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནས་ཀྱང་འདི་ཕྱོགས་སུ་གཉེན་འཕྲད་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་འདོད་བྱེད་མི་སུ་བྱུང་དམ་བསྒྲགས་ཀ་ཀོར་མེད་པར་བཏང་འབྱོར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་གཏམ་བཤད་འདི་ཉིད་ད་ལྟ་གངས་ལྗོངས་དབང་སྒྱུར་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོད་པའི་ལས་བྱེད་འགའ་རེའི་བློ་ལ་ལམ་སང་བབས་མིན་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བསམ་པ་ལོགས་སུ་བཞག ད་ཕན་གྱི་མཐོང་ཆོད་དངོས་བྱུང་གི་ཉམས་མྱོང་རྣམས་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས། ཤར་རླུང་གིས་ནུབ་རླུང་མནན་ཟེར་བའི་རང་ཆེ་རང་མཐོང་གི་བློ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་མི་བྱེད་པར་ད་ལྟ་ཤར་ནུབ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་གི་དངོས་འབྲེལ་གནས་སྟངས་བཟང་ངན་བདེ་སྡུག་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དེ་བསམ་གཞིགས་ནན་དུ་བྱས་ན་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་མིག་གི་ལྟད་མོ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་རྣམ་དཔྱོད་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་རེ་བ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཡོད།

མཐའ་དོན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཆེད་གཉེར་དམིགས་བསལ་གྱིས་བརྗོད་རྒྱུ་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སྤྱིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མཛའ་བརྩེ་དང༌། ཡང་སྒོས་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་ཐོག་ནས་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་ཚུལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་སླད་ལར་དགོངས་ཏེ་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཁང་དང༌། ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྦྱོང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ཁག་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་ཕན་གྲོགས་རོགས་རམ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་གནང་བ་ལ་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང༌། ས་གནས་གཞུང་ཁག་བཅས་པར་ངས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་ནས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོས་ཕན་གྲོགས་འདི་ལྟ་བུ་གནང་བ་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་ཅིང༌། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ནི་བོད་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་འགོད་རྒྱུའི་རྩ་འགངས་སྙིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཨུ་རུ་སུ་དང་སོག་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུར་ཤེས་བྱ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།

དྲི་བ། གསར་ཤོག་ནང་གསལ་བར་ལམ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་རུ་སུའི་གནམ་ཐང་དུ་ནང་ཆོས་དང༌། གཞན་ཡང་གནད་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ལུགས་གསལ་འདུག་པར་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུའི་གྲ་སྒྲིག་དང་མཛད་རིམ་ཇི་ཡོད།

དྲིས་ལན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རུ་སུའི་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་རུ་སུའི་ཆོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་གི་འཐུས་མི་དང༌། རུ་སུའི་མངའ་ཁོངས་སྦུར་ཡད་ཁུལ་གྱི་ནང་པའི་མཁན་པོ་བླ་མ་གཞོན་པ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོར་ཨེར་ཏི་ནི། རུ་སུའི་ཡེ་ཤུའི་རྙིང་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་གཞོན་པ། རུ་སུའི་སྦེབ་ཌ་སི་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ། རུ་སུའི་ཁོངས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁན་པོ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཞི་བདེའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་འཐུས་མི་བཅས་ནས་མེ་ཏོག་དང༌། མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་དགའ་གུས་ཆེན་པོས་སྐུའི་འཚམས་འདྲི་དང༌། ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ང་ཚོའི་ཡུལ་འདིར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས་པར་ཚོགས་སྡེ་སོ་སོའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་བསུ་ཡོད་ལུགས་ཞུས།

དྲི་བ། ཕར་ལམ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོར་ཉིན་གྲངས་ཇི་བཞུགས་དང༌། བཞུགས་རྒྱུན་རིང་གཟིགས་སྐོར་ཇི་གནང༌། མི་སྣ་འདྲ་མིན་ཇི་མཇལ། སྤྱིར་བཏང་རུ་སུའི་མི་མང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་བརྩི་ཇི་འདྲ་ཞུ་གི་ཡོད་མེད་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་དོ་སྣང་ཇི་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། ཕར་ལམ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༢ ནས་ ༡༣ བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས། ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རུ་སུའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་གཙོ་བོ་ནས་ཁོང་གི་བཞུགས་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམ་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་ད་ལམ་ཡུལ་འདིར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས་པར་ཁོང་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ལུགས་སོགས་དང༌། རུ་སུའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་འཚོ་བའི་སྐོར་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང༌། ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་རྟོགས་དགོས་གལ་སྐོར་སོགས་སྩལ་ཏེ་གསུང་འཕྲོས་ཞིབ་ལྷུག་བྱུང་སོང༌།

དགོང་དྲོར་མོ་སི་ཁོའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གྲགས་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཀེ་རེམ་ལིན་ཆགས་ཡུལ་དང༌། མཁའ་དབྱིངས་འཕུར་འཁོར་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། མོ་སི་ཁོའི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་ཐོག་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ནས་དགའ་བསུ་དང༌། འགྲེལ་བཤད། བཀའ་མོལ་དྲི་ལན་བཅས་གནང་སོང༌།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་མོ་སི་ཁོ་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལེ་དབར་བདུན་ཅུ་ཙམ་གྱི་ས་ཛ་ཀོར་སེག་ལ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་ཆེན་པོ་དེར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་ཁང་ཁག་མང་དང༌། དགོན་པ་དེའི་ཁོངས་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གསོལ་སྟོན་ཐོག་ནང་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་དགོན་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། བསླབ་སྡོམ་སྐོར་བཀའ་མཆིད་ལྷུག་འཁྲོལ་བསྐྱངས། རྒྱལ་སར་བཞུགས་རིང་མོ་སི་ཁོའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་ཁག་ཅིག་མཇལ་བཅར་ཞུས། རུ་སུའི་གཞུང་དམངས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་བརྩི་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་དོ་སྣང་ཇི་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

དྲི་བ། རུ་སུར་དགོན་ཁག་གི་གནས་སྟངས། མི་མང་ལ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། ད་ལམ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་གོང་གི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་དང༌། སྦུར་ཡད་ནང་པའི་དགོན་པ་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་གང་ལེགས་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་ཞིང༌། གོང་གསལ་ལྷ་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་དེར་དེ་ཉིན་གཟའ་ཉི་མ་མ་འཁེལ་ཡང་ཆོས་ཁང་ལྟེ་བའི་ནང་ཆོས་བྱེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་བྱེད་བཞིན་འདུག་པ་དང༌། ཕེབས་ལམ་དུ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་རིགས་ཀྱང་འགའ་ཤས་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ཅིང༌། སྦུར་ཡད་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་གཞན་དག་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་ལུགས་ཞུས་སོང༌། སྤྱིར་བཏང་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ནང་པ་ཡོད་པའི་མངའ་སྡེ་ཁག་གསུམ་ཡོད་འདུག་པ་ནི། སྦུར་ཡད། ཁལ་མིག ཐུ་བ་བཅས་རེད་འདུག

ཆོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་དེས་ཆོས་བྱེད་པ་ཚོའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་སོགས་གཞུང་ལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བྱེད་པ་ཚོར་ལྟ་རྟོག་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་ཚུལ་འདུག ལས་ཁུངས་འདི་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ལྟ་བུ་མ་རེད། མི་མང་ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་ཚོ་ཆོས་ཁང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་རྒྱུར་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དགག་བྱ་གང་ཡང་ཡོད་བཟོ་མི་འདུག

དྲི་བ། རུ་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ལན་ཨུ་ཌི་ཞེས་པར་གནད་དོན་ཇི་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ།

དྲིས་ལན། སྦུར་ཡད་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ལན་ཨུ་ཌིའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་པར་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་རེད། ྋགོང་ས་མཆོག་དགོན་པ་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་རུ་སུའི་ནང་པའི་མཁན་པོ་བླ་མ་པཎྜི་ཏ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེས་གཙོས་དགེ་འདུན་སུམ་ཅུ་སྐོར་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་དང༌། མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་སེར་སྦྲེངས་དང་བཅས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། དགོན་གྱི་ཚོགས་དབུར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་ཞལ་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་བརྟན་བཞུགས་མལ་བཅས་འབུལ་གནང་རྗེས། དགེ་འདུན་པ་ཚོར་མཇལ་ཁ་དང༌། སྒོ་འཕྱོར་སྟེང་ནས་དད་འདུས་མི་མང་རྒན་གཞོན་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་དགོན་གྱི་ཆོས་སྤྱོད། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། ནང་ཆོས་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་དགོས་གལ་བཀའ་སློབ་གནང༌། དགོན་པ་དེར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཚང་མ་བོད་དང་གཅིག་གྱུར་འདུག་པ་དཔེར་ན། ཞལ་འདོན་ཚང་མ་བོད་སྐད་ནང་དང༌། གསོལ་ཇ་འབུལ་འདེགས་བྱེད་སྟངས་སོགས་གྲྭ་ས་ནང་ལྟར་འདུག རིགས་ལམ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ལངས་ཀྱང་གནང་སོང༌།

དགོན་པ་དེ་རུ་སུར་གསར་བརྗེ་བྱུང་ནས་ལོ་ ༢༨ ཙམ་གྱི་རྗེས་ ༡༩༤༦ ལོར་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབ་པ་ཞིག་རེད་འདུག མི་མང་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་མགྲོན་ཁང་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱག་དང་སྐོར་བ་བྱེད་པ་སོགས་དད་གུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་མངོན། མཁན་པོ་བླ་མ་ནས་གུས་བསྟོད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་བཤམས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གནས་འདིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། བོད་དུ་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་བཙན་གནོན་གྱིས་ཐབས་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བར་གདུང་སེམས་ཡོད་ལུགས། དཀའ་ངལ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་གསོལ་འདེབས་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྔོན་བྱུང་འབྲེལ་བ་ནས་བརྩམས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

དྲི་བ། སོག་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕེབས་བསུའི་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ཡོད་དང༌། ཕེབས་བསུ་ཞུ་མིར་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཇི་འདྲ་ཕེབས་མིན། ཕེབས་ཉིན་མཛད་རིམ་གཞན་དག་ཇི་བསྐྱངས།

དྲིས་ལན། ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཕྱི་སོག་ནས་ཕེབས་བསུར་སྣེ་ཤན་སེར་སྐྱ་གཉིས་དང་དམིགས་བསལ་གནམ་གྲུ་བཅས་བཅར་འབྱོར་ལྟར་རྒྱལ་ས་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་སོག་པོའི་མཁན་པོ་བླ་མ་མགོན་པོ་སྐྱབས་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་གནད་ཡོད་ཁག་བཅས་ནས་གུས་བསུ་ཞུས་ཏེ་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེ་ཁག་ལ་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུ་ཡུལ་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཞབས་སོར་འཁོད། དགོང་དྲོར་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་དགོན་གྱི་མཁན་བླ་འདུས་མང་ནས་སྤྱན་རྒྱ་རྔ་རོལ་སྤོས་སྣེ་སོགས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་དབུར་ཞབས་སོར་བཀོད། བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་སོགས་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་བརྟན་བཞུགས་མལ་བཅས་བསྐྱངས་རྗེས་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་ལྟར་འདུ་ཁང་ནང་གྲྭ་མང་ལ་དགའ་ལྷའི་ལྗགས་ལུང་གི་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ།

དེ་རྗེས་དགོན་པའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དད་འདུས་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་རྒྱང་མཇལ་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང༌། སྔར་གྱི་བོད་སོག་འབྲེལ་བའི་སྐོར། ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱམས་སྙིང་རྗེ། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང༌། ནང་ཆོས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་དགོངས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་མོལ་བཅས་སྩལ་སོང་ཞིང༌། དགོན་པའི་ནང་ལྷ་ཁང་ཆེ་ཆུང་ཁག་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཅས་པར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་རྗེས་དེ་སྔ་ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཡུལ་གཟིམ་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་རིང་ཕྱག་དཔེ་ཁག་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་འཇགས་མཛད།

དགོང་དྲོར་མཁན་པོ་བླ་མས་གསོལ་སྟོན་ཐོག་གུས་བཀུར་ཆེན་པོས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། དེར་སྦུར་ཡད་ཀྱི་མཁན་པོ་བླ་མས་ཀྱང་རྒྱལ་བསྟན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་དང༌། སྐལ་བཟང་འདི་འདྲ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་གསུང་འཕྲོས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་སོག་འབྲེལ་བ་དང༌། སོག་རིགས་མཁས་དབང་མང་པོས་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཚུལ་སོགས་བཀའ་ལན་གསུང་བཤད་སྩལ།

དྲི་བ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཞི་བདེའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཇི་ཙམ་ནས་འཐུས་མི་ག་ཚོད་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། ད་ལམ་གྱི་ཆོས་ཚོགས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་བཅོ་ལྔ་དང༌། རྒྱལ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཆེ་ཁག་ ༨ བཅས་ནས་འཐུས་མི་དང༌། ཟུར་ཉན། སྐུ་མགྲོན་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ཕེབས་འདུག

དྲི་བ། གོང་གི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་འགྲོ་བ་མི་དང༌། ཞི་བདེའི་ཞབས་འདེགས་མཛད་རྗེས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་རྟགས་མ་ཞིག་ཕུལ་ལུགས་གསར་ཤོག་ཁག་ཏུ་འཁོད་འདུག་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་མིན་དང༌། ཡིན་ཚེ་གོང་གི་གཟེངས་རྟགས་སུས་ཕུལ་དང༌། དམིགས་བསལ་མཛད་སྒོ་སོགས་གནང་ཡོད་མེད། དེ་སྔ་གཟེངས་རྟགས་འདི་རིགས་ཕུལ་སྲོལ་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་རྟགས་མ་འདི་རིགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་མཛད་པ་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས་པའི་མི་སྣ་ཁག་ལ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་འདུག་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་རྟགས་མ་འདི་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་ཆོས་ཚོགས་དེའི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་པའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་ཞུས་འདུག་ཅིང༌། དངོས་གཞི་རྟགས་མ་ཕུལ་ཉིན་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་མཛད་རིམ་གཞན་དག་གིས་ཐུགས་ལྕོགས་མ་བྱུང་སྟབས་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཚོགས་འཐུས་ཧྲག་བསྡུས་ཤིག་ཆེད་བཅར་གྱིས་མཛད་སྒོ་དང་འབྲེལ་བར་འབུལ་ལམ་ཞུས། དེ་རྗེས་སོག་པོ་དང༌། རུ་སུའི་ཚགས་མཁན་འགའ་ཤས་ནས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཞུས་སྩལ་ལ་དེར་འཁོད་རྣམས་དགའ་མགུ་མངོན་བསྟོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བྱུང་སོང༌།

དྲི་བ། སོག་ཡུལ་དུ་ཉིན་གྲངས་ཇི་བཞུགས་དང་གཟིགས་སྐོར་སོགས་ཇི་གནང༌། སོག་པོའི་མི་མང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དད་མོས་ཇི་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཉིན་ཐེ་བའི་སོག་ཡུལ་དུ་ཉིན་གསུམ་བཞུགས་འཇགས་མཛད། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གུང་རྒྱབ་དམིགས་བསལ་གནམ་གྲུའི་ཐོག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱལ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྩ་ཐང་སྟེང་རྫ་དམར་ཞེས་པའི་ཞིང་འབྲོག་མཉམ་ལས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཡུལ་མིའི་འཚོ་བར་ཐུགས་ཞིབ་གནང༌། མཉམ་ལས་ཁང་དེའི་འགོ་འཐུས་ནས་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་དང༌། རྟ་རྒྱུག་དང་ཤེད་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་གཟིགས་འབུལ་ཡང་ཞུས་སོང༌།

དེའི་ཕྱི་ཉིན། དེ་སྔ་ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཕོ་བྲང་དེང་སང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བྱས་པ་དང༌། གཞུང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། གཞུང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང༌། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེ་ཚོའི་ནང་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་དང༌། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ངོ་མཚར་ཅན་མང་པོ་དང༌། ལྷག་པར་ཉམས་སྣང་འོས་པ་ཞིག་ནི་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་དུས་འཁོར་གྱི་བློས་བསླངས་རྒྱ་ཆེ་བཀོད་ལེགས་ཤིག་ཡོད་པར་ལྷའི་མཚན་མ་སོགས་སྒྲིག་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཀྱང་ཕེབས། དཔེ་མཛོད་ཁང་དེར་བོད་དང་སོག་པོའི་ཡིག་ཐོག་ནང་པའི་དཔེ་ཆ་འབུམ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་ཚུལ་ཞུས། སོག་པོའི་མི་མང་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་དད་གུས་ཞུ་སྟངས་ནི་ཧ་ལས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།

དཔེར་ན་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་སོག་རིགས་རྒན་གཞོན་ཕལ་ཆེར་ཁྲི་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱས་འདུག་པ་དགོན་པའི་ར་སྐོར་ནང་ཤོང་རེ་མེད་སྟབས་ཕྱི་རོལ་ཐང་སྟེང་དུ་བསྡེབས་འཛོམས་ལག་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ངོམ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞལ་མཇལ་ཞུ་བ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱག་ནས་འཐོར་གནང་སྐབས་ཕྱག་ནས་ཐོབ་རེའི་ཧབ་ཐོབ་བྱེད་པ་སོགས་དད་གུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅོས་མིན་དུ་མངོན།

དེ་ཙམ་མ་ཟད་ྋགོང་ས་མཆོག་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་སོགས་ས་གནས་གང་དུ་ཞབས་བཅགས་གནང་ཡང་ཕེབས་འཁོར་རུ་བསྟར་གྱི་གདོང་དུ་སྐོར་སྲུང་བའི་རླངས་འཁོར་སོགས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་ཏེ་གཟིགས་སྐོར་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་ཐོགས་ཏེ་ཞལ་མཇལ་ཞུ་བ་སོགས་འཆར་ཅན་རེད།

དྲི་བ། སོག་པོའི་ནང་ཆོས་སྡེ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་དང་མི་མང་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། སོག་ཡུལ་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་གཙོ་བོ་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་རེད། འདིར་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་མིན་པའི་དགོན་པའམ། ལྷ་ཁང་རེ་ཟུང་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གོང་གསལ་དགོན་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ནང་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞེས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་འདུག་པ་གྲྭ་པར་གཞུག་རྒྱུ་རྣམས་ཐོག་མར་སློབ་གྲྭ་དེར་བཅུག་སྟེ་དེ་ནས་ཐོན་མཚམས་དགོན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཐད་ཀར་དགོན་པར་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག སློབ་གྲྭ་དེའི་ཁང་པ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་དངོས་གཙང་སྤུས་ལྡན་ཞིག་འདུག་པ། ད་ལམ་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་ཡུལ་ཡང་སློབ་གྲྭ་དེའི་ཚོགས་ཁང་ནང་རེད། ཆོས་དད་རང་དབང་སྐོར་གོང་གི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ལམ་ཙམ་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

དྲི་བ། སོག་པོ་དང་བོད་གཉིས་དབར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། བོད་སོག་གཉིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ནས་དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་སྟབས་དེང་དུས་ཀྱང་འབྲེལ་ལམ་དེའི་བག་ཆགས་སམ་གཤིས་རྒྱུན་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་མུས་དང༌། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་སོག་ཕན་ཚུན་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གསར་གཏོད་བྱུང་སོང༌། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ དགོང་དྲོར་མཁན་པོ་བླ་མས་ཕེབས་སྐྱེལ་གསོལ་སྟོན་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལམ་བོད་སོག་ཆོས་འབྲེལ་སླར་ཡང་སྒོ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བས་སླད་རྒྱ་ཆེ་ཕུགས་ཐག་རིང་པོའི་མདུན་ལམ་དུ་བདེ་བགྲོད་འབྱུང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་བཀའ་ལན་གནང་སོང༌།

དྲི་བ། གསར་ཤོག་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་རུ་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ལེ་ནིན་སྒ་རགས་ (Leningrad) ཞེས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལེ་ནིན་གྱི་དྲན་རྟེན་སྐུ་ཕུང་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་འཆར་གསལ་ཡང་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཐུབ་མིན་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཆགས།

དྲིས་ལན། རུ་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ལེ་ནིན་སྒ་རགས་ནང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱང་ཞབས་འཁོད་མ་ཐུབ་པ་ནི་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ལམ་ཞོར་འཁེལ་གྱི་མེད་སྟབས་དུས་ཡུན་གྱིས་མ་ལྡང་པ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མ་རེད།

དྲི་བ། རུ་སུ་དང་སོག་ཡུལ་གཉིས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་སྐུ་ཕྱྭའི་སྲུང་སྐྱོབ་འགན་བཞེས་གནང་ཡོད་མེད་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ནང་བཞུགས་ཡུལ་དང༌། ལྷག་དོན་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་གོ་སྒྲིག་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད།

དྲིས་ལན། བཞུགས་ཡུལ་དང་སྐུ་སྲུང་ཐད་གོ་སྒྲིག་གཟབ་གཟེངས་ཐོན་པ་འདུག ལྷག་དོན་སོག་ཡུལ་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐུའི་ཆེ་མཐོང་གཉིས་ཀར་ཉམས་སྣང་འོས་པའི་གོ་སྒྲིག་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་འདུག

དྲི་བ། གོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀ་དངོས་གཙོའི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་དམར་པོ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཆོས་དང་དམར་པོ་གཉིས་དབར་འགལ་ཟླ་ཡོད་མེད་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་བྱུང༌།

དྲིས་ལན། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། དམར་པོའི་ལྟ་བ་གཉིས་མཐུན་པའི་གཞི་རྟེན་མང་པོ་ཡོད་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་ཡང་ཡང་བཀའ་སྩལ་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། གསར་བརྗེ་བྱས་ནས་ལོ་ཡུན་མང་སོང་གིས་ལྷིང་འཇམ་སོང་བ་དང༌། དེང་རབས་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་སྟོན་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་དུས་བབས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ། ནང་ཆོས་ནི་དད་པ་དག་སྣང་ཙམ་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལ་སོང༌། ད་ཆ་དངོས་གཙོའི་ལྟ་བ་དང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་རྒྱུའི་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་འཆར་རེ་ཆེ་བའི་གཟིགས་ཚུལ་བྱུང་སོང་སྙམ། ཞེས་གསལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ལོ་ལྟར་དུས་ཚེས་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོ་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་རྣམས་ས་གནས་སོ་སོར་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་དུས་དྲན་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར། ད་ལམ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་སྐབས་སུ། བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་འཁོད་རང་རིགས་ཡོངས་ལ་མཛའ་བརྩེའི་གདུང་སེམས་ཟབ་མོའི་ཐོག་ནས་འཚམས་འདྲི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ད་ཕན་ལོ་ཉེར་གཅིག་རིང་གི་བྱུང་བ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། བོད་མི་རིགས་ལ་མི་རབས་དུ་མར་རྒྱུན་གཤིས་སུ་འཇགས་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འཆར་གཞི་ལྡན་ལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཏོར་བཅོམ་དང༌། དབུལ་ཕོངས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་མཚོན་པའི་བརྣག་དཀའི་ངལ་དུབ་འཇིགས་དངངས་འདི་ལྟ་བུ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་བོད་མི་ཚོས་གཏན་ནས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད།

འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང༌། མི་བརྟན་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་མྱུར་མགྱོགས་ཆེ་བའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱེད་པོར་ཁས་འཆེ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་ད་ལྟའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་འོག་རྒྱ་ནག་ནང་དུའང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་རེ་བྱེས་འབྱོར་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་མཐའ་ལྷུང་མིན་པའི་ལམ་ཕྱོགས་ཟེར་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་རིམ་ཁྱབ་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་ཐོག་བོད་ནང་དུའང་གང་འཚམས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ལས་འགུལ་འདི་དག་གི་རྗེས་འབྲས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ད་ལྟའི་ཆར་བརྗོད་དཀའ་ཡང༌། དངོས་ཡོད་འགྱུར་འགྲོས་དང་རྒྱ་མིའི་འབོད་སྐུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་ནག་བརྒྱུད་བོད་དུ་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཤིང༌། འདི་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་མིར་འབྲེལ་མཐུད་བྱུང་བ་དང་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་རང་རེའི་གཅེས་པའི་ཆོལ་གསུམ་རྒྱ་ཆེའི་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླར་འབྲེལ་ལམ་མཐུད་ཐུབ་པའང་དང་པོ་རེད།

བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དང་འགྱུར་འགྲོས་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་ང་ཚོ་བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་ལ་འདོར་དུ་མེད་པའི་ཁུར་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བོད་ལུས་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་གི་རེ་འདོད་མངོན་དུ་འགྱུར་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། སྐབས་བབས་ཀྱི་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་གིས་རང་རེར་རྩ་ཆེའི་གོ་སྐབས་བྱིན་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞོན་སྐྱེས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་ཐོན་ཡོང་བ་དང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་ཡོང་ཐབས་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་ངོས། མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་དོ་ནན་བྱ་རྒྱུ་ལྷག་པར་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

མན་ཇུའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་ཐེ་གཏོགས་དང༌། ནང་ཁུལ་ཁ་བྲལ་གཏོང་རྒྱུའི་གཡོ་བྱུས་རིམ་བརྒྱུད་དུ་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། ད་ལྟའི་རྐྱེན་ངན་འདི་དག་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་བློ་སེམས་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཆིག་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།

རང་རེ་བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་རང་རིགས་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ལས་སེམས་ཤུགས་བླངས་ཏེ་རང་རང་སྐབས་བབས་ལས་དོན་ཐོག་ཤུགས་བསྐྱེད་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཞེ་ལྷོད་སྤྱི་ཟོམ་འཐུས་ཤོར་བཏང་བ་ཡིན་ན་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཐ་ན་རང་སྲོག་ཀྱང་བློས་བཏང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་པ་དེ་དག་དང༌། དཀའ་ངལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ལྷག་བསམ་རི་བཙུགས་པ་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླར་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་རེད།

དེང་དུས་བོད་ནང་གུ་ཡངས་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཁུལ་ཡང༌། བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བསྡུར་ཐབས་ཆ་ཙམ་མེད། ང་ཚོར་འགྲོ་སྡོད་དང༌། སྨྲ་བརྗོད། ཆོས་དད་སོགས་གང་ཐད་ནས་སུ་ལའང་སྟབས་བསྟུན་མི་དགོས་པའི་རང་དབང་གཙང་མ་ཡོད་པས་མ་ཚད། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ། རང་རེའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡོན་གྱི་རྗེས་ཟིན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་མོས་དོན་ཕན་དགེ་མཚན་དང་བསྟུན་པའི་སློབ་ཚན་གང་ལའང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་རེད། བོད་དུ་ཆ་བཞག་ན། དུས་ད་ལྟའི་བར་དབང་སྒྱུར་བ་ཚོས་གང་བཀོད་ལས་རང་ཉིད་ལ་གདམ་ཀ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།

འདི་ནི་བོད་དུ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྗེས་འབྲས་ངན་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་རེད། མ་འོངས་པའི་རེ་ལྟོས་བྱ་ཡུལ་ནི་ན་གཞོན་རྣམས་ཡིན་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་སྟོན་ཐུབ་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་ཉིད་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲེས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་གསོན་གནས་ཡོང་ཆེད་རང་གི་རིག་གཞུང་དང་གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཇགས་ཡོང་བའི་ཁུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་མིས་དེང་སྐབས་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་གཞིས་ལུས་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་འབྱུང་སྲིད། དེང་དུས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཁྲོད་ནས་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་གཉེན་འཕྲད་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པའི་བྱེས་འབྱོར་གཞོན་ནུའི་ཁོངས་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་སྟེ་ལོ་དུས་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་བོད་ནང་བསྐྱོད་དེ་རང་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོར་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་དང་ལེན་བྱ་འོས་པ་དང༌། བསམ་འཆར་འདིར་རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་དགག་བྱ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མ་མཐོང༌། ང་ཚོས་བདེན་པའི་རྩ་དོན་ཞིག་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ཐོག་གཞོན་ནུ་ཚོས་ངའི་བསམ་འཆར་འདིར་དང་ལེན་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད། མཇུག་ཏུ། ངས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་བཞིན་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། བོད་མི་མང་གི་དོན་དམ་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསྐྱར་དུས་སྐབས་འདིའི་ཐོག་དྲན་སྐུལ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྒྱ་མིས་བོད་ནང་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་དེ་གོམ་བགྲོད་དང་པོ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡང༌། ད་ལྟའི་ཆར་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་འདོད་བློ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་ནའང་སླེབས་མེད་ཅིང༌། མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་རིམ་བཞིན་དུས་ཚོད་དང་མཉམ་དུ་གསལ་ཆ་ཡོང་རྒྱུར། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་ཁུར་བརྩོན་ལག་ལེན་ཇི་ཙམ་བྱེད་མིན་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་ དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།